၈. ကဿကဝတ္ထု
န တံ ကမ္မံ ကတံ သာဓူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဧကံ ကဿကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
သော ကိရ သာဝတ္ထိတော အဝိဒူရေ ဧကံ ခေတ္တံ ကသတိ. စောရာ ဥဒကနိဒ္ဓမနေန နဂရံ ပဝိသိတွာ ဧကသ္မိံ အဍ္ဎကုလေ ဥမင်္ဂံ ဘိန္ဒိတွာ ဗဟုံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဂဟေတွာ ဥဒကနိဒ္ဓမနေနေဝ နိက္ခမိံသု. ဧကော စောရော တေ ဝဉ္စေတွာ ဧကံ သဟဿတ္ထဝိကံ ဩဝဋ္ဋိကာယ ကတွာ တံ ခေတ္တံ ဂန္တွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဘဏ္ဍံ ဘာဇေတွာ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တော ဩဝဋ္ဋိကတော ပတမာနံ သဟဿတ္ထဝိကံ န သလ္လက္ခေသိ. တံ ဒိဝသံ သတ္ထာ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော တံ ကဿကံ အတ္တနော ဉာဏဇာလဿ အန္တောပဝိဋ္ဌံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဥပဓာရယမာနော ဣဒံ အဒ္ဒသ – ‘‘အယံ ကဿကော ပါတောဝ ကသိတုံ ဂမိဿတိ၊ ဘဏ္ဍသာမိကာ စောရာနံ အနုပဒံ ဂန္တွာ ဩဝဋ္ဋိကတော ပတမာနံ သဟဿတ္ထဝိကံ ဒိသွာ ဧတံ ဂဏှိဿန္တိ၊ မံ ဌပေတွာ တဿ အညော သက္ခီ နာမ န ဘဝိဿတိ၊ သောတာပတ္တိမဂ္ဂဿ ဥပနိဿယောပိဿ အတ္ထိ၊ တတ္ထ မယာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သောပိ ကဿကော ပါတောဝ ကသိတုံ ဂတော. သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရေန ပစ္ဆာသမဏေန တတ္ထ အဂမာသိ. ကဿကော သတ္ထာရံ ဒိသွာ ဂန္တွာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ပုန ကသိတုံ အာရဘိ. သတ္ထာ တေန သဒ္ဓိံ ကိဉ္စိ အဝတွာဝ သဟဿတ္ထဝိကာယ ပတိတဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ တံ ဒိသွာ အာနန္ဒတ္ထေရံ အာဟ – ‘‘ပဿ၊ အာနန္ဒ၊ အာသီဝိသော’’တိ. ‘‘ပဿာမိ၊ ဘန္တေ၊ ဃောရဝိသော’’တိ.
ကဿကော တံ ကထံ သုတွာ ‘‘မမ ဝေလာယ ဝါ အဝေလာယ ဝါ ဝိစရဏဋ္ဌာနမေတံ၊ အာသီဝိသော ကိရေတ္ထ အတ္ထီ’’တိ စိန္တေတွာ သတ္ထရိ ဧတ္တကံ ဝတွာ ပက္ကန္တေ ‘‘မာရေဿာမိ န’’န္တိ ပတောဒလဋ္ဌိံ အာဒါယ ဂတော သဟဿဘဏ္ဍိကံ ဒိသွာ ‘‘ဣမံ သန္ဓာယ သတ္ထာရာ ကထိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ တံ အာဒါယ နိဝတ္တော၊ အဗျတ္တတာယ ဧကမန္တေ ဌပေတွာ ပံသုနာ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ပုန ကသိတုံ အာရဘိ. မနုဿာ စ ဝိဘာတာယ ရတ္တိယာ ဂေဟေ စောရေဟိ ကတကမ္မံ ဒိသွာ ပဒါနုပဒံ ဂစ္ဆန္တာ တံ ခေတ္တံ ဂန္တွာ တတ္ထ စောရေဟိ ဘဏ္ဍဿ ဘာဇိတဋ္ဌာနံ ဒိသွာ ကဿကဿ ပဒဝလဉ္ဇံ အဒ္ဒသံသု. တေ တဿ ပဒါနုသာရေန ဂန္တွာ ထဝိကာယ ဌပိတဋ္ဌာနံ ဒိသွာ ပံသုံ ဝိယူဟိတွာ ထဝိကံ အာဒါယ ‘‘တွံ ဂေဟံ ဝိလုမ္ပိတွာ ခေတ္တံ ကသမာနော ဝိယ ဝိစရသီ’’တိ တဇ္ဇေတွာ ပေါထေတွာ နေတွာ ရညော ဒဿယိံသု. ရာဇာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ တဿ ဝဓံ အာဏာပေသိ. ရာဇပုရိသာ တံ ပစ္ဆာဗာဟံ ဗန္ဓိတွာ ကသာဟိ တာဠေန္တာ အာဃာတနံ နယိံသု. သော ကသာဟိ တာဠိယမာနော အညံ ကိဉ္စိ အဝတွာ ‘‘ပဿာနန္ဒ၊ အာသီဝိသောတိ၊ ပဿာမိ ဘဂဝါ ဃောရဝိသော’’တိ ဝဒန္တော ဂစ္ဆတိ. အထ နံ ရာဇပုရိသာ ‘‘တွံ သတ္ထု စေဝ အာနန္ဒတ္ထေရဿ စ ကထံ ကထေသိ၊ ကိံ နာမေတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ – ‘‘ရာဇာနံ ဒဋ္ဌုံ လဘမာနော ကထေဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ရညော သန္တိကံ နေတွာ ရညော တံ ပဝတ္တိံ ကထယိံသု. အထ နံ ရာဇာ ‘‘ကသ္မာ ဧဝံ ကထေသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. သော ‘‘နာဟံ၊ ဒေဝ၊ စောရော’’တိ ဝတွာ ကသနတ္ထာယ နိက္ခန္တကာလတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ ရညော အာစိက္ခိ. ရာဇာ တဿ ကထံ သုတွာ ‘‘အယံ ဘဏေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလံ သတ္ထာရံ သက္ခိံ အပဒိသတိ၊ န ယုတ္တံ ဧတဿ ဒေါသံ အာရောပေတုံ၊ အဟမေတ္ထ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမီ’’တိ တံ အာဒါယ သာယနှသမယေ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘဂဝါ ကစ္စိ တုမှေ အာနန္ဒတ္ထေရေန သဒ္ဓိံ ဧတဿ ကဿကဿ ကသနဋ္ဌာနံ ဂတာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကိံ ဝေါ တတ္ထ ဒိဋ္ဌ’’န္တိ? ‘‘သဟဿတ္ထဝိကာ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ဒိသွာ ကိံ အဝေါစုတ္ထာ’’တိ? ‘‘ဣဒံ နာမ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ၊ သစာယံ ပုရိသော တုမှာဒိသံ အပဒိသံ နာကရိဿ၊ န ဇီဝိတံ အလဘိဿ၊ တုမှေဟိ ပန ကထိတကထံ ကထေတွာ တေန ဇီဝိတံ လဒ္ဓ’’န္တိ. တံ သုတွာ သတ္ထာ ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အဟမ္ပိ ဧတ္တကမေဝ ဝတွာ ဂတော၊ ပဏ္ဍိတေန နာမ ယံ ကမ္မံ ကတွာ ပစ္ဆာနုတပ္ပံ ဟောတိ၊ တံ န ကတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –
၆၇. ‘‘န တံ ကမ္မံ ကတံ သာဓု၊ ယံ ကတွာ အနုတပ္ပတိ၊
ယဿ အဿုမုခေါ ရောဒံ၊ ဝိပါကံ ပဋိသေဝတီ’’တိ.
တတ္ထ န တံ ကမ္မန္တိ ယံ နိရယာဒီသု နိဗ္ဗတ္တနသမတ္ထံ ဒုက္ခုဒြယံ ကမ္မံ ကတွာ အနုဿရန္တော အနုဿရိတာနုဿရိတက္ခဏေ အနုတပ္ပတိ အနုသောစတိ၊ တံ ကတံ န သာဓု န သုန္ဒရံ နိရတ္ထကံ. ယဿ အဿုမုခေါတိ ယဿ အဿူဟိ တိန္တမုခေါ ရောဒန္တော ဝိပါကံ အနုဘောတီတိ.
ဒေသနာဝသာနေ ကဿကော ဥပါသကော သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တော၊ သမ္ပတ္တဘိက္ခူပိ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.
ကဿကဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.