(၁.) ဧကကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၈၄၃-၈၄၄. ဣဒါနိ ယထာနိက္ခိတ္တာယ မာတိကာယ တတ္ထ ကတမော ဇာတိမဒေါတိအာဒိနာ နယေန အာရဒ္ဓေ နိဒ္ဒေသဝါရေ ဇာတိံ ပဋိစ္စာတိ ဇာတိံ နိဿာယ. ဧတ္ထ စ အတ္ထိပဋိစ္စံ နာမ ကထိတံ၊ တသ္မာ ဇာတိယာ သတီတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော. ဂေါတ္တံ ပဋိစ္စာတိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. မဒနဝသေန မဒေါ. မဇ္ဇနာကာရော မဇ္ဇနာ. မဇ္ဇိတဘာဝေါ မဇ္ဇိတတ္တံ. မာနော မညနာတိအာဒီနိ ဟေဋ္ဌာ ဓမ္မသင်္ဂဟဋ္ဌကထာယံ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၁၁၂၁) ဝုတ္တတ္ထာနေဝ. အယံ ဝုစ္စတီတိ အယံ ဧဝံ ဇာတိယာ သတိ တံ ဇာတိံ နိဿာယ ဥပ္ပန္နော မဇ္ဇနာကာရပ္ပဝတ္တော မာနော ဇာတိမဒေါတိ ဝုစ္စတိ. သွာယံ ခတ္တိယာဒီနံ စတုန္နမ္ပိ ဝဏ္ဏာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဇာတိသမ္ပန္နော ဟိ ခတ္တိယော ‘မာဒိသော အညော နတ္ထိ. အဝသေသာ အန္တရာ ဥဋ္ဌာယ ခတ္တိယာ ဇာတာ. အဟံ ပန ဝံသာဂတခတ္တိယော’တိ မာနံ ကရောတိ. ဗြာဟ္မဏာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဂေါတ္တမဒနိဒ္ဒေသာဒီသုပိ ဣမိနာဝုပါယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ခတ္တိယောပိ ဟိ ‘အဟံ ကောဏ္ဍညဂေါတ္တော၊ အဟံ အာဒိစ္စဂေါတ္တော’တိ မာနံ ကရောတိ. ဗြာဟ္မဏောပိ ‘အဟံ ကဿပဂေါတ္တော၊ အဟံ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော’တိ မာနံ ကရောတိ. ဝေဿောပိ သုဒ္ဒေါပိ အတ္တနော အတ္တနော ကုလဂေါတ္တံ နိဿာယ မာနံ ကရောတိ. အဋ္ဌာရသာပိ သေဏိယော ‘ဧကိဿာ သေဏိယာ ဇာတမှာ’တိ မာနံ ကရောန္တိယေဝ.

အာရောဂျမဒါဒီသု ‘အဟံ အရောဂေါ၊ အဝသေသာ ရောဂဗဟုလာ၊ ဂဒ္ဒုဟနမတ္တမ္ပိ မယှံ ဗျာဓိ နာမ နတ္ထီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော အာရောဂျမဒေါ နာမ.

‘အဟံ တရုဏော၊ အဝသေသသတ္တာနံ အတ္တဘာဝေါ ပပါတေ ဌိတရုက္ခသဒိသော၊ အဟံ ပန ပဌမဝယေ ဌိတော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ယောဗ္ဗနမဒေါ နာမ.

‘အဟံ စိရံ ဇီဝိံ၊ စိရံ ဇီဝါမိ၊ စိရံ ဇီဝိဿာမိ၊ သုခံ ဇီဝိံ၊ သုခံ ဇီဝါမိ၊ သုခံ ဇီဝိဿာမီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ဇီဝိတမဒေါ နာမ.

‘အဟံ လာဘီ၊ အဝသေသာ သတ္တာ အပ္ပလာဘာ၊ မယှံ ပန လာဘဿ ပမာဏံ နာမ နတ္ထီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော လာဘမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာ သတ္တာ ယံ ဝါ တံ ဝါ လဘန္တိ၊ အဟံ ပန သုကတံ ပဏီတံ စီဝရာဒိပစ္စယံ လဘာမီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော သက္ကာရမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသဘိက္ခူနံ ပါဒပိဋ္ဌိယံ အက္ကမိတွာ ဂစ္ဆန္တာ မနုဿာ အယံ သမဏောတိပိ န ဝန္ဒန္တိ၊ မံ ပန ဒိသွာဝ ဝန္ဒန္တိ၊ ပါသာဏစ္ဆတ္တံ ဝိယ ဂရုံ ကတွာ အဂ္ဂိက္ခန္ဓံ ဝိယ စ ဒုရာသဒံ ကတွာ မညန္တီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ဂရုကာရမဒေါ နာမ.

‘ဥပ္ပန္နော ပဉှော မယှမေဝ မုခေန ဆိဇ္ဇတိ၊ ဘိက္ခာစာရံ ဂစ္ဆန္တာပိ မမေဝ ပုရတော ကတွာ ပရိဝါရေတွာ ဂစ္ဆန္တီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ပုရေက္ခာရမဒေါ နာမ.

အဂါရိကဿ တာဝ မဟာပရိဝါရဿ ‘ပုရိသသတမ္ပိ ပုရိသသဟဿမ္ပိ မံ ပရိဝါရေတိ၊’ အနဂါရိယဿ ပန ‘သမဏသတမ္ပိ သမဏသဟဿမ္ပိ မံ ပရိဝါရေတိ၊ သေသာ အပ္ပပရိဝါရာ၊ အဟံ မဟာပရိဝါရော စေဝ သုစိပရိဝါရော စာ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ပရိဝါရမဒေါ နာမ.

ဘောဂေါ ပန ကိဉ္စာပိ လာဘဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတော ဟောတိ၊ ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ နိက္ခေပရာသိ နာမ ဂဟိတော၊ တသ္မာ ‘အဝသေသာ သတ္တာ အတ္တနော ပရိဘောဂမတ္တမ္ပိ န လဘန္တိ၊ မယှံ ပန နိဓာနဂတဿေဝ ဓနဿ ပမာဏံ နတ္ထီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ဘောဂမဒေါ နာမ.

ဝဏ္ဏံ ပဋိစ္စာတိ သရီရဝဏ္ဏမ္ပိ ဂုဏဝဏ္ဏမ္ပိ ပဋိစ္စ. ‘အဝသေသာ သတ္တာ ဒုဗ္ဗဏ္ဏာ ဒုရူပါ၊ အဟံ ပန အဘိရူပေါ ပါသာဒိကော၊ အဝသေသာ သတ္တာ နိဂ္ဂုဏာ ပတ္ထဋအကိတ္တိနော၊ မယှံ ပန ကိတ္တိသဒ္ဒေါ ဒေဝမနုဿေသု ပါကဋော – ဣတိပိ ထေရော ဗဟုဿုတော၊ ဣတိပိ သီလဝါ၊ ဣတိပိ ဓုတဂုဏယုတ္တော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ဝဏ္ဏမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာ သတ္တာ အပ္ပဿုတာ၊ အဟံ ပန ဗဟုဿုတော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော သုတမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာ သတ္တာ အပ္ပဋိဘာနာ၊ မယှံ ပန ပဋိဘာနဿ ပမာဏံ နတ္ထီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ပဋိဘာနမဒေါ နာမ.

‘အဟံ ရတ္တညူ အသုကံ ဗုဒ္ဓဝံသံ၊ ရာဇဝံသံ၊ ဇနပဒဝံသံ၊ ဂါမဝံသံ၊ ရတ္တိန္ဒိဝပရိစ္ဆေဒံ၊ နက္ခတ္တမုဟုတ္တယောဂံ ဇာနာမီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ရတ္တညုမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာ ဘိက္ခူ အန္တရာ ပိဏ္ဍပါတိကာ ဇာတာ၊ အဟံ ပန ဇာတိပိဏ္ဍပါတိကော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ပိဏ္ဍပါတိကမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာ သတ္တာ ဥညာတာ အဝညာတာ၊ အဟံ ပန အနုညာတော အနဝညာတော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော အနဝညာတမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာနံ ဣရိယာပထော အပါသာဒိကော၊ မယှံ ပန ပါသာဒိကော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ဣရိယာပထမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာ သတ္တာ ဆိန္နပက္ခကာကသဒိသာ၊ အဟံ ပန မဟိဒ္ဓိကော မဟာနုဘာဝေါ’တိ ဝါ ‘အဟံ ယံ ယံ ကမ္မံ ကရောမိ၊ တံ တံ ဣဇ္ဈတီ’တိ ဝါ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ဣဒ္ဓိမဒေါ နာမ.

ဟေဋ္ဌာ ပရိဝါရဂ္ဂဟဏေန ယသော ဂဟိတောဝ ဟောတိ. ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ ဥပဋ္ဌာကမဒေါ နာမ ဂဟိတော. သော အဂါရိကေနပိ အနဂါရိကေနပိ ဒီပေတဗ္ဗော. အဂါရိကော ဟိ ဧကစ္စော အဋ္ဌာရသသု သေဏီသု ဧကိဿာ ဇေဋ္ဌကော ဟောတိ၊ တဿ ‘အဝသေသေ ပုရိသေ အဟံ ပဋ္ဌပေမိ၊ အဟံ ဝိစာရေမီ’တိ၊ အနဂါရိကောပိ ဧကစ္စော ကတ္ထစိ ဇေဋ္ဌကော ဟောတိ၊ တဿ ‘အဝသေသာ ဘိက္ခူ မယှံ ဩဝါဒေ ဝတ္တန္တိ၊ အဟံ ဇေဋ္ဌကော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ယသမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာ သတ္တာ ဒုဿီလာ၊ အဟံ ပန သီလဝါ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော သီလမဒေါ နာမ. ‘အဝသေသသတ္တာနံ ကုက္ကုဋဿ ဥဒကပါနမတ္တေပိ ကာလေ စိတ္တေကဂ္ဂတာ နတ္ထိ၊ အဟံ ပန ဥပစာရပ္ပနာနံ လာဘီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ဈာနမဒေါ နာမ.

‘အဝသေသာ သတ္တာ နိဿိပ္ပါ၊ အဟံ ပန သိပ္ပဝါ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော သိပ္ပမဒေါ နာမ. ‘အဝသေသာ သတ္တာ ရဿာ၊ အဟံ ပန ဒီဃော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော အာရောဟမဒေါ နာမ. ‘အဝသေသာ သတ္တာ ရဿာ ဝါ ဟောန္တိ ဒီဃာ ဝါ၊ အဟံ နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ပရိဏာဟမဒေါ နာမ. ‘အဝသေသသတ္တာနံ သရီရသဏ္ဌာနံ ဝိရူပံ ဗီဘစ္ဆံ၊ မယှံ ပန မနာပံ ပါသာဒိက’န္တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော သဏ္ဌာနမဒေါ နာမ. ‘အဝသေသာနံ သတ္တာနံ သရီရေ ဗဟူ ဒေါသာ၊ မယှံ ပန သရီရေ ကေသဂ္ဂမတ္တမ္ပိ ဝဇ္ဇံ နတ္ထီ’တိ မဇ္ဇနဝသေန ဥပ္ပန္နော မာနော ပါရိပူရိမဒေါ နာမ.

၈၄၅. ဣမိနာ ဧတ္တကေန ဌာနေန သဝတ္ထုကံ မာနံ ကထေတွာ ဣဒါနိ အဝတ္ထုကံ နိဗ္ဗတ္တိတမာနမေဝ ဒဿေန္တော တတ္ထ ကတမော မဒေါတိအာဒိမာဟ. တံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

၈၄၆. ပမာဒနိဒ္ဒေသေ စိတ္တဿ ဝေါဿဂ္ဂေါတိ ဣမေသု ဧတ္တကေသု ဌာနေသု သတိယာ အနိဂ္ဂဏှိတွာ စိတ္တဿ ဝေါဿဇ္ဇနံ၊ သတိဝိရဟောတိ အတ္ထော. ဝေါဿဂ္ဂါနုပ္ပဒါနန္တိ ဝေါဿဂ္ဂဿ အနုပ္ပဒါနံ၊ ပုနပ္ပုနံ ဝိဿဇ္ဇနန္တိ အတ္ထော. အသက္ကစ္စကိရိယတာတိ ဧတေသံ ဒါနာဒီနံ ကုသလဓမ္မာနံ ဘာဝနာယ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ ဒေယျဓမ္မဿ ဝါ အသက္ကစ္စကရဏဝသေန အသက္ကစ္စကိရိယာ. သတတဘာဝေါ သာတစ္စံ. န သတတဘာဝေါ အသာတစ္စံ. န သာတစ္စကိရိယတာ အသာတစ္စကိရိယတာ. အနဋ္ဌိတကရဏံ အနဋ္ဌိတကိရိယတာ. ယထာ နာမ ကကဏ္ဋကော ထောကံ ဂန္တွာ ထောကံ တိဋ္ဌတိ၊ န နိရန္တရံ ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ယော ပုဂ္ဂလော ဧကဒိဝသံ ဒါနံ ဝါ ဒတွာ ပူဇံ ဝါ ကတွာ ဓမ္မံ ဝါ သုတွာ သမဏဓမ္မံ ဝါ ကတွာ ပုန စိရဿံ ကရောတိ၊ န နိရန္တရံ ပဝတ္တေတိ၊ တဿ သာ ကိရိယာ အနဋ္ဌိတကိရိယတာတိ ဝုစ္စတိ. ဩလီနဝုတ္တိတာတိ နိရန္တရကရဏသင်္ခါတဿ ဝိပ္ဖါရဿေဝ အဘာဝေန လီနဝုတ္တိတာ. နိက္ခိတ္တဆန္ဒတာတိ ကုသလကိရိယာယ ဝီရိယဆန္ဒဿ နိက္ခိတ္တဘာဝေါ. နိက္ခိတ္တဓုရတာတိ ဝီရိယဓုရဿ ဩရောပနံ၊ ဩသက္ကိတမာနသတာတိ အတ္ထော. အနဓိဋ္ဌာနန္တိ ကုသလကရဏေ ပတိဋ္ဌာဘာဝေါ. အနနုယောဂေါတိ အနနုယုဉ္ဇနံ. ပမာဒေါတိ ပမဇ္ဇနံ. ယော ဧဝရူပေါ ပမာဒေါတိ ဣဒံ အတ္ထပရိယာယဿ ဗျဉ္ဇနပရိယာယဿ စ ပရိယန္တာဘာဝတော အာကာရဒဿနံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယွာယံ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ဒဿိတော ပမာဒေါ၊ ယော အညောပိ ဧဝမာကာရော ဧဝံဇာတိကော ပမာဒေါ ပမဇ္ဇနာကာရဝသေန ပမဇ္ဇနာ၊ ပမဇ္ဇိတဘာဝဝသေန ပမဇ္ဇိတတ္တန္တိ သင်္ခံ ဂတော – အယံ ဝုစ္စတိ ပမာဒေါတိ. လက္ခဏတော ပနေသ ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု သတိဝေါဿဂ္ဂလက္ခဏော၊ တတ္ထေဝ သတိယာ ဝိဿဋ္ဌာကာရော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၈၄၇. ထမ္ဘနိဒ္ဒေသေ ထဒ္ဓဋ္ဌေန ထမ္ဘော၊ ခလိယာ ထဒ္ဓသာဋကဿ ဝိယ စိတ္တဿ ထဒ္ဓတာ ဧတ္ထ ကထိတာ. ထမ္ဘနာကာရော ထမ္ဘနာ. ထမ္ဘိတဿ ဘာဝေါ ထမ္ဘိတတ္တံ. ကက္ခဠဿ ပုဂ္ဂလဿ ဘာဝေါ ကက္ခဠိယံ. ဖရုသဿ ပုဂ္ဂလဿ ဘာဝေါ ဖာရုသိယံ. အဘိဝါဒနာဒိသာမီစိရဟာနံ တဿာ သာမီစိယာ အကရဏဝသေန ဥဇုမေဝ ဌပိတစိတ္တဘာဝေါ ဥဇုစိတ္တတာ. ထဒ္ဓဿ အမုဒုနော ဘာဝေါ အမုဒုတာ. အယံ ဝုစ္စတီတိ အယံ ထမ္ဘော နာမ ဝုစ္စတိ၊ ယေန သမန္နာဂတော ပုဂ္ဂလော ဂိလိတနင်္ဂလသီသော ဝိယ အဇဂရော၊ ဝါတဘရိတာ ဝိယ ဘသ္တာ စေတိယံ ဝါ ဝုဍ္ဎတရေ ဝါ ဒိသွာ ဩနမိတုံ န သက္ကောတိ၊ ပရိယန္တေနေဝ စရတိ. သွာယံ စိတ္တဿ ဥဒ္ဓုမာတဘာဝလက္ခဏောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၈၄၈. သာရမ္ဘနိဒ္ဒေသေ သာရမ္ဘနဝသေန သာရမ္ဘော. ပဋိပ္ဖရိတွာ သာရမ္ဘော ပဋိသာရမ္ဘော. သာရမ္ဘနာကာရော သာရမ္ဘနာ. ပဋိပ္ဖရိတွာ သာရမ္ဘနာ ပဋိသာရမ္ဘနာ. ပဋိသာရမ္ဘိတဿ ဘာဝေါ ပဋိသာရမ္ဘိတတ္တံ. အယံ ဝုစ္စတီတိ အယံ သာရမ္ဘော နာမ ဝုစ္စတိ. သွာယံ လက္ခဏတော ကရဏုတ္တရိယလက္ခဏော နာမ ဝုစ္စတိ၊ ယေန သမန္နာဂတော ပုဂ္ဂလော တဒ္ဒိဂုဏံ တဒ္ဒိဂုဏံ ကရောတိ. အဂါရိကော သမာနော ဧကေနေကသ္မိံ ဃရဝတ္ထုသ္မိံ သဇ္ဇိတေ အပရော ဒွေ ဝတ္ထူနိ သဇ္ဇေတိ၊ အပရော စတ္တာရိ၊ အပရော အဋ္ဌ၊ အပရော သောဠသ. အနဂါရိကော သမာနော ဧကေနေကသ္မိံ နိကာယေ ဂဟိတေ၊ ‘နာဟံ ဧတဿ ဟေဋ္ဌာ ဘဝိဿာမီ’တိ အပရော ဒွေ ဂဏှာတိ၊ အပရော တယော၊ အပရော စတ္တာရော၊ အပရော ပဉ္စ. သာရမ္ဘဝသေန ဟိ ဂဏှိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. အကုသလပက္ခော ဧသ နိရယဂါမိမဂ္ဂေါ. ကုသလပက္ခဝသေန ပန ဧကသ္မိံ ဧကံ သလာကဘတ္တံ ဒေန္တေ ဒွေ ဒါတုံ၊ ဒွေ ဒေန္တေ စတ္တာရိ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဘိက္ခုနာပိ ပရေန ဧကသ္မိံ နိကာယေ ဂဟိတေ၊ ‘ဒွေ နိကာယေ ဂဟေတွာ သဇ္ဈာယန္တဿ မေ ဖာသု ဟောတီ’တိ ဝိဝဋ္ဋပက္ခေ ဌတွာ တဒုတ္တရိ ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတိ.

၈၄၉. အတြိစ္ဆတာနိဒ္ဒေသေ ယထာ အရိယဝံသသုတ္တေ (အ. နိ. ၄.၂၈) ‘လာမကလာမကဋ္ဌော ဣတရီတရဋ္ဌော’ ဧဝံ အဂ္ဂဟေတွာ စီဝရာဒီသု ယံ ယံ လဒ္ဓံ ဟောတိ၊ တေန တေန အသန္တုဋ္ဌဿ၊ ဂိဟိနော ဝါ ပန ရူပသဒ္ဒဂန္ဓရသဖောဋ္ဌဗ္ဗေသု ယံ ယံ လဒ္ဓံ ဟောတိ၊ တေန တေန အသန္တုဋ္ဌဿ. ဘိယျောကမျတာတိ ဝိသေသကာမတာ. ဣစ္ဆနကဝသေန ဣစ္ဆာ. ဣစ္ဆာဝ ဣစ္ဆာဂတာ၊ ဣစ္ဆနာကာရော ဝါ. အတ္တနော လာဘံ အတိစ္စ ဣစ္ဆနဘာဝေါ အတိစ္ဆတာ. ရာဂေါတိအာဒီနိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထာနေဝ. အယံ ဝုစ္စတီတိ အယံ အတိစ္ဆတာ နာမ ဝုစ္စတိ. အတြိစ္ဆတာတိပိ ဧတိဿာ ဧဝ နာမံ. လက္ခဏတော ပန သကလာဘေ အသန္တုဋ္ဌိ ပရလာဘေ စ ပတ္ထနာ – ဧတံ အတြိစ္ဆတာလက္ခဏံ. အတြိစ္ဆပုဂ္ဂလဿ ဟိ အတ္တနာ လဒ္ဓံ ပဏီတမ္ပိ လာမကံ ဝိယ ခါယတိ၊ ပရေန လဒ္ဓံ လာမကမ္ပိ ပဏီတံ ဝိယ ခါယတိ၊ ဧကဘာဇနေ ပက္ကယာဂု ဝါ ဘတ္တံ ဝါ ပူဝေါ ဝါ အတ္တနော ပတ္တေ ပက္ခိတ္တော လာမကော ဝိယ၊ ပရဿ ပတ္တေ ပဏီတော ဝိယ ခါယတိ. အယံ ပန အတြိစ္ဆတာ ပဗ္ဗဇိတာနမ္ပိ ဟောတိ ဂိဟီနမ္ပိ တိရစ္ဆာနဂတာနမ္ပိ.

တတြိမာနိ ဝတ္ထူနိ – ဧကော ကိရ ကုဋုမ္ဗိကော တိံသ ဘိက္ခုနိယော နိမန္တေတွာ သပူဝံ ဘတ္တံ အဒါသိ. သင်္ဃတ္ထေရီ သဗ္ဗဘိက္ခူနီနံ ပတ္တေ ပူဝံ ပရိဝတ္တာပေတွာ ပစ္ဆာ အတ္တနာ လဒ္ဓမေဝ ခါဒိ. ဗာရာဏသိရာဇာပိ ‘အင်္ဂါရပက္ကမံသံ ခါဒိဿာမီ’တိ ဒေဝိံ အာဒါယ အရညံ ပဝိဋ္ဌော ဧကံ ကိန္နရိံ ဒိသွာ၊ ဒေဝိံ ပဟာယ၊ တဿာနုပဒံ ဂတော. ဒေဝီ နိဝတ္တိတွာ အဿမပဒံ ဂန္တွာ ကသိဏပရိကမ္မံ ကတွာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော ပဉ္စ စ အဘိညာယော ပတွာ နိသိန္နာ ရာဇာနံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ အာကာသေ ဥပ္ပတိတွာ အဂမာသိ. ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

အတြိစ္ဆံ အတိလောဘေန၊ အတိလောဘမဒေန စ၊

ဧဝံ ဟာယတိ အတ္ထမှာ၊ အဟံဝ အသိတာဘုယာတိ. (ဇာ. ၁.၂.၁၆၈)၊

ယထာ စန္ဒကိန္နရိံ ပတ္ထယန္တော အသိတာဘုယာ ရာဇဓီတာယ ဟီနော ပရိဟီနော၊ ဧဝံ အတြိစ္ဆံ အတိလောဘေန အတ္ထမှ ဟာယတိ ဇီယတီတိ ဒေဝတာ ရညာ သဒ္ဓိံ ကေဠိမကာသိ.

ကဿပဗုဒ္ဓကာလေပိ မိတ္တဝိန္ဒကော နာမ သေဋ္ဌိပုတ္တော အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော မာတရာ ‘တာတ၊ အဇ္ဇ ဥပေါသထိကော ဟုတွာ ဝိဟာရေ သဗ္ဗရတ္တိံ ဓမ္မသဝနံ သုဏ၊ သဟဿံ တေ ဒဿာမီ’တိ ဝုတ္တေ ဓနလောဘေန ဥပေါသထင်္ဂါနိ သမာဒါယ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ‘ဣဒံ ဌာနံ အကုတောဘယ’န္တိ သလ္လက္ခေတွာ ဓမ္မာသနဿ ဟေဋ္ဌာ နိပန္နော သဗ္ဗရတ္တိံ နိဒ္ဒါယိတွာ ဃရံ အဂမာသိ. မာတာ ပါတောဝ ယာဂုံ ပစိတွာ ဥပနာမေသိ. သော သဟဿံ ဂဟေတွာဝ ယာဂုံ ပိဝိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ဓနံ သံဟရိဿာမီ’တိ. သော နာဝါယ သမုဒ္ဒံ ပက္ခန္ဒိတုကာမော အဟောသိ. အထ နံ မာတာ ‘‘တာတ၊ ဣမသ္မိံ ကုလေ စတ္တာလီသကောဋိဓနံ အတ္ထိ၊ အလံ ဂမနေနာ’’တိ ဝါရေသိ. သော တဿာ ဝစနံ အနာဒိယိတွာ ဂစ္ဆတိ ဧဝ. သာ ပုရတော အဋ္ဌာသိ. အထ နံ ကုဇ္ဈိတွာ ‘အယံ မယှံ ပုရတော တိဋ္ဌတီ’တိ ပါဒေန ပဟရိတွာ ပတိတံ မာတရံ အန္တရံ ကတွာ အဂမာသိ. မာတာ ဥဋ္ဌဟိတွာ ‘‘မာဒိသာယ မာတရိ ဧဝရူပံ ကမ္မံ ကတွာ ဂတဿ မေ ဂတဋ္ဌာနေ သုခံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဧဝံသညီ နာမ တွံ ပုတ္တာတိ အာဟ. တဿ နာဝံ အာရုယှ ဂစ္ဆတော သတ္တမေ ဒိဝသေ နာဝါ အဋ္ဌာသိ. အထ တေ မနုဿာ ‘‘အဒ္ဓါ ဧတ္ထ ပါပပုရိသော အတ္ထိ၊ သလာကံ ဒေထာ’’တိ သလာကာ ဒီယမာနာ တဿေဝ တိက္ခတ္တုံ ပါပုဏိ. တေ တဿ ဥဠုမ္ပံ ဒတွာ တံ သမုဒ္ဒေ ပက္ခိပိံသု. သော ဧကံ ဒီပံ ဂန္တွာ ဝိမာနပေတီဟိ သဒ္ဓိံ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တော တာဟိ ‘‘ပုရတော မာ အဂမာသီ’’တိ ဝုစ္စမာနောပိ တဒ္ဒိဂုဏံ သမ္ပတ္တိံ ပဿန္တော အနုပုဗ္ဗေန ခုရစက္ကဓရံ ဧကံ ပုရိသံ အဒ္ဒသ. တဿ တံ စက္ကံ ပဒုမပုပ္ဖံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာတိ. သော တံ အာဟ – ‘‘အမ္ဘော၊ ဣဒံ တယာ ပိဠန္ဓပဒုမံ မယှံ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘နယိဒံ၊ သာမိ၊ ပဒုမံ၊ ခုရစက္ကံ ဧတ’’န္တိ. သော ‘‘ဝဉ္စေသိ မံ တွံ. ကိံ မေ ပဒုမံ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘တွဉှိ လောဟိတစန္ဒနံ လိမ္ပေတွာ ပိဠန္ဓနံ ပဒုမပုပ္ဖံ မယှံ န ဒါတုကာမောသီ’’တိ အာဟ. သော စိန္တေသိ – ‘အယမ္ပိ မယာ ကတသဒိသံ ကမ္မံ ကတွာ တဿ ဖလံ အနုဘဝိတုကာမော’တိ. အထ နံ ‘‘ဟန္ဒ ရေ’’တိ ဝတွာ တဿ မတ္ထကေ စက္ကံ ပက္ခိပိတွာ ပလာယိ. ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ သတ္ထာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

‘‘စတုဗ္ဘိ အဋ္ဌဇ္ဈဂမာ၊ အဋ္ဌဟိ ပိစ သောဠသ၊

သောဠသာဟိ စ ဗာတ္တိံသ၊ အတြိစ္ဆံ စက္ကမာသဒေါ၊

ဣစ္ဆာဟတဿ ပေါသဿ၊ စက္ကံ ဘမတိ မတ္ထကေ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၁၀၄)၊

အညတရောပိ အတြိစ္ဆော အမစ္စော သကဝိသယံ အတိက္ကမိတွာ ပရဝိသယံ ပါဝိသိ. တတ္ထ ပေါထိတော ပလာယိတွာ ဧကဿ တာပသဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ပဝိသိတွာ ဥပေါသထင်္ဂါနိ အဓိဋ္ဌာယ နိပဇ္ဇိ. သော တာပသေန ‘ကိံ တေ ကတ’န္တိ ပုစ္ဆိတော ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

‘‘သကံ နိကေတံ အတိဟီဠယာနော၊

အတြိစ္ဆတာ မလ္လဂါမံ အဂစ္ဆိံ၊

တတော ဇနာ နိက္ခမိတွာန ဂါမာ၊

ကောဒဏ္ဍကေန ပရိပေါထယိံသု မံ.

‘‘သော ဘိန္နသီသော ရုဟိရမက္ခိတင်္ဂေါ၊

ပစ္စာဂမာသိံ သကံ နိကေတံ၊

တသ္မာ အဟံ ပေါသထံ ပါလယာမိ၊

အတြိစ္ဆတာ မာ ပုနရာဂမာသီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၄.၁၃၈-၁၃၉)၊

၈၅၀. မဟိစ္ဆတာနိဒ္ဒေသေ မဟန္တာနိ ဝတ္ထူနိ ဣစ္ဆတိ၊ မဟတီ ဝါဿ ဣစ္ဆာတိ မဟိစ္ဆော၊ တဿ ဘာဝေါ မဟိစ္ဆတာ. လက္ခဏတော ပန အသန္တဂုဏသမ္ဘာဝနတာ ပဋိဂ္ဂဟဏေ စ ပရိဘောဂေ စ အမတ္တညုတာ – ဧတံ မဟိစ္ဆတာလက္ခဏံ. မဟိစ္ဆော ဟိ ပုဂ္ဂလော ယထာ နာမ ကစ္ဆပုဋဝါဏိဇော ပိဠန္ဓနဘဏ္ဍကံ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ ဥစ္ဆင်္ဂေပိ ပက္ခိပိတဗ္ဗယုတ္တကံ ပက္ခိပိတွာ မဟာဇနဿ ပဿန္တဿေဝ ‘‘အမ္မာ၊ အသုကံ ဂဏှထ၊ အသုကံ ဂဏှထာ’’တိ မုခေန သံဝိဒဟတိ. ဧဝမေဝ သော အပ္ပမတ္တကမ္ပိ အတ္တနော သီလံ ဝါ ဂန္ထံ ဝါ ဓုတဂုဏံ ဝါ အန္တမသော အရညဝါသမတ္တကမ္ပိ မဟာဇနဿ ဇာနန္တဿေဝ သမ္ဘာဝေတုကာမော ဟောတိ၊ သမ္ဘာဝေတွာ စ ပန သကဋေဟိပိ ဥပနီတေ ပစ္စယေ ‘အလ’န္တိ အဝတွာ ဂဏှာတိ. တယော ဟိ ပူရေတုံ န သက္ကာ – အဂ္ဂိ ဥပါဒါနေန၊ သမုဒ္ဒေါ ဥဒကေန၊ မဟိစ္ဆော ပစ္စယေဟီတိ.

အဂ္ဂိက္ခန္ဓော သမုဒ္ဒေါ စ၊ မဟိစ္ဆော စာပိ ပုဂ္ဂလော၊

ဗဟုကေ ပစ္စယေ ဒေန္တေ၊ တယော ပေတေ န ပူရယေ.

မဟိစ္ဆပုဂ္ဂလော ဟိ ဝိဇာတမာတုယာပိ မနံ ဂဏှိတုံ န သက္ကောတိ၊ ပဂေဝ ဥပဋ္ဌာကာနံ.

တတြိမာနိ ဝတ္ထူနိ – ဧကော ကိရ ဒဟရဘိက္ခု ပိဋ္ဌပူဝေ ပိယာယတိ. အထဿ မာတာ ပဋိပတ္တိံ ဝီမံသမာနာ ‘သစေ မေ ပုတ္တော ပဋိဂ္ဂဟဏေ မတ္တံ ဇာနာတိ၊ သကလမ္ပိ နံ တေမာသံ ပူဝေဟေဝ ဥပဋ္ဌဟိဿာမီ’တိ ဝဿူပနာယိကဒိဝသေ ပရိဝီမံသမာနာ ပဌမံ ဧကံ ပူဝံ အဒါသိ၊ တသ္မိံ နိဋ္ဌိတေ ဒုတိယံ၊ တသ္မိမ္ပိ နိဋ္ဌိတေ တတိယံ. ဒဟရော ‘အလ’န္တိ အဝတွာ ခါဒိယေဝ. မာတာ တဿ အမတ္တညုဘာဝံ ဉတွာ ‘အဇ္ဇေဝ မေ ပုတ္တေန သကလတေမာသဿ ပူဝါ ခါဒိတာ’တိ ဒုတိယဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ဧကပူဝမ္ပိ န အဒါသိ.

တိဿမဟာရာဇာပိ ဒေဝသိကံ စေတိယပဗ္ဗတေ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ ဒဒမာနော ‘မဟာရာဇ၊ ကိံ ဧကမေဝ ဌာနံ ဘဇသိ? ကိံ အညတ္ထ ဒါတုံ န ဝဋ္ဋတီ’တိ ဇာနပဒေဟိ ဝုတ္တော ဒုတိယဒိဝသေ အနုရာဓပုရေ မဟာဒါနံ ဒါပေသိ. ဧကဘိက္ခုပိ ပဋိဂ္ဂဟဏေ မတ္တံ န အညာသိ. ဧကမေကေန ပဋိဂ္ဂဟိတံ ခါဒနီယဘောဇနီယံ ဒွေ တယော ဇနာ ဥက္ခိပိံသု. ရာဇာ ဒုတိယဒိဝသေ စေတိယပဗ္ဗတေ ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တာပေတွာ ရာဇန္တေပုရံ အာဂတကာလေ ‘‘ပတ္တံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘အလံ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္တနော ပမာဏေန ဘိက္ခံ ဂဏှိဿတီ’’တိ ဧကဘိက္ခုပိ ပတ္တံ န အဒါသိ. သဗ္ဗေ ပမာဏယုတ္တကမေဝ ပဋိဂ္ဂဟေသုံ. အထ ရာဇာ အာဟ – ‘‘ပဿထ တုမှာကံ ဘိက္ခူသု ဧကောပိ မတ္တံ န ဇာနာတိ. ဟိယျော ကိဉ္စိ အဝသေသံ နာဟောသိ. အဇ္ဇ ဂဟိတံ မန္ဒံ၊ အဝသေသမေဝ ဗဟူ’’တိ တေသံ မတ္တညုတာယ အတ္တမနော ဣတရေသဉ္စ အမတ္တညုတာယ အနတ္တမနော အဟောသိ.

၈၅၁. ပါပိစ္ဆတာနိဒ္ဒေသေ အဿဒ္ဓေါ သမာနော သဒ္ဓေါတိ မံ ဇနော ဇာနာတူတိအာဒီသု ဧဝံ ဣစ္ဆန္တော ကိံ ကရောတိ? အဿဒ္ဓေါ သဒ္ဓါကာရံ ဒဿေတိ၊ ဒုဿီလာဒယော သီလဝန္တာဒီနံ အာကာရံ ဒဿေန္တိ. ကထံ? အဿဒ္ဓေါ တာဝ မဟာမဟဒိဝသေ မနုဿာနံ ဝိဟာရံ အာဂမနဝေလာယ သမ္မဇ္ဇနိံ အာဒါယ ဝိဟာရံ သမ္မဇ္ဇတိ၊ ကစဝရံ ဆဍ္ဍေတိ၊ မနုဿေဟိ ဒိဋ္ဌဘာဝံ ဉတွာ စေတိယင်္ဂဏံ ဂစ္ဆတိ၊ တတ္ထာပိ သမ္မဇ္ဇိတွာ ကစဝရံ ဆဍ္ဍေတိ၊ ဝါလိကံ သမံ ကရောတိ၊ အာသနာနိ ဓောဝတိ၊ ဗောဓိမှိ ဥဒကံ သိဉ္စတိ. မနုဿာ ဒိသွာ ‘နတ္ထိ မညေ အညော ဘိက္ခု ဝိဟာရဇဂ္ဂနကော၊ အယမေဝ ဣမံ ဝိဟာရံ ပဋိဇဂ္ဂတိ၊ သဒ္ဓေါ ထေရော’တိ ဂမနကာလေ နိမန္တေတွာ ဂစ္ဆန္တိ. ဒုဿီလောပိ ဥပဋ္ဌာကာနံ သမ္မုခေ ဝိနယဓရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆတိ ‘‘ဘန္တေ၊ မယိ ဂစ္ဆန္တေ ဂေါဏော ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ. တေန ဓာဝတာ တိဏာနိ ဆိန္နာနိ. သမ္မဇ္ဇန္တဿ မေ တိဏာနိ ဆိဇ္ဇန္တိ. စင်္ကမန္တဿ မေ ပါဏကာ မီယန္တိ. ခေဠံ ပါတေန္တဿ အသတိယာ တိဏမတ္ထကေ ပတတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ကိံ ဟောတီ’’တိ? ‘‘အနာပတ္တိ၊ အာဝုသော၊ အသဉ္စိစ္စ အသတိယာ အဇာနန္တဿာ’’တိ စ ဝုတ္တေ ‘‘ဘန္တေ၊ မယှံ ဂရုကံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာတိ၊ သုဋ္ဌု ဝီမံသထာ’’တိ ဘဏတိ. တံ သုတွာ မနုဿာ ‘အမှာကံ အယျော ဧတ္တကေပိ ကုက္ကုစ္စာယတိ! အညသ္မိံ ဩဠာရိကေ ကိံ နာမ ကရိဿတိ၊ နတ္ထိ ဣမိနာ သဒိသော သီလဝါတိ ပသန္နာ သက္ကာရံ ကရောန္တိ. အပ္ပဿုတောပိ ဥပဋ္ဌာကမဇ္ဈေ နိသိန္နော ‘‘အသုကော တိပိဋကဓရော၊ အသုကော စတုနိကာယိကော မယှံ အန္တေဝါသိကော၊ မမ သန္တိကေ တေဟိ ဓမ္မော ဥဂ္ဂဟိတော’’တိ ဝဒတိ. မနုဿာ ‘အမှာကံ အယျေန သဒိသော ဗဟုဿုတော နတ္ထိ၊ ဧတဿ ကိရ သန္တိကေ အသုကေန စ အသုကေန စ ဓမ္မော ဥဂ္ဂဟိတော’တိ ပသန္နာ သက္ကာရံ ကရောန္တိ.

သင်္ဂဏိကာရာမောပိ မဟာမဟဒိဝသေ ဒီဃပီဌဉ္စ အပဿယဉ္စ ဂါဟာပေတွာ ဝိဟာရပစ္စန္တေ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒတိ. မနုဿာ အာဂန္တွာ ‘‘ထေရော ကုဟိ’’န္တိ ပုစ္ဆန္တိ. ‘‘ဂဏ္ဌိကပုတ္တာ နာမ ဂဏ္ဌိကာ ဧဝ ဟောန္တိ. တေန ထေရော ဧဝရူပေ ကာလေ ဣဓ န နိသီဒတိ၊ ဝိဟာရပစ္စန္တေ ဒိဝါဋ္ဌာနေ ဒီဃစင်္ကမေ ဝိဟရတီ’’တိ ဝဒန္တိ. သောပိ ဒိဝသဘာဂံ ဝီတိနာမေတွာ နလာဋေ မက္ကဋသုတ္တံ အလ္လိယာပေတွာ ပီဌံ ဂါဟာပေတွာ အာဂမ္မ ပရိဝေဏဒွါရေ နိသီဒတိ. မနုဿာ ‘‘ကဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဂတတ္ထ? အာဂန္တွာ န အဒ္ဒသမှာ’’တိ ဝဒန္တိ. ‘‘ဥပါသကာ၊ အန္တောဝိဟာရော အာကိဏ္ဏော၊ ဒဟရသာမဏေရာနံ ဝိစရဏဋ္ဌာနမေတံ သဋ္ဌိဟတ္ထစင်္ကမေ ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသီဒိမှာ’’တိ အတ္တနော ပဝိဝိတ္တဘာဝံ ဇာနာပေတိ.

ကုသီတောပိ ဥပဋ္ဌာကမဇ္ဈေ နိသိန္နော ‘‘ဥပါသကာ၊ တုမှေဟိ ဥက္ကာပါတော ဒိဋ္ဌော’’တိ ဝဒတိ. ‘‘န ပဿာမ၊ ဘန္တေ၊ ကာယ ဝေလာယ အဟောသီ’’တိ စ ပုဋ္ဌော ‘‘အမှာကံ စင်္ကမနဝေလာယာ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဘူမိစာလသဒ္ဒံ အဿုတ္ထာ’’တိ ပုစ္ဆတိ. ‘‘န သုဏာမ၊ ဘန္တေ၊ ကာယ ဝေလာယာ’’တိ ပုဋ္ဌော ‘‘မဇ္ဈိမယာမေ အမှာကံ အာလမ္ဗနဖလကံ အပဿာယ ဌိတကာလေ’’တိ ဝတွာ ‘‘မဟာဩဘာသော အဟောသိ၊ သော ဝေါ ဒိဋ္ဌော’’တိ ပုစ္ဆတိ. ‘‘ကာယ ဝေလာယ၊ ဘန္တေ’’တိ စ ဝုတ္တေ ‘‘မယှံ စင်္ကမမှာ ဩတရဏကာလေ’’တိ ဝဒတိ. မနုဿာ ‘အမှာကံ ထေရော တီသုပိ ယာမေသု စင်္ကမေယေဝ ဟောတိ၊ နတ္ထိ အယျေန သဒိသော အာရဒ္ဓဝီရိယော’တိ ပသန္နာ သက္ကာရံ ကရောန္တိ.

မုဋ္ဌဿတီပိ ဥပဋ္ဌာကမဇ္ဈေ နိသိန္နော ‘‘မယာ အသုကကာလေ နာမ ဒီဃနိကာယော ဥဂ္ဂဟိတော၊ အသုကကာလေ မဇ္ဈိမော၊ သံယုတ္တကော၊ အင်္ဂုတ္တရိကော၊ အန္တရာ ဩလောကနံ နာမ နတ္ထိ၊ ဣစ္ဆိတိစ္ဆတဋ္ဌာနေ မုခါရုဠှောဝ တန္တိ အာဂစ္ဆတိ၊ ဣမေ ပနညေ ဘိက္ခူ ဧဠကာ ဝိယ မုခံ ဖန္ဒာပေန္တာ ဝိဟရန္တီ’’တိ ဝဒတိ. မနုဿာ ‘နတ္ထိ အယျေန သဒိသော ဥပဋ္ဌိတသတီ’တိ ပသန္နာ သက္ကာရံ ကရောန္တိ.

အသမာဟိတောပိ ဥပဋ္ဌာကာနံ သမ္မုခေ အဋ္ဌကထာစရိယေ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ – ‘ကသိဏံ နာမ ကထံ ဘာဝေတိ? ကိတ္တကေန နိမိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ နာမ ဟောတိ? ကိတ္တကေန ဥပစာရော? ကိတ္တကေန အပ္ပနာ? ပဌမဿ ဈာနဿ ကတိ အင်္ဂါနိ? ဒုတိယဿ တတိယဿ စတုတ္ထဿ ဈာနဿ ကတိ အင်္ဂါနိ’’တိ ပုစ္ဆတိ. တေဟိ အတ္တနော ဥဂ္ဂဟိတာနုရူပေန ကထိတကာလေ သိတံ ကတွာ ‘ကိံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံ န ဟောသီ’တိ ဝုတ္တေ ‘ဝဋ္ဋတိ၊ ဘန္တေ’တိ အတ္တနော သမာပတ္တိလာဘိတံ သူစေတိ. မနုဿာ ‘သမာပတ္တိလာဘီ အယျော’တိ ပသန္နာ သက္ကာရံ ကရောန္တိ.

ဒုပ္ပညောပိ ဥပဋ္ဌာကာနံ မဇ္ဈေ နိသိန္နော ‘မဇ္ဈိမနိကာယေ မေ ပဉ္စတ္တယံ ဩလောကေန္တဿ သဟိဒ္ဓိယာဝ မဂ္ဂေါ အာဂတော. ပရိယတ္တိ နာမ အမှာကံ န ဒုက္ကရာ. ပရိယတ္တိဝါဝဋော ပန ဒုက္ခတော န မုစ္စတီတိ ပရိယတ္တိံ ဝိဿဇ္ဇယိမှာ’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော အတ္တနော မဟာပညတံ ဒီပေတိ. ဧဝံ ဝဒန္တော ပနဿ သာသနေ ပဟာရံ ဒေတိ. ဣမိနာ သဒိသော မဟာစောရော နာမ နတ္ထိ. န ဟိ ပရိယတ္တိဓရော ဒုက္ခတော န မုစ္စတီတိ. အခီဏာသဝေါပိ ဂါမဒါရကေ ဒိသွာ ‘တုမှာကံ မာတာပိတရော အမှေ ကိံ ဝဒန္တီ’’တိ? ‘‘အရဟာတိ ဝဒန္တိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘ယာဝ ဆေကာ ဂဟပတိကာ၊ န သက္ကာ ဝဉ္စေတု’န္တိ အတ္တနော ခီဏာသဝဘာဝံ ဒီပေတိ.

အညေပိ စေတ္ထ စာဋိအရဟန္တပါရောဟအရဟန္တာဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာ – ဧကော ကိရ ကုဟကော အန္တောဂဗ္ဘေ စာဋိံ နိခဏိတွာ မနုဿာနံ အာဂမနကာလေ ပဝိသတိ. မနုဿာ ‘ကဟံ ထေရော’တိ ပုစ္ဆန္တိ. ‘အန္တောဂဗ္ဘေ’တိ စ ဝုတ္တေ ပဝိသိတွာ ဝိစိနန္တာပိ အဒိသွာ နိက္ခမိတွာ ‘နတ္ထိ ထေရော’တိ ဝဒန္တိ. ‘အန္တောဂဗ္ဘေယေဝ ထေရော’တိ စ ဝုတ္တေ ပုန ပဝိသန္တိ. ထေရော စာဋိတော နိက္ခမိတွာ ပီဌေ နိသိန္နော ဟောတိ. တတော တေဟိ ‘မယံ၊ ဘန္တေ၊ ပုဗ္ဗေ အဒိသွာ နိက္ခန္တာ၊ ကဟံ တုမှေ ဂတတ္ထာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘သမဏာ နာမ အတ္တနော ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆန္တီ’တိ ဝစနေန အတ္တနော ခီဏာသဝဘာဝံ ဒီပေတိ.

အပရောပိ ကုဟကော ဧကသ္မိံ ပဗ္ဗတေ ပဏ္ဏသာလာယံ ဝသတိ. ပဏ္ဏသာလာယ စ ပစ္ဆတော ပပါတဋ္ဌာနေ ဧကော ကစ္ဆကရုက္ခော အတ္ထိ. တဿ ပါရောဟော ဂန္တွာ ပရဘာဂေ ဘူမိယံ ပတိဋ္ဌိတော. မနုဿာ မဂ္ဂေနာဂန္တွာ နိမန္တေန္တိ. သော ပတ္တစီဝရမာဒါယ ပါရောဟေန ဩတရိတွာ ဂါမဒွါရေ အတ္တာနံ ဒဿေတိ. တတော မနုဿေဟိ ပစ္ဆာ အာဂန္တွာ ‘ကတရေန မဂ္ဂေန အာဂတတ္ထ၊ ဘန္တေ’တိ ပုဋ္ဌော ‘သမဏာနံ အာဂတမဂ္ဂေါ နာမ ပုစ္ဆိတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ အတ္တနော ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတဋ္ဌာနေနေဝ အာဂစ္ဆန္တီ’တိ ဝစနေန ခီဏာသဝဘာဝံ ဒီပေတိ. တံ ပန ကုဟကံ ဧကော ဝိဒ္ဓကဏ္ဏော ဉတွာ ‘ပရိဂ္ဂဟေဿာမိ န’န္တိ ဧကဒိဝသံ ပါရောဟေန ဩတရန္တံ ဒိသွာ ပစ္ဆတော ဆိန္ဒိတွာ အပ္ပမတ္တကေန ဌပေသိ. သော ‘ပါရောဟတော ဩတရိဿာမီ’တိ ‘ဌ’န္တိ ပတိတော၊ မတ္တိကာ ပတ္တော ဘိဇ္ဇိ. သော ‘ဉာတောမှီ’တိ နိက္ခမိတွာ ပလာယိ. ပါပိစ္ဆဿ ဘာဝေါ ပါပိစ္ဆတာ. လက္ခဏတော ပန အသန္တဂုဏသမ္ဘာဝနတာ၊ ပဋိဂ္ဂဟဏေ စ အမတ္တညုတာ၊ ဧတံ ပါပိစ္ဆတာလက္ခဏန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၈၅၂. သိင်္ဂနိဒ္ဒေသေ ဝိဇ္ဈနဋ္ဌေန သိင်္ဂံ၊ နာဂရိကဘာဝသင်္ခါတဿ ကိလေသသိင်္ဂဿေတံ နာမံ. သိင်္ဂါရဘာဝေါ သိင်္ဂါရတာ၊ သိင်္ဂါရကရဏာကာရော ဝါ. စတုရဘာဝေါ စတုရတာ. တထာ စာတုရိယံ. ပရိက္ခတဘာဝေါ ပရိက္ခတတာ၊ ပရိခဏိတွာ ဌပိတဿေဝ ဒဠှသိင်္ဂါရဘာဝဿေတံ နာမံ. ဣတရံ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ဧဝံ သဗ္ဗေဟိပိ ပဒေဟိ ကိလေသသိင်္ဂါရတာဝ ကထိတာ.

၈၅၃. တိန္တိဏနိဒ္ဒေသေ တိန္တိဏန္တိ ခီယနံ. တိန္တိဏာယနာကာရော တိန္တိဏာယနာ. တိန္တိဏေန အယိတဿ တိန္တိဏသမင်္ဂိနော ဘာဝေါ တိန္တိဏာယိတတ္တံ. လောလုပဘာဝေါ လောလုပ္ပံ. ဣတရေ ဒွေ အာကာရဘာဝနိဒ္ဒေသာ. ပုစ္ဆဉ္ဇိကတာတိ လာဘလဘနကဋ္ဌာနေ ဝေဓနာကမ္ပနာ နီစဝုတ္တိတာ. သာဓုကမျတာတိ ပဏီတပဏီတာနံ ပတ္ထနာ. ဧဝံ သဗ္ဗေဟိပိ ပဒေဟိ သုဝါနဒေါဏိယံ ကဉ္ဇိယံ ပိဝနကသုနခဿ အညံ သုနခံ ဒိသွာ ဘုဘုက္ကရဏံ ဝိယ ‘တဝ သန္တကံ၊ မမ သန္တက’န္တိ ကိလေသဝသေန ခီယနာကာရော ကထိတော.

၈၅၄. စာပလျနိဒ္ဒေသေ အာကောဋိတပစ္စာကောဋိတဘာဝါဒီဟိ စီဝရဿ မဏ္ဍနာ စီဝရမဏ္ဍနာ. မဏိဝဏ္ဏစ္ဆဝိကရဏာဒီဟိ ပတ္တဿ မဏ္ဍနာ ပတ္တမဏ္ဍနာ. စိတ္တကမ္မာဒီဟိ ပုဂ္ဂလိကသေနာသနဿ မဏ္ဍနာ သေနာသနမဏ္ဍနာ. ဣမဿ ဝါ ပူတိကာယဿာတိ ဣမဿ မနုဿသရီရဿ. ယထာ ဟိ တဒဟုဇာတောပိ သိင်္ဂါလော ဇရသိင်္ဂါလောတွေဝ ဦရုပ္ပမာဏာပိ စ ဂဠောစိလတာ ပူတိလတာတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏောပိ မနုဿကာယော ပူတိကာယောတွေဝ ဝုစ္စတိ. တဿ အန္တရန္တရာ ရတ္တဝဏ္ဏပဏ္ဍုဝဏ္ဏာဒီဟိ နိဝါသနပါရုပနာဒီဟိ သဇ္ဇနာ မဏ္ဍနာ နာမ. ဗာဟိရာနံ ဝါ ပရိက္ခာရာနန္တိ ဌပေတွာ ပတ္တစီဝရံ သေသပရိက္ခာရာနံ၊ အထဝါ ယာ ဧသာ စီဝရမဏ္ဍနာ ပတ္တမဏ္ဍနာတိ ဝုတ္တာ၊ သာ တေဟိ ဝါ ပရိက္ခာရေဟိ ကာယဿ မဏ္ဍနာ တေသံ ဝါ ဗာဟိရပရိက္ခာရာနံ မဏ္ဍေတွာ ဌပနဝသေန မဏ္ဍနာတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. မဏ္ဍနာ ဝိဘူသနာတိ ဧတ္ထ ဦနဋ္ဌာနဿ ပူရဏဝသေန မဏ္ဍနာ၊ ဆဝိရာဂါဒိဝသေန ဝိဘူသနာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကေဠနာတိ ကီဠနာ. ပရိကေဠနာတိ ပရိကီဠနာ. ဂိဒ္ဓိကတာတိ ဂေဓယုတ္တတာ. ဂိဒ္ဓိကတ္တန္တိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. စပလဘာဝေါ စပလတာ. တထာ စာပလျံ. ဣဒံ ဝုစ္စတီတိ ဣဒံ စာပလျံ နာမ ဝုစ္စတိ၊ ယေန သမန္နာဂတော ပုဂ္ဂလော ဝဿသတိကောပိ သမာနော တဒဟုဇာတဒါရကော ဝိယ ဟောတိ.

၈၅၅. အသဘာဂဝုတ္တိနိဒ္ဒေသေ ဝိပ္ပဋိကူလဂ္ဂါဟိတာတိ အနနုလောမဂ္ဂါဟိတာ. ဝိပစ္စနီကသာတတာတိ ဝိပစ္စနီကေန ပဋိဝိရုဒ္ဓကရဏေန သုခါယနာ. အနာဒရဘာဝေါ အနာဒရိယံ. တထာ အနာဒရိယတာ. အဂါရဝဿ ဘာဝေါ အဂါရဝတာ. ဇေဋ္ဌကဘာဝဿ အကရဏံ အပ္ပတိဿဝတာ. အယံ ဝုစ္စတီတိ အယံ အသဘာဂဝုတ္တိ နာမ ဝုစ္စတိ၊ ဝိသဘာဂဇီဝိကတာတိ အတ္ထော၊ ယာယ သမန္နာဂတော ပုဂ္ဂလော မာတရံ ပိတရံ ဝါ ဂိလာနံ ပဋိဝတ္တိတွာပိ န ဩလောကေတိ၊ ပိတုသန္တကဿ ကာရဏာ မာတရာ သဒ္ဓိံ၊ မာတုသန္တကဿ ကာရဏာ ပိတရာ သဒ္ဓိံ ကလဟံ ကရောတိ၊ ဝိသဘာဂဇီဝိတံ ဇီဝတိ၊ မာတာပိတူနံ သန္တကဿ ကာရဏာ ဇေဋ္ဌေန ဝါ ကနိဋ္ဌေန ဝါ ဘာတရာ သဒ္ဓိံ ကလဟံ ကရောတိ၊ နိလ္လဇ္ဇဝစနံ ဝဒတိ၊ အာစရိယဿ ဝါ ဥပဇ္ဈာယဿ ဝါ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ န ကရောတိ၊ ဂိလာနံ န ဥပဋ္ဌာတိ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော စေတိယဒဿနဋ္ဌာနေ ဥစ္စာရံ ဝါ ပဿာဝံ ဝါ ကရောတိ၊ ခေဠမ္ပိ သိင်္ဃာဏိကမ္ပိ ဆဍ္ဍေတိ၊ ဆတ္တံ ဓာရေတိ၊ ဥပါဟနာ အာရုယှ ဂစ္ဆတိ၊ ဗုဒ္ဓသာဝကေသု န လဇ္ဇတိ၊ သံဃေ စိတ္တီကာရံ န ကရောတိ၊ မာတိမတ္တပိတိမတ္တာဒီသု ဂရုဋ္ဌာနီယေသု ဟိရောတ္တပ္ပံ န ပစ္စုပဋ္ဌာပေတိ. တဿေဝံ ပဝတ္တမာနဿ သဗ္ဗာ ပေသာ ကိရိယာ မာတရီတိအာဒီသုပိ ဝတ္ထူသု အသဘာဂဝုတ္တိတာ နာမ ဟောတိ.

၈၅၆. အရတိနိဒ္ဒေသေ ပန္တေသူတိ ဒူရေသု ဝိဝိတ္တေသု ဝါ. အဓိကုသလေသူတိ သမထဝိပဿနာဓမ္မေသု. အရတီတိ ရတိပဋိက္ခေပေါ. အရတိတာတိ အရမဏာကာရော. အနဘိရတီတိ အနဘိရတဘာဝေါ. အနဘိရမဏာတိ အနဘိရမဏာကာရော. ဥက္ကဏ္ဌိတာတိ ဥက္ကဏ္ဌနာကာရော. ပရိတဿိတာတိ ဥက္ကဏ္ဌနဝသေနေဝ ပရိတဿနာ.

၈၅၇. တန္ဒီနိဒ္ဒေသေ တန္ဒီတိ ဇာတိအာလသိယံ. တန္ဒိယနာတိ တန္ဒိယနာကာရော. တန္ဒိမနကတာတိ တန္ဒိယာ အဘိဘူတစိတ္တတာ. အလသဿ ဘာဝေါ အာလသျံ. အာလသျာယနာကာရော အာလသျာယနာ. အလသျာယိတဿ ဘာဝေါ အာလသျာယိတတ္တံ. ဣတိ သဗ္ဗေဟိပိ ဣမေဟိ ပဒေဟိ ကိလေသဝသေန ကာယာလသိယံ ကထိတံ.

၈၅၈. ဝိဇမ္ဘိတာနိဒ္ဒေသေ ဇမ္ဘနာတိ ဖန္ဒနာ. ပုနပ္ပုနံ ဇမ္ဘနာ ဝိဇမ္ဘနာ. အာနမနာတိ ပုရတော နမနာ. ဝိနမနာတိ ပစ္ဆတော နမနာ. သန္နမနာတိ သမန္တတော နမနာ. ပဏမနာတိ ယထာ ဟိ တန္တတော ဥဋ္ဌိတပေသကာရော ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ဂဟေတွာ ဥဇုကံ ကာယံ ဥဿာပေတိ၊ ဧဝံ ကာယဿ ဥဒ္ဓံ ဌပနာ. ဗျာဓိယကန္တိ ဥပ္ပန္နဗျာဓိတာ. ဣတိ သဗ္ဗေဟိပိ ဣမေဟိ ပဒေဟိ ကိလေသဝသေန ကာယဖန္ဒနမေဝ ကထိတံ.

၈၅၉. ဘတ္တသမ္မဒနိဒ္ဒေသေ ဘုတ္တာဝိဿာတိ ဘုတ္တဝတော. ဘတ္တမုစ္ဆာတိ ဘတ္တဂေလညံ၊ ဗလဝဘတ္တေန ဟိ မုစ္ဆာပတ္တော ဝိယ ဟောတိ. ဘတ္တကိလမထောတိ ဘတ္တေန ကိလန္တဘာဝေါ. ဘတ္တပရိဠာဟောတိ ဘတ္တဒရထော. တသ္မိဉှိ သမယေ ပရိဠာဟုပ္ပတ္တိယာ ဥပဟတိန္ဒြိယော ဟောတိ၊ ကာယော ဇီရတိ. ကာယဒုဋ္ဌုလ္လန္တိ ဘတ္တံ နိဿာယ ကာယဿ အကမ္မညတာ.

၈၆၀. စေတသော လီနတ္တနိဒ္ဒေသော ဟေဋ္ဌာ ဓမ္မသင်္ဂဟဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တတ္ထောယေဝ. ဣမေဟိ ပန သဗ္ဗေဟိပိ ပဒေဟိ ကိလေသဝသေန စိတ္တဿ ဂိလာနာကာရော ကထိတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၈၆၁. ကုဟနာနိဒ္ဒေသေ လာဘသက္ကာရသိလောကသန္နိဿိတဿာတိ လာဘဉ္စ သက္ကာရဉ္စ ကိတ္တိသဒ္ဒဉ္စ နိဿိတဿ၊ ပတ္ထယန္တဿာတိ အတ္ထော. ပါပိစ္ဆဿာတိ အသန္တဂုဏဒီပနကာမဿ. ဣစ္ဆာပကတဿာတိ ဣစ္ဆာယ အပကတဿ၊ ဥပဒ္ဒုတဿာတိ အတ္ထော.

ဣတော ပရံ ယသ္မာ ပစ္စယပဋိသေဝန သာမန္တဇပ္ပနဣရိယာပထသန္နိဿိတဝသေန မဟာနိဒ္ဒေသေ တိဝိဓံ ကုဟနဝတ္ထု အာဂတံ၊ တသ္မာ တိဝိဓမ္ပိ တံ ဒဿေတုံ ပစ္စယပဋိသေဝနသင်္ခါတေန ဝါတိ ဧဝမာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ စီဝရာဒီဟိ နိမန္တိတဿ တဒတ္ထိကဿေဝ သတော ပါပိစ္ဆတံ နိဿာယ ပဋိက္ခိပနေန၊ တေ စ ဂဟပတိကေ အတ္တနိ သုပ္ပတိဋ္ဌိတသဒ္ဓေ ဉတွာ ပုန တေသံ ‘အဟော အယျော အပ္ပိစ္ဆော၊ န ကိဉ္စိ ပဋိဂ္ဂဏှိတုံ ဣစ္ဆတိ၊ သုလဒ္ဓံ ဝတ နော အဿ သစေ အပ္ပမတ္တကံ ကိဉ္စိ ပဋိဂ္ဂဏှေယျာ’တိ နာနာဝိဓေဟိ ဥပါယေဟိ ပဏီတာနိ စီဝရာဒီနိ ဥပနေန္တာနံ တဒနုဂ္ဂဟကာမတံယေဝ အာဝိကတွာ ပဋိဂ္ဂဟဏေန စ တတော ပဘုတိ အသီတိသကဋဘာရေဟိ ဥပနာမနဟေတုဘူတံ ဝိမှာပနံ ပစ္စယပဋိသေဝနသင်္ခါတံ ကုဟနဝတ္ထူတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ မဟာနိဒ္ဒေသေ (မဟာနိ. ၈၇) –

‘‘ကတမံ ပစ္စယပဋိသေဝနသင်္ခါတံ ကုဟနဝတ္ထု? ဣဓ ဂဟပတိကာ ဘိက္ခုံ နိမန္တေန္တိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေဟိ. သော ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော အတ္ထိကော စီဝရ ။ပေ။ ပရိက္ခာရာနံ ဘိယျောကမျတံ ဥပါဒါယ စီဝရံ ပစ္စက္ခာတိ၊ ပိဏ္ဍပါတံ ပစ္စက္ခာတိ၊ သေနာသနံ ပစ္စက္ခာတိ၊ ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ပစ္စက္ခာတိ. သော ဧဝမာဟ – ‘‘ကိံ သမဏဿ မဟဂ္ဃေန စီဝရေန? ဧတံ သာရုပ္ပံ ယံ သမဏော သုသာနာ ဝါ သင်္ကာရကူဋာ ဝါ ပါပဏိကာ ဝါ နန္တကာနိ ဥစ္စိနိတွာ သင်္ဃာဋိံ ကတွာ ဓာရေယျ. ကိံ သမဏဿ မဟဂ္ဃေန ပိဏ္ဍပါတေန? ဧတံ သာရုပ္ပံ ယံ သမဏော ဥဉ္ဆာစရိယာယ ပိဏ္ဍိယာလောပေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေယျ. ကိံ သမဏဿ မဟဂ္ဃေန သေနာသနေန? ဧတံ သာရုပ္ပံ ယံ သမဏော ရုက္ခမူလိကော ဝါ အဿ သောသာနိကော ဝါ အဗ္ဘောကာသိကော ဝါ. ကိံ သမဏဿ မဟဂ္ဃေန ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန? ဧတံ သာရုပ္ပံ ယံ သမဏော ပူတိမုတ္တေန ဝါ ဟရီတကီခဏ္ဍေန ဝါ ဩသဓံ ကရေယျာတိ. တဒုပါဒါယ လူခံ စီဝရံ ဓာရေတိ၊ လူခံ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ လူခံ သေနာသနံ ပဋိသေဝတိ၊ လူခံ ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ပဋိသေဝတိ. တမေနံ ဂဟပတိကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ သမဏော အပ္ပိစ္ဆော သန္တုဋ္ဌော ပဝိဝိတ္တော အသံသဋ္ဌော အာရဒ္ဓဝီရိယော ဓုတဝါဒေါ’တိ ဘိယျော ဘိယျော နိမန္တေန္တိ စီဝရ။ပေ။ ပရိက္ခာရေဟိ. သော ဧဝမာဟ – ‘တိဏ္ဏံ သမ္မုခီဘာဝါ သဒ္ဓေါ ကုလပုတ္တော ဗဟုံ ပုညံ ပသဝတိ – သဒ္ဓါယ သမ္မုခီဘာဝါ သဒ္ဓေါ ကုလပုတ္တော ဗဟုံ ပုညံ ပသဝတိ၊ ဒေယျဓမ္မဿ။ပေ။ ဒက္ခိဏေယျာနံ သမ္မုခီဘာဝါ သဒ္ဓေါ ကုလပုတ္တော ဗဟုံ ပုညံ ပသဝတိ. တုမှာကဉ္စေဝါယံ သဒ္ဓါ အတ္ထိ၊ ဒေယျဓမ္မော စ သံဝိဇ္ဇတိ၊ အဟဉ္စ ပဋိဂ္ဂါဟကော. သစာဟံ န ပဋိဂ္ဂဟေဿာမိ၊ ဧဝံ တုမှေ ပုညေန ပရိဗာဟိရာ ဘဝိဿထ၊ န မယှံ ဣမိနာ အတ္ထော၊ အပိစ တုမှာကံ ဧဝ အနုကမ္ပာယ ပဋိဂ္ဂဏှာမီ’တိ. တဒုပါဒါယ ဗဟုမ္ပိ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ ဗဟုမ္ပိ ပိဏ္ဍပါတံ။ပေ။ ဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ. ယာ ဧဝရူပါ ဘာကုဋိကာ ဘာကုဋိယံ ကုဟနာ ကုဟာယနာ ကုဟိတတ္တံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ပစ္စယပဋိသေဝနသင်္ခါတံ ကုဟနဝတ္ထူ’’တိ.

ပါပိစ္ဆဿေဝ ပန သတော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာဓိဂမပရိဒီပနဝါစာယ တထာ တထာ ဝိမှာပနံ သာမန္တဇပ္ပနသင်္ခါတံ ကုဟနဝတ္ထူတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယထာဟ – ‘‘ကတမံ သာမန္တဇပ္ပနသင်္ခါတံ ကုဟနဝတ္ထု? ဣဓေကစ္စော ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော သမ္ဘာဝနာဓိပ္ပါယော ‘ဧဝံ မံ ဇနော သမ္ဘာဝေဿတီ’တိ အရိယဓမ္မသန္နိဿိတံ ဝါစံ ဘာသတိ – ‘ယော ဧဝရူပံ စီဝရံ ဓာရေတိ၊ သော သမဏော မဟေသက္ခော’တိ ဘဏတိ၊ ‘ယော ဧဝရူပံ ပတ္တံ၊ လောဟထာလကံ၊ ဓမကရဏံ၊ ပရိသာဝနံ၊ ကုဉ္စိကံ၊ ဥပါဟနံ၊ ကာယဗန္ဓနံ၊ အာယောဂံ ဓာရေတိ၊ သော သမဏော မဟေသက္ခော’တိ ဘဏတိ၊ ‘ယဿ ဧဝရူပေါ ဥပဇ္ဈာယော၊ အာစရိယော၊ သမာနုပဇ္ဈာယော၊ သမာနာစရိယကော၊ မိတ္တော သန္ဒိဋ္ဌော၊ သမ္ဘတ္တော၊ သဟာယော၊ ယော ဧဝရူပေ ဝိဟာရေ ဝသတိ – အဍ္ဎယောဂေ၊ ပါသာဒေ၊ ဟမ္မိယေ၊ ဂုဟာယံ၊ လေဏေ၊ ကုဋိယာ၊ ကူဋာဂါရေ၊ အဋ္ဋေ၊ မာဠေ၊ ဥဒေါသိတေ၊ ဥဒ္ဒဏ္ဍေ၊ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ၊ မဏ္ဍပေ၊ ရုက္ခမူလေ ဝသတိ၊ သော သမဏော မဟေသက္ခော’တိ ဘဏတိ.

‘‘အထ ဝါ ကောရဇိကကောရဇိကော ဘာကုဋိကဘာကုဋိကော ကုဟကကုဟကော လပကလပကော မုခသမ္ဘာဝိတော ‘အယံ သမဏော ဣမာသံ ဧဝရူပါနံ သန္တာနံ ဝိဟာရသမာပတ္တီနံ လာဘီ’တိ တာဒိသံ ဂမ္ဘီရံ ဂူဠှံ နိပုဏံ ပဋိစ္ဆန္နံ လောကုတ္တရံ သုညတာပဋိသံယုတ္တံ ကထံ ကထေတိ. ယာ ဧဝရူပါ ဘာကုဋိကာ ဘာကုဋိယံ ကုဟနာ ကုဟာယနာ ကုဟိတတ္တံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ သာမန္တဇပ္ပနသင်္ခါတံ ကုဟနဝတ္ထူ’’တိ.

ပါပိစ္ဆဿေဝ ပန သတော သမ္ဘာဝနာဓိပ္ပါယကတေန ဣရိယာပထေန ဝိမှာပနံ ဣရိယာပထသန္နိဿိတံ ကုဟနဝတ္ထူတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယထာဟ – ‘‘ကတမံ ဣရိယာပထသင်္ခါတံ ကုဟနဝတ္ထု? ဣဓေကစ္စော ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတော သမ္ဘာဝနာဓိပ္ပါယော ‘ဧဝံ မံ ဇနော သမ္ဘာဝေဿတီ’တိ ဂမနံ သဏ္ဌပေတိ၊ သယနံ သဏ္ဌပေတိ၊ ပဏိဓာယ ဂစ္ဆတိ၊ ပဏိဓာယ တိဋ္ဌတိ၊ ပဏိဓာယ နိသီဒတိ၊ ပဏိဓာယ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ သမာဟိတော ဝိယ ဂစ္ဆတိ၊ သမာဟိတော ဝိယ တိဋ္ဌတိ၊ နိသီဒတိ၊ သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ အာပါထကဇ္ဈာယီဝ ဟောတိ. ယာ ဧဝရူပါ ဣရိယာပထဿ အာဌပနာ ဌပနာ သဏ္ဌပနာ ဘာကုဋိကာ ဘာကုဋိယံ ကုဟနာ ကုဟာယနာ ကုဟိတတ္တံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဣရိယာပထသင်္ခါတံ ကုဟနဝတ္ထူ’’တိ.

တတ္ထ ပစ္စယပဋိသေဝနသင်္ခါတေနာတိ ပစ္စယပဋိသေဝနန္တိ ဧဝံ သင်္ခါတေန ပစ္စယပဋိသေဝနေန. သာမန္တဇပ္ပိတေနာတိ သမီပေ ဘဏိတေန. ဣရိယာပထဿာတိ စတုဣရိယာပထဿ. အာဌပနာတိ အာဒိဌပနာ၊ အာဒရေန ဝါ ဌပနာ. ဌပနာတိ ဌပနာကာရော. သဏ္ဌပနာတိ အဘိသင်္ခရဏာ၊ ပါသာဒိကဘာဝကရဏန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဘာကုဋိကာတိ ပဓာနပုရိမဋ္ဌိတဘာဝဒဿနေန ဘာကုဋိကရဏံ၊ မုခသင်္ကောစောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဘာကုဋိကရဏံ သီလမဿာတိ ဘာကုဋိကော၊ ဘာကုဋိကဿ ဘာဝေါ ဘာကုဋိယံ. ကုဟနာတိ ဝိမှာပနံ၊ ကုဟဿ အာယနာ ကုဟာယနာ. ကုဟိတဿ ဘာဝေါ ကုဟိတတ္တန္တိ.

၈၆၂. လပနာနိဒ္ဒေသေ အာလပနာတိ ဝိဟာရံ အာဂတမနုဿေ ဒိသွာ ကိမတ္ထာယ ဘောန္တော အာဂတာ? ကိံ ဘိက္ခူ နိမန္တေတုံ? ယဒိ ဧဝံ ဂစ္ဆထ၊ အဟံ ပစ္ဆတော ဘိက္ခူ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆာမီ’တိ ဧဝံ အာဒိတောဝ လပနာ. အထ ဝါ အတ္တာနံ ဥပနေတွာ ‘အဟံ တိဿော၊ မယိ ရာဇာ ပသန္နော၊ မယိ အသုကော စ အသုကော စ ရာဇမဟာမတ္တော ပသန္နော’တိ ဧဝံ အတ္တုပနာယိကာ လပနာ အာလပနာ. လပနာတိ ပုဋ္ဌဿ သတော ဝုတ္တပ္ပကာရမေဝ လပနံ. သလ္လပနာတိ ဂဟပတိကာနံ ဥက္ကဏ္ဌနေ ဘီတဿ ဩကာသံ ဒတွာ သုဋ္ဌု လပနာ. ဥလ္လပနာတိ ‘မဟာကုဋုမ္ဗိကော၊ မဟာနာဝိကော၊ မဟာဒါနပတီ’တိ ဧဝံ ဥဒ္ဓံ ကတွာ လပနာ. သမုလ္လပနာတိ သဗ္ဗတောဘာဂေန ဥဒ္ဓံ ကတွာ လပနာ. ဥန္နဟနာတိ ‘ဥပါသကာ၊ ပုဗ္ဗေ ဤဒိသေ ကာလေ ဒါနံ ဒေထ၊ ဣဒါနိ ကိံ န ဒေထာ’တိ ဧဝံ ယာဝ ‘ဒဿာမ၊ ဘန္တေ၊ ဩကာသံ န လဘာမာ’တိအာဒီနိ ဝဒန္တိ တာဝ ဥဒ္ဓံ နဟနာ၊ ဝေဌနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အထ ဝါ ဥစ္ဆုဟတ္ထံ ဒိသွာ ‘ကုတော အာဂတာ၊ ဥပါသကာ’တိ ပုစ္ဆတိ. ‘ဥစ္ဆုခေတ္တတော၊ ဘန္တေ’တိ. ‘ကိံ တတ္ထ ဥစ္ဆု မဓုရ’န္တိ? ‘ခါဒိတွာ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနိတဗ္ဗ’န္တိ. ‘န၊ ဥပါသကာ၊ ဘိက္ခုဿ ‘ဥစ္ဆုံ ဒေထာ’တိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတီ’တိ ယာ ဧဝရူပါ နိဗ္ဗေဌေန္တဿာပိ ဝေဌနကကထာ၊ သာ ဥန္နဟနာ. သဗ္ဗတောဘာဂေန ပုနပ္ပုနံ ဥန္နဟနာ သမုန္နဟနာ. ဥက္ကာစနာတိ ‘ဧတံ ကုလံ မံယေဝ ဇာနာတိ၊ သစေ ဧတ္ထ ဒေယျဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ မယှမေဝ ဒေတီ’တိ ဧဝံ ဥက္ခိပိတွာ ကာစနာ ဥက္ကာစနာ၊ ဥဒ္ဒီပနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

တေလကန္ဒရိကဝတ္ထု စေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဒွေ ကိရ ဘိက္ခူ ဧကံ ဂါမံ ပဝိသိတွာ အာသနသာလာယ နိသီဒိတွာ ဧကံ ကုမာရိကံ ဒိသွာ ပက္ကောသိံသု. တာယ အာဂတာယ တတြေကော ဧကံ ပုစ္ဆိ – ‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ကဿ ကုမာရိကာ’တိ? ‘အမှာကံ ဥပဋ္ဌာယိကာယ တေလကန္ဒရိကာယ ဓီတာ၊ အာဝုသော. ဣမိဿာ မာတာ မယိ ဂေဟံ ဂတေ သပ္ပိံ ဒဒမာနာ ဃဋေနေဝ ဒေတိ၊ အယမ္ပိ မာတာ ဝိယ ဃဋေနေဝ ဒေတီ’တိ ဥက္ကာစေတိ.

သဗ္ဗတောဘာဂေန ပုနပ္ပုနံ ဥက္ကာစနာ သမုက္ကာစနာ. အနုပ္ပိယဘာဏိတာတိ သစ္စာနုရူပံ ဝါ ဓမ္မာနုရူပံ ဝါ အနပလောကေတွာ ပုနပ္ပုနံ ပိယဘဏနမေဝ. စာဋုကမျတာတိ နီစဝုတ္တိတာ၊ အတ္တာနံ ဟေဋ္ဌတော ဌပေတွာ ဝတ္တနံ. မုဂ္ဂသူပျတာတိ မုဂ္ဂသူပသဒိသတာ. ယထာ မုဂ္ဂေသု ပစ္စမာနေသု ကောစိဒေဝ န ပစ္စတိ၊ အဝသေသာ ပစ္စန္တိ၊ ဧဝံ ယဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝစနေ ကိဉ္စိဒေဝ သစ္စံ ဟောတိ၊ သေသံ အလိကံ – အယံ ပုဂ္ဂလော မုဂ္ဂသူပျောတိ ဝုစ္စတိ. တဿ ဘာဝေါ မုဂ္ဂသူပျတာ. ပါရိဘဋယတာတိ ပါရိဘဋယဘာဝေါ. ယော ဟိ ကုလဒါရကေ ဓာတီ ဝိယ အင်္ကေန ဝါ ခန္ဓေန ဝါ ပရိဘဋတိ၊ ဓာရေတီတိ အတ္ထော၊ တဿ ပရိဘဋဿ ကမ္မံ ပါရိဘဋယံ၊ ပါရိဘဋယဿ ဘာဝေါ ပါရိဘဋယတာတိ.

၈၆၃. နေမိတ္တိကတာနိဒ္ဒေသေ နိမိတ္တန္တိ ယံကိဉ္စိ ပရေသံ ပစ္စယဒါနသံယောဇနကံ ကာယဝစီကမ္မံ. နိမိတ္တကမ္မန္တိ နိမိတ္တဿ ကရဏကောသလ္လံ.

တတြိဒံ ဝတ္ထု – ဧကော ကိရ ပိဏ္ဍပါတိကော ဥပဋ္ဌာကကမ္မာရဿ ဂေဟဒွါရံ ဂန္တွာ ‘ကိံ ဘန္တေ’တိ ပုစ္ဆိတော စီဝရန္တရေန ဟတ္ထံ နီဟရိတွာ ဝါသိပဟရဏာကာရံ အကာသိ. ကမ္မာရော ‘သလ္လက္ခိတံ မေ၊ ဘန္တေ’တိ ဝါသိံ ကတွာ အဒါသိ. ဩဘာသောတိ ပစ္စယပဋိသံယုတ္တကထာ. ဩဘာသကမ္မန္တိ ဝစ္ဆကပါလကေ ဒိသွာ ‘ကိံ ဣမေ ဝစ္ဆာ ခီရဂေါဝစ္ဆာ၊ တက္ကဂေါဝစ္ဆာ’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘ခီရဂေါဝစ္ဆာ၊ ဘန္တေ’တိ ဝုတ္တေ ‘န ခီရဂေါဝစ္ဆာ၊ ယဒိ ခီရဂေါဝစ္ဆာ သိယုံ ဘိက္ခူပိ ခီရံ လဘေယျု’န္တိ ဧဝမာဒိနာ နယေန တေသံ ဒါရကာနံ မာတာပိတူနံ နိဝေဒေတွာ ခီရဒါပနာဒိကံ ဩဘာသကရဏံ. သာမန္တဇပ္ပါတိ သမီပံ ကတွာ ဇပ္ပနံ.

ဇာတကဘာဏကဝတ္ထု စေတ္ထ ကထေတဗ္ဗံ. ဧကော ကိရ ဇာတကဘာဏကတ္ထေရော ဘုဉ္ဇိတုကာမော ဥပဋ္ဌာယိကာယ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ နိသီဒိ. သာ အဒါတုကာမာ ‘တဏ္ဍုလာ နတ္ထီ’တိ ဘဏန္တီ တဏ္ဍုလေ အာဟရိတုကာမာ ဝိယ ပဋိဝိဿကဃရံ ဂတာ. ဘိက္ခု အန္တောဂဗ္ဘံ ပဝိသိတွာ ဩလောကေန္တော ကဝါဋကောဏေ ဥစ္ဆုံ၊ ဘာဇနေ ဂုဠံ၊ ပိဋကေ လောဏမစ္ဆဖာလံ၊ ကုမ္ဘိယံ တဏ္ဍုလေ၊ ဃဋေ ဃတံ ဒိသွာ နိက္ခမိတွာ နိသီဒိ. ဃရဏီ ‘တဏ္ဍုလံ နာလတ္ထ’န္တိ အာဂတာ. ထေရော ‘ဥပါသိကေ၊ အဇ္ဇ ဘိက္ခာ န သမ္ပဇ္ဇိဿတီ’တိ ပဋိကစ္စေဝ နိမိတ္တံ အဒ္ဒသ’န္တိ အာဟ. ‘ကိံ၊ ဘန္တေ’တိ? ‘ကဝါဋကောဏေ နိက္ခိတ္တံ ဥစ္ဆုံ ဝိယ သပ္ပံ အဒ္ဒသံ၊ ‘တံ ပဟရိဿာမီ’တိ ဩလောကေန္တော ဘာဇနေ ဌပိတံ ဂုဠပိဏ္ဍံ ဝိယ ပါသာဏံ လေဍ္ဍုကေန၊ ပဟဋေန သပ္ပေန ကတံ၊ ပိဋကေ နိက္ခိတ္တလောဏမစ္ဆဖာလသဒိသံ၊ ဖဏံ၊ တဿ တံ လေဍ္ဍုံ ဍံသိတုကာမဿ၊ ကုမ္ဘိယာ တဏ္ဍုလသဒိသေ ဒန္တေ၊ အထဿ ကုပိတဿ၊ ဃဋေ ပက္ခိတ္တဃတသဒိသံ၊ မုခတော နိက္ခမန္တံ ဝိသမိဿကံ ခေဠ’န္တိ. သာ ‘န သက္ကာ မုဏ္ဍကံ ဝဉ္စေတု’န္တိ ဥစ္ဆုံ ဒတွာ ဩဒနံ ပစိတွာ ဃတဂုဠမစ္ဆေဟိ သဒ္ဓိံ အဒါသီတိ. ဧဝံ သမီပံ ကတွာ ဇပ္ပနံ သာမန္တဇပ္ပါတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ပရိကထာတိ ယထာ တံ လဘတိ တထာ ပရိဝတ္တေတွာ ပရိဝတ္တေတွာ ကထနံ.

၈၆၄. နိပ္ပေသိကတာနိဒ္ဒေသေ အက္ကောသနာတိ ဒသဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ အက္ကောသနာ. ဝမ္ဘနာတိ ပရိဘဝိတွာ ကထနံ. ဂရဟနာတိ ‘အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော’တိအာဒိနာ နယေန ဒေါသာရောပနာ. ဥက္ခေပနာတိ ‘မာ ဧတံ ဧတ္ထ ကထေထာ’တိ ဝါစာယ ဥက္ခိပနံ. သဗ္ဗတောဘာဂေန သဝတ္ထုကံ သဟေတုကံ ကတွာ ဥက္ခေပနာ သမုက္ခေပနာ. အထဝါ အဒေန္တံ ‘အဟော ဒါနပတီ’တိ ဧဝံ ဥက္ခိပနံ ဥက္ခေပနာ. ‘မဟာဒါနပတီ’တိ ဧဝံ သုဋ္ဌု ဥက္ခေပနာ သမုက္ခေပနာ. ခိပနာတိ ‘ကိံ ဣမဿ ဇီဝိတံ ဗီဇဘောဇိနော’တိ ဧဝံ ဥပ္ပဏ္ဍနာ. သင်္ခိပနာတိ ‘ကိံ ဣမံ အဒါယကောတိ ဘဏထ ယော နိစ္စကာလံ သဗ္ဗေသမ္ပိ နတ္ထီတိ ဝစနံ ဒေတီ’တိ ဧဝံ သုဋ္ဌုတရံ ဥပ္ပဏ္ဍနာ. ပါပနာတိ အဒါယကတ္တဿ အဝဏ္ဏဿ ဝါ ပါပနံ. သဗ္ဗတောဘာဂေန ပါပနာ သမ္ပာပနာ. အဝဏ္ဏဟာရိကာတိ ‘ဧဝံ မေ အဝဏ္ဏဘယာပိ ဒဿတီ’တိ ဂေဟတော ဂေဟံ၊ ဂါမတော ဂါမံ၊ ဇနပဒတော ဇနပဒံ အဝဏ္ဏဟရဏံ. ပရပိဋ္ဌိမံသိကတာတိ ပုရတော မဓုရံ ဘဏိတွာ ပရမ္မုခေ အဝဏ္ဏဘာသိတာ. ဧသာ ဟိ အဘိမုခံ ဩလောကေတုံ အသက္ကောန္တဿ ပရမ္မုခါနံ ပိဋ္ဌိမံသခါဒနံ ဝိယ ဟောတိ. တသ္မာ ပရပိဋ္ဌိမံသိကတာတိ ဝုတ္တာ. အယံ ဝုစ္စတိ နိပ္ပေသိကတာတိ အယံ ယသ္မာ ဝေဠုပေသိကာ ဝိယ အဗ္ဘင်္ဂံ ပရဿ ဂုဏံ နိပ္ပေသေတိ နိပုဉ္ဆတိ၊ ယသ္မာ ဝါ ဂန္ဓဇာတံ နိပိသိတွာ ဂန္ဓမဂ္ဂနာ ဝိယ ပရဂုဏေ နိပိသိတွာ ဝိစုဏ္ဏေတွာ ဧသာ လာဘမဂ္ဂနာ ဟောတိ၊ တသ္မာ နိပ္ပေသိကတာတိ ဝုစ္စတီတိ.

၈၆၅. လာဘေန လာဘံ နိဇိဂီသနတာနိဒ္ဒေသေ နိဇိဂီသနတာတိ မဂ္ဂနာ. ဣတော လဒ္ဓန္တိ ဣမမှာ ဂေဟာ လဒ္ဓံ. အမုတြာတိ အမုကမှိ ဂေဟေ. ဧဋ္ဌီတိ ဣစ္ဆနာ. ဂဝေဋ္ဌီတိ မဂ္ဂနာ. ပရိယေဋ္ဌီတိ ပုနပ္ပုနံ မဂ္ဂနာ. အာဒိတော ပဋ္ဌာယ လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ ဘိက္ခံ တတြ တတြ ကုလဒါရကာနံ ဒတွာ အန္တေ ခီရယာဂုံ လဘိတွာ ဂတဘိက္ခုဝတ္ထု စေတ္ထ ကထေတဗ္ဗံ. ဧသနာတိအာဒီနိ ဧဋ္ဌီတိအာဒီနံ ဝေဝစနာနိ၊ တသ္မာ ဧဋ္ဌီတိ ဧသနာ၊ ဂဝေဋ္ဌီတိ ဂဝေသနာ၊ ပရိယေဋ္ဌီတိ ပရိယေသနာ. ဣစ္စေဝမေတ္ထ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

၈၆၆. သေယျမာနနိဒ္ဒေသေ ဇာတိယာတိ ခတ္တိယဘာဝါဒိဇာတိသမ္ပတ္တိယာ. ဂေါတ္တေနာတိ ဂေါတမဂေါတ္တာဒိနာ ဥက္ကဋ္ဌဂေါတ္တေန. ကောလပုတ္တိယေနာတိ မဟာကုလဘာဝေန. ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယာတိ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နသရီရတာယ. သရီရဉှိ ပေါက္ခရန္တိ ဝုစ္စတိ၊ တဿ ဝဏ္ဏသမ္ပတ္တိယာ အဘိရူပဘာဝေနာတိ အတ္ထော. ဓနေနာတိအာဒီနိ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ. မာနံ ဇပ္ပေတီတိ ဧတေသု ယေန ကေနစိ ဝတ္ထုနာ ‘သေယျောဟမသ္မီ’တိ မာနံ ပဝတ္တေတိ ကရောတိ.

၈၆၇. သဒိသမာနနိဒ္ဒေသေ မာနံ ဇပ္ပေတီတိ ဧတေသု ယေန ကေနစိ ဝတ္ထုနာ ‘သဒိသောဟမသ္မီ’တိ မာနံ ပဝတ္တေတိ. အယမေတ္ထ အတ္ထတော ဝိသေသော. ပါဠိယံ ပန နာနာကရဏံ နတ္ထိ.

၈၆၈. ဟီနမာနနိဒ္ဒေသေ ဩမာနံ ဇပ္ပေတီတိ ဟေဋ္ဌာမာနံ ပဝတ္တေတိ. ဩမာနောတိ လာမကော ဟေဋ္ဌာမာနော. ဩမညနာ ဩမညိတတ္တန္တိ အာကာရဘာဝနိဒ္ဒေသော. ဟီဠနာတိ ဇာတိအာဒီဟိ အတ္တဇိဂုစ္ဆနာ. ဩဟီဠနာတိ အတိရေကတော ဟီဠနာ. ဩဟီဠိတတ္တန္တိ တဿေဝ ဘာဝနိဒ္ဒေသော. အတ္တုညာတိ အတ္တာနံ ဟီနံ ကတွာ ဇာနနာ. အတ္တာဝညာတိ အတ္တာနံ အဝဇာနနာ. အတ္တပရိဘဝေါတိ ဇာတိအာဒိသမ္ပတ္တိနာမမေဝ ဇာတာတိ အတ္တာနံ ပရိဘဝိတွာ မညနာ. ဧဝမိမေ တယော မာနာ ပုဂ္ဂလံ အနိဿာယ ဇာတိအာဒိဝတ္ထုဝသေနေဝ ကထိတာ. တေသု ဧကေကော တိဏ္ဏမ္ပိ သေယျသဒိသဟီနာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တတ္ထ ‘သေယျောဟမသ္မီ’တိ မာနော သေယျဿေဝ ယာထာဝမာနော၊ သေသာနံ အယာထာဝမာနော. ‘သဒိသောဟမသ္မီ’တိ မာနော သဒိသဿေဝ ယာထာဝမာနော၊ သေသာနံ အယာထာဝမာနော. ‘ဟီနောဟမသ္မီ’တိ မာနော ဟီနဿေဝ ယာထာဝမာနော၊ သေသာနံ အယာထာဝမာနော.

၈၆၉. တတ္ထ ကတမော သေယျဿ သေယျောဟမသ္မီတိအာဒယော ပန နဝ မာနာ ပုဂ္ဂလံ နိဿာယ ကထိတာ. တေသု တယော တယော ဧကေကဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တတ္ထ ဒဟတီတိ ဌပေတိ. တံ နိဿာယာတိ တံ သေယျတော ဒဟနံ နိဿာယ. ဧတ္ထ ပန သေယျဿ သေယျောဟမသ္မီတိ မာနော ရာဇူနဉ္စေဝ ပဗ္ဗဇိတာနဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ရာဇာ ဟိ ‘ရဋ္ဌေန ဝါ ဓနေန ဝါ ဝါဟနေဟိ ဝါ ကော မယာ သဒိသော အတ္ထီ’တိ ဧတံ မာနံ ကရောတိ. ပဗ္ဗဇိတောပိ ‘သီလဓုတင်္ဂါဒီဟိ ကော မယာ သဒိသော အတ္ထီ’တိ ဧတံ မာနံ ကရောတိ.

၈၇၀. သေယျဿ သဒိသောဟမသ္မီတိ မာနောပိ ဧတေသံယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ရာဇာ ဟိ ‘ရဋ္ဌေန ဝါ ဓနေန ဝါ ဝါဟနေဟိ ဝါ အညရာဇူဟိ သဒ္ဓိံ မယှံ ကိံ နာနာကရဏ’န္တိ ဧတံ မာနံ ကရောတိ. ပဗ္ဗဇိတောပိ ‘သီလဓုတင်္ဂါဒီဟိ အညေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ မယှံ ကိံ နာနာကရဏ’န္တိ ဧတံ မာနံ ကရောတိ.

၈၇၁. သေယျဿ ဟီနောဟမသ္မီတိ မာနောပိ ဧတေသံယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ယဿ ဟိ ရညော ရဋ္ဌံ ဝါ ဓနံ ဝါ ဝါဟနာနိ ဝါ သမ္ပန္နာနိ န ဟောန္တိ၊ သော ‘မယှံ ရာဇာတိ ဝေါဟာရသုခမတ္တမေဝ၊ ကိံ ရာဇာ နာမ အဟ’န္တိ ဧတံ မာနံ ကရောတိ. ပဗ္ဗဇိတောပိ ‘အပ္ပလာဘသက္ကာရော အဟံ. ဓမ္မကထိကော ဗဟုဿုတော မဟာထေရောတိ ကထာမတ္တမေဝ. ကိံ ဓမ္မကထိကော နာမာဟံ၊ ကိံ ဗဟုဿုတော နာမာဟံ၊ ကိံ မဟာထေရော နာမာဟံ ယဿ မေ လာဘသက္ကာရော နတ္ထီ’တိ ဧတံ မာနံ ကရောတိ.

၈၇၂. သဒိသဿ သေယျောဟမသ္မီတိ မာနာဒယော အမစ္စာဒီနံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အမစ္စော ဟိ ရဋ္ဌိယော ဝါ ‘ဘောဂယာနဝါဟနာဒီဟိ ကော မယာ သဒိသော အညော ရာဇပုရိသော အတ္ထီ’တိ ဝါ ‘မယှံ အညေဟိ သဒ္ဓိံ ကိံ နာနာကရဏ’န္တိ ဝါ ‘အမစ္စောတိ နာမမတ္တမေဝ မယှံ၊ ဃာသစ္ဆာဒနမတ္တမ္ပိ မေ နတ္ထိ. ကိံ အမစ္စော နာမာဟ’န္တိ ဧတေ မာနေ ကရောတိ.

၈၇၅. ဟီနဿ သေယျောဟမသ္မီတိ မာနာဒယော ဒါသာဒီနံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဒါသော ဟိ ‘မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါ ကော မယာ သဒိသော အညော ဒါသော နာမ အတ္ထိ’ အညေ ဇီဝိတုံ အသက္ကောန္တာ ကုစ္ဆိဟေတု ဒါသာ နာမ ဇာတာ. အဟံ ပန ပဝေဏီအာဂတတ္တာ သေယျော’တိ ဝါ ‘ပဝေဏီအာဂတဘာဝေန ဥဘတောသုဒ္ဓိကဒါသတ္တေန အသုကဒါသေန နာမ သဒ္ဓိံ ကိံ မယှံ နာနာကရဏ’န္တိ ဝါ ‘ကုစ္ဆိဝသေနာဟံ ဒါသဗျံ ဥပဂတော. မာတာပိတုကောဋိယာ ပန မေ ဒါသဋ္ဌာနံ နတ္ထိ. ကိံ ဒါသော နာမ အဟ’န္တိ ဝါ ဧတေ မာနေ ကရောတိ. ယထာ စ ဒါသော ဧဝံ ပုက္ကုသစဏ္ဍာလာဒယောပိ ဧတေ မာနေ ကရောန္တိယေဝ.

ဧတ္ထ စ ‘သေယျဿ သေယျောဟမသ္မီ’တိ ဥပ္ပန္နမာနောဝ ယာထာဝမာနော၊ ဣတရေ ဒွေ အယာထာဝမာနာ. တထာ ‘သဒိသဿ သဒိသောဟမသ္မီ’တိ ‘ဟီနဿ ဟီနောဟမသ္မီ’တိ ဥပ္ပန္နမာနောဝ ယာထာဝမာနော၊ ဣတရေ ဒွေ အယာထာဝမာနာ. တတ္ထ ယာထာဝမာနာ အရဟတ္တမဂ္ဂဝဇ္ဈာ၊ အယာထာဝမာနာ သောတာပတ္တိမဂ္ဂဝဇ္ဈာ.

၈၇၈. ဧဝံ သဝတ္ထုကေ မာနေ ကထေတွာ ဣဒါနိ အဝတ္ထုကံ နိဗ္ဗတ္တိတမာနမေဝ ဒဿေတုံ တတ္ထ ကတမော မာနောတိအာဒိ ဝုတ္တံ.

၈၇၉. အတိမာနနိဒ္ဒေသေ သေယျာဒိဝသေန ပုဂ္ဂလံ အနာမသိတွာ ဇာတိအာဒီနံ ဝတ္ထုဝသေနေဝ နိဒ္ဒိဋ္ဌော. တတ္ထ အတိမညတီတိ ‘ဇာတိအာဒီဟိ မယာ သဒိသော နတ္ထီ’တိ အတိက္ကမိတွာ မညတိ.

၈၈၀. မာနာတိမာနနိဒ္ဒေသေ ယော ဧဝရူပေါတိ ယော ဧသော ‘အယံ ပုဗ္ဗေ မယာ သဒိသော၊ ဣဒါနိ အဟံ သေဋ္ဌော၊ အဟံ ဟီနတရော’တိ ဥပ္ပန္နော မာနော. အယံ ဘာရာတိဘာရော ဝိယ ပုရိမံ သဒိသမာနံ ဥပါဒါယ မာနာတိမာနောတိ ဒဿေတုံ ဧဝမာဟ.

၈၈၁. ဩမာနနိဒ္ဒေသော ဟီနမာနနိဒ္ဒေသသဒိသောယေဝ. ဝေနေယျဝသေန ပန သော ‘ဟီနောဟမသ္မီ’တိ မာနော နာမ ဝုတ္တော – အယံ ဩမာနော နာမ. အပိစေတ္ထ ‘တွံ ဇာတိမာ၊ ကာကဇာတိ ဝိယ တေ ဇာတိ၊ တွံ ဂေါတ္တဝါ၊ စဏ္ဍာလဂေါတ္တံ ဝိယ တေ ဂေါတ္တံ၊ တုယှံ သရော အတ္ထိ၊ ကာကဿရော ဝိယ တေ သရော’တိ ဧဝံ အတ္တာနံ ဟေဋ္ဌာ ကတွာ ပဝတ္တနဝသေန အယံ ဩမာနောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၈၈၂. အဓိမာနနိဒ္ဒေသေ အပ္ပတ္တေ ပတ္တသညိတာတိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ အပ္ပတွာ ပတ္တသညိတာယ. အကတေတိ စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စေ အကတေယေဝ. အနဓိဂတေတိ စတုသစ္စဓမ္မေ အနဓိဂတေ. အသစ္ဆိကတေတိ အရဟတ္တေန အပစ္စက္ခကတေ. အယံ ဝုစ္စတိ အဓိမာနောတိ အယံ အဓိဂတမာနော နာမ ဝုစ္စတိ.

အယံ ပန ကဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကဿ နုပ္ပဇ္ဇတီတိ? အရိယသာဝကဿ တာဝ နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော ဟိ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနပဟီနကိလေသာဝသိဋ္ဌကိလေသပစ္စဝေက္ခဏေန သဉ္ဇာတသောမနဿော အရိယဂုဏပဋိဝေဓေ နိက္ကင်္ခေါ. တသ္မာ သောတာပန္နာဒီနံ ‘အဟံ သကဒါဂါမီ’တိအာဒိဝသေန မာနော နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒုဿီလဿာပိ နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော ဟိ အရိယဂုဏာဓိဂမေ နိရာသောဝ. သီလဝတောပိ ပရိစ္စတ္တကမ္မဋ္ဌာနဿ နိဒ္ဒါရာမတာဒိမနုယုတ္တဿ နုပ္ပဇ္ဇတိ.

ပရိသုဒ္ဓသီလဿ ပန ကမ္မဋ္ဌာနေ အပ္ပမတ္တဿ နာမရူပံ ဝဝတ္ထပေတွာ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟေန ဝိတိဏ္ဏကင်္ခဿ တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ သင်္ခါရေ သမ္မသန္တဿ အာရဒ္ဓဝိပဿကဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နေ စ သုဒ္ဓသမထလာဘီ ဝါ သုဒ္ဓဝိပဿနာလာဘီ ဝါ အန္တရာ ဌပေတိ. သော ဟိ ဒသပိ ဝီသမ္ပိ တိံသမ္ပိ ဝဿာနိ ကိလေသသမုဒါစာရံ အပဿန္တော ‘အဟံ သောတာပန္နော’တိ ဝါ ‘သကဒါဂါမီ’တိ ဝါ ‘အနာဂါမီ’တိ ဝါ မညတိ. သမထဝိပဿနာလာဘီ ပန အရဟတ္တေယေဝ ဌပေတိ. တဿ ဟိ သမာဓိဗလေန ကိလေသာ ဝိက္ခမ္ဘိတာ၊ ဝိပဿနာဗလေန သင်္ခါရာ သုပရိဂ္ဂဟိတာ. တသ္မာ သဋ္ဌိပိ ဝဿာနိ အသီတိပိ ဝဿာနိ ဝဿသတမ္ပိ ကိလေသာ န သမုဒါစရန္တိ၊ ခီဏာသဝဿေဝ စိတ္တစာရော ဟောတိ. သော ဧဝံ ဒီဃရတ္တံ ကိလေသသမုဒါစာရံ အပဿန္တော အန္တရာ အဋ္ဌတွာဝ ‘အရဟာ အဟ’န္တိ မညတိ၊ ဥစ္စမာလင်္ကဝါသီ မဟာနာဂတ္ထေရော ဝိယ၊ ဟင်္ကနကဝါသီ မဟာဒတ္တတ္ထေရော ဝိယ၊ စိတ္တလပဗ္ဗတေ နိင်္ကပေါဏ္ဏပဓာနဃရဝါသီ စူဠသုမတ္ထေရော ဝိယ စ.

တတြိဒံ ဧကဝတ္ထုပရိဒီပနံ – တလင်္ဂရဝါသီ ဓမ္မဒိန္နတ္ထေရော ကိရ နာမ ဧကော ပဘိန္နပဋိသမ္ဘိဒေါ မဟာခီဏာသဝေါ မဟတော ဘိက္ခုသံဃဿ ဩဝါဒဒါယကော အဟောသိ. သော ဧကဒိဝသံ အတ္တနော ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသီဒိတွာ ‘ကိန္နု ခေါ အမှာကံ အာစရိယဿ ဥစ္စတလိင်္ကဝါသီမဟာနာဂတ္ထေရဿ သမဏကိစ္စံ မတ္ထကံ ပတ္တော၊ နော’တိ အာဝဇ္ဇန္တော ပုထုဇ္ဇနဘာဝမေဝဿ ဒိသွာ ‘မယိ အဂစ္ဆန္တေ ပုထုဇ္ဇနကာလကိရိယမေဝ ကရိဿတီ’တိ စ ဉတွာ ဣဒ္ဓိယာ ဝေဟာသံ ဥပ္ပတိတွာ ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသိန္နဿ ထေရဿ သမီပေ ဩရောဟိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဝတ္တံ ဒဿေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ‘ကိံ၊ အာဝုသော ဓမ္မဒိန္န၊ အကာလေ အာဂတောသီ’တိ စ ဝုတ္တော ‘ပဉှံ၊ ဘန္တေ၊ ပုစ္ဆိတုံ အာဂတောမှီ’တိ အာဟ.

တတော ‘ပုစ္ဆာဝုသော၊ ဇာနမာနော ကထယိဿာမီ’တိ ဝုတ္တော ပဉှာသဟဿံ ပုစ္ဆိ. ထေရော ပုစ္ဆိတပုစ္ဆိတံ ပဉှံ အသဇ္ဇမာနောဝ ကထေသိ. တတော ‘အတိတိက္ခံ တေ၊ ဘန္တေ၊ ဉာဏံ. ကဒါ တုမှေဟိ အယံ ဓမ္မော အဓိဂတော’တိ ဝုတ္တော ‘ဣတော သဋ္ဌိဝဿကာလေ၊ အာဝုသော’တိ အာဟ. ‘သမာဓိမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ ဝဠဉ္ဇေထာ’တိ? ‘န ဣဒံ၊ အာဝုသော၊ ဘာရိယ’န္တိ. ‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဧကံ ဟတ္ထိံ မာပေထာ’တိ. ထေရော သဗ္ဗသေတံ ဟတ္ထိံ မာပေသိ. ‘ဣဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ယထာ အယံ ဟတ္ထီ အဉ္စိတကဏ္ဏော ပသာရိတနင်္ဂုဋ္ဌော သောဏ္ဍံ မုခေ ပက္ခိပိတွာ ဘေရဝံ ကောဉ္စနာဒံ ကရောန္တော တုမှာကံ အဘိမုခေါ အာဂစ္ဆတိ တထာ တံ ကရောထာ’တိ. ထေရော တထာ ကတွာ ဝေဂေန အာဂစ္ဆတော ဟတ္ထိဿ ဘေရဝံ အာကာရံ ဒိသွာ ဥဋ္ဌာယ ပလာယိတုံ အာရဒ္ဓေါ. တမေနံ ခီဏာသဝတ္ထေရော ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ စီဝရကဏ္ဏေ ဂဟေတွာ ‘ဘန္တေ၊ ခီဏာသဝဿ သာရဇ္ဇံ နာမ ဟောတီ’တိ အာဟ. သော တသ္မိံ ကာလေ အတ္တနော ပုထုဇ္ဇနဘာဝံ ဉတွာ ‘အဝဿယော မေ၊ အာဝုသော ဓမ္မဒိန္န၊ ဟောဟီ’တိ ဝတွာ ပါဒမူလေ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိ. ‘ဘန္တေ၊ တုမှာကံ အဝဿယော ဘဝိဿာမိစ္စေဝါဟံ အာဂတော၊ မာ စိန္တယိတ္ထာ’တိ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေသိ. ထေရော ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ စင်္ကမံ အာရုယှ တတိယေ ပဒဝါရေ အဂ္ဂဖလံ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ထေရော ကိရ ဒေါသစရိတော အဟောသိ.

၈၈၃. အသ္မိမာနနိဒ္ဒေသေ ရူပံ အသ္မီတိ မာနောတိ ‘အဟံ ရူပ’န္တိ ဥပ္ပန္နမာနော. ဆန္ဒောတိ မာနံ အနုဂတစ္ဆန္ဒောဝ. တထာ အနုသယော. ဝေဒနာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.

၈၈၄. မိစ္ဆာမာနနိဒ္ဒေသေ ပါပကေန ဝါ ကမ္မာယတနေနာတိ အာဒီသု ပါပကံ ကမ္မာယတနံ နာမ ကေဝဋ္ဋမစ္ဆဗန္ဓနေသာဒါဒီနံ ကမ္မံ. ပါပကံ သိပ္ပါယတနံ နာမ မစ္ဆဇာလခိပနကုမိနကရဏေသု စေဝ ပါသဩဍ္ဍနသူလာရောပနာဒီသု စ ဆေကတာ. ပါပကံ ဝိဇ္ဇာဋ္ဌာနံ နာမ ယာ ကာစိ ပရူပဃာတဝိဇ္ဇာ. ပါပကံ သုတံ နာမ ဘာရတယုဒ္ဓသီတာဟရဏာဒိပဋိသံယုတ္တံ. ပါပကံ ပဋိဘာနံ နာမ ဒုဗ္ဘာသိတယုတ္တံ ကပ္ပနာဋကဝိလပ္ပနာဒိပဋိဘာနံ. ပါပကံ သီလံ နာမ အဇသီလံ ဂေါသီလံ. ဝတမ္ပိ အဇဝတဂေါဝတမေဝ. ပါပိကာ ဒိဋ္ဌိ ပန ဒွါသဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဂတေသု ယာ ကာစိ ဒိဋ္ဌိ.

၈၈၅. ဉာတိဝိတက္ကနိဒ္ဒေသာဒီသု ‘မယှံ ဉာတယော သုခဇီဝိနော သမ္ပတ္တိယုတ္တာ’တိ ဧဝံ ပဉ္စကာမဂုဏသန္နိဿိတေန ဂေဟသိတပေမေန ဉာတကေ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နဝိတက္ကောဝ ဉာတိဝိတက္ကော နာမ. ‘ခယံ ဂတာ ဝယံ ဂတာ သဒ္ဓါ ပသန္နာ’တိ ဧဝံ ပဝတ္တော ပန ဉာတိဝိတက္ကော နာမ န ဟောတိ.

၈၈၆. ‘အမှာကံ ဇနပဒေါ သုဘိက္ခော သမ္ပန္နသဿော’တိ တုဋ္ဌမာနဿ ဂေဟသိတပေမဝသေနေဝ ဥပ္ပန္နဝိတက္ကော ဇနပဒဝိတက္ကော နာမ. ‘အမှာကံ ဇနပဒေ မနုဿာ သဒ္ဓါ ပသန္နာ ခယံ ဂတာ ဝယံ ဂတာ’တိ ဧဝံ ပဝတ္တော ပန ဇနပဒဝိတက္ကော နာမ န ဟောတိ.

၈၈၇. အမရတ္ထာယ ဝိတက္ကော၊ အမရော ဝါ ဝိတက္ကောတိ အမရဝိတက္ကော. တတ္ထ ‘ဥက္ကုဋိကပ္ပဓာနာဒီဟိ ဒုက္ခေ နိဇ္ဇိဏ္ဏေ သမ္ပရာယေ အတ္တာ သုခီ ဟောတိ အမရော’တိ ဒုက္ကရကာရိကံ ကရောန္တဿ တာယ ဒုက္ကရကာရိကာယ ပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော အမရတ္ထာယ ဝိတက္ကော နာမ. ဒိဋ္ဌိဂတိကော ပန ‘သဿတံ ဝဒေသီ’တိအာဒီနိ ပုဋ္ဌော ‘ဧဝန္တိပိ မေ နော၊ တထာတိပိ မေ နော’ အညထာတိပိ မေ နော၊ နောတိပိ မေ နော၊ နော နောတိပိ မေ နော’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၆၂) ဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇတိ၊ တဿ သော ဒိဋ္ဌိဂတပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော. ယထာ အမရော နာမ မစ္ဆော ဥဒကေ ဂဟေတွာ မာရေတုံ န သက္ကာ၊ ဣတော စိတော စ ဓာဝတိ၊ ဂါဟံ န ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ဧကသ္မိံ ပက္ခေ အသဏ္ဌဟနတော န မရတီတိ အမရော နာမ ဟောတိ. တံ ဒုဝိဓမ္ပိ ဧကတော ကတွာ အယံ ဝုစ္စတိ အမရဝိတက္ကောတိ ဝုတ္တံ.

၈၈၈. ပရာနုဒ္ဒယတာပဋိသံယုတ္တောတိ အနုဒ္ဒယတာပတိရူပကေန ဂေဟသိတပေမေန ပဋိသံယုတ္တော. သဟနန္ဒီတိအာဒီသု ဥပဋ္ဌာကေသု နန္ဒန္တေသု သောစန္တေသု စ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဒိဂုဏံ နန္ဒတိ၊ ဒိဂုဏံ သောစတိ၊ တေသု သုခိတေသု ဒိဂုဏံ သုခိတော ဟောတိ၊ ဒုက္ခိတေသု ဒိဂုဏံ ဒုက္ခိတော ဟောတိ. ဥပ္ပန္နေသု ကိစ္စကရဏီယေသူတိ တေသု မဟန္တေသု ဝါ ခုဒ္ဒကေသု ဝါ ကမ္မေသု ဥပ္ပန္နေသု. အတ္တနာ ဝါ ယောဂံ အာပဇ္ဇတီတိ တာနိ တာနိ ကိစ္စာနိ သာဓေန္တော ပညတ္တိံ ဝီတိက္ကမတိ၊ သလ္လေခံ ကောပေတိ. ယော တတ္ထာတိ ယော တသ္မိံ သံသဋ္ဌဝိဟာရေ၊ တသ္မိံ ဝါ ယောဂါပဇ္ဇနေ ဂေဟသိတော ဝိတက္ကော – အယံ ပရာနုဒ္ဒယတာပဋိသံယုတ္တော ဝိတက္ကော နာမ.

၈၈၉. လာဘသက္ကာရသိလောကပဋိသံယုတ္တောတိ စီဝရာဒိလာဘေန စေဝ သက္ကာရေန စ ကိတ္တိသဒ္ဒေန စ သဒ္ဓိံ အာရမ္မဏကရဏဝသေန ပဋိသံယုတ္တော.

၈၉၀. အနဝညတ္တိပဋိသံယုတ္တောတိ ‘အဟော ဝတ မံ ပရေ န အဝဇာနေယျုံ၊ န ပေါထေတွာ ဝိဟေဌေတွာ ကထေယျု’န္တိ ဧဝံ အနဝညာတဘာဝပတ္ထနာယ သဒ္ဓိံ ဥပ္ပဇ္ဇနဝိတက္ကော. ယော တတ္ထ ဂေဟသိတောတိ ယော တသ္မိံ ‘မာ မံ ပရေ အဝဇာနိံသူ’တိ ဥပ္ပန္နေ စိတ္တေ ပဉ္စကာမဂုဏသင်္ခါတဂေဟနိဿိတော ဟုတွာ ဥပ္ပန္နဝိတက္ကော. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ပါကဋမေဝါတိ.

ဧကကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ.