၁၉. ပဋိဝေဓာနုယောဂါဒိဝဏ္ဏနာ

၂၁၇. ဘဝံ နိဿာယ ပဉှေ ဘဝန္တိ ဥပပတ္တိဘဝံ.

၂၁၈. ဝေဒနံ ဝေဒိယမာနပဉှေ ဝေဒနံ ဝေဒိယမာနော ပရိဂ္ဂဟိတဝေဒနော ယောဂါဝစရောဝ ပဇာနာတိ၊ ဗာလပုထုဇ္ဇနော နပ္ပဇာနာတိ.

၂၂၄. ကာယာနုပဿနာဒိပဉှာ ဥတ္တာနတ္ထာယေဝ.

၂၂၆. ပါရာယနဂါထာယ သုညတော လောကံ အဝေက္ခဿူတိ သတ္တသုညတဝသေန ခန္ဓလောကံ ဩလောကေဟီတိ အတ္ထော.

၂၂၈. ပုဂ္ဂလော အဝေက္ခတီတိ သကဝါဒိပုစ္ဆာ. ပရဝါဒိဿ ဟိ ‘‘သုညတော လောကံ အဝေက္ခဿူ’’တိ ဂါထာယ ယော အဝေက္ခတိ၊ သော ပုဂ္ဂလောတိ လဒ္ဓိ၊ တသ္မာ နံ ဧဝံ ပုစ္ဆတိ. သဟ ရူပေနာတိ ရူပကာယေန သဒ္ဓိံ. တတော အနိဿဋော ဟုတွာတိ အတ္ထော. ဣဒံ ပဉ္စဝေါကာရဝသေန အနုဇာနိတွာ ပုန တံ ဇီဝန္တိ ပုဋ္ဌော သုတ္တဝိရောဓဘယေန ပဋိက္ခိပတိ. ဝိနာ ရူပေနာတိ ဣဒံ စတုဝေါကာရဝသေန အနုဇာနိတွာ ပုန အညံ ဇီဝန္တိ ပုဋ္ဌော သုတ္တဝိရောဓဘယေနေဝ ပဋိက္ခိပတိ. ‘‘အဗ္ဘန္တရဂတော’’တိ စ ‘‘ဗဟိဒ္ဓါ နိက္ခမိတွာ’’တိ စ ဣဒံ ‘‘သဟ ရူပေန ဝိနာ ရူပေနာ’’တိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တဿ လက္ခဏဝစနံ. တတ္ထ အဗ္ဘန္တရဂတောတိ ရူပဿ အန္တောဂတော၊ ဣတော ဝါ ဧတ္တော ဝါ အနိက္ခမိတွာ ရူပပရိစ္ဆေဒဝသေနေဝ ဌိတော ဟုတွာတိ အတ္ထော. နိက္ခမိတွာတိ ရူပပရိစ္ဆေဒံ အတိက္ကမိတွာ. ရူပံ အနိဿိတော ဟုတွာတိ အတ္ထော.

၂၃၁. အနတ္တာတိ အတ္တနာ ဇီဝေန ပုဂ္ဂလေန ရဟိတော. ဧကဓမ္မေပိ ပုဂ္ဂလော နတ္ထီတိ အတ္ထော. ဧဝံ သဗ္ဗသုတ္တာနံ အာဂမဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣဓ ပန သန္ဓာယဘာသိတမတ္တမေဝ ဝက္ခာမ.

၂၃၇. ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ သပ္ပိကုမ္ဘောတိအာဒိ ‘‘သဗ္ဗာဝ ဒေသနာ ယထာရုတဝသေနေဝ အတ္ထတော န ဂဟေတဗ္ဗာ’’တိ ဒဿနတ္ထံ အာဘတံ. ယထာ ဟိ သုဝဏ္ဏံ ဂဟေတွာ ကတော သုဝဏ္ဏဝိကာရော ကုမ္ဘော သုဝဏ္ဏကုမ္ဘောတိ ဝုစ္စတိ၊ န ဧဝံ သပ္ပိံ ဂဟေတွာ ကတော သပ္ပိဿ ဝိကာရော သပ္ပိကုမ္ဘော နာမ အတ္ထိ. ယသ္မိံ ပန ကုမ္ဘေ သပ္ပိ ပက္ခိတ္တံ၊ သော သပ္ပိကုမ္ဘော နာမာတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော. တေလကုမ္ဘာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ယထာ စ နိဗ္ဗာနံ နိစ္စံ ဓုဝံ၊ န ဧဝံ ဘတ္တံ ဝါ ယာဂု ဝါ အတ္ထိ. ကာလပရိစ္ဆေဒံ ပန အကတွာ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ဒဿာမာတိ ပညတ္တဝသေန ‘‘နိစ္စဘတ္တံ ဓုဝယာဂူ’’တိ ဝုစ္စတီတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော.

‘‘အတ္ထိ ပုဂ္ဂလော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော’’တိအာဒီသုပိ ယထာ ရူပါဒယော ဓမ္မာ ပစ္စတ္တလက္ခဏသာမညလက္ခဏဝသေန အတ္ထိ၊ န ဧဝံ ပုဂ္ဂလော. ရူပါဒီသု ပန သတိ ‘ဧဝံနာမော’‘ဧဝံဂေါတ္တော’တိ ဝေါဟာရော ဟောတိ. ဣတိ ဣမိနာ လောကဝေါဟာရေန လောကသမ္မုတိယာ လောကနိရုတ္တိယာ အတ္ထိ ပုဂ္ဂလောတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘ဣမာ ခေါ စိတ္တ၊ လောကသမညာ လောကနိရုတ္တိယော လောကဝေါဟာရာ လောကပညတ္တိယော’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၄၄၀). ရူပါဒိဓမ္မာ ပန ဝိနာပိ လောကသမ္မုတိံ ပစ္စတ္တသာမညလက္ခဏဝသေန ပညာပနတော အတ္ထီတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော.

ဗုဒ္ဓါနံ ပန ဒွေ ကထာ သမ္မုတိကထာ စ ပရမတ္ထကထာ စ. တတ္ထ သတ္တော၊ ပုဂ္ဂလော၊ ဒေဝေါ၊ ဗြဟ္မာတိအာဒိကာ သမ္မုတိကထာ နာမ. အနိစ္စံ၊ ဒုက္ခံ၊ အနတ္တာ၊ ခန္ဓာ၊ ဓာတုယော၊ အာယတနာနိ၊ သတိပဋ္ဌာနာ၊ သမ္မပ္ပဓာနာတိအာဒိကာ ပရမတ္ထကထာ နာမ.

တတ္ထ ယော သမ္မုတိဒေသနာယ သတ္တောတိ ဝါ။ပေ။ ဗြဟ္မာတိ ဝါတိ ဝုတ္တေ ဇာနိတုံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ နိယျာတုံ အရဟတ္တဇယဂ္ဂါဟံ ဂဟေတုံ သက္ကောတိ၊ တဿ ဘဂဝါ အာဒိတောဝ သတ္တောတိ ဝါ ပုဂ္ဂလောတိ ဝါ ပေါသောတိ ဝါ ဒေဝေါတိ ဝါ ဗြဟ္မာတိ ဝါ ကထေတိ. ယော ပရမတ္ထဒေသနာယ အနိစ္စန္တိ ဝါ ဒုက္ခန္တိ ဝါတိအာဒီသု အညတရံ သုတွာဝ ဇာနိတုံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ နိယျာတုံ အရဟတ္တဇယဂ္ဂါဟံ ဂဟေတုံ သက္ကောတိ. တဿ အနိစ္စန္တိအာဒီသု အညတရံ ကထေတိ. တထာ သမ္မုတိကထာယ ဗုဇ္ဈနကသတ္တဿ န ပဌမံ ပရမတ္ထကထံ ကထေတိ. သမ္မုတိကထာယ ပန ဗောဓေတွာ ပစ္ဆာ ပရမတ္ထကထံ ကထေတိ. ပရမတ္ထကထာယ ဗုဇ္ဈနကသတ္တဿာပိ န ပဌမံ သမ္မုတိကထံ ကထေတိ. ပရမတ္ထကထာယ ပန ဗောဓေတွာ ပစ္ဆာ သမ္မုတိကထံ ကထေတိ. ပကတိယာ ပန ပဌမမေဝ ပရမတ္ထကထံ ကထေန္တဿ ဒေသနာ လူခါကာရာ ဟောတိ. တသ္မာ ဗုဒ္ဓါ ပဌမံ သမ္မုတိကထံ ကထေတွာ ပစ္ဆာ ပရမတ္ထကထံ ကထေန္တိ. တေ သမ္မုတိကထံ ကထေန္တာပိ သစ္စမေဝ သဘာဝမေဝ အမုသာဝ ကထေန္တိ. ပရမတ္ထကထံ ကထေန္တာပိ သစ္စမေဝ သဘာဝမေဝ အမုသာဝ ကထေန္တိ. အယဉှိ –

‘‘ဒုဝေ သစ္စာနိ အက္ခာသိ၊ သမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝဒတံ ဝရော၊

သမ္မုတိံ ပရမတ္ထဉ္စ၊ တတိယံ နုပလဗ္ဘတိ’’.

တတ္ထ –

‘‘သင်္ကေတဝစနံ သစ္စံ၊ လောကသမ္မုတိကာရဏံ၊

ပရမတ္ထဝစနံ သစ္စံ၊ ဓမ္မာနံ တထလက္ခဏ’’န္တိ.

အပရော နယော – ဒွေ ဘဂဝတော ဒေသနာ ပရမတ္ထဒေသနာ စ ခန္ဓာဒိဝသေန၊ သမ္မုတိဒေသနာ စ သပ္ပိကုမ္ဘာဒိဝသေန. န ဟိ ဘဂဝါ သမညံ အတိဓာဝတိ. တသ္မာ ‘‘အတ္ထိ ပုဂ္ဂလော’’တိ ဝစနမတ္တတော အဘိနိဝေသော န ကာတဗ္ဗော. သတ္ထာရာ ဟိ –

‘‘ပညတ္တိံ အနတိက္ကမ္မ၊ ပရမတ္ထော ပကာသိတော၊

သမညံ နာတိဓာဝေယျ၊ တသ္မာ အညောပိ ပဏ္ဍိတော၊

ပရမတ္ထံ ပကာသေန္တော၊ သမညံ နာတိဓာဝယေ’’.

သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.

ပုဂ္ဂလကထာ နိဋ္ဌိတာ.