၂. သတ္တသူရိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၆. ဒုတိယေ ယသ္မာ အယံ သတ္တသူရိယဒေသနာ တေဇောသံဝဋ္ဋဒဿနဝသေန ပဝတ္တာ၊ တသ္မာ တယော သံဝဋ္ဋာ၊ တိဿော သံဝဋ္ဋသီမာ၊ တီဏိ သံဝဋ္ဋမူလာနီ၊ တီဏိ ကောလာဟလာနီတိ အယံ တာဝ အာဒိတောဝ ဣမဿ သုတ္တဿ ပုရေစာရိကကထာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၂.၄၀၃) ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိနိဒ္ဒေသေ ဝိတ္ထာရိတာဝ. ဧတဒဝေါစာတိ အနိစ္စကမ္မဋ္ဌာနိကာနံ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ အဇ္ဈာသယေန ဥပါဒိန္နကာနံ အနုပါဒိန္နကာနံ သင်္ခါရာနံ ဝိပတ္တိဒဿနတ္ထံ ဧတံ ‘‘အနိစ္စာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရာ’’တိအာဒိသတ္တသူရိယောပမသုတ္တန္တံ အဝေါစ. တတ္ထ အနိစ္စာတိ ဟုတွာ အဘာဝဋ္ဌေန အနိစ္စာ. သင်္ခါရာတိ ဥပါဒိန္နကအနုပါဒိန္နကာ သင်္ခါရဓမ္မာ. အဒ္ဓုဝါတိ ဧဝံ အစိရဋ္ဌေန န ဓုဝါ. အနဿာသိကာတိ အသဿတဘာဝေန အဿာသရဟိတာ. အလမေဝါတိ ယုတ္တမေဝ.

အဇ္ဈောဂါဠှောတိ ဥဒကေ အနုပဝိဋ္ဌော. အစ္စုဂ္ဂတောတိ ဥဒကပိဋ္ဌိတော ဥဂ္ဂတော. ဒေဝေါ န ဝဿတီတိ ပဌမံ တာဝ ဥပကပ္ပနမေဃော နာမ ကောဋိသတသဟဿစက္ကဝါဠေ ဧကမေဃော ဟုတွာ ဝဿတိ၊ တဒါ နိက္ခန္တဗီဇံ န ပုန ဂေဟံ ပဝိသတိ. တတော ပဋ္ဌာယ ဓမကရဏေ နိရုဒ္ဓံ ဝိယ ဥဒကံ ဟောတိ၊ ပုန ဧကဗိန္ဒုမ္ပိ ဒေဝေါ န ဝဿတီတိ ဥပမာနဓမ္မကထာဝ ပမာဏံ. ဝိနဿန္တေ ပန လောကေ ပဌမံ အဝီစိတော ပဋ္ဌာယ တုစ္ဆော ဟောတိ၊ တတော ဥဋ္ဌဟိတွာ သတ္တာ မနုဿလောကေ စ တိရစ္ဆာနေသု စ နိဗ္ဗတ္တန္တိ. တိရစ္ဆာနေသု နိဗ္ဗတ္တာပိ ပုတ္တဘာတိကေသု မေတ္တံ ပဋိလဘိတွာ ကာလကတာ ဒေဝမနုဿေသု နိဗ္ဗတ္တန္တိ. ဒေဝတာ အာကာသေန စရန္တိယော အာရောစေန္တိ – ‘‘န ဣဒံ ဌာနံ သဿတံ န နိဗဒ္ဓံ၊ မေတ္တံ ဘာဝေထ၊ ကရုဏံ၊ မုဒိတံ၊ ဥပေက္ခံ ဘာဝေထာ’’တိ. တေ မေတ္တာဒယော ဘာဝေတွာ တတော စုတာ ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တန္တိ.

ဗီဇဂါမာတိ ဧတ္ထ ဗီဇဂါမော နာမ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ. ဘူတဂါမော နာမ ယံကိဉ္စိ နိက္ခန္တမူလပဏ္ဏံ ဟရိတကံ. ဩသဓိတိဏဝနပ္ပတယောတိ ဧတ္ထ ဩသဓီတိ ဩသဓရုက္ခာ. တိဏာတိ ဗဟိသာရာ တာလနာဠိကေရာဒယော. ဝနပ္ပတယောတိ ဝနဇေဋ္ဌကရုက္ခာ. ကုန္နဒိယောတိ ဌပေတွာ ပဉ္စ မဟာနဒိယော အဝသေသာ နိန္နဂါ. ကုသောဗ္ဘာတိ ဌပေတွာ သတ္တ မဟာသရေ အဝသေသာ ရဟဒါဒယော. ဒုတိယော သူရိယောတိအာဒီသု ဒုတိယသူရိယကာလေ ဧကော ဥဒေတိ၊ ဧကော အတ္ထင်္ဂမေတိ. တတိယကာလေ ဧကော ဥဒေတိ၊ ဧကော အတ္ထင်္ဂမေတိ၊ ဧကော မဇ္ဈေ ဟောတိ. စတုတ္ထကာလေ စတုကုလိကေ ဂါမေ စတ္တာရော ပိဏ္ဍစာရိကာ ဒွါရပဋိပါဋိယာ ဌိတာ ဝိယ ဟောန္တိ. ပဉ္စမာဒိကာလေပိ ဧသေဝ နယော. ပလုဇ္ဇန္တီတိ ဆိဇ္ဇိတွာ ဆိဇ္ဇိတွာ ပတန္တိ. နေဝ ဆာရိကာ ပညာယတိ န မသီတိ စက္ကဝါဠမဟာပထဝီ သိနေရုပဗ္ဗတရာဇာ ဟိမဝါ စက္ကဝါဠပဗ္ဗတော ဆ ကာမသဂ္ဂါ ပဌမဇ္ဈာနိကဗြဟ္မလောကာတိ ဧတ္တကေ ဌာနေ ဒဍ္ဎေ အစ္ဆရာယ ဂဟေတဗ္ဗမတ္တာပိ ဆာရိကာ ဝါ အင်္ဂါရော ဝါ န ပညာယတိ. ကော မန္တာ ကော သဒ္ဓါတာတိ ကော တဿ သဒ္ဓါပနတ္ထာယ သမတ္ထော၊ ကော ဝါ တဿ သဒ္ဓါတာ. အညတြ ဒိဋ္ဌပဒေဟီတိ ဒိဋ္ဌပဒေ သောတာပန္နေ အရိယသာဝကေ ဌပေတွာ ကော အညော သဒ္ဒဟိဿတီတိ အတ္ထော.

ဝီတရာဂေါတိ ဝိက္ခမ္ဘနဝသေန ဝီတရာဂေါ. သာသနံ အာဇာနိံသူတိ အနုသိဋ္ဌိံ ဇာနိံသု၊ ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိံသု. သမသမဂတိယောတိ ဒုတိယတ္တဘာဝေ သဗ္ဗာကာရေန သမဂတိကော ဧကဂတိကော. ဥတ္တရိ မေတ္တံ ဘာဝေယျန္တိ ပဌမဇ္ဈာနတော ဥတ္တရိ ယာဝ တိကစတုက္ကဇ္ဈာနာ ပဏီတံ ကတွာ မေတ္တံ ဘာဝေယျံ. စက္ခုမာတိ ပဉ္စဟိ စက္ခူဟိ စက္ခုမာ. ပရိနိဗ္ဗုတောတိ ဗောဓိပလ္လင်္ကေယေဝ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗုတော. ဧဝံ အနိစ္စလက္ခဏံ ဒီပေတွာ သတ္ထရိ ဒေသနံ ဝိနိဝဋ္ဋေန္တေ ပဉ္စသတာပိ တေ အနိစ္စကမ္မဋ္ဌာနိကာ ဘိက္ခူ ဒေသနာနုသာရေန ဉာဏံ ပေသေတွာ နိသိန္နာသနေသုယေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသူတိ.