၄. နန္ဒကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၄. စတုတ္ထေ ဥပဋ္ဌာနသာလာယန္တိ ဘောဇနသာလာယံ. ယေနုပဋ္ဌာနသာလာတိ သတ္ထာ နန္ဒကတ္ထေရေန မဓုရဿရေန အာရဒ္ဓါယ ဓမ္မဒေသနာယ သဒ္ဒံ သုတွာ၊ ‘‘အာနန္ဒ၊ ကော ဧသော ဥပဋ္ဌာနသာလာယ မဓုရဿရေန ဓမ္မံ ဒေသေတီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဓမ္မကထိကနန္ဒကတ္ထေရဿ အဇ္ဇ၊ ဘန္တေ၊ ဝါရော’’တိ သုတွာ ‘‘အတိမဓုရံ ကတွာ၊ အာနန္ဒ၊ ဧသော ဘိက္ခု ဓမ္မံ ကထေတိ၊ မယမ္ပိ ဂန္တွာ သုဏိဿာမာ’’တိ ဝတွာ ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ. ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ အဋ္ဌာသီတိ ဆဗ္ဗဏ္ဏရသ္မိယော စီဝရဂဗ္ဘေ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ အညာတကဝေသေန အဋ္ဌာသိ. ကထာပရိယောသာနံ အာဂမယမာနောတိ ‘‘ဣဒမဝေါစာ’’တိ ဣဒံ ကထာဝသာနံ ဥဒိက္ခမာနော ဓမ္မကထံ သုဏန္တော အဋ္ဌာသိယေဝ. အထာယသ္မာ အာနန္ဒော နိက္ခန္တေ ပဌမေ ယာမေ သတ္ထု သညံ အဒါသိ – ‘‘ပဌမယာမော အတိက္ကန္တော၊ ဘန္တေ၊ ထောကံ ဝိဿမထာ’’တိ. သတ္ထာ တတ္ထေဝ အဋ္ဌာသိ. အထာယသ္မာ အာနန္ဒော မဇ္ဈိမယာမေပိ နိက္ခန္တေ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ တုမှေ ပကတိယာ ခတ္တိယသုခုမာလာ၊ ပုန ဗုဒ္ဓသုခုမာလာတိ ပရမသုခုမာလာ၊ မဇ္ဈိမယာမောပိ အတိက္ကန္တော၊ မုဟုတ္တံ ဝိဿမထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ တတ္ထေဝ အဋ္ဌာသိ. တတ္ထ ဌိတကဿေဝဿ အရုဏဂ္ဂံ ပညာယိတ္ထ. အရုဏုဂ္ဂမနဉ္စ ထေရဿ ‘‘ဣဒမဝေါစာ’’တိ ပါပေတွာ ကထာပရိယောသာနဉ္စ ဒသဗလဿ ဆဗ္ဗဏ္ဏသရီရသ္မိဝိဿဇ္ဇနဉ္စ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ အဟောသိ. အဂ္ဂဠံ အာကောဋေသီတိ အဂ္ဂနခေန ဒွါရကဝါဋံ အာကောဋေသိ.
သာရဇ္ဇမာနရူပေါတိ ဟရာယမာနော ဩတ္တပ္ပမာနော. ဒေါမနဿသာရဇ္ဇံ ပနဿ နတ္ထိ. ဧတ္တကမ္ပိ နော နပ္ပဋိဘာသေယျာတိ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တဿ အပ္ပဋိဘာနံ နာမ နတ္ထိ. ဧတ္တကမ္ပိ န ကထေယျန္တိ ဒဿေတိ. သာဓု သာဓူတိ ထေရဿ ဓမ္မဒေသနံ သမ္ပဟံသန္တော အာဟ. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော ‘‘သုဂဟိတာ စ တေ ဓမ္မဒေသနာ သုကထိတာ စာ’’တိ. ကုလပုတ္တာနန္တိ အာစာရကုလပုတ္တာနဉ္စေဝ ဇာတိကုလပုတ္တာနဉ္စ. အရိယော စ တုဏှိဘာဝေါတိ ဒုတိယဇ္ဈာနသမာပတ္တိံ သန္ဓာယေဝမာဟ. အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာယာတိ သင်္ခါရပရိဂ္ဂဟဝိပဿနာဉာဏဿ. စတုပ္ပါဒကောတိ အဿဂေါဏဂဒြဘာဒိကော. ဣဒံ ဝတွာတိ ဣမံ စတူဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဓမ္မံ ကထယိတွာ. ဝိဟာရံ ပါဝိသီတိ ဂန္ဓကုဋိံ ပဝိဋ္ဌော.
ကာလေန ဓမ္မဿဝနေတိ ကာလေ ကာလေ ဓမ္မဿဝနသ္မိံ. ဓမ္မသာကစ္ဆာယာတိ ပဉှကထာယ. ဂမ္ဘီရံ အတ္ထပဒန္တိ ဂမ္ဘီရံ ဂုဠှံ ရဟဿံ အတ္ထံ. ပညာယာတိ သဟဝိပဿနာယ မဂ္ဂပညာယ. သမ္မသနပဋိဝေဓပညာပိ ဥဂ္ဂဟပရိပုစ္ဆာပညာပိ ဝဋ္ဋတိယေဝ. ပတ္တော ဝါ ပဇ္ဇတိ ဝါတိ အရဟတ္တံ ပတ္တော ဝါ ပါပုဏိဿတိ ဝါတိ ဧဝံ ဂုဏသမ္ဘာဝနာယ သမ္ဘာဝေတိ. အပ္ပတ္တမာနသာတိ အပ္ပတ္တအရဟတ္တာ၊ အရဟတ္တံ ဝါ အပ္ပတ္တံ မာနသံ ဧတေသန္တိပိ အပ္ပတ္တမာနသာ. ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရန္တိ ဧတ္ထ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရော လောကိယောပိ ဝဋ္ဋတိ လောကုတ္တရောပိ.