၉. အလီနသတ္တုစရိယာဝဏ္ဏနာ

၇၄. နဝမေ ပဉ္စာလရဋ္ဌေတိ ဧဝံနာမကေ ဇနပဒေ. နဂရဝရေ၊ ကပိလာယန္တိ ‘‘ကပိလာ’’တိ ဧဝံလဒ္ဓနာမေ ဥတ္တမနဂရေ. ‘‘နဂရဝရေ’’တိ ဝတွာ ပုန ‘‘ပုရုတ္တမေ’’တိ ဝစနံ တသ္မိံ ကာလေ ဇမ္ဗုဒီပေ သဗ္ဗနဂရာနံ တဿ နဂရဿ အဂ္ဂနဂရဘာဝဒဿနတ္ထံ. ဇယဒ္ဒိသော နာမာတိ ရညာ အတ္တနော ပစ္စတ္ထိကေ ဇိတေ ဇာတော၊ အတ္တနော ဝါ ပစ္စာမိတ္တဘူတံ ယက္ခိနီသင်္ခါတံ ဇယဒ္ဒိသံ ဇိတောတိ ဧဝံလဒ္ဓနာမော. သီလဂုဏမုပါဂတောတိ အာစာရသီလဉ္စေဝ ဥဿာဟသမ္ပတ္တိယာဒိရာဇဂုဏဉ္စ ဥပါဂတော၊ တေန သမန္နာဂတောတိ အတ္ထော.

၇၅. တဿ ရညောတိ ဇယဒ္ဒိသရာဇဿ၊ အဟံ ပုတ္တော အဟောသိန္တိ ဝစနသေသော. သုတဓမ္မောတိ ယာဝတာ ရာဇပုတ္တေန သောတဗ္ဗဓမ္မော နာမ၊ တဿ သဗ္ဗဿ သုတတ္တာ သုတဓမ္မော၊ ဗဟုဿုတောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ သုတဓမ္မောတိ ဝိဿုတဓမ္မော၊ ဓမ္မစရိယာယ သမစရိယာယ ပကာသော ပညာတော၊ လောကေ ပတ္ထဋကိတ္တိဓမ္မောတိ အတ္ထော. အလီနသတ္တောတိ ဧဝံနာမော. ဂုဏဝါတိ ဥဠာရေဟိ မဟာပုရိသဂုဏေဟိ သမန္နာဂတော. အနုရက္ခပရိဇနော သဒါတိ သဒ္ဓါဒိဂုဏဝိသေသယောဂတော စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ သမ္မဒေဝ သင်္ဂဟဏတော စ သဗ္ဗကာလံ သမ္ဘတ္တပရိဝါရဇနော.

၇၆. ပိတာ မေ မိဂဝံ ဂန္တွာ၊ ပေါရိသာဒံ ဥပါဂမီတိ မယှံ ပိတာ ဇယဒ္ဒိသရာဇာ မိဂဝံ စရန္တော အရညမဇ္ဈံ ဂန္တွာ ပေါရိသာဒံ မနုဿခါဒကံ ယက္ခိနိပုတ္တံ ဥပဂဉ္ဆိ၊ တေန သမာဂမိ.

ဇယဒ္ဒိသရာဇာ ကိရ ဧကဒိဝသံ ‘‘မိဂဝံ ဂမိဿာမီ’’တိ တဒနုရူပေန မဟတာ ပရိဝါရေန ကပိလနဂရတော နိက္ခမိ. တံ နိက္ခန္တမတ္တမေဝ တက္ကသိလာဝါသီ နန္ဒော နာမ ဗြာဟ္မဏော စတဿော သတာရဟာ ဂါထာ နာမ ကထေတုံ အာဒါယ ဥပသင်္ကမိတွာ အတ္တနော အာဂမနကာရဏံ ရညော အာရောစေသိ. ရာဇာ ‘‘နိဝတ္တိတွာ သုဏိဿာမီ’’တိ တဿ ဝသနဂေဟံ ပရိဗ္ဗယဉ္စ ဒါပေတွာ အရညံ ပဝိဋ္ဌော ‘‘ယဿ ပဿေန မိဂေါ ပလာယတိ၊ တဿေဝ သော ဂီဝါ’’တိ ဝတွာ မိဂေ ပရိယေသန္တော ဝိစရတိ. အထေကော ပသဒမိဂေါ မဟာဇနဿ ပဒသဒ္ဒေန အာသယတော နိက္ခမိတွာ ရညော အဘိမုခေါ ဂန္တွာ ပလာယိ. အမစ္စာ ပရိဟာသံ ကရိံသု. ရာဇာ တံ အနုဗန္ဓိတွာ တိယောဇနမတ္ထကေ တံ ပရိက္ခီဏဇဝံ ဌိတံ ဝိဇ္ဈိတွာ ပါတေသိ. ပတိတံ ခဂ္ဂေန ဒွိဓာ ကတွာ အနတ္ထိကောပိ ‘‘မံသေန မိဂံ ဂဟေတုံ နာသက္ခီ’’တိ ဝစနမောစနတ္ထံ ကာဇေ ကတွာ အာဂစ္ဆန္တော ဧကဿ နိဂြောဓဿ မူလေ ဒဗ္ဗတိဏေသု နိသီဒိတွာ ထောကံ ဝိဿမိတွာ ဂန္တုံ အာရဘိ.

တေန စ သမယေန တဿေဝ ရညော ဇေဋ္ဌဘာတာ ဇာတဒိဝသေ ဧဝ ဧကာယ ယက္ခိနိယာ ခါဒိတုံ ဂဟိတော အာရက္ခမနုဿေဟိ အနုဗဒ္ဓါယ တာယ နိဒ္ဓမနမဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တိယာ ဥရေ ဌပိတော မာတုသညာယ မုခေန ထနဂ္ဂဟဏေန ပုတ္တသိနေဟံ ဥပ္ပါဒေတွာ သံဝဍ္ဎိယမာနော တဒါဟာရောပယောဂိတာယ မနုဿမံသံ ခါဒန္တော အနုက္ကမေန ဝုဒ္ဓိပ္ပတ္တော အတ္တာနံ အန္တရဓာပနတ္ထံ ယက္ခိနိယာ ဒိန္နဩသဓမူလာနုဘာဝေန အန္တရဟိတော ဟုတွာ မနုဿမံသံ ခါဒိတွာ ဇီဝန္တော တာယ ယက္ခိနိယာ မတာယ တံ ဩသဓမူလံ အတ္တနော ပမာဒေန နာသေတွာ ဒိဿမာနရူပေါဝ မနုဿမံသံ ခါဒန္တော နဂ္ဂေါ ဥဗ္ဗိဂ္ဂဝိရူပဒဿနော ရာဇပုရိသေဟိ ပဿိတွာ အနုဗဒ္ဓေါ ပလာယိတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ တဿ နိဂြောဓဿ မူလေ ဝါသံ ကပ္ပေန္တော ရာဇာနံ ဒိသွာ ‘‘ဘက္ခောသိ မေ’’တိ ဟတ္ထေ အဂ္ဂဟေသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သော မေ ပိတုမဂ္ဂဟေသိ၊ ဘက္ခောသိ မမ မာ စလီ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ သော မေ ပိတုမဂ္ဂဟေသီတိ သော ပေါရိသာဒေါ မမ ပိတရံ ဇယဒ္ဒိသရာဇာနံ အတ္တနော နိသိန္နရုက္ခသမီပမာဂတံ ‘‘မမ ဘက္ခော တွံ အာဂတောသိ၊ ဟတ္ထပရိပ္ဖန္ဒနာဒိဝသေန မာ စလိ၊ စလန္တမ္ပိ အဟံ တံ ခါဒိဿာမီ’’တိ ဟတ္ထေ အဂ္ဂဟေသိ.

၇၇. တဿာတိ တဿ ယက္ခိနိပုတ္တဿ. တသိတဝေဓိတောတိ စိတ္တုတြာသေန တသိတော သရီရပရိကမ္ပေန ဝေဓိတော. ဦရုက္ခမ္ဘောတိ ဥဘိန္နံ ဦရူနံ ထဒ္ဓဘာဝေါ၊ ယေန သော တတော ပလာယိတုံ နာသက္ခိ.

မိဂဝံ ဂဟေတွာ မုဉ္စဿူတိ ဧတ္ထ မိဂဝန္တိ မိဂဝဝသေန လဒ္ဓတ္တာ တံ မိဂမံသံ ‘‘မိဂဝ’’န္တိ အာဟ၊ ဣမံ မိဂမံသံ ဂဟေတွာ မံ မုဉ္စဿူတိ အတ္ထော. သော ဟိ ရာဇာ နံ ယက္ခိနိပုတ္တံ ဒိသွာ ဘီတော ဦရုက္ခမ္ဘံ ပတွာ ခါဏုကော ဝိယ အဋ္ဌာသိ. သော ဝေဂေန ဂန္တွာ တံ ဟတ္ထေ ဂဟေတွာ ‘‘ဘက္ခောသိ မေ အာဂတောသီ’’တိ အာဟ. အထ နံ ရာဇာ သတိံ ပစ္စုပဋ္ဌပေတွာ ‘‘သစေ အာဟာရတ္ထိကော၊ ဣမံ တေ မံသံ ဒဒါမိ၊ တံ ဂဟေတွာ ခါဒ၊ မံ မုဉ္စာဟီ’’တိ အာဟ. တံ သုတွာ ပေါရိသာဒေါ ‘‘ကိမိဒံ မယှမေဝ သန္တကံ ဒတွာ မယာ ဝေါဟာရံ ကရောသိ၊ နနု ဣမံ မံသဉ္စ တွဉ္စ မမ ဟတ္ထဂတကာလတော ပဋ္ဌာယ မယှမေဝ သန္တကံ၊ တသ္မာ တံ ပဌမံ ခါဒိတွာ ပစ္ဆာ မံသံ ခါဒိဿာမီ’’တိ အာဟ.

အထ ရာဇာ ‘‘မံသနိက္ကယေနာယံ န မံ မုဉ္စတိ၊ မယာ စ မိဂဝံ အာဂစ္ဆန္တေန တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ‘အာဂန္တွာ တေ ဓနံ ဒဿာမီ’တိ ပဋိညာ ကတာ. သစာယံ ယက္ခော အနုဇာနိဿတိ၊ သစ္စံ အနုရက္ခန္တော ဂေဟံ ဂန္တွာ တံ ပဋိညံ မောစေတွာ ပုန ဣမဿ ယက္ခဿ ဘတ္တတ္ထံ အာဂစ္ဆေယျ’’န္တိ စိန္တေတွာ တဿ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. တံ သုတွာ ပေါရိသာဒေါ ‘‘သစေ တွံ သစ္စံ အနုရက္ခန္တော ဂန္တုကာမောသိ၊ ဂန္တွာ တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဒါတဗ္ဗံ ဓနံ ဒတွာ သစ္စံ အနုရက္ခန္တော သီဃံ ပုန အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ ဝတွာ ရာဇာနံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သော တေန ဝိဿဋ္ဌော ‘‘တွံ မာ စိန္တယိ၊ အဟံ ပါတောဝ အာဂမိဿာမီ’’တိ ဝတွာ မဂ္ဂနိမိတ္တာနိ သလ္လက္ခေန္တော အတ္တနော ဗလကာယံ ဥပဂန္တွာ တေန ပရိဝုတော နဂရံ ပဝိသိတွာ နန္ဒဗြာဟ္မဏံ ပက္ကောသာပေတွာ မဟာရဟေ အာသနေ နိသီဒါပေတွာ တာ ဂါထာ သုတွာ စတ္တာရိ သဟဿာနိ ဒတွာ ယာနံ အာရောပေတွာ ‘‘ဣမံ တက္ကသိလမေဝ နေထာ’’တိ မနုဿေ ဒတွာ ဗြာဟ္မဏံ ဥယျောဇေတွာ ဒုတိယဒိဝသေ ပေါရိသာဒဿ သန္တိကံ ဂန္တုကာမော ပုတ္တံ ရဇ္ဇေ ပတိဋ္ဌပေတုံ အနုသာသနိဉ္စ ဒေန္တော တမတ္ထံ အာရောစေသိ. တေန ဝုတ္တံ –

၇၈. ‘‘မိဂဝံ ဂဟေတွာ မုဉ္စဿု၊ ကတွာ အာဂမနံ ပုန၊

ဗြာဟ္မဏဿ ဓနံ ဒတွာ၊ ပိတာ အာမန္တယီ မမံ.

၇၉. ‘‘ရဇ္ဇံ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇ၊ မာ ပမဇ္ဇိ ပုရံ ဣဒံ၊

ကတံ မေ ပေါရိသာဒေန၊ မမ အာဂမနံ ပုနာ’’တိ.

တတ္ထ အာဂမနံ ပုနာတိ ပုန အာဂမနံ ပဋိညာတဿ ပေါရိသာဒဿ သင်္ဂရံ ကတွာ. ဗြာဟ္မဏဿ ဓနံ ဒတွာတိ တက္ကသိလတော အာဂတဿ နန္ဒနာမဿ ဗြာဟ္မဏဿ တာ ဂါထာ သုတွာ စတုသဟဿပရိမာဏံ ဓနံ ဒတွာ. ပိတာ အာမန္တယီ မမန္တိ မမ ပိတာ ဇယဒ္ဒိသရာဇာ မံ အာမန္တေသိ.

ကထံ အာမန္တေသီတိ စေ? အာဟ ‘‘ရဇ္ဇ’’န္တိအာဒိ. တဿတ္ထော – ပုတ္တ၊ တွံ ဣမံ ကုလသန္တကံ ရဇ္ဇံ ပဋိပဇ္ဇ၊ ယထာဟံ ဓမ္မေန သမေန ရဇ္ဇံ ကာရေမိ၊ ဧဝံ တွမ္ပိ ဆတ္တံ ဥဿာပေတွာ ရဇ္ဇံ ကာရေဟိ. တွံ ဣဒံ ပုရံ ရက္ခန္တော ရဇ္ဇဉ္စ ကာရေန္တော မာ ပမာဒမာပဇ္ဇိ၊ အသုကသ္မိံ ဌာနေ နိဂြောဓရုက္ခမူလေ ပေါရိသာဒေန ယက္ခေန ကတမေတံ မယာ သင်္ဂရံ မမ ပုန တဿ သန္တိကံ အာဂမနံ ဥဒ္ဒိဿ၊ ကေဝလံ တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဓနဒါနတ္ထံ ဣဓာဂတော သစ္စံ အနုရက္ခန္တော၊ တသ္မာ တတ္ထာဟံ ဂမိဿာမီတိ.

တံ သုတွာ မဟာသတ္တော ‘‘မာ ခေါ တွံ၊ မဟာရာဇ၊ တတ္ထ အဂမာသိ၊ အဟံ တတ္ထ ဂမိဿာမိ. သစေ ပန တွံ၊ တာတ၊ ဂမိဿသိယေဝ၊ အဟမ္ပိ တယာ သဒ္ဓိံ ဂမိဿာမိယေဝါ’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ မယံ ဥဘောပိ န ဘဝိဿာမ၊ တသ္မာ အဟမေဝ တတ္ထ ဂမိဿာမီ’’တိ နာနပ္ပကာရေန ဝါရေန္တံ ရာဇာနံ သညာပေတွာ မာတာပိတရော ဝန္ဒိတွာ ပိတု အတ္ထာယ အတ္တာနံ ပရိစ္စဇိတွာ သောတ္ထိဘာဝါယ ပိတရိ သာသိတဝါဒံ ပယုဉ္ဇမာနေ မာတုဘဂိနိဘရိယာသု စ သစ္စကိရိယံ ကရောန္တီသု အာဝုဓံ ဂဟေတွာ နဂရတော နိက္ခမိတွာ အဿုပုဏ္ဏမုခံ မဟာဇနံ အနုဗန္ဓန္တံ အာပုစ္ဆိတွာ ပိတရာ အက္ခာတနယေန ယက္ခဝါသမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. ယက္ခိနိပုတ္တောပိ ‘‘ခတ္တိယာ နာမ ဗဟုမာယာ၊ ကော ဇာနာတိ ကိံ ဘဝိဿတီ’’တိ ရုက္ခံ အဘိရုဟိတွာ ရညော အာဂမနံ ဩလောကေန္တော နိသိန္နော ကုမာရံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ‘‘ပိတရံ နိဝတ္တေတွာ ပုတ္တော အာဂတော ဘဝိဿတိ၊ နတ္ထိ မေ ဘယ’’န္တိ ဩတရိတွာ တဿ ပိဋ္ဌိံ ဒဿေတွာဝ နိသီဒိ. မဟာသတ္တော အာဂန္တွာ တဿ ပုရတော အဋ္ဌာသိ. တေန ဝုတ္တံ –

၈၀. ‘‘မာတာပိတူ စ ဝန္ဒိတွာ၊ နိမ္မိနိတွာန အတ္တနာ၊

နိက္ခိပိတွာ ဓနုံ ခဂ္ဂံ၊ ပေါရိသာဒံ ဥပါဂမိ’’န္တိ.

၈၁. သသတ္ထဟတ္ထူပဂတန္တိ သသတ္ထဟတ္ထံ ဥပဂတံ အာဝုဓပါဏိံ မံ အတ္တနော သန္တိကံ ဥပဂတံ ဒိသွာ. ကဒါစိ သော တသိဿတီတိ သော ယက္ခော အပိ တသေယျ. တေန ဘိဇ္ဇိဿတိ သီလန္တိ တေန တဿ တာသုပ္ပါဒနေန မယှံ သီလံ ဝိနဿတိ သံကိလိဿတိ. ပရိတာသံ ကတေ မယီတိ မယိ တဿ ပရိတာသံ ကတေ သတိ.

၈၂. သီလခဏ္ဍဘယာ မယှံ၊ တဿ ဒေဿံ န ဗျာဟရိန္တိ ယထာ စ သီလဘေဒဘယေန နိဟိတသတ္ထော တဿ သန္တိကံ အဂမာသိ၊ ဧဝံ မယှံ သီလခဏ္ဍဘယာ ဧဝ တဿ ပေါရိသာဒဿ ဒေဿံ အနိဋ္ဌမ္ပိ န ဗျာဟရိံ၊ ကေဝလံ ပန မေတ္တစိတ္တေန ဟိတဝါဒီ ဣဒံ ဣဒါနိ ဝက္ခမာနံ ဝစနံ အဘာသိံ.

မဟာသတ္တော စ ဂန္တွာ ပုရတော ဌိတော. ယက္ခိနိပုတ္တော တံ ဝီမံသိတုကာမော ‘‘ကောသိ တွံ၊ ကုတော အာဂတော၊ ကိံ မံ န ဇာနာသိ ‘လုဒ္ဒေါ မနုဿမံသခါဒကော’တိ၊ ကသ္မာ စ ဣဓာဂတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ကုမာရော ‘‘အဟံ ဇယဒ္ဒိသရညော ပုတ္တော၊ တွံ ပေါရိသာဒကောတိ ဇာနာမိ၊ ပိတု ဇီဝိတံ ရက္ခိတုံ ဣဓာဂတော၊ တသ္မာ တံ မုဉ္စ၊ မံ ခါဒါ’’တိ အာဟ. ပုန ယက္ခိနိပုတ္တော မုခါကာရေနေဝ ‘‘တံ တဿ ပုတ္တောတိ အဟံ ဇာနာမိ၊ ဒုက္ကရံ ပန တယာ ကတံ ဧဝံ အာဂစ္ဆန္တေနာ’’တိ အာဟ. ကုမာရော ‘‘န ဣဒံ ဒုက္ကရံ၊ ယံ ပိတု အတ္ထေ ဇီဝိတပရိစ္စဇနံ၊ မာတာပိတုဟေတု ဟိ ဧဝရူပံ ပုညံ ကတွာ ဧကန္တေနေဝ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ၊ အဟဉ္စ ‘အမရဏဓမ္မော နာမ ကောစိ သတ္တော နတ္ထီ’တိ ဇာနာမိ၊ အတ္တနာ စ ကိဉ္စိ ကတံ ပါပံ နာမ န သရာမိ၊ တသ္မာ မရဏတောပိ မေ ဘယံ နတ္ထိ၊ ဣဒံ သရီရံ မယာ တေ နိဿဋ္ဌံ၊ အဂ္ဂိံ ဇာလေတွာ ခါဒါ’’တိ အာဟ. တေန ဝုတ္တံ –

၈၃. ‘‘ဥဇ္ဇာလေဟိ မဟာအဂ္ဂိံ၊ ပပတိဿာမိ ရုက္ခတော၊

တွံ ပက္ကကာလမညာယ၊ ဘက္ခယ မံ ပိတာမဟာ’’တိ.

တံ သုတွာ ယက္ခိနိပုတ္တော ‘‘န သက္ကာ ဣမဿ မံသံ ခါဒိတုံ၊ ဥပါယေန ဣမံ ပလာပေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘တေန ဟိ အရညံ ပဝိသိတွာ သာရဒါရူနိ အာဟရိတွာ နိဒ္ဓူမေ အင်္ဂါရေ ကရောဟိ၊ တတ္ထ တေ မံသံ ပစိတွာ ခါဒိဿာမီ’’တိ အာဟ. မဟာသတ္တော တထာ ကတွာ တဿ အာရောစေသိ. သော တံ ဩလောကေန္တော ‘‘အယံ ပုရိသသီဟော မရဏတောပိ ဘယံ နတ္ထိ၊ ဧဝံ နိဗ္ဘယော နာမ န မယာ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ လောမဟံသဇာတော ကုမာရံ ဩလောကေသိ. ကုမာရော ကိဿ မံ ဩလောကေသိ၊ န ယထာဝုတ္တံ ကရောသီတိ. ယက္ခိနိပုတ္တော မဟာသတ္တံ ‘‘သတ္တဓာ တဿ မုဒ္ဓါ ဖလေယျ၊ ယော တံ ခါဒေယျာ’’တိ အာဟ. ‘‘သစေ မံ န ခါဒိတုကာမောသိ၊ အထ ကသ္မာ အဂ္ဂိံ ကာရေသီ’’တိ? ‘‘တဝ ပရိဂ္ဂဏှနတ္ထ’’န္တိ. ‘‘တွံ ဣဒါနိ မံ ကထံ ပရိဂ္ဂဏှိဿသိ၊ သွာဟံ တိရစ္ဆာနယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တောပိ သက္ကဿ ဒေဝရညော အတ္တာနံ ပရိဂ္ဂဏှိတုံ န အဒါသိ’’န္တိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော –

‘‘ဣဒဉှိ သော ဗြာဟ္မဏံ မညမာနော၊ သသော အဝါသေသိ သကေ သရီရေ၊

တေနေဝ သော စန္ဒိမာ ဒေဝပုတ္တော၊ သသတ္ထုတော ကာမဒုဟဇ္ဇ ယက္ခာ’’တိ.(ဇာ. ၁.၁၆.၉၃) –

ဂါထမာဟ.

တတ္ထ သသော အဝါသေသိ သကေ သရီရေတိ အတ္တနော သရီရဟေတု ဣမံ သရီရံ ခါဒိတွာ ဣဓ ဝသာတိ ဧဝံ သကေ သရီရေ အတ္တနော သရီရံ ဒေန္တော တံ ဗြာဟ္မဏရူပံ သက္ကံ တတ္ထ ဝါသေသိ. သသတ္ထုတောတိ ‘‘သသီ’’တိ ဧဝံ သသသဒ္ဒေန ထုတော. ကာမဒုဟောတိ ကာမဝဍ္ဎနော. ယက္ခာတိ ဒေဝ.

ဧဝံ မဟာသတ္တော စန္ဒေ သသလက္ခဏံ ကပ္ပဋ္ဌိယံ ပါဋိဟာရိယံ သက္ခိံ ကတွာ အတ္တနော သက္ကေနပိ ပရိဂ္ဂဏှိတုံ အသက္ကုဏေယျတံ အဘာသိ. တံ သုတွာ ပေါရိသာဒေါ အစ္ဆရိယဗ္ဘုတစိတ္တဇာတော –

‘‘စန္ဒော ယထာ ရာဟုမုခါ ပမုတ္တော၊ ဝိရောစတေ ပန္နရသေဝ ဘာဏုမာ၊

ဧဝံ တုဝံ ပေါရိသာဒါ ပမုတ္တော၊ ဝိရောစ ကပိလေ မဟာနုဘာဝ၊

အာမောဒယံ ပိတရံ မာတရဉ္စ၊ သဗ္ဗော စ တေ နန္ဒတု ဉာတိပက္ခော’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၆.၉၄) –

ဂါထံ ဝတွာ ‘‘ဂစ္ဆ မဟာဝီရာ’’တိ ကုမာရံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သောပိ တံ နိဗ္ဗိသေဝနံ ကတွာ ပဉ္စ သီလာနိ ဒတွာ ‘‘ယက္ခော နု ခေါ ဧသ၊ နော’’တိ ဝီမံသန္တော ‘‘ယက္ခာနံ အက္ခီနိ ရတ္တာနိ ဟောန္တိ အနိမိသာနိ စ၊ ဆာယာ စ န ပညာယတိ၊ အသမ္ဘီတော ဟောတိ၊ န ဣမဿ တထာ. တသ္မာ နာယံ ယက္ခော မနုဿော ဧသော၊ မယှံ ကိရ ပိတု တယော ဘာတရော ယက္ခိနိယာ ဂဟိတာ၊ တေသု တာယ ဒွေ ခါဒိတာ ဘဝိဿန္တိ၊ ဧကော ပုတ္တသိနေဟေန ပဋိဇဂ္ဂိတော ဘဝိဿတိ. ဣမိနာ တေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ နယဂ္ဂါဟေန အနုမာနေန သဗ္ဗညုတညာဏေန ဝိယ အဝိပရီတတော နိဋ္ဌံ ဂန္တွာ ‘‘မယှံ ပိတု အာစိက္ခိတွာ ရဇ္ဇေ ပတိဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘န တွံ ယက္ခော၊ ပိတု မေ ဇေဋ္ဌဘာတိကောသိ၊ ဧဟိ မယာ သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ ကုလသန္တကံ ရဇ္ဇံ ပဋိပဇ္ဇာဟီ’’တိ အာဟ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တွံ ပိတာမဟာ’’တိ၊ တွံ မမ မဟာပိတာတိ အတ္ထော. ဣတရေန ‘‘နာဟံ မနုဿော’’တိ ဝုတ္တေ တေန သဒ္ဓါတဗ္ဗဿ ဒိဗ္ဗစက္ခုကတာပသဿ သန္တိကံ နေသိ. တာပသေန ‘‘ကိံ ကရောန္တာ ပိတာ ပုတ္တာ အရညေ ဝိစရထာ’’တိ ပိတုဘာဝေ ကထိတေ ပေါရိသာဒေါ သဒ္ဒဟိတွာ ‘‘ဂစ္ဆ၊ တာတ၊ တွံ၊ န မေ ရဇ္ဇေန အတ္ထော၊ ပဗ္ဗဇိဿာမဟ’’န္တိ တာပသဿ သန္တိကေ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိ. တေန ဝုတ္တံ –

၈၄. ‘‘ဣတိ သီလဝတံ ဟေတု၊ နာရက္ခိံ မမ ဇီဝိတံ၊

ပဗ္ဗာဇေသိံ စဟံ တဿ၊ သဒါ ပါဏာတိပါတိက’’န္တိ.

တတ္ထ သီလဝတံ ဟေတူတိ သီလဝန္တာနံ မမ ပိတူနံ ဟေတု. အထ ဝါ သီလဝတံ ဟေတူတိ သီလဝတဟေတု၊ မယှံ သီလဝတသမာဒါနနိမိတ္တံ တဿ အဘိဇ္ဇနတ္ထံ. တဿာတိ တံ ပေါရိသာဒံ.

အထ မဟာသတ္တော အတ္တနော မဟာပိတရံ ပဗ္ဗဇိတံ ဝန္ဒိတွာ နဂရဿ သမီပံ ဂန္တွာ ‘‘ကုမာရော ကိရ အာဂတော’’တိ သုတွာ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌေန ရညာ နာဂရေဟိ နေဂမဇာနပဒေဟိ စ ပစ္စုဂ္ဂတော ရာဇာနံ ဝန္ဒိတွာ သဗ္ဗံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. တံ သုတွာ ရာဇာ တင်္ခဏညေဝ ဘေရိံ စရာပေတွာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ဧဟိ၊ ဘာတိက၊ ရဇ္ဇံ ပဋိပဇ္ဇာဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘အလံ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မယှံ ဥယျာနေ ဝသာ’’တိ. ‘‘န အာဂစ္ဆာမီ’’တိ. ရာဇာ တဿ အဿမဿ အဝိဒူရေ ဂါမံ နိဝေသေတွာ ဘိက္ခံ ပဋ္ဌပေသိ. သော စူဠကမ္မာသဒမ္မနိဂမော နာမ ဇာတော.

တဒါ မာတာပိတရော မဟာရာဇကုလာနိ အဟေသုံ၊ တာပသော သာရိပုတ္တော၊ ပေါရိသာဒေါ အင်္ဂုလိမာလော၊ ကနိဋ္ဌာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ၊ အဂ္ဂမဟေသီ ရာဟုလမာတာ၊ အလီနသတ္တုကုမာရော လောကနာထော.

တဿ ဣဓာပိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ယထာရဟံ သေသပါရမိယော နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာ. တထာ ပိတရာ နိဝါရိယမာနော အတ္တနော ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ ပိတု ဇီဝိတရက္ခဏတ္ထံ ‘‘ပေါရိသာဒဿ သန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ နိစ္ဆယော၊ တဿ စ သန္တာသပရိဟရဏတ္ထံ နိဟိတသတ္ထဿ ဂမနံ၊ ‘‘အတ္တနော သီလခဏ္ဍနံ မာ ဟောတူ’’တိ တေန ပိယဝါစာယ သမုဒါစာရော၊ တေန စ နာနာနယေဟိ ပရိဂ္ဂဏှိယမာနဿ မရဏသန္တာသာဘာဝေါ၊ ပိတု အတ္ထေ မယှံ သရီရံ သဖလံ ကရိဿာမီတိ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌဘာဝေါ၊ သက္ကေနာပိ ပရိဂ္ဂဏှိတုံ အသက္ကုဏေယျဿ သသဇာတိယမ္ပိ ပရိစ္စာဂတ္ထံ အတ္တနော ဇီဝိတနိရပေက္ခဘာဝဿ ဇာနနံ၊ တေန သမာဂမေပိ ဩဿဋ္ဌေပိ စိတ္တဿ ဝိကာရာဘာဝေါ၊ တဿ စ မနုဿဘာဝမဟာပိတုဘာဝါနံ အဝိပရီတတော ဇာနနံ၊ ဉာတမတ္တေ စ တံ ကုလသန္တကေ ရဇ္ဇေ ပတိဋ္ဌာပေတုကာမတာ၊ ဓမ္မဒေသနာယ သံဝေဇေတွာ သီလေသု ပတိဋ္ဌာပနန္တိ. ဧဝမာဒယော ဣဓ ဗောဓိသတ္တဿ ဂုဏာနုဘာဝါ ဝိဘာဝေတဗ္ဗာတိ.

အလီနသတ္တုစရိယာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.