ဒိဋ္ဌိဂတိကာဓိဋ္ဌာနဝဋ္ဋကထာဝဏ္ဏနာ

၁၄၄. ဣဒါနိ တတြ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ၊ ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာတိအာဒိနာ နယေန သဗ္ဗဒိဋ္ဌိဝေဒယိတာနိ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. ကသ္မာ? ဥပရိ ဖဿေ ပက္ခိပနတ္ထာယ. ကထံ? သဗ္ဗေ တေ ဆဟိ ဖဿာယတနေဟိ ဖုဿ ဖုဿ ပဋိသံဝေဒေန္တီတိ. တတ္ထ ဆ ဖဿာယတနာနိ နာမ – စက္ခုဖဿာယတနံ၊ သောတဖဿာယတနံ၊ ဃာနဖဿာယတနံ၊ ဇိဝှါဖဿာယတနံ၊ ကာယဖဿာယတနံ၊ မနောဖဿာယတနန္တိ ဣမာနိ ဆ. သဉ္ဇာတိ-သမောသရဏ-ကာရဏ-ပဏ္ဏတ္တိမတ္တတ္ထေသု ဟိ အယံ အာယတနသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ. တတ္ထ – ‘‘ကမ္ဗောဇော အဿာနံ အာယတနံ၊ ဂုန္နံ ဒက္ခိဏာပထော’’တိ သဉ္ဇာတိယံ ပဝတ္တတိ၊ သဉ္ဇာတိဋ္ဌာနေတိ အတ္ထော. ‘‘မနောရမေ အာယတနေ၊ သေဝန္တိ နံ ဝိဟင်္ဂမာ’’တိ (အ. နိ. ၅.၃၈) သမောသရဏေ. ‘‘သတိ သတိအာယတနေ’’တိ (အ. နိ. ၃.၁၀၂) ကာရဏေ. ‘‘အရညာယတနေ ပဏ္ဏကုဋီသု သမ္မန္တီ’’တိ (သံ. နိ. ၁.၂၅၅) ပဏ္ဏတ္တိမတ္တေ. သွာယမိဓ သဉ္ဇာတိအာဒိအတ္ထတ္တယေပိ ယုဇ္ဇတိ. စက္ခာဒီသု ဟိ ဖဿပဉ္စမကာ ဓမ္မာ သဉ္ဇာယန္တိ သမောသရန္တိ၊ တာနိ စ တေသံ ကာရဏန္တိ အာယတနာနိ. ဣဓ ပန ‘‘စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော’’တိ (သံ. နိ. ၂.၄၃) ဣမိနာ နယေန ဖဿသီသေနေဝ ဒေသနံ အာရောပေတွာ ဖဿံ အာဒိံ ကတွာ ပစ္စယပရမ္ပရံ ဒဿေတုံ ဖဿာယတနာဒီနိ ဝုတ္တာနိ.

ဖုဿ ဖုဿ ပဋိသံဝေဒေန္တီတိ ဖုသိတွာ ဖုသိတွာ ပဋိသံဝေဒေန္တိ. ဧတ္ထ စ ကိဉ္စာပိ အာယတနာနံ ဖုသနကိစ္စံ ဝိယ ဝုတ္တံ၊ တထာပိ န တေသံ ဖုသနကိစ္စတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. န ဟိ အာယတနာနိ ဖုသန္တိ၊ ဖဿောဝ တံ တံ အာရမ္မဏံ ဖုသတိ၊ အာယတနာနိ ပန ဖဿေ ဥပနိက္ခိပိတွာ ဒဿိတာနိ၊ တသ္မာ သဗ္ဗေ တေ ဆ ဖဿာယတနသမ္ဘဝေန ဖဿေန ရူပါဒီနိ အာရမ္မဏာနိ ဖုသိတွာ တံ ဒိဋ္ဌိဝေဒနံ ပဋိသံဝေဒယန္တီတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

တေသံ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာတိအာဒီသု ဝေဒနာတိ ဆ ဖဿာယတနသမ္ဘဝါ ဝေဒနာ. သာ ရူပတဏှာဒိဘေဒါယ တဏှာယ ဥပနိဿယကောဋိယာ ပစ္စယော ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေသံ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ’’တိ. သာ ပန စတုဗ္ဗိဓဿ ဥပါဒါနဿ ဥပနိဿယကောဋိယာ စေဝ သဟဇာတကောဋိယာ စ ပစ္စယော ဟောတိ. တထာ ဥပါဒါနံ ဘဝဿ. ဘဝေါ ဇာတိယာ ဥပနိဿယကောဋိယာ ပစ္စယော ဟောတိ.

ဇာတီတိ ပနေတ္ထ သဝိကာရာ ပဉ္စက္ခန္ဓာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဇာတိ ဇရာမရဏဿ စေဝ သောကာဒီနဉ္စ ဥပနိဿယကောဋိယာ ပစ္စယော ဟောတိ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရတော ပန ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒကထာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ဝုတ္တာ. ဣဓ ပနဿ ပယောဇနမတ္တမေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဘဂဝါ ဟိ ဝဋ္ဋကထံ ကထေန္တော – ‘‘ပုရိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကောဋိ န ပညာယတိ အဝိဇ္ဇာယ၊ ‘ဣတော ပုဗ္ဗေ အဝိဇ္ဇာ နာဟောသိ၊ အထ ပစ္ဆာ သမဘဝီ’တိ ဧဝဉ္စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝုစ္စတိ၊ အထ စ ပန ပညာယတိ ‘‘ဣဒပ္ပစ္စယာ အဝိဇ္ဇာ’’တိ (အ. နိ. ၁၀.၆၁) ဧဝံ အဝိဇ္ဇာသီသေန ဝါ၊ ပုရိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကောဋိ န ပညာယတိ ဘဝတဏှာယ။ပေ။ ‘‘ဣဒပ္ပစ္စယာ ဘဝတဏှာ’’တိ (အ. နိ. ၁၀.၆၂) ဧဝံ တဏှာသီသေန ဝါ၊ ပုရိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကောဋိ န ပညာယတိ ဘဝဒိဋ္ဌိယာ။ပေ။ ‘‘ဣဒပ္ပစ္စယာ ဘဝဒိဋ္ဌီ’’တိ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိသီသေန ဝါ ကထေသိ’’. ဣဓ ပန ဒိဋ္ဌိသီသေန ကထေန္တော ဝေဒနာရာဂေန ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဒိဋ္ဌိယော ကထေတွာ ဝေဒနာမူလကံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒံ ကထေသိ. တေန ဣဒံ ဒဿေတိ – ‘‘ဧဝမေတေ ဒိဋ္ဌိဂတိကာ၊ ဣဒံ ဒဿနံ ဂဟေတွာ တီသု ဘဝေသု စတူသု ယောနီသု ပဉ္စသု ဂတီသု သတ္တသု ဝိညာဏဋ္ဌိတီသု နဝသု သတ္တာဝါသေသု ဣတော ဧတ္ထ ဧတ္တော ဣဓာတိ သန္ဓာဝန္တာ သံသရန္တာ ယန္တေ ယုတ္တဂေါဏော ဝိယ၊ ထမ္ဘေ ဥပနိဗဒ္ဓကုက္ကုရော ဝိယ၊ ဝါတေန ဝိပ္ပန္နဋ္ဌနာဝါ ဝိယ စ ဝဋ္ဋဒုက္ခမေဝ အနုပရိဝတ္တန္တိ၊ ဝဋ္ဋဒုက္ခတော သီသံ ဥက္ခိပိတုံ န သက္ကောန္တီ’’တိ.