၂. ဒုကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၄၅. ဒုကနိဒ္ဒေသေ ကောဓနောတိ ကုဇ္ဈနသီလော မဟာကောဓော. ဧဝံ ပုဂ္ဂလံ ပုစ္ဆိတွာပိ ဓမ္မေန ပုဂ္ဂလံ ဒဿေတုံ တတ္ထ ကတမော ကောဓောတိအာဒိမာဟ. ဥပနာဟီနိဒ္ဒေသာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ကောဓော ကုဇ္ဈနာတိအာဒီနိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထာနေဝ. တထာ ဥပနာဟီနိဒ္ဒေသာဒီသု ပုဗ္ဗကာလံ ကောဓောတိအာဒီနိ. အယံ ကောဓော အပ္ပဟီနောတိ အယံ ဧတ္တကော ကောဓော ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနေန ဝါ တဒင်္ဂပ္ပဟာနေန ဝါ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနေန ဝါ အပ္ပဟီနော. ပရတော ဥပနာဟာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.

၅၃. အဟိရိကနိဒ္ဒေသာဒီသု – ဣမိနာ အဟိရိကေနာတိ ဣမိနာ ဧဝံပကာရေန အဟိရိကဓမ္မေန သမန္နာဂတော. ဣမိနာ အနောတ္တပ္ပေနာတိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.

၆၃. အဇ္ဈတ္တသံယောဇနောတိ အဇ္ဈတ္တဗန္ဓနော. ဗဟိဒ္ဓါသံယောဇနောတိ ဗဟိဒ္ဓါဗန္ဓနော. တေ ဥဘောပိ ဝစ္ဆကသာလူပမာယ ဒီပေတဗ္ဗာ. ဝစ္ဆကသာလာယ ဟိ အန္တော ဗဒ္ဓေါ အန္တောယေဝ သယိတဝစ္ဆကော ဝိယ ဣဓဋ္ဌကသောတာပန္နသကဒါဂါမိနော. တေသဉှိ ဗန္ဓနမ္ပိ ဣဓေဝ၊ သယမ္ပိ ဣဓေဝ. အန္တော ဗဒ္ဓေါ ပန ဗဟိ သယိတဝစ္ဆကော ဝိယ ရူပါရူပဘဝေ သောတာပန္နသကဒါဂါမိနော. တေသဉှိ ဗန္ဓနမေဝ ဣဓ၊ သယံ ပန ဗြဟ္မလောကေ ဌိတာ. ဗဟိ ဗဒ္ဓေါ ဗဟိ သယိတဝစ္ဆကော ဝိယ ရူပါရူပဘဝေ အနာဂါမီ. တဿ ဟိ ဗန္ဓနမ္ပိ ဗဟိဒ္ဓါ၊ သယမ္ပိ ဗဟိဒ္ဓါဝ. ဗဟိ ဗဒ္ဓေါ ပန အန္တောသယိတဝစ္ဆကော ဝိယ ဣဓဋ္ဌကအနာဂါမီ. တဿ ဟိ ဗန္ဓနံ ရူပါရူပဘဝေသု၊ သယံ ပန ဣဓ ဌိတော.

၆၅. အက္ကောဓနနိဒ္ဒေသာဒီသု – ပဟီနောတိ ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနေန ဝါ၊ တဒင်္ဂပ္ပဟာနေန ဝါ၊ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနေန ဝါ ပဟီနော.

၈၃. ဒုလ္လဘနိဒ္ဒေသေ – ဒုလ္လဘာတိ န သုလဘာ. ပုဗ္ဗကာရီတိ ပဌမမေဝ ကာရကော. ကတဝေဒီတိ ကတံ ဝေဒေတိ၊ ဝိဒိတံ ပါကဋံ ကရောတိ. တေ အဂါရိယာနဂါရိယေဟိ ဒီပေတဗ္ဗာ. အဂါရိယေသု ဟိ မာတာပိတရော ပုဗ္ဗကာရိနော နာမ. ပုတ္တဓီတရော ပန မာတာပိတရော ပဋိဇဂ္ဂန္တာ အဘိဝါဒနာဒီနိ တေသံ ကုရုမာနာ ကတဝေဒိနော နာမ. အနဂါရိယေသု အာစရိယုပဇ္ဈာယာ ပုဗ္ဗကာရိနော နာမ. အန္တေဝါသိကသဒ္ဓိဝိဟာရိကာ အာစရိယုပဇ္ဈာယေ ပဋိဇဂ္ဂန္တာ အဘိဝါဒနာဒီနိ တေသံ ကုရုမာနာ ကတဝေဒိနော နာမ. တေသံ အာဝိဘာဝတ္ထာယ ဥပဇ္ဈာယပေါသကသောဏတ္ထေရာဒီနံ ဝတ္ထူနိ ကထေတဗ္ဗာနိ.

အပရော နယော – ပရေန အကတေယေဝ ဥပကာရေ အတ္တနိ ကတံ ဥပကာရံ အနပေက္ခိတွာ ကာရကော ပုဗ္ဗကာရီ၊ သေယျထာပိ မာတာပိတရော စေဝ အာစရိယုပဇ္ဈာယာ စ. သော ဒုလ္လဘော၊ သတ္တာနံ တဏှာဘိဘူတတ္တာ. ပရေန ကတဿ ဥပကာရဿ အနုရူပပ္ပဝတ္တိံ အတ္တနိ ကတံ ဥပကာရံ ဥပကာရတော ဇာနန္တော၊ ဝေဒိယန္တော၊ ကတညုကတဝေဒီ. သေယျထာပိ မာတာပိတုအာစရိယုပဇ္ဈာယေသု သမ္မာ ပဋိပန္နော. သောပိ ဒုလ္လဘော၊ သတ္တာနံ အဝိဇ္ဇာဘိဘူတတ္တာ.

အပိစ – အကာရဏဝစ္ဆလော ပုဗ္ဗကာရီ၊ သကာရဏဝစ္ဆလော ကတညုကတဝေဒီ. ‘ကရိဿတိ မေ’တိ ဧဝမာဒိကာရဏနိရပေက္ခကိရိယော ပုဗ္ဗကာရီ. ‘ကရိဿတိ မေ’တိ ဧဝမာဒိကာရဏသာပေက္ခကိရိယော ကတညုကတဝေဒီ. တမောဇောတိပရာယဏော ပုဗ္ဗကာရီ၊ ဇောတိဇောတိပရာယဏော ကတညုကတဝေဒီ. ဒေသေတာ ပုဗ္ဗကာရီ၊ ပဋိပဇ္ဇိတာ ကတညုကတဝေဒီ. သဒေဝကေ လောကေ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပုဗ္ဗကာရီ၊ အရိယသာဝကော ကတညုကတဝေဒီတိ. ဒုကနိပါတဋ္ဌကထာယံ (အ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၂.၁၂၀) ပန – ‘‘‘ပုဗ္ဗကာရီ’တိ ပဌမံ ဥပကာရဿ ကာရကော၊ ‘ကတညုကတဝေဒီ’တိ တေန ကတံ ဉတွာ ပစ္ဆာ ကာရကော. တေသု ပုဗ္ဗကာရီ ဣဏံ ဒေမီတိ သညံ ကရောတိ၊ ပစ္ဆာကာရကော ‘ဣဏံ ဇီရာပေမီ’တိ သညံ ကရောတီ’’တိ ဧတ္တကမေဝ ဝုတ္တံ.

၈၄. ဒုတ္တပ္ပယနိဒ္ဒေသေ – ဒုတ္တပ္ပယာတိ အတပ္ပယာ၊ န သက္ကာ ကေနစိ တပ္ပေတုံ. ယော ဟိ ဥပဋ္ဌာကကုလံ ဝါ ဉာတိကုလံ ဝါ နိဿာယ ဝသမာနော စီဝရေ ဇိဏ္ဏေ တေဟိ ဒိန္နံ စီဝရံ နိက္ခိပတိ၊ န ပရိဘုဉ္ဇတိ. ပုနပ္ပုနံ ဒိန္နမ္ပိ ဂဟေတွာ နိက္ခိပတေဝ. ယော စ တေနေဝ နယေန လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ ဝိဿဇ္ဇေတိ ပရဿ ဒေတိ. ပုနပ္ပုနံ လဒ္ဓမ္ပိ တထေဝ ကရောတိ. ဣမေ ဒွေ ပုဂ္ဂလာ သကဋေဟိပိ ပစ္စယေ ဥပနေန္တေန တပ္ပေတုံ န သက္ကာတိ ဒုတ္တပ္ပယာ နာမ.

၈၅. သုတပ္ပယနိဒ္ဒေသေ – န ဝိဿဇ္ဇေတီတိ အတ္တနော အကတွာ ပရဿ န ဒေတိ. အတိရေကေ ပန သတိ န နိက္ခိပတိ ပရဿ ဒေတိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယော ပန ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကကုလာ ဝါ ဉာတိကုလာ ဝါ ဇိဏ္ဏစီဝရော သာဋကံ လဘိတွာ စီဝရံ ကတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ န နိက္ခိပတိ၊ အဂ္ဂဠံ ဒတွာ ပါရုပန္တောပိ ပုန ဒိယျမာနေ သဟသာ န ပဋိဂ္ဂဏှာတိ. ယော စ လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ အတ္တနာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ပရေသံ န ဒေတိ. ဣမေ ဒွေပိ သုခေန သက္ကာ တပ္ပေတုန္တိ သုတပ္ပယာ နာမာတိ.

၈၆. အာသဝါတိ ကိလေသာ. န ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ ကုက္ကုစ္စာယတီတိ န ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗယုတ္တကံ ကုက္ကုစ္စာယတိ. သူကရမံသံ လဘိတွာ အစ္ဆမံသန္တိ ကုက္ကုစ္စာယတိ၊ မိဂမံသံ၊ လဘိတွာ ဒီပိမံသန္တိ ကုက္ကုစ္စာယတိ. ကာလေ သန္တေယေဝ ‘ကာလော နတ္ထီ’တိ၊ အပ္ပဝါရေတွာဝ ‘ပဝါရိတောသ္မီ’တိ၊ ပတ္တေ ရဇသ္မိံ အပတိတေယေဝ ‘ပတိတ’န္တိ၊ အတ္တာနံ ဥဒ္ဒိဿ မစ္ဆမံသေ အကတေယေဝ ‘မံ ဥဒ္ဒိဿ ကတ’န္တိ ကုက္ကုစ္စာယတိ. ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ န ကုက္ကုစ္စာယတီတိ ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗယုတ္တကံ န ကုက္ကုစ္စာယတိ. အစ္ဆမံသံ လဘိတွာ သူကရမံသန္တိ န ကုက္ကုစ္စာယတိ။ပေ။ အတ္တာနံ ဥဒ္ဒိဿ မစ္ဆမံသေ ကတေ ‘မံ ဥဒ္ဒိဿ ကတ’န္တိ န ကုက္ကုစ္စာယတိ. အင်္ဂုတ္တရဋ္ဌကထာယံ ပန – ‘‘‘န ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗ’န္တိ သံဃဘောဂဿ အပဋ္ဌပနံ အဝိစာရဏံ န ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ နာမ၊ တံ ကုက္ကုစ္စာယတိ. ‘ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗ’န္တိ တဿေဝ ပဋ္ဌပနံ ဝိစာရဏံ၊ တံ န ကုက္ကုစ္စာယတီ’’တိ ဧတ္တကမေဝ ဝုတ္တံ. ဣမေသန္တိ ဣမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ သုဘူမိယံ တိဏလတာဒီနိ ဝိယ ရတ္တိမ္ပိ ဒိဝါပိ အာသဝါ ဝဍ္ဎန္တိယေဝ. သုက္ကပက္ခေ ကပ္ပိယမံသံ လဘိတွာ ကပ္ပိယမံသန္တွေဝ ဂဏှန္တော န ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ န ကုက္ကုစ္စာယတိ နာမာတိ ဣမိနာ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၈၈. ဟီနာဓိမုတ္တောတိ ဟီနဇ္ဈာသယော. ဒုဿီလောတိ နိဿီလော. ပါပဓမ္မောတိ လာမကဓမ္မော.

၈၉. ပဏီတာဓိမုတ္တောတိ ပဏီတဇ္ဈာသယော. ကလျာဏဓမ္မောတိ ဘဒ္ဒကဓမ္မော၊ သုစိဓမ္မော၊ သုန္ဒရဓမ္မော.

၉၀. တိတ္တောတိ သုဟိတော ပရိယောသိတော. တပ္ပေတာတိ အညေသမ္ပိ တိတ္တိကရော. ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓါ ယေ စ တထာဂတသာဝကာတိ ဧတ္ထ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ နဝဟိ လောကုတ္တရဓမ္မေဟိ သယံ တိတ္တာ ပရိပုဏ္ဏာ. အညေ ပန တပ္ပေတုံ န သက္ကောန္တိ. တေသဉှိ ဓမ္မကထာယ အဘိသမယော န ဟောတိ. သာဝကာနံ ပန ဓမ္မကထာယ အပရိမာဏာနမ္ပိ ဒေဝမနုဿာနံ အဘိသမယော ဟောတိ. ဧဝံ သန္တေပိ ယသ္မာ ပန တေ ဓမ္မံ ဒေသေန္တာ န အတ္တနော ဝစနံ ကတွာ ကထေန္တိ၊ ဗုဒ္ဓါနံ ဝစနံ ကတွာ ကထေန္တိ. သောတုံ နိသိန္နပရိသာပိ ‘အယံ ဘိက္ခု န အတ္တနာ ပဋိဝိဒ္ဓဓမ္မံ ကထေတိ၊ ဗုဒ္ဓေဟိ ပဋိဝိဒ္ဓဓမ္မံ ကထေတီ’တိ စိတ္တီကာရံ ကရောတိ. ဣတိ သော စိတ္တီကာရော ဗုဒ္ဓါနံယေဝ ဟောတိ. ဧဝံ တတ္ထ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါဝ တပ္ပေတာ နာမ. ယထာ ဟိ ‘အသုကဿ နာမ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ဒေထာ’တိ ရညာ အာဏတ္တာ ကိဉ္စာပိ အာနေတွာ ဒေန္တိ၊ အထ ခေါ ရာဇာဝ တတ္ထ ဒါယကော. ယေဟိပိ လဒ္ဓံ ဟောတိ၊ တေ ‘ရညာ အမှာကံ ဌာနန္တရံ ဒိန္နံ၊ ဣဿရိယဝိဘဝေါ ဒိန္နော’တွေဝ ဂဏှန္တိ၊ န ရာဇပုရိသေဟီတိ. ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.

ဒုကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ.