၄. ဘိသစရိယာဝဏ္ဏနာ

၃၄. စတုတ္ထေ ယဒါ ဟောမိ၊ ကာသီနံ ပုရဝရုတ္တမေတိ ‘‘ကာသီ’’တိ ဗဟုဝစနဝသေန လဒ္ဓဝေါဟာရဿ ရဋ္ဌဿ နဂရဝရေ ဗာရာဏသိယံ ယသ္မိံ ကာလေ ဇာတသံဝဍ္ဎော ဟုတွာ ဝသာမီတိ အတ္ထော. ဘဂိနီ စ ဘာတရော သတ္တ၊ နိဗ္ဗတ္တာ သောတ္တိယေ ကုလေတိ ဥပကဉ္စနာဒယော ဆ အဟဉ္စာတိ ဘာတရော သတ္တ သဗ္ဗကနိဋ္ဌာ ကဉ္စနဒေဝီ နာမ ဘဂိနီ စာတိ သဗ္ဗေ မယံ အဋ္ဌ ဇနာ မန္တဇ္ဈေနနိရတတာယ သောတ္တိယေ ဥဒိတောဒိတေ မဟတိ ဗြာဟ္မဏကုလေ တဒါ နိဗ္ဗတ္တာ ဇာတာတိ အတ္ထော.

၃၅. ဗောဓိသတ္တော ဟိ တဒါ ဗာရာဏသိယံ အသီတိကောဋိဝိဘဝဿ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ ‘‘ကဉ္စနကုမာရော’’တိ နာမံ ကရိံသု. အထဿ ပဒသာ ဝိစရဏကာလေ အပရော ပုတ္တော ဝိဇာယိ. ‘‘ဥပကဉ္စနကုမာရော’’တိဿ နာမံ ကရိံသု. တတော ပဋ္ဌာယ မဟာသတ္တံ ‘‘မဟာကဉ္စနကုမာရော’’တိ သမုဒါစရန္တိ. ဧဝံ ပဋိပါဋိယာ သတ္တ ပုတ္တာ အဟေသုံ. သဗ္ဗကနိဋ္ဌာ ပန ဧကာ ဓီတာ. တဿာ ‘‘ကဉ္စနဒေဝီ’’တိ နာမံ ကရိံသု. မဟာသတ္တော ဝယပ္ပတ္တော တက္ကသိလံ ဂန္တွာ သဗ္ဗသိပ္ပါနိ ဥဂ္ဂဟေတွာ ပစ္စာဂဉ္ဆိ.

အထ နံ မာတာပိတရော ဃရာဝါသေန ဗန္ဓိတုကာမာ ‘‘အတ္တနော သမာနဇာတိကုလတော တေ ဒါရိကံ အာနေဿာမာ’’တိ ဝဒိံသု. သော ‘‘အမ္မ၊ တာတ၊ န မယှံ ဃရာဝါသေန အတ္ထော. မယှဉှိ သဗ္ဗော လောကသန္နိဝါသော အာဒိတ္တော ဝိယ သပ္ပဋိဘယော၊ ဗန္ဓနာဂါရံ ဝိယ ပလိဗုဒ္ဓနံ၊ ဥက္ကာရဘူမိ ဝိယ ဇိဂုစ္ဆော ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ၊ န မေ စိတ္တံ ကာမေသု ရဇ္ဇတိ၊ အညေ ဝေါ ပုတ္တာ အတ္ထိ၊ တေ ဃရာဝါသေန နိမန္တေထာ’’တိ ဝတွာ ပုနပ္ပုနံ ယာစိတောပိ သဟာယေဟိ ယာစာပိတောပိ န ဣစ္ဆိ၊ အထ နံ သဟာယာ ‘‘သမ္မ၊ ကိံ ပန တွံ ပတ္ထယန္တော ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ န ဣစ္ဆသီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. သော တေသံ အတ္တနော နေက္ခမ္မဇ္ဈာသယံ အာရောစေသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဧတေသံ ပုဗ္ဗဇော အာသိ’’န္တိအာဒိ.

တတ္ထ ဧတေသံ ပုဗ္ဗဇော အာသိန္တိ ဧတေသံ ဥပကဉ္စနကာဒီနံ သတ္တန္နံ ဇေဋ္ဌဘာတိကော အဟံ တဒါ အဟောသိံ. ဟိရီသုက္ကမုပါဂတောတိ သုက္ကဝိပါကတ္တာ သန္တာနဿ ဝိသောဓနတော စ သုက္ကံ ပါပဇိဂုစ္ဆနလက္ခဏံ ဟိရိံ ဘုသံ အာဂတော၊ အတိဝိယ ပါပံ ဇိဂုစ္ဆန္တော အာသိန္တိ အတ္ထော. ဘဝံ ဒိသွာန ဘယတော၊ နေက္ခမ္မာဘိရတော အဟန္တိ ကာမဘဝါဒီနံ ဝသေန သဗ္ဗံ ဘဝံ ပက္ခန္ဒိတုံ အာဂစ္ဆန္တံ စဏ္ဍဟတ္ထိံ ဝိယ၊ ဟိံသိတုံ အာဂစ္ဆန္တံ ဥက္ခိတ္တာသိကံ ဝဓကံ ဝိယ၊ သီဟံ ဝိယ၊ ယက္ခံ ဝိယ၊ ရက္ခသံ ဝိယ၊ ဃောရဝိသံ ဝိယ၊ အာသိဝိသံ ဝိယ၊ အာဒိတ္တံ အင်္ဂါရံ ဝိယ၊ သပ္ပဋိဘယံ ဘယာနကဘာဝတော ပဿိတွာ တတော မုစ္စနတ္ထဉ္စ ပဗ္ဗဇ္ဇာဘိရတော ပဗ္ဗဇိတွာ ‘‘ကထံ နု ခေါ ဓမ္မစရိယံ သမ္မာပဋိပတ္တိံ ပူရေယျံ၊ ဈာနသမာပတ္တိယော စ နိဗ္ဗတ္တေယျ’’န္တိ ပဗ္ဗဇ္ဇာကုသလဓမ္မပဌမဇ္ဈာနာဒိအဘိရတော တဒါ အဟံ အာသိန္တိ အတ္ထော.

၃၆. ပဟိတာတိ မာတာပိတူဟိ ပေသိတာ. ဧကမာနသာတိ သမာနဇ္ဈာသယာ ပုဗ္ဗေ မယာ ဧကစ္ဆန္ဒာ မနာပစာရိနော မာတာပိတူဟိ ပဟိတတ္တာ ပန မမ ပဋိက္ကူလံ အမနာပံ ဝဒန္တာ. ကာမေဟိ မံ နိမန္တေန္တီတိ မဟာပိတူဟိ ဝါ ဧကမာနသာ ကာမေဟိ မံ နိမန္တေန္တိ. ကုလဝံသံ ဓာရေဟီတိ ဃရာဝါသံ သဏ္ဌပေန္တော အတ္တနော ကုလဝံသံ ဓာရေဟိ ပတိဋ္ဌပေဟီတိ ကာမေဟိ မံ နိမန္တေသုန္တိ အတ္ထော.

၃၇. ယံ တေသံ ဝစနံ ဝုတ္တန္တိ တေသံ မမ ပိယသဟာယာနံ ယံ ဝစနံ ဝုတ္တံ. ဂိဟိဓမ္မေ သုခါဝဟန္တိ ဂိဟိဘာဝေ သတိ ဂဟဋ္ဌဘာဝေ ဌိတဿ ပုရိသဿ ဉာယာနုဂတတ္တာ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဿ သမ္ပရာယိကဿ စ သုခဿ အာဝဟနတော သုခါဝဟံ. တံ မေ အဟောသိ ကဌိနန္တိ တံ တေသံ မယှံ သဟာယာနံ မာတာပိတူနဉ္စ ဝစနံ ဧကန္တေနေဝ နေက္ခမ္မာဘိရတတ္တာ အမနာပဘာဝေန မေ ကဌိနံ ဖရုသံ ဒိဝသံ သန္တတ္တဖာလသဒိသံ ဥဘောပိ ကဏ္ဏေ ဈာပေန္တံ ဝိယ အဟောသိ.

၃၈. တေ မံ တဒါ ဥက္ခိပန္တန္တိ တေ မယှံ သဟာယာ မာတာပိတူဟိ အတ္တနော စ ဥပနိမန္တနဝသေန အနေကဝါရံ ဥပနီယမာနေ ကာမေ ဥဒ္ဓမုဒ္ဓံ ခိပန္တံ ဆဍ္ဍေန္တံ ပဋိက္ခိပန္တံ မံ ပုစ္ဆိံသု. ပတ္ထိတံ မမာတိ ဣတော ဝိသုဒ္ဓတရံ ကိံ နု ခေါ ဣမိနာ ပတ္ထိတန္တိ မယာ အဘိပတ္ထိတံ မမ တံ ပတ္ထနံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကိံ တွံ ပတ္ထယသေ၊ သမ္မ၊ ယဒိ ကာမေ န ဘုဉ္ဇသီ’’တိ.

၃၉. အတ္ထကာမောတိ အတ္တနော အတ္ထကာမော၊ ပါပဘီရူတိ အတ္ထော. ‘‘အတ္တကာမော’’တိပိ ပါဠိ. ဟိတေသိနန္တိ မယှံ ဟိတေသီနံ ပိယသဟာယာနံ. ကေစိ ‘‘အတ္ထကာမဟိတေသိန’’န္တိ ပဌန္တိ၊ တံ န သုန္ဒရံ.

၄၀. ပိတု မာတု စ သာဝယုန္တိ တေ မယှံ သဟာယာ အနိဝတ္တနီယံ မမ ပဗ္ဗဇ္ဇာဆန္ဒံ ဝိဒိတွာ ပဗ္ဗဇိတုကာမတာဒီပကံ မယှံ ဝစနံ ပိတု မာတု စ သာဝေသုံ. ‘‘ယဂ္ဃေ၊ အမ္မတာတာ၊ ဇာနာထ၊ ဧကန္တေနေဝ မဟာကဉ္စနကုမာရော ပဗ္ဗဇိဿတိ၊ န သော သက္ကာ ကေနစိ ဥပါယေန ကာမေသု ဥပနေတု’’န္တိ အဝေါစုံ. မာတာပိတာ ဧဝမာဟူတိ တဒါ မယှံ မာတာပိတရော မမ သဟာယေဟိ ဝုတ္တံ မမ ဝစနံ သုတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘သဗ္ဗေဝ ပဗ္ဗဇာမ၊ ဘော’’တိ၊ ယဒိ မဟာကဉ္စနကုမာရဿ နေက္ခမ္မံ အဘိရုစိတံ၊ ယံ တဿ အဘိရုစိတံ၊ တဒမှာကမ္ပိ အဘိရုစိတမေဝ၊ တသ္မာ သဗ္ဗေဝ ပဗ္ဗဇာမ၊ ဘောတိ. ‘‘ဘော’’တိ တေသံ ဗြာဟ္မဏာနံ အာလပနံ. ‘‘ပဗ္ဗဇာမ ခေါ’’တိပိ ပါဌော၊ ပဗ္ဗဇာမ ဧဝါတိ အတ္ထော. မဟာသတ္တဿ ဟိ ပဗ္ဗဇ္ဇာဆန္ဒံ ဝိဒိတွာ ဥပကဉ္စနာဒယော ဆ ဘာတရော ဘဂိနီ စ ကဉ္စနဒေဝီ ပဗ္ဗဇိတုကာမာဝ အဟေသုံ၊ တေန တေပိ မာတာပိတူဟိ ဃရာဝါသေန နိမန္တိယမာနာ န ဣစ္ဆိံသုယေဝ. တသ္မာ ဧဝမာဟံသု ‘‘သဗ္ဗေဝ ပဗ္ဗဇာမ၊ ဘော’’တိ.

ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ မဟာသတ္တံ မာတာပိတရော ပက္ကောသိတွာ အတ္တနောပိ အဓိပ္ပါယံ တဿ အာစိက္ခိတွာ ‘‘တာတ၊ ယဒိ ပဗ္ဗဇိတုကာမောသိ၊ အသီတိကောဋိဓနံ တဝ သန္တကံ ယထာသုခံ ဝိဿဇ္ဇေဟီ’’တိ အာဟံသု. အထ နံ မဟာပုရိသော ကပဏဒ္ဓိကာဒီနံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခမိတွာ ဟိမဝန္တံ ပါဝိသိ. တေန သဒ္ဓိံ မာတာပိတရော ဆ ဘာတရော စ ဘဂိနီ စ ဧကော ဒါသော ဧကာ ဒါသီ ဧကော စ သဟာယော ဃရာဝါသံ ပဟာယ အဂမံသု. တေန ဝုတ္တံ –

၄၁. ‘‘ဥဘော မာတာ ပိတာ မယှံ၊ ဘဂိနီ စ သတ္တ ဘာတရော၊

အမိတဓနံ ဆဍ္ဍယိတွာ၊ ပဝိသိမှာ မဟာဝန’’န္တိ.

ဇာတကဋ္ဌကထာယံ (ဇာ. အဋ္ဌ. ၄.၁၄.၇၇ ဘိသဇာတကဝဏ္ဏနာ) ပန ‘‘မာတာပိတူသု ကာလံကတေသု တေသံ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စံ ကတွာ မဟာသတ္တော မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခမီ’’တိ ဝုတ္တံ.

ဧဝံ ဟိမဝန္တံ ပဝိသိတွာ စ တေ ဗောဓိသတ္တပ္ပမုခါ ဧကံ ပဒုမသရံ နိဿာယ ရမဏီယေ ဘူမိဘာဂေ အဿမံ ကတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝနမူလဖလာဟာရာ ယာပယိံသု. တေသု ဥပကဉ္စနာဒယော အဋ္ဌ ဇနာ ဝါရေန ဖလာဖလံ အာဟရိတွာ ဧကသ္မိံ ပါသာဏဖလကေ အတ္တနော ဣတရေသဉ္စ ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ ဃဏ္ဋိသညံ ဒတွာ အတ္တနော ကောဋ္ဌာသံ အာဒါယ ဝသနဋ္ဌာနံ ပဝိသန္တိ. သေသာပိ ဃဏ္ဋိသညာယ ပဏ္ဏသာလတော နိက္ခမိတွာ အတ္တနော အတ္တနော ပါပုဏနကောဋ္ဌာသံ အာဒါယ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တိ.

အပရဘာဂေ ဘိသာနိ အာဟရိတွာ တထေဝ ခါဒန္တိ. တတ္ထ တေ ဃောရတပါ ပရမဓိတိန္ဒြိယာ ကသိဏပရိကမ္မံ ကရောန္တာ ဝိဟရိံသု. အထ နေသံ သီလတေဇေန သက္ကဿ ဘဝနံ ကမ္ပိ. သက္ကော တံ ကာရဏံ ဉတွာ ‘‘ဣမေ ဣသယော ဝီမံသိဿာမီ’’တိ အတ္တနော အာနုဘာဝေန မဟာသတ္တဿ ကောဋ္ဌာသေ တယော ဒိဝသေ အန္တရဓာပေသိ. မဟာသတ္တော ပဌမဒိဝသေ ကောဋ္ဌာသံ အဒိသွာ ‘‘မမ ကောဋ္ဌာသော ပမုဋ္ဌော ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေသိ. ဒုတိယဒိဝသေ ‘‘မမ ဒေါသေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ပဏာမနဝသေန မမ ကောဋ္ဌာသံ န ဌပိတံ မညေ’’တိ စိန္တေသိ. တတိယဒိဝသေ ‘‘တံ ကာရဏံ သုတွာ ခမာပေဿာမီ’’တိ သာယနှသမယေ ဃဏ္ဋိသညံ ဒတွာ တာယ သညာယ သဗ္ဗေသု သန္နိပတိတေသု တမတ္ထံ အာရောစေတွာ တီသုပိ ဒိဝသေသု တေဟိ ဇေဋ္ဌကောဋ္ဌာသဿ ဌပိတဘာဝံ သုတွာ ‘‘တုမှေဟိ မယှံ ကောဋ္ဌာသော ဌပိတော၊ မယာ ပန န လဒ္ဓေါ၊ ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ အာဟ. တံ သုတွာ သဗ္ဗေဝ သံဝေဂပ္ပတ္တာ အဟေသုံ.

တသ္မိံ အဿမေ ရုက္ခဒေဝတာပိ အတ္တနော ဘဝနတော ဩတရိတွာ တေသံ သန္တိကေ နိသီဒိ. မနုဿာနံ ဟတ္ထတော ပလာယိတွာ အရညံ ပဝိဋ္ဌော ဧကော ဝါရဏော အဟိတုဏ္ဍိကဟတ္ထတော ပလာယိတွာ မုတ္တော သပ္ပကီဠာပနကော ဧကော ဝါနရော စ တေဟိ ဣသီဟိ ကတပရိစယာ တဒါ တေသံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. သက္ကောပိ ‘‘ဣသိဂဏံ ပရိဂ္ဂဏှိဿာမီ’’တိ အဒိဿမာနကာယော တတ္ထေဝ အဋ္ဌာသိ. တသ္မိဉ္စ ခဏေ ဗောဓိသတ္တဿ ကနိဋ္ဌော ဥပကဉ္စနတာပသော ဥဋ္ဌာယ ဗောဓိသတ္တံ ဝန္ဒိတွာ သေသာနံ အပစိတိံ ဒဿေတွာ ‘‘အဟံ သညံ ပဋ္ဌပေတွာ အတ္တာနညေဝ သောဓေတုံ လဘာမီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာမ၊ လဘသီ’’တိ ဝုတ္တေ ဣသိဂဏမဇ္ဈေ ဌတွာ သပထံ ကရောန္တော –

‘‘အဿံ ဂဝံ ရဇတံ ဇာတရူပံ၊ ဘရိယဉ္စ သော ဣဓ လဘတံ မနာပံ၊

ပုတ္တေဟိ ဒါရေဟိ သမင်္ဂိ ဟောတု၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၄.၇၈) –

ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ. ဣမဉှိ သော ‘‘ယတ္တကာနိ ပိယဝတ္ထူနိ ဟောန္တိ၊ တေဟိ ဝိပ္ပယောဂေ တတ္တကာနိ ဒုက္ခာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဝတ္ထုကာမေ ဂရဟန္တော အာဟ.

တံ သုတွာ ဣသိဂဏော ‘‘မာရိသ၊ မာ ကထယ၊ အတိဘာရိယော တေ သပထော’’တိ ကဏ္ဏေ ပိဒဟိ. ဗောဓိသတ္တောပိ ‘‘အတိဘာရိယော တေ သပထော၊ န၊ တွံ တာတ၊ ဂဏှသိ၊ တဝ ပတ္တာသနေ နိသီဒါ’’တိ အာဟ. သေသာပိ သပထံ ကရောန္တာ ယထာက္ကမံ –

‘‘မာလဉ္စ သော ကာသိကစန္ဒနဉ္စ၊ ဓာရေတု ပုတ္တဿ ဗဟူ ဘဝန္တု၊

ကာမေသု တိဗ္ဗံ ကုရုတံ အပေက္ခံ၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘ပဟူတဓညော ကသိမာ ယသဿီ၊ ပုတ္တေ ဂိဟီ ဓနိမာ သဗ္ဗကာမေ၊

ဝယံ အပဿံ ဃရမာဝသာတု၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘သော ခတ္တိယော ဟောတု ပသယှကာရီ၊ ရာဇာဘိရာဇာ ဗလဝါ ယသဿီ၊

သစာတုရန္တံ မဟိမာဝသာတု၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘သော ဗြာဟ္မဏော ဟောတု အဝီတရာဂေါ၊ မုဟုတ္တနက္ခတ္တပထေသု ယုတ္တော၊

ပူဇေတု နံ ရဋ္ဌပတီ ယသဿီ၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘အဇ္ဈာယကံ သဗ္ဗသမန္တဝေဒံ၊ တပဿိနံ မညတု သဗ္ဗလောကော၊

ပူဇေန္တု နံ ဇာနပဒါ သမေစ္စ၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘စတုဿဒံ ဂါမဝရံ သမိဒ္ဓံ၊ ဒိန္နဉှိ သော ဘုဉ္ဇတု ဝါသဝေန၊

အဝီတရာဂေါ မရဏံ ဥပေတု၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘သော ဂါမဏီ ဟောတု သဟာယမဇ္ဈေ၊ နစ္စေဟိ ဂီတေဟိ ပမောဒမာနော၊

သော ရာဇတော ဗျသနမာလတ္ထ ကိဉ္စိ၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘တံ ဧကရာဇာ ပထဝိံ ဝိဇေတွာ၊ ဣတ္ထီသဟဿဿ ဌပေတု အဂ္ဂေ၊

သီမန္တိနီနံ ပဝရာ ဘဝါတု၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယာ အဟာသိ.

‘‘ဣသီနဉှိ သာ သဗ္ဗသမာဂတာနံ၊ ဘုဉ္ဇေယျ သာဒုံ အဝိကမ္ပမာနာ၊

စရာတု လာဘေန ဝိကတ္ထမာနာ၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟဏ ယာ အဟာသိ.

‘‘အာဝါသိကော ဟောတု မဟာဝိဟာရေ၊ နဝကမ္မိကော ဟောတု ဂဇင်္ဂလာယံ၊

အာလောကသန္ဓိံ ဒိဝသံ ကရောတု၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘သော ဗဇ္ဈတံ ပါသသတေဟိ ဆမှိ၊ ရမ္မာ ဝနာ နီယတု ရာဇဓာနိံ၊

တုတ္တေဟိ သော ဟညတု ပါစနေဟိ၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသိ.

‘‘အလက္ကမာလီ တိပုကဏ္ဏပိဋ္ဌော၊ လဋ္ဌီဟတော သပ္ပမုခံ ဥပေတု၊

သကစ္ဆဗန္ဓော ဝိသိခံ စရာတု၊ ဘိသာနိ တေ ဗြာဟ္မဏ ယော အဟာသီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၄.၇၉-၉၀) –

ဣမာ ဂါထာယော အဝေါစုံ.

တတ္ထ တိဗ္ဗန္တိ ဝတ္ထုကာမကိလေသကာမေသု ဗဟလံ အပေက္ခံ ကရောတု. ကသိမာတိ သမ္ပန္နကသိကမ္မော. ပုတ္တေ ဂိဟီ ဓနိမာ သဗ္ဗကာမေတိ ပုတ္တေ လဘတု၊ ဂိဟီ ဟောတု၊ သတ္တဝိဓေန ဓနေန ဓနိမာ ဟောတု၊ ရူပါဒိဘေဒေ သဗ္ဗကာမေ လဘတု. ဝယံ အပဿန္တိ မဟလ္လကကာလေပိ အပဗ္ဗဇိတွာ အတ္တနော ဝယံ အပဿန္တော ပဉ္စကာမဂုဏသမိဒ္ဓံ ဃရမေဝ အာဝသတု. ရာဇာဘိရာဇာတိ ရာဇူနံ အန္တရေ အတိရာဇာ. အဝီတရာဂေါတိ ပုရောဟိတဋ္ဌာနတဏှာယ သတဏှော. တပဿိနန္တိ တပသီလံ၊ သီလသမ္ပန္နောတိ နံ မညတု. စတုဿဒန္တိ အာကိဏ္ဏမနုဿတာယ မနုဿေဟိ ပဟူတဓညတာယ ဓညေန သုလဘဒါရုတာယ ဒါရူဟိ သမ္ပန္နောဒကတာယ ဥဒကေနာတိ စတူဟိ ဥဿန္နံ. ဝါသဝေနာတိ ဝါသဝေန ဒိန္နံ ဝိယ အစလံ၊ ဝါသဝတော လဒ္ဓဝရာနုဘာဝေနေဝ ရာဇာနံ အာရာဓေတွာ တေန ဒိန္နန္တိပိ အတ္ထော. အဝီတရာဂေါတိ အဝိဂတရာဂေါ ကဒ္ဒမေ သူကရော ဝိယ ကာမပင်္ကေ နိမုဂ္ဂေါဝ ဟောတု.

ဂါမဏီတိ ဂါမဇေဋ္ဌကော. တန္တိ တံ ဣတ္ထိံ. ဧကရာဇာတိ အဂ္ဂရာဇာ. ဣတ္ထီသဟဿဿာတိ ဝစနမဋ္ဌတာယ ဝုတ္တံ. သောဠသန္နံ ဣတ္ထိသဟဿာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေတူတိ အတ္ထော. သီမန္တိနီနန္တိ သီမန္တဓရာနံ၊ ဣတ္ထီနန္တိ အတ္ထော. သဗ္ဗသမာဂတာနန္တိ သဗ္ဗေသံ သန္နိပတိတာနံ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ. အဝိကမ္ပမာနာတိ အနောသက္ကမာနာ သာဒုရသံ ဘုဉ္ဇတူတိ အတ္ထော. စရာတု လာဘေန ဝိကတ္ထမာနာတိ လာဘဟေတု သိင်္ဂါရဝေသံ ဂဟေတွာ လာဘံ ဥပ္ပါဒေတုံ စရတု. အာဝါသိကောတိ အာဝါသဇဂ္ဂနကော. ဂဇင်္ဂလာယန္တိ ဧဝံနာမကေ နဂရေ. တတ္ထ ကိရ ဒဗ္ဗသမ္ဘာရာ သုလဘာ. အာလောကသန္ဓိံ ဒိဝသန္တိ ဧကဒိဝသေန ဧကမေဝ ဝါတပါနံ ကရောတု. သော ကိရ ဒေဝပုတ္တော ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ဂဇင်္ဂလနဂရံ နိဿာယ ယောဇနိကေ မဟာဝိဟာရေ အာဝါသိကော သင်္ဃတ္ထေရော ဟုတွာ ဇိဏ္ဏေ ဝိဟာရေ နဝကမ္မာနိ ကရောန္တောဝ မဟာဒုက္ခံ အနုဘဝိ၊ တံ သန္ဓာယာဟ.

ပါသသတေဟီတိ ဗဟူဟိ ပါသေဟိ. ဆမှီတိ စတူသု ပါဒေသု ဂီဝါယ ကဋိဘာဂေ စာတိ ဆသု ဌာနေသု. တုတ္တေဟီတိ ဒွိကဏ္ဋကာဟိ ဒီဃလဋ္ဌီဟိ. ပါစနေဟီတိ ရဿပါစနေဟိ၊ အင်္ကုသကေဟိ ဝါ. အလက္ကမာလီတိ အဟိတုဏ္ဍိကေန ကဏ္ဌေ ပရိက္ခိပိတွာ ဌပိတာယ အလက္ကမာလာယ သမန္နာဂတော. တိပုကဏ္ဏပိဋ္ဌောတိ တိပုပိဠန္ဓနေန ပိဠန္ဓိတပိဋ္ဌိကဏ္ဏော ကဏ္ဏပိဋ္ဌော. လဋ္ဌိဟတောတိ သပ္ပကီဠာပနံ သိက္ခာပယမာနော လဋ္ဌိယာ ဟတော ဟုတွာ. သဗ္ဗံ တေ ကာမဘောဂံ ဃရာဝါသံ အတ္တနာ အတ္တနာ အနုဘူတဒုက္ခဉ္စ ဇိဂုစ္ဆန္တာ တထာ တထာ သပထံ ကရောန္တာ ဧဝမာဟံသု.

အထ ဗောဓိသတ္တော ‘‘သဗ္ဗေဟိ ဣမေဟိ သပထော ကတော၊ မယာပိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ သပထံ ကရောန္တော –

‘‘ယော ဝေ အနဋ္ဌံဝ နဋ္ဌန္တိ စာဟ၊ ကာမေဝ သော လဘတံ ဘုဉ္ဇတဉ္စ၊

အဂါရမဇ္ဈေ မရဏံ ဥပေတု၊ ယော ဝါ ဘောန္တော သင်္ကတိ ကဉ္စိ ဒေဝါ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၄.၉၁) –

ဣမံ ဂါထမာဟ.

တတ္ထ ဘောန္တောတိ ဘဝန္တော. သင်္ကတီတိ အာသင်္ကတိ. ကဉ္စီတိ အညတရံ.

အထ သက္ကော ‘‘သဗ္ဗေပိမေ ကာမေသု နိရပေက္ခာ’’တိ ဇာနိတွာ သံဝိဂ္ဂမာနသော န ဣမေသု ကေနစိပိ ဘိသာနိ နီတာနိ၊ နာပိ တယာ အနဋ္ဌံ နဋ္ဌန္တိ ဝုတ္တံ၊ အပိစ အဟံ တုမှေ ဝီမံသိတုကာမော အန္တရဓာပေသိန္တိ ဒဿေန္တော –

‘‘ဝီမံသမာနော ဣသိနော ဘိသာနိ၊ တီရေ ဂဟေတွာန ထလေ နိဓေသိံ၊

သုဒ္ဓါ အပါပါ ဣသယော ဝသန္တိ၊ ဧတာနိ တေ ဗြဟ္မစာရီ ဘိသာနီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၄.၉၅) –

ဩသာနဂါထမာဟ.

တံ သုတွာ ဗောဓိသတ္တော –

‘‘န တေ နဋာ နော ပန ကီဠနေယျာ၊ န ဗန္ဓဝါ နော ပန တေ သဟာယာ၊

ကိသ္မိံ ဝုပတ္ထမ္ဘ သဟဿနေတ္တ၊ ဣသီဟိ တွံ ကီဠသိ ဒေဝရာဇာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၄.၉၆) –

သက္ကံ တဇ္ဇေသိ.

အထ နံ သက္ကော –

‘‘အာစရိယော မေသိ ပိတာ စ မယှံ၊ ဧသာ ပတိဋ္ဌာ ခလိတဿ ဗြဟ္မေ၊

ဧကာပရာဓံ ခမ ဘူရိပည၊ န ပဏ္ဍိတာ ကောဓဗလာ ဘဝန္တီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၄.၉၇) –

ခမာပေသိ.

မဟာသတ္တော သက္ကဿ ဒေဝရညော ခမိတွာ သယံ ဣသိဂဏံ ခမာပေန္တော –

‘‘သုဝါသိတံ ဣသိနံ ဧကရတ္တံ၊ ယံ ဝါသဝံ ဘူတပတိဒ္ဒသာမ၊

သဗ္ဗေဝ ဘောန္တော သုမနာ ဘဝန္တု၊ ယံ ဗြာဟ္မဏော ပစ္စုပါဒီ ဘိသာနီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၄.၉၈) –

အာဟ.

တတ္ထ န တေ နဋာတိ၊ ဒေဝရာဇ၊ မယံ တဝ နဋာ ဝါ ကီဠိတဗ္ဗယုတ္တကာ ဝါ န ဟောမ. နာပိ တဝ ဉာတကာ၊ သဟာယာ ဟဿံ ကာတဗ္ဗာ. အထ တွံ ကိသ္မိံ ဝုပတ္ထမ္ဘာတိ ကိံ ဥပတ္ထမ္ဘကံ ကတွာ၊ ကိံ နိဿာယ ဣသီဟိ သဒ္ဓိံ ကီဠသီတိ အတ္ထော. ဧသာ ပတိဋ္ဌာတိ ဧသာ တဝ ပါဒစ္ဆာယာ အဇ္ဇ မမ ခလိတဿ အပရာဓဿ ပတိဋ္ဌာ ဟောတု. သုဝါသိတန္တိ အာယသ္မန္တာနံ ဣသီနံ ဧကရတ္တိမ္ပိ ဣမသ္မိံ အရညေ ဝသိတံ သုဝသိတမေဝ. ကိံကာရဏာ? ယံ ဝါသဝံ ဘူတပတိံ အဒ္ဒသာမ. သစေ ဟိ မယံ နဂရေ အဝသိမှာ၊ န ဣမံ အဒ္ဒသာမ. ဘောန္တောတိ ဘဝန္တော. သဗ္ဗေပိ သုမနာ ဘဝန္တု တုဿန္တု၊ သက္ကဿ ဒေဝရညော ခမန္တု၊ ကိံကာရဏာ? ယံ ဗြာဟ္မဏော ပစ္စုပါဒီ ဘိသာနိ ယသ္မာ တုမှာကံ အာစရိယော ဘိသာနိ အလဘီတိ. သက္ကော ဣသိဂဏံ ဝန္ဒိတွာ ဒေဝလောကံ ဂတော. ဣသိဂဏောပိ ဈာနာဘိညာယော နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဗြဟ္မလောကူပဂေါ အဟောသိ.

တဒါ ဥပကဉ္စနာဒယော ဆ ဘာတရော သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနမဟာကဿပအနုရုဒ္ဓပုဏ္ဏအာနန္ဒတ္ထေရာ၊ ဘဂိနီ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ၊ ဒါသီ ခုဇ္ဇုတ္တရာ၊ ဒါသော စိတ္တော ဂဟပတိ၊ ရုက္ခဒေဝတာ သာတာဂိရော၊ ဝါရဏော ပါလိလေယျနာဂေါ၊ ဝါနရော မဓုဝါသိဋ္ဌော၊ သက္ကော ကာဠုဒါယီ၊ မဟာကဉ္စနတာပသော လောကနာထော.

တဿ ဣဓာပိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဒသ ပါရမိယော နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာ. တထာ အစ္စန္တမေဝ ကာမေသု အနပေက္ခတာဒယော ဂုဏာနုဘာဝါ ဝိဘာဝေတဗ္ဗာတိ.

ဘိသစရိယာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.