၁၀. နန္ဒမာတာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၃. ဒသမံ အတ္ထုပ္ပတ္တိဝသေန ဒေသိတံ. သတ္ထာ ကိရ ဝုတ္ထဝဿော ပဝါရေတွာ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ ဩဟာယ ‘‘ဒက္ခိဏာဂိရိံ စာရိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ နိက္ခမိ၊ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော၊ အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ၊ ဝိသာခါ မဟာဥပါသိကာ၊ အညေ စ ဗဟုဇနာ ဒသဗလံ နိဝတ္တေတုံ နာသက္ခိံသု. အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ ‘‘သတ္ထာရံ နိဝတ္တေတုံ နာသက္ခိ’’န္တိ ရဟော စိန္တယမာနော နိသီဒိ. အထ နံ ပုဏ္ဏာ နာမ ဒါသီ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ တေ၊ သာမိ၊ န ပုဗ္ဗေ ဝိယ ဣန္ဒြိယာနိ ဝိပ္ပသန္နာနီ’’တိ ပုစ္ဆိ. အာမ၊ ပုဏ္ဏေ၊ သတ္ထာ စာရိကံ ပက္ကန္တော၊ တမဟံ နိဝတ္တေတုံ နာသက္ခိံ. န ခေါ ပန သက္ကာ ဇာနိတုံ ပုန သီဃံ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ န ဝါ၊ တေနာဟံ စိန္တယမာနော နိသိန္နောတိ. သစာဟံ ဒသဗလံ နိဝတ္တေယျံ၊ ကိံ မေ ကရေယျာသီတိ? ဘုဇိဿံ တံ ကရိဿာမီတိ. သာ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ‘‘နိဝတ္တထ၊ ဘန္တေ’’တိ အာဟ. မမ နိဝတ္တနပစ္စယာ တွံ ကိံ ကရိဿသီတိ? တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ မမ ပရာဓီနဘာဝံ ဇာနာထ၊ အညံ ကိဉ္စိ ကာတုံ န သက္ကောမိ၊ သရဏေသု ပန ပတိဋ္ဌာယ ပဉ္စ သီလာနိ ရက္ခိဿာမီတိ. သာဓု သာဓု ပုဏ္ဏေတိ၊ သတ္ထာ ဓမ္မဂါရဝေန ဧကပဒသ္မိညေဝ နိဝတ္တိ. ဝုတ္တဉှေတံ – ‘‘ဓမ္မဂရု၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော ဓမ္မဂါရဝေါ’’တိ (အ. နိ. ၅.၉၉).
သတ္ထာ နိဝတ္တိတွာ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရံ ပါဝိသိ. မဟာဇနော ပုဏ္ဏာယ သာဓုကာရသဟဿာနိ အဒါသိ. သတ္ထာ တသ္မိံ သမာဂမေ ဓမ္မံ ဒေသေသိ၊ စတုရာသီတိပါဏသဟဿာနိ အမတပါနံ ပိဝိံသု. ပုဏ္ဏာပိ သေဋ္ဌိနာ အနုညာတာ ဘိက္ခုနိဥပဿယံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေ အာမန္တေတွာ ‘‘အဟံ ယံ ဒိသံ စာရိကာယ နိက္ခန္တော၊ တတ္ထ န ဂစ္ဆာမိ. တုမှေ တုမှာကံ ပရိသာယ သဒ္ဓိံ တံ ဒိသံ စာရိကံ ဂစ္ဆထာ’’တိ ဝတွာ ဥယျောဇေသိ. ဣမိဿံ အတ္ထုပ္ပတ္တိယံ ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တောတိအာဒိ ဝုတ္တံ.
တတ္ထ ဝေဠုကဏ္ဍကီတိ ဝေဠုကဏ္ဋကနဂရဝါသိနီ. တဿ ကိရ နဂရဿ ပါကာရဂုတ္တတ္ထာယ ပါကာရပရိယန္တေန ဝေဠူ ရောပိတာ၊ တေနဿ ဝေဠုကဏ္ဋကန္တေဝ နာမံ ဇာတံ. ပါရာယနန္တိ နိဗ္ဗာနသင်္ခါတပါရံ အယနတော ပါရာယနန္တိ လဒ္ဓဝေါဟာရံ ဓမ္မံ. သရေန ဘာသတီတိ သတ္တဘူမိကဿ ပါသာဒဿ ဥပရိမတလေ သုသံဝိဟိတာရက္ခဋ္ဌာနေ နိသိန္နာ သမာပတ္တိဗလေန ရတ္တိဘာဂံ ဝီတိနာမေတွာ သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ‘‘ဣမံ ရတ္တာဝသေသံ ကတရာယ ရတိယာ ဝီတိနာမေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘ဓမ္မရတိယာ’’တိ ကတသန္နိဋ္ဌာနာ တီဏိ ဖလာနိ ပတ္တာ အရိယသာဝိကာ အဍ္ဎတေယျဂါထာသတပရိမာဏံ ပါရာယနသုတ္တံ မဓုရေန သရဘညေန ဘာသတိ. အဿောသိ ခေါတိ အာကာသဋ္ဌကဝိမာနာနိ ပရိဟရိတွာ တဿ ပါသာဒဿ ဥပရိဘာဂံ ဂတေန မဂ္ဂေန နရဝါဟနယာနံ အာရုယှ ဂစ္ဆမာနော အဿောသိ. ကထာပရိယောသာနံ အာဂမယမာနော အဋ္ဌာသီတိ ‘‘ကိံ သဒ္ဒေါ ဧသ ဘဏေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘နန္ဒမာတာယ ဥပါသိကာယ သရဘညသဒ္ဒေါ’’တိ ဝုတ္တေ ဩတရိတွာ ‘‘ဣဒမဝေါစာ’’တိ ဣဒံ ဒေသနာပရိယောသာနံ ဩလောကေန္တော အဝိဒူရဋ္ဌာနေ အာကာသေ အဋ္ဌာသိ.
သာဓု ဘဂိနိ၊ သာဓု ဘဂိနီတိ ‘‘သုဂ္ဂဟိတာ တေ ဘဂိနိ ဓမ္မဒေသနာ သုကထိတာ၊ ပါသာဏကစေတိယေ နိသီဒိတွာ သောဠသန္နံ ပါရာယနိကဗြာဟ္မဏာနံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ကထိတဒိဝသေ စ အဇ္ဇ စ န ကိဉ္စိ အန္တရံ ပဿာမိ၊ မဇ္ဈေ ဘိန္နသုဝဏ္ဏံ ဝိယ တေ သတ္ထု ကထိတေန သဒ္ဓိံ သဒိသမေဝ ကထိတ’’န္တိ ဝတွာ သာဓုကာရံ ဒဒန္တော ဧဝမာဟ. ကော ပနေသော ဘဒြမုခါတိ ဣမသ္မိံ သုသံဝိဟိတာရက္ခဋ္ဌာနေ ဧဝံ မဟန္တေန သဒ္ဒေန ကော နာမေသ၊ ဘဒြမုခ၊ လဒ္ဓမုခ၊ ကိံ နာဂေါ သုပဏ္ဏော ဒေဝေါ မာရော ဗြဟ္မာတိ သုဝဏ္ဏပဋ္ဋဝဏ္ဏံ ဝါတပါနံ ဝိဝရိတွာ ဝိဂတသာရဇ္ဇာ တီဏိ ဖလာနိ ပတ္တာ အရိယသာဝိကာ ဝေဿဝဏေန သဒ္ဓိံ ကထယမာနာ ဧဝမာဟ. အဟံ တေ ဘဂိနိ ဘာတာတိ သယံ သောတာပန္နတ္တာ အနာဂါမိအရိယသာဝိကံ ဇေဋ္ဌိကံ မညမာနော ‘‘ဘဂိနီ’’တိ ဝတွာ ပုန တံ ပဌမဝယေ ဌိတတ္တာ အတ္တနော ကနိဋ္ဌံ၊ အတ္တာနံ ပန နဝုတိဝဿသတသဟဿာယုကတ္တာ မဟလ္လကတရံ မညမာနော ‘‘ဘာတာ’’တိ အာဟ. သာဓု ဘဒြမုခါတိ၊ ဘဒြမုခ၊ သာဓု သုန္ဒရံ၊ သွာဂမနံ တေ အာဂမနံ၊ အာဂန္တုံ ယုတ္တဋ္ဌာနမေဝသိ အာဂတောတိ အတ္ထော. ဣဒံ တေ ဟောတု အာတိထေယျန္တိ ဣဒမေဝ ဓမ္မဘဏနံ တဝ အတိထိပဏ္ဏာကာရော ဟောတု၊ န ဟိ တေ အညံ ဣတော ဥတ္တရိတရံ ဒါတဗ္ဗံ ပဿာမီတိ အဓိပ္ပါယော. ဧဝဉ္စေဝ မေ ဘဝိဿတိ အာတိထေယျန္တိ ဧဝံ အတ္တနော ပတ္တိဒါနံ ယာစိတွာ ‘‘အယံ တေ ဓမ္မကထိကသက္ကာရော’’တိ အဍ္ဎတေဠသာနိ ကောဋ္ဌသတာနိ ရတ္တသာလီနံ ပူရေတွာ ‘‘ယာဝါယံ ဥပါသိကာ စရတိ၊ တာဝ မာ ခယံ ဂမိံသူ’’တိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ပက္ကာမိ. ယာဝ ဥပါသိကာ အဋ္ဌာသိ၊ တာဝ ကောဋ္ဌာနံ ဟေဋ္ဌိမတလံ နာမ ဒဋ္ဌုံ နာသက္ခိံသု. တတော ပဋ္ဌာယ ‘‘နန္ဒမာတာယ ကောဋ္ဌာဂါရံ ဝိယာ’’တိ ဝေါဟာရော ဥဒပါဒိ.
အကတပါတရာသောတိ အဘုတ္တပါတရာသော. ပုညန္တိ ပုဗ္ဗစေတနာ စ မုဉ္စနစေတနာ စ. ပုညမဟီတိ အပရစေတနာ. သုခါယ ဟောတူတိ သုခတ္ထာယ ဟိတတ္ထာယ ဟောတု. ဧဝံ အတ္တနော ဒါနေ ဝေဿဝဏဿ ပတ္တိံ အဒါသိ.
ပကရဏေတိ ကာရဏေ. ဩက္ကဿ ပသယှာတိ အာကဍ္ဎိတွာ အဘိဘဝိတွာ. ယက္ခယောနိန္တိ ဘုမ္မဒေဝတာဘာဝံ. တေနေဝ ပုရိမေန အတ္တဘာဝေန ဥဒ္ဒဿေတီတိ ပုရိမသရီရသဒိသမေဝ သရီရံ မာပေတွာ အလင်္ကတပဋိယတ္တော သိရိဂဗ္ဘသယနတလေ အတ္တာနံ ဒဿေတိ. ဥပါသိကာ ပဋိဒေသိတာတိ ဥပါသိကာ အဟန္တိ ဧဝံ ဥပါသိကာဘာဝံ ဒေသေသိံ. ယာဝဒေတိ ယာဝဒေဝ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.
မဟာယညဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.