ပဉ္စသိခဂီတဂါထာဝဏ္ဏနာ

၃၄၈. အဿာဝေသီတိ သာဝေသိ. ဗုဒ္ဓူပသဉှိတာတိ ဗုဒ္ဓံ အာရဗ္ဘ ဗုဒ္ဓံ နိဿယံ ကတွာ ပဝတ္တာတိ အတ္ထော. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော.

ဝန္ဒေ တေ ပိတရံ ဘဒ္ဒေ၊ တိမ္ဗရုံ သူရိယဝစ္ဆသေတိ ဧတ္ထ သူရိယဝစ္ဆသာတိ သူရိယသမာနသရီရာ. တဿာ ကိရ ဒေဝဓီတာယ ပါဒန္တတော ရသ္မိ ဥဋ္ဌဟိတွာ ကေသန္တံ အာရောဟတိ၊ တသ္မာ ဗာလသူရိယမဏ္ဍလသဒိသာ ခါယတိ၊ ဣတိ နံ ‘‘သူရိယဝစ္ဆသာ’’တိ သဉ္ဇာနန္တိ. တံ သန္ဓာယာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ၊ သူရိယဝစ္ဆသေ၊ တဝ ပိတရံ တိမ္ဗရုံ ဂန္ဓဗ္ဗဒေဝရာဇာနံ ဝန္ဒာမီ’’တိ. ယေန ဇာတာသိ ကလျာဏီတိ ယေန ကာရဏဘူတေန ယံ တိမ္ဗရုံ ဒေဝရာဇာနံ နိဿာယ တွံ ဇာတာ၊ ကလျာဏီ သဗ္ဗင်္ဂသောဘနာ. အာနန္ဒဇနနီ မမာတိ မယှံ ပီတိသောမနဿဝဍ္ဎနီ.

ဝါတောဝ သေဒတံ ကန္တောတိ ယထာ သဉ္ဇာတသေဒါနံ သေဒဟရဏတ္ထံ ဝါတော ဣဋ္ဌော ဟောတိ ကန္တော မနာပေါ၊ ဧဝန္တိ အတ္ထော. ပါနီယံဝ ပိပါသတောတိ ပါတုမိစ္ဆန္တဿ ပိပါသတော ပိပါသာဘိဘူတဿ. အင်္ဂီရသီတိ အင်္ဂေ ရသ္မိယော အဿာတိ အင်္ဂီရသီ၊ တမေဝ အာရဗ္ဘ အာလပန္တော ဝဒတိ. ဓမ္မော အရဟတာမိဝါတိ အရဟန္တာနံ နဝလောကုတ္တရဓမ္မော ဝိယ.

ဇိဃစ္ဆတောတိ ဘုဉ္ဇိတုကာမဿ ခုဒါဘိဘူတဿ. ဇလန္တမိဝ ဝါရိနာတိ ယထာ ကောစိ ဇလန္တံ ဇာတဝေဒံ ဥဒကကုမ္ဘေန နိဗ္ဗာပေယျ၊ ဧဝံ တဝ ကာရဏာ ဥပ္ပန္နံ မမ ကာမရာဂပရိဠာဟံ နိဗ္ဗာပေဟီတိ ဝဒတိ.

ယုတ္တံ ကိဉ္ဇက္ခရေဏုနာတိ ပဒုမကေသရရေဏုနာ ယုတ္တံ. နာဂေါ ဃမ္မာဘိတတ္တော ဝါတိ ဃမ္မာဘိတတ္တဟတ္ထီ ဝိယ. ဩဂါဟေ တေ ထနူဒရန္တိ ယထာ သော နာဂေါ ပေါက္ခရဏိံ ဩဂါဟိတွာ ပိဝိတွာ အဂ္ဂသောဏ္ဍမတ္တံ ပညာယမာနံ ကတွာ နိမုဂ္ဂေါ သုခံ သာတံ ဝိန္ဒတိ၊ ဧဝံ ကဒါ နု ခေါ တေ ထနူဒရံ ထနဝေမဇ္ဈံ ဥဒရဉ္စ ဩတရိတွာ အဟံ သုခံ သာတံ ပဋိလဘိဿာမီတိ ဝဒတိ.

‘‘အစ္စင်္ကုသောဝ နာဂေါဝ၊ ဇိတံ မေ တုတ္တတောမရံ၊

ကာရဏံ နပ္ပဇာနာမိ၊ သမ္မတ္တော လက္ခဏူရုယာ’’တိ. –

ဧတ္ထ တုတ္တံ ဝုစ္စတိ ကဏ္ဏမူလေ ဝိဇ္ဈနအယဒဏ္ဍကော. တောမရန္တိ ပါဒါဒီသု ဝိဇ္ဈနဒဏ္ဍတောမရံ. အင်္ကုသောတိ မတ္ထကေ ဝိဇ္ဈနကုဋိလကဏ္ဋကော. ယော စ နာဂေါ ပဘိန္နမတ္တော အစ္စင်္ကုသော ဟောတိ၊ အင်္ကုသံ အတီတော၊ အင်္ကုသေန ဝိဇ္ဈိယမာနောပိ ဝသံ န ဂစ္ဆတိ၊ သော ‘‘ဇိတံ မယာ တုတ္တတောမရံ၊ ယော အဟံ အင်္ကုသဿပိ ဝသံ န ဂစ္ဆာမီ’’တိ မဒဒပ္ပေန ကိဉ္စိ ကာရဏံ န ဗုဇ္ဈတိ. ယထာ သော အစ္စင်္ကုသော နာဂေါ ‘‘ဇိတံ မေ တုတ္တတောမရ’’န္တိ ကိဉ္စိ ကာရဏံ နပ္ပဇာနာတိ၊ ဧဝံ အဟမ္ပိ လက္ခဏသမ္ပန္နဦရုတာယ လက္ခဏူရုယာ သမ္မတ္တော မတ္တော ပမတ္တော ဥမ္မတ္တော ဝိယ ကိဉ္စိ ကာရဏံ နပ္ပဇာနာမီတိ ဝဒတိ. အထ ဝါ အစ္စင်္ကုသောဝ နာဂေါ အဟမ္ပိ သမ္မတ္တော လက္ခဏူရုယာ ကိဉ္စိ တတော ဝိရာဂကာရဏံ နပ္ပဇာနာမိ. ကသ္မာ? ယသ္မာ တေန နာဂေန ဝိယ ဇိတံ မေ တုတ္တတောမရံ၊ န ကဿစိ ဝဒတော ဝစနံ အာဒိယာမိ.

တယိ ဂေဓိတစိတ္တောသ္မီတိ ဘဒ္ဒေ လက္ခဏူရု တယိ ဗဒ္ဓစိတ္တောသ္မိ. ဂေဓိတစိတ္တောတိ ဝါ ဂေဓံ အဇ္ဈုပေတစိတ္တော. စိတ္တံ ဝိပရိဏာမိတန္တိ ပကတိံ ဇဟိတွာ ဌိတံ. ပဋိဂန္တုံ န သက္ကောမီတိ နိဝတ္တိတုံ န သက္ကောမိ. ဝင်္ကဃသ္တောဝ အမ္ဗုဇောတိ ဗဠိသံ ဂိလိတွာ ဌိတမစ္ဆော ဝိယ. ‘‘ဃသော’’တိပိ ပါဌော၊ အယမေဝတ္ထော.

ဝါမူရူတိ ဝါမာကာရေန သဏ္ဌိတဦရု၊ ကဒလိက္ခန္ဓသဒိသဦရူတိ ဝါ အတ္ထော. သဇာတိ အာလိင်္ဂ. မန္ဒလောစနေတိ ဣတ္ထိယော န တိခိဏံ နိဇ္ဈာယန္တိ မန္ဒံ အာလောစေန္တိ ဩလောကေန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘မန္ဒလောစနာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ပလိဿဇာတိ သဗ္ဗတောဘာဂေန အာလိင်္ဂ. ဧတံ မေ အဘိပတ္ထိတန္တိ ဧတံ မယာ အဘိဏှံ ပတ္ထိတံ.

အပ္ပကော ဝတ မေ သန္တောတိ ပကတိယာဝ မန္ဒော သမာနော. ဝေလ္လိတကေသိယာတိ ကေသာ မုဉ္စိတွာ ပိဋ္ဌိယံ ဝိဿဋ္ဌကာလေ သပ္ပေါ ဝိယ ဝေလ္လန္တာ ဂစ္ဆန္တာ အဿာတိ ဝေလ္လိတကေသီ၊ တဿာ ဝေလ္လိတကေသိယာ. အနေကဘာဝေါ သမုပ္ပါဒီတိ အနေကဝိဓော ဇာတော. အနေကဘာဂေါတိ ဝါ ပါဌော. အရဟန္တေဝ ဒက္ခိဏာတိ အရဟန္တမှိ ဒိန္နဒါနံ ဝိယ နာနပ္ပကာရတော ပဘိန္နော.

ယံ မေ အတ္ထိ ကတံ ပုညန္တိ ယံ မယာ ကတံ ပုညမတ္ထိ. အရဟန္တေသု တာဒိသူတိ တာဒိလက္ခဏပ္ပတ္တေသု အရဟန္တေသု. တယာ သဒ္ဓိံ ဝိပစ္စတန္တိ သဗ္ဗံ တယာ သဒ္ဓိမေဝ ဝိပါကံ ဒေတု.

ဧကောဒီတိ ဧကီဘာဝံ ဂတော. နိပကော သတောတိ နေပက္ကံ ဝုစ္စတိ ပညာ၊ တာယ သမန္နာဂတောတိ နိပကော. သတိယာ သမန္နာဂတတ္တာ သတော. အမတံ မုနိ ဇိဂီသာနောတိ ယထာ သော ဗုဒ္ဓမုနိ အမတံ နိဗ္ဗာနံ ဇိဂီသတိ ပရိယေသတိ၊ ဧဝံ တံ အဟံ သူရိယဝစ္ဆသေ ဇိဂီသာမိ ပရိယေသာမိ. ယထာ ဝါ သော အမတံ ဇိဂီသာနော ဧသန္တော ဂဝေသန္တော ဝိစရတိ၊ ဧဝါဟံ တံ ဧသန္တော ဂဝေသန္တော ဝိစရာမီတိပိ အတ္ထော.

ယထာပိ မုနိ နန္ဒေယျ၊ ပတွာ သမ္ဗောဓိမုတ္တမန္တိ ယထာ ဗုဒ္ဓမုနိ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ နိသိန္နော သဗ္ဗညုတညာဏံ ပတွာ နန္ဒေယျ တောသေယျ. ဧဝံ နန္ဒေယျန္တိ ဧဝမေဝ အဟမ္ပိ တယာ မိဿီဘာဝံ ဂတော နန္ဒေယျံ၊ ပီတိသောမနဿဇာတော ဘဝေယျန္တိ ဝဒတိ.

တာဟံ ဘဒ္ဒေ ဝရေယျာဟေတိ အဟေတိ အာမန္တနံ၊ အဟေ ဘဒ္ဒေ သူရိယဝစ္ဆသေ၊ သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန ‘‘ကိံ ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ဒေဝရဇ္ဇံ ဂဏှသိ၊ သုရိယဝစ္ဆသ’’န္တိ၊ ဧဝံ ဝရေ ဒိန္နေ ဒေဝရဇ္ဇံ ပဟာယ ‘‘သူရိယဝစ္ဆသံ ဂဏှာမီ’’တိ ဧဝံ တံ အဟံ ဝရေယျံ ဣစ္ဆေယျံ ဂဏှေယျန္တိ အတ္ထော.

သာလံဝ န စိရံ ဖုလ္လန္တိ တဝ ပိတု နဂရဒွါရေ နစိရံ ပုပ္ဖိတော သာလော အတ္ထိ. သော အတိဝိယ မနောဟရော. တံ နစိရံ ဖုလ္လသာလံ ဝိယ. ပိတရံ တေ သုမေဓသေတိ အတိသဿိရီကံ တဝ ပိတရံ ဝန္ဒမာနော နမဿာမိ နမော ကရောမိ. ယဿာသေတာဒိသီ ပဇာတိ ယဿ အာသိ ဧတာဒိသီ ဓီတာ.

၃၄၉. သံသန္ဒတီတိ ကသ္မာ ဂီတသဒ္ဒဿ စေဝ ဝီဏာသဒ္ဒဿ စ ဝဏ္ဏံ ကထေသိ? ကိံ တတ္ထ ဘဂဝတော သာရာဂေါ အတ္ထီတိ? နတ္ထိ. ဆဠင်္ဂုပေက္ခာယ ဥပေက္ခကော ဘဂဝါ ဧတာဒိသေသု ဌာနေသု၊ ကေဝလံ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌံ ဇာနာတိ၊ န တတ္ထ ရဇ္ဇတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ‘‘သံဝိဇ္ဇတိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတော စက္ခု၊ ပဿတိ ဘဂဝါ စက္ခုနာ ရူပံ၊ ဆန္ဒရာဂေါ ဘဂဝတော နတ္ထိ၊ သုဝိမုတ္တစိတ္တော ဘဂဝါ. သံဝိဇ္ဇတိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတော သောတ’’န္တိအာဒိ (သံ. နိ. ၄.၂၃၂). သစေ ပန ဝဏ္ဏံ န ကထေယျ၊ ပဉ္စသိခေါ ‘‘ဩကာသော မေ ကတော’’တိ န ဇာနေယျ. အထ သက္ကော ‘‘ဘဂဝတာ ပဉ္စသိခဿ ဩကာသော န ကတော’’တိ ဒေဝတာ ဂဟေတွာ တတောဝ ပဋိနိဝတ္တေယျ၊ တတော မဟာဇာနိယော ဘဝေယျ. ဝဏ္ဏေ ပန ကထိတေ ‘‘ကတော ဘဂဝတာ ပဉ္စသိခဿ ဩကာသော’’တိ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ ဝိဿဇ္ဇနာဝသာနေ အသီတိယာ ဒေဝတာသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိဿတီတိ ဉတွာ ဝဏ္ဏံ ကထေသိ.

တတ္ထ ကဒါ သံယူဠှာတိ ကဒါ ဂန္ထိတာ ပိဏ္ဍိတာ. တေန ခေါ ပနာဟံ၊ ဘန္တေ၊ သမယေနာတိ တေန သမယေန တသ္မိံ တုမှာကံ သမ္ဗောဓိပ္ပတ္တိတော ပဋ္ဌာယ အဋ္ဌမေ သတ္တာဟေ. ဘဒ္ဒါ နာမ သူရိယဝစ္ဆသာတိ နာမတော ဘဒ္ဒါ သရီရသမ္ပတ္တိယာ သူရိယဝစ္ဆသာ. ဘဂိနီတိ ဝေါဟာရဝစနမေတံ၊ ဒေဝဓီတာတိ အတ္ထော. ပရကာမိနီတိ ပရံ ကာမေတိ အဘိကင်္ခတိ.

ဥပနစ္စန္တိယာတိ နစ္စမာနာယ. သာ ကိရ ဧကသ္မိံ သမယေ စာတုမဟာရာဇိကဒေဝေဟိ သဒ္ဓိံ သက္ကဿ ဒေဝရာဇဿ နစ္စံ ဒဿနတ္ထာယ ဂတာ၊ တသ္မိဉ္စ ခဏေ သက္ကော တထာဂတဿ အဋ္ဌ ယထာဘုစ္စေ ဂုဏေ ပယိရုဒါဟာသိ. ဧဝံ တသ္မိံ ဒိဝသေ ဂန္တွာ နစ္စန္တီ အဿောသိ.