မဟာဇနကာယအနုပဗ္ဗဇ္ဇာဝဏ္ဏနာ

၅၅. သုတွာန တေသန္တိ တေသံ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ သုတွာ ဧတဒဟောသိ. ဩရကောတိ ဦနကော လာမကော. အနုပဗ္ဗဇိံသူတိ အနုပဗ္ဗဇိတာနိ. ကသ္မာ ပနေတ္ထ ယထာ ပရတော ခဏ္ဍတိဿာနံ အနုပဗ္ဗဇ္ဇာယ – ‘‘ဗန္ဓုမတိယာ ရာဇဓာနိယာ နိက္ခမိတွာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ န ဝုတ္တန္တိ? နိက္ခမိတွာ သုတတ္တာ. ဧတေ ကိရ သဗ္ဗေပိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ဥပဋ္ဌာကပရိသာဝ၊ တေ ပါတောဝ ဥပဋ္ဌာနံ အာဂန္တွာ ကုမာရံ အဒိသွာ ပါတရာသတ္ထာယ ဂန္တွာ ဘုတ္တပါတရာသာ အာဂမ္မ ‘‘ကုဟိံ ကုမာရော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဥယျာနဘူမိံ ဂတော’’တိ သုတွာ ‘‘တတ္ထေဝ နံ ဒက္ခိဿာမာ’’တိ နိက္ခမန္တာ နိဝတ္တမာနံ သာရထိံ ဒိသွာ – ‘‘ကုမာရော ပဗ္ဗဇိတော’’တိ စဿ ဝစနံ သုတွာ သုတဋ္ဌာနေယေဝ သဗ္ဗာဘရဏာနိ ဩမုဉ္စိတွာ အန္တရာပဏတော ကာသာဝပီတာနိ ဝတ္ထာနိ အာဟရာပေတွာ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ပဗ္ဗဇိံသု. ဣတိ နဂရတော နိက္ခမိတွာ ဗဟိနဂရေ သုတတ္တာ ဧတ္ထ – ‘‘ဗန္ဓုမတိယာ ရာဇဓာနိယာ နိက္ခမိတွာ’’တိ န ဝုတ္တံ.

စာရိကံ စရတီတိ ဂတဂတဋ္ဌာနေ မဟာမဏ္ဍပံ ကတွာ ဒါနံ သဇ္ဇေတွာ အာဂမ္မ သွာတနာယ နိမန္တိတော ဇနဿ အာယာစိတဘိက္ခမေဝ ပဋိဂ္ဂဏှန္တော စတ္တာရော မာသေ စာရိကံ စရိ.

အာကိဏ္ဏောတိ ဣမိနာ ဂဏေန ပရိဝုတော. အယံ ပန ဝိတက္ကော ဗောဓိသတ္တဿ ကဒါ ဥပ္ပန္နောတိ? သွေ ဝိသာခပုဏ္ဏမာ ဘဝိဿတီတိ စာတုဒ္ဒသီဒိဝသေ. တဒါ ကိရ သော – ‘‘ယထေဝ မံ ဣမေ ပုဗ္ဗေ ဂိဟိဘူတံ ပရိဝါရေတွာ စရန္တိ၊ ဣဒါနိပိ တထေဝ၊ ကိံ ဣမိနာ ဂဏေနာ’’တိ ဂဏသင်္ဂဏိကာယ ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ‘‘အဇ္ဇေဝ ဂစ္ဆာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ပုန ‘‘အဇ္ဇ အဝေလာ၊ သစေ ဣဒါနိ ဂမိဿာမိ၊ သဗ္ဗေဝ ဣမေ ဇာနိဿန္တိ၊ သွေဝ ဂမိဿာမီ’’တိ စိန္တေသိ. တံ ဒိဝသဉ္စ ဥရုဝေလဂါမသဒိသေ ဂါမေ ဂါမဝါသိနော သွာတနာယ နိမန္တယိံသု. တေ စတုရာသီတိသဟဿာနမ္ပိ တေသံ ပဗ္ဗဇိတာနံ မဟာပုရိသဿ စ ပါယာသမေဝ ပဋိယာဒယိံသု. အထ မဟာပုရိသော ပုနဒိဝသေ တသ္မိံယေဝ ဂါမေ တေဟိ ပဗ္ဗဇိတေဟိ သဒ္ဓိံ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ဝသနဋ္ဌာနမေဝ အဂမာသိ. တတ္ထ တေ ပဗ္ဗဇိတာ မဟာပုရိသဿ ဝတ္တံ ဒဿေတွာ အတ္တနော အတ္တနော ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနာနိ ပဝိဋ္ဌာ. ဗောဓိသတ္တောပိ ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ နိသိန္နော.

‘‘ဌိတေ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ၊ သန္နိသီဝေသု ပက္ခိသု၊

သဏတေဝ ဗြဟာရညံ၊ တံ ဘယံ ပဋိဘာတိ မ’’န္တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၅)၊

ဧဝရူပေ အဝိဝေကာရာမာနံ ဘယကာလေ သဗ္ဗသတ္တာနံ သဒရထကာလေယေဝ – ‘‘အယံ ကာလော’’တိ နိက္ခမိတွာ ပဏ္ဏသာလာယ ဒွါရံ ပိဒဟိတွာ ဗောဓိမဏ္ဍာဘိမုခေါ ပါယာသိ. အညဒါပိ စ တသ္မိံ ဌာနေ ဝိစရန္တော ဗောဓိမဏ္ဍံ ပဿတိ၊ နိသီဒိတုံ ပနဿ စိတ္တံ န နမိတပုဗ္ဗံ. တံ ဒိဝသံ ပနဿ ဉာဏံ ပရိပါကဂတံ၊ တသ္မာ အလင်္ကတံ ဗောဓိမဏ္ဍံ ဒိသွာ အာရောဟနတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ. သော ဒက္ခိဏဒိသာဘာဂေန ဥပဂမ္မ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပုရတ္ထိမဒိသာဘာဂေ စုဒ္ဒသဟတ္ထံ ပလ္လင်္ကံ ပညပေတွာ စတုရင်္ဂဝီရိယံ အဓိဋ္ဌဟိတွာ – ‘‘ယာဝ ဗုဒ္ဓေါ န ဟောမိ၊ န တာဝ ဣတော ဝုဋ္ဌဟာမီ’’တိ ပဋိညံ ကတွာ နိသီဒိ. ဣဒမဿ ဝူပကာသံ သန္ဓာယ – ‘‘ဧကောဝ ဂဏမှာ ဝူပကဋ္ဌော ဝိဟာသီ’’တိ ဝုတ္တံ.

အညေနေဝ တာနီတိ တေ ကိရ သာယံ ဗောဓိသတ္တဿ ဥပဋ္ဌာနံ အာဂန္တွာ ပဏ္ဏသာလံ ပရိဝါရေတွာ နိသိန္နာ ‘‘အတိဝိကာလော ဇာတော၊ ဥပဓာရေထာ’’တိ ဝတွာ ပဏ္ဏသာလံ ဝိဝရိတွာ တံ အပဿန္တာပိ ‘‘ကုဟိံ ဂတော’’တိ နာနုဗန္ဓိံသု၊ ‘‘ဂဏဝါသေ နိဗ္ဗိန္နော ဧကော ဝိဟရိတုကာမော မညေ မဟာပုရိသော၊ ဗုဒ္ဓဘူတံယေဝ နံ ပဿိဿာမာ’’တိ ဝတွာ အန္တောဇမ္ဗုဒီပါဘိမုခါ စာရိကံ ပက္ကန္တာ.