နိဒါနဝဏ္ဏနာ

၃၄၄. ဧဝံ မေ သုတန္တိ သက္ကပဉှသုတ္တံ. တတြာယမနုတ္တာနပဒဝဏ္ဏနာ – အမ္ဗသဏ္ဍာ နာမ ဗြာဟ္မဏဂါမောတိ သော ကိရ ဂါမော အမ္ဗသဏ္ဍာနံ အဝိဒူရေ နိဝိဋ္ဌော၊ တသ္မာ ‘‘အမ္ဗသဏ္ဍာ’’ တွေဝ ဝုစ္စတိ. ဝေဒိယကေ ပဗ္ဗတေတိ သော ကိရ ပဗ္ဗတော ပဗ္ဗတပါဒေ ဇာတေန မဏိဝေဒိကာသဒိသေန နီလဝနသဏ္ဍေန သမန္တာ ပရိက္ခိတ္တော၊ တသ္မာ ‘ဝေဒိယကပဗ္ဗတော’ တွေဝ သင်္ချံ ဂတော. ဣန္ဒသာလဂုဟာယန္တိ ပုဗ္ဗေပိ သာ ဒွိန္နံ ပဗ္ဗတာနံ အန္တရေ ဂုဟာ၊ ဣန္ဒသာလရုက္ခော စဿာ ဒွါရေ၊ တသ္မာ ‘ဣန္ဒသာလဂုဟာ’တိ သင်္ချံ ဂတာ. အထ နံ ကုဋ္ဋေဟိ ပရိက္ခိပိတွာ ဒွါရဝါတပါနာနိ ယောဇေတွာ သုပရိနိဋ္ဌိတသုဓာကမ္မမာလာကမ္မလတာကမ္မဝိစိတ္တံ လေဏံ ကတွာ ဘဂဝတော အဒံသု. ပုရိမဝေါဟာရဝသေန ပန ‘‘ဣန္ဒသာလဂုဟာ’’ တွေဝ နံ သဉ္ဇာနန္တိ. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘ဣန္ဒသာလဂုဟာယ’န္တိ.

ဥဿုက္ကံ ဥဒပါဒီတိ ဓမ္မိကော ဥဿာဟော ဥပ္ပဇ္ဇိ. နနု စ ဧသ အဘိဏှဒဿာဝီ ဘဂဝတော၊ န သော ဒေဝတာသန္နိပါတော နာမ အတ္ထိ၊ ယတ္ထာယံ န အာဂတပုဗ္ဗော၊ သက္ကေန သဒိသော အပ္ပမာဒဝိဟာရီ ဒေဝပုတ္တော နာမ နတ္ထိ. အထ ကသ္မာ ဗုဒ္ဓဒဿနံ အနာဂတပုဗ္ဗဿ ဝိယ အဿ ဥဿာဟော ဥဒပါဒီတိ? မရဏဘယေန သန္တဇ္ဇိတတ္တာ. တသ္မိံ ကိရဿ သမယေ အာယု ပရိက္ခီဏော၊ သော ပဉ္စ ပုဗ္ဗနိမိတ္တာနိ ဒိသွာ ‘‘ပရိက္ခီဏော ဒါနိ မေ အာယူ’’တိ အညာသိ. ယေသဉ္စ ဒေဝပုတ္တာနံ မရဏနိမိတ္တာနိ အာဝိ ဘဝန္တိ၊ တေသု ယေ ပရိတ္တကေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တာ၊ တေ ‘‘ကုဟိံ နု ခေါ ဣဒါနိ နိဗ္ဗတ္တိဿာမာ’’တိ ဘယံ သန္တာသံ အာပဇ္ဇန္တိ. ယေ ကတဘီရုတ္တာနာ ဗဟုံ ပုညံ ကတွာ နိဗ္ဗတ္တာ၊ တေ အတ္တနာ ဒိန္နဒါနံ ရက္ခိတသီလံ ဘာဝိတဘာဝနဉ္စ အာဂမ္မ ‘‘ဥပရိဒေဝလောကေ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိဿာမာ’’တိ န ဘာယန္တိ.

သက္ကော ပန ဒေဝရာဇာ ပုဗ္ဗနိမိတ္တာနိ ဒိသွာ ဒသယောဇနသဟဿံ ဒေဝနဂရံ၊ ယောဇနသဟဿုဗ္ဗေဓံ ဝေဇယန္တံ၊ တိယောဇနသတိကံ သုဓမ္မဒေဝသဘံ၊ ယောဇနသတုဗ္ဗေဓံ ပါရိစ္ဆတ္တကံ၊ သဋ္ဌိယောဇနိကံ ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလံ၊ အဍ္ဎတိယာ နာဋကကောဋိယော ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ဒေဝပရိသံ၊ နန္ဒနဝနံ၊ စိတ္တလတာဝနံ၊ မိဿကဝနံ၊ ဖာရုသကဝနန္တိ ဧတံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ ဩလောကေတွာ ‘‘နဿတိ ဝတ ဘော မေ အယံ သမ္ပတ္တီ’’တိ ဘယာဘိဘူတော အဟောသိ.

တတော ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ ကောစိ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ လောကပိတာမဟော မဟာဗြဟ္မာ ဝါ၊ ယော မေ ဟဒယနိဿိတံ သောကသလ္လံ သမုဒ္ဓရိတွာ ဣမံ သမ္ပတ္တိံ ထာဝရံ ကရေယျာ’’တိ ဩလောကေန္တော ကဉ္စိ အဒိသွာ ပုန အဒ္ဒသ ‘‘မာဒိသာနံ သတသဟဿာနမ္ပိ ဥပ္ပန္နံ သောကသလ္လံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဥဒ္ဓရိတုံ ပဋိဗလော’’တိ. အထေဝံ ပရိဝိတက္ကေန္တဿ တေန ခေါ ပန သမယေန သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ဥဿုက္ကံ ဥဒပါဒိ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ.

ကဟံ နု ခေါ ဘဂဝါ ဧတရဟိ ဝိဟရတီတိ ကတရသ္မိံ ဇနပဒေ ကတရံ နဂရံ ဥပနိဿာယ ကဿ ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇန္တော ကဿ အမတံ ဓမ္မံ ဒေသယမာနော ဝိဟရတီတိ. အဒ္ဒသာ ခေါတိ အဒ္ဒက္ခိ ပဋိဝိဇ္ဈိ. မာရိသာတိ ပိယဝစနမေတံ၊ ဒေဝတာနံ ပါဋိယေက္ကော ဝေါဟာရော. နိဒ္ဒုက္ခာတိပိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ကသ္မာ ပနေသ ဒေဝေ အာမန္တေသိ? သဟာယတ္ထာယ. ပုဗ္ဗေ ကိရေသ ဘဂဝတိ သဠလဃရေ ဝိဟရန္တေ ဧကကောဝ ဒဿနာယ အဂမာသိ. သတ္ထာ ‘‘အပရိပက္ကံ တာဝဿ ဉာဏံ၊ ကတိပါဟံ ပန အတိက္ကမိတွာ မယိ ဣန္ဒသာလဂုဟာယံ ဝိဟရန္တေ ပဉ္စ ပုဗ္ဗနိမိတ္တာနိ ဒိသွာ မရဏဘယဘီတော ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ ဥပသင်္ကမိတွာ စုဒ္ဒသ ပဉှေ ပုစ္ဆိတွာ ဥပေက္ခာပဉှဝိဿဇ္ဇနာဝသာနေ အသီတိယာ ဒေဝတာသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဩကာသံ နာကာသိ. သော ‘‘မမ ပုဗ္ဗေပိ ဧကကဿ ဂတတ္တာ သတ္ထာရာ ဩကာသော န ကတော၊ အဒ္ဓါ မေ နတ္ထိ မဂ္ဂဖလဿ ဥပနိဿယော၊ ဧကဿ ပန ဥပနိဿယေ သတိ စက္ကဝါဠပရိယန္တာယပိ ပရိသာယ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေတိယေဝ. အဝဿံ ခေါ ပန ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ကဿစိ ဒေဝဿ ဥပနိဿယော ဘဝိဿတိ၊ တံ သန္ဓာယ သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေဿတိ. တံ သုတွာ အဟမ္ပိ အတ္တနော ဒေါမနဿံ ဝူပသမေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ သဟာယတ္ထာယ အာမန္တေသိ.

ဧဝံ ဘဒ္ဒံ တဝါတိ ခေါ ဒေဝါ တာဝတိံသာတိ ဧဝံ ဟောတု မဟာရာဇ၊ ဂစ္ဆာမ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ၊ ဒုလ္လဘော ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေါ၊ ဘဒ္ဒံ တဝ၊ ယော တွံ ‘‘ပဗ္ဗတကီဠံ နဒီကီဠံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ အဝတွာ အမှေ ဧဝရူပေသု ဌာနေသု နိယောဇေသီတိ. ပစ္စဿောသုန္တိ တဿ ဝစနံ သိရသာ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု.

၃၄၅. ပဉ္စသိခံ ဂန္ဓဗ္ဗဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသီတိ ဒေဝေ တာဝ အာမန္တေတု၊ ဣမံ ကသ္မာ ဝိသုံ အာမန္တေသိ? ဩကာသကရဏတ္ထံ. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ ‘‘ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ဒေဝတာ ဂဟေတွာ ဓုရေန ပဟရန္တဿ ဝိယ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတုံ န ယုတ္တံ၊ အယံ ပန ပဉ္စသိခေါ ဒသဗလဿ ဥပဋ္ဌာကော ဝလ္လဘော ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတက္ခဏေ ဂန္တွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ ဓမ္မံ သုဏာတိ၊ ဣမံ ပုရတော ပေသေတွာ ဩကာသံ ကာရေတွာ ဣမိနာ ကတောကာသေ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ ဩကာသကရဏတ္ထံ အာမန္တေသိ.

ဧဝံ ဘဒ္ဒံ တဝါတိ သော ‘‘ဧဝံ မဟာရာဇ၊ ဟောတု၊ ဘဒ္ဒံ တဝ၊ ယော တွံ မံ ‘ဧဟိ၊ မာရိသ၊ ဥယျာနကီဠာဒီနိ ဝါ နဋသမဇ္ဇာဒီနိ ဝါ ဒဿနာယ ဂစ္ဆာမာ’တိ အဝတွာ ‘ဗုဒ္ဓံ ပဿိဿာမ၊ ဓမ္မံ သောဿာမာ’တိ ဝဒသီ’’တိ ဒဠှတရံ ဥပတ္ထမ္ဘေန္တော ဒေဝါနမိန္ဒဿ ဝစနံ ပဋိဿုတွာ အနုစရိယံ သဟစရဏံ ဧကတော ဂမနံ ဥပါဂမိ.

တတ္ထ ဗေလုဝပဏ္ဍုန္တိ ဗေလုဝပက္ကံ ဝိယ ပဏ္ဍုဝဏ္ဏံ. တဿ ကိရ သောဝဏ္ဏမယံ ပေါက္ခရံ၊ ဣန္ဒနီလမယော ဒဏ္ဍော၊ ရဇတမယာ တန္တိယော၊ ပဝါဠမယာ ဝေဌကာ၊ ဝီဏာပတ္တကံ ဂါဝုတံ၊ တန္တိဗန္ဓနဋ္ဌာနံ ဂါဝုတံ၊ ဥပရိ ဒဏ္ဍကော ဂါဝုတန္တိ တိဂါဝုတပ္ပမာဏာ ဝီဏာ. ဣတိ သော တံ ဝီဏံ အာဒါယ သမပညာသမုစ္ဆနာ မုစ္ဆေတွာ အဂ္ဂနခေဟိ ပဟရိတွာ မဓုရံ ဂီတဿရံ နိစ္ဆာရေတွာ သေသဒေဝေ သက္ကဿ ဂမနကာလံ ဇာနာပေန္တော ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧဝံ တဿ ဂီတဝါဒိတသညာယ သန္နိပတိတေ ဒေဝဂဏေ အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော။ပေ။ ဝေဒိယကေ ပဗ္ဗတေ ပစ္စုဋ္ဌာသိ.

၃၄၆. အတိရိဝ ဩဘာသဇာတောတိ အညေသု ဒိဝသေသု ဧကဿေဝ ဒေဝဿ ဝါ မာရဿ ဝါ ဗြဟ္မုနော ဝါ ဩဘာသေန ဩဘာသဇာတော ဟောတိ၊ တံဒိဝသံ ပန ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ဒေဝတာနံ ဩဘာသေန အတိရိဝ ဩဘာသဇာတော ဧကပဇ္ဇောတော သဟဿစန္ဒသူရိယဥဂ္ဂတကာလသဒိသော အဟောသိ. ပရိတော ဂါမေသု မနုဿာတိ သမန္တာ ဂါမေသု မနုဿာ. ပကတိသာယမာသကာလေယေဝ ကိရ ဂါမမဇ္ဈေ ဒါရကေသု ကီဠန္တေသု တတ္ထ သက္ကော အဂမာသိ၊ တသ္မာ မနုဿာ ပဿိတွာ ဧဝမာဟံသု. နနု စ မဇ္ဈိမယာမေ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမန္တိ၊ အယံ ကသ္မာ ပဌမယာမဿာပိ ပုရိမဘာဂေယေဝ အာဂတောတိ? မရဏဘယေနေဝ တဇ္ဇိတတ္တာ. ကိံသု နာမာတိ ကိံသု နာမ ဘော ဧတံ၊ ကော နု ခေါ အဇ္ဇ မဟေသက္ခော ဒေဝေါ ဝါ ဗြဟ္မာ ဝါ ဘဂဝန္တံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတုံ ဓမ္မံ သောတုံ ဥပသင်္ကမန္တော၊ ကထံသု နာမ ဘော ဘဂဝါ ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေဿတိ ဓမ္မံ ဒေသေဿတိ၊ လာဘာ အမှာကံ၊ ယေသံ နော ဧဝံ ဒေဝတာနံ ကင်္ခါဝိနောဒကော သတ္ထာ အဝိဒူရေ ဝိဟာရေ ဝသတိ၊ ယေ လဘာမ ထာလကဘိက္ခမ္ပိ ကဋစ္ဆုဘိက္ခမ္ပိ ဒါတုန္တိ သံဝိဂ္ဂါ လောမဟဋ္ဌဇာတာ ဥဒ္ဓဂ္ဂလောမာ ဟုတွာ ဒသနခသမောဓာနသမုဇ္ဇလံ အဉ္ဇလိံ သိရသ္မိံ ပတိဋ္ဌပေတွာ နမဿမာနာ အဋ္ဌံသု.

၃၄၇. ဒုရုပသင်္ကမာတိ ဒုပယိရုပါသိယာ. အဟံ သရာဂေါ သဒေါသော သမောဟော၊ သတ္ထာ ဝီတရာဂေါ ဝီတဒေါသော ဝီတမောဟော၊ တသ္မာ ဒုပယိရုပါသိယာ တထာဂတာ မာဒိသေန. ဈာယီတိ လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနေန စ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနေန စ ဈာယီ. တသ္မိညေဝ ဈာနေ ရတာတိ ဈာနရတာ. တဒန္တရံ ပဋိသလ္လီနာတိ တဒန္တရံ ပဋိသလ္လီနာ သမ္ပတိ ပဋိသလ္လီနာ ဝါ. တသ္မာ န ကေဝလံ ဈာယီ ဈာနရတာတိ ဒုရုပသင်္ကမာ၊ ဣဒါနိမေဝ ပဋိသလ္လီနာတိပိ ဒုရုပသင်္ကမာ. ပသာဒေယျာသီတိ အာရာဓေယျာသိ၊ ဩကာသံ မေ ကာရေတွာ ဒဒေယျာသီတိ ဝဒတိ. ဗေလုဝပဏ္ဍုဝီဏံ အာဒါယာတိ နနု ပုဗ္ဗေဝ အာဒိန္နာတိ? အာမ၊ အာဒိန္နာ. မဂ္ဂဂမနဝသေန ပန အံသကူဋေ လဂ္ဂိတာ၊ ဣဒါနိ နံ ဝါမဟတ္ထေ ဌပေတွာ ဝါဒနသဇ္ဇံ ကတွာ အာဒိယိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အာဒါယာ’’တိ.