၁. နာဂသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၃. ပဉ္စမဿ ပဌမေ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန သဒ္ဓိန္တိ ဣဒံ ‘‘အာယာမာနန္ဒာ’’တိ ထေရံ အာမန္တေတွာ ဂတတ္တာ ဝုတ္တံ၊ သတ္ထာ ပန အနူနေဟိ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ပရိဝုတော တတ္ထ အဂမာသီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. တေနုပသင်္ကမီတိ တေဟေဝ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ပရိဝုတော ဥပသင်္ကမိ. ပရိသိဉ္စိတွာတိ ဝေါဟာရဝစနမေတံ၊ နှာယိတွာတိ အတ္ထော. ပုဗ္ဗာပယမာနောတိ ရတ္တဒုပဋ္ဋံ နိဝါသေတွာ ဥတ္တရာသင်္ဂစီဝရံ ဒွီဟိ ဟတ္ထေဟိ ဂဟေတွာ ပစ္ဆိမလောကဓာတုံ ပိဋ္ဌိတော ကတွာ ပုရတ္ထိမလောကဓာတုံ အဘိမုခေါ ဝေါဒကဘာဝေန ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗသဒိသာနိ ကုရုမာနော အဋ္ဌာသီတိ အတ္ထော. ဘိက္ခုသံဃောပိ တေန တေန ဌာနေန ဩတရိတွာ နှတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ သတ္ထာရံယေဝ ပရိဝါရေတွာ အဋ္ဌာသိ. ဣတိ တသ္မိံ သမယေ အာကာသတော ပတမာနံ ရတ္တသုဝဏ္ဏကုဏ္ဍလံ ဝိယ သူရိယော ပစ္ဆိမလောကဓာတုံ ပဋိပဇ္ဇိ၊ ပရိသုဒ္ဓရဇတမဏ္ဍလော ဝိယ ပါစီနလောကဓာတုတော စန္ဒော အဗ္ဘုဂ္ဂဉ္ဆိ၊ မဇ္ဈဋ္ဌာနေပိ ပဉ္စဘိက္ခုသတပရိဝါရော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဆဗ္ဗဏ္ဏဗုဒ္ဓရသ္မိယော ဝိဿဇ္ဇေတွာ ပုဗ္ဗကောဋ္ဌကနဒီတီရေ လောကံ အလင်္ကုရုမာနော အဋ္ဌာသိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန။ပေ။ သေတော နာမ နာဂေါတိ သေတဝဏ္ဏတာယ ဧဝံ လဒ္ဓနာမော ဟတ္ထိနာဂေါ. မဟာတူရိယတာဠိတဝါဒိတေနာတိ မဟန္တေန တူရိယတာဠိတဝါဒိတေန. တတ္ထ ပဌမံ သင်္ဃဋ္ဋနံ တာဠိတံ နာမ ဟောတိ၊ တတော ပရံ ဝါဒိတံ. ဇနောတိ ဟတ္ထိဒဿနတ္ထံ သန္နိပတိတမဟာဇနော. ဒိသွာ ဧဝမာဟာတိ အင်္ဂပစ္စင်္ဂါနိ ဃံသိတွာ နှာပေတွာ ဥတ္တာရေတွာ ဗဟိတီရေ ဌပေတွာ ဂတ္တာနိ ဝေါဒကာနိ ကတွာ ဟတ္ထာလင်္ကာရေန အလင်္ကတံ တံ မဟာနာဂံ ဒိသွာ ဣဒံ ‘‘အဘိရူပေါ ဝတ၊ ဘော’’တိ ပသံသာဝစနမာဟ. ကာယုပပန္နောတိ သရီရသမ္ပတ္တိယာ ဥပပန္နော၊ ပရိပုဏ္ဏင်္ဂပစ္စင်္ဂေါတိ အတ္ထော. အာယသ္မာ ဥဒါယီတိ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တော ကာဠုဒါယိတ္ထေရော. ဧတဒဝေါစာတိ တံ မဟာဇနံ ဟတ္ထိဿ ဝဏ္ဏံ ဘဏန္တံ ဒိသွာ ‘‘အယံ ဇနော အဟေတုကပဋိသန္ဓိယံ နိဗ္ဗတ္တဟတ္ထိနော ဝဏ္ဏံ ကထေတိ၊ န ဗုဒ္ဓဟတ္ထိဿ. အဟံ ဒါနိ ဣမိနာ ဟတ္ထိနာဂေန ဥပမံ ကတွာ ဗုဒ္ဓနာဂဿ ဝဏ္ဏံ ကထေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဧတံ ‘‘ဟတ္ထိမေဝ နု ခေါ၊ ဘန္တေ’’တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ. တတ္ထ မဟန္တန္တိ အာရောဟသမ္ပန္နံ. ဗြဟန္တန္တိ ပရိဏာဟသမ္ပန္နံ. ဧဝမာဟာတိ ဧဝံ ဝဒတိ. အထ ဘဂဝါ ယသ္မာ အယံ နာဂသဒ္ဒေါ ဟတ္ထိမှိစေဝ အဿဂေါဏဥရဂရုက္ခမနုဿေသု စာပိ ပဝတ္တတိ၊ တသ္မာ ဟတ္ထိမ္ပိ ခေါတိအာဒိမာဟ.

အာဂုန္တိ ပါပကံ လာမကံ အကုသလဓမ္မံ. တမဟံ နာဂေါတိ ဗြူမီတိ တံ အဟံ ဣမေဟိ တီဟိ ဒွါရေဟိ ဒသန္နံ အကုသလကမ္မပထာနံ ဒွါဒသန္နဉ္စ အကုသလစိတ္တာနံ အကရဏတော နာဂေါတိ ဝဒါမိ. အယဉှိ န အာဂုံ ကရောတီတိ ဣမိနာ အတ္ထေန နာဂေါ. ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အနုမောဒါမီတိ ဣမာဟိ စတုသဋ္ဌိပဒါဟိ သောဠသဟိ ဂါထာဟိ အနုမောဒါမိ အဘိနန္ဒာမိ.

မနုဿဘူတန္တိ ဒေဝါဒိဘာဝံ အနုပဂန္တွာ မနုဿမေဝ ဘူတံ. အတ္တဒန္တန္တိ အတ္တနာယေဝ ဒန္တံ၊ န အညေဟိ ဒမထံ ဥပနီတံ. ဘဂဝါ ဟိ အတ္တနာ ဥပ္ပါဒိတေနေဝ မဂ္ဂဒမထေန စက္ခုတောပိ ဒန္တော၊ သောတတောပိ၊ ဃာနတောပိ၊ ဇိဝှါတောပိ၊ ကာယတောပိ၊ မနတောပီတိ ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု ဒန္တော သန္တော နိဗ္ဗုတော ပရိနိဗ္ဗုတော. တေနာဟ – ‘‘အတ္တဒန္တ’’န္တိ. သမာဟိတန္တိ ဒုဝိဓေနာပိ သမာဓိနာ သမာဟိတံ. ဣရိယမာနန္တိ ဝိဟရမာနံ. ဗြဟ္မပထေတိ သေဋ္ဌပထေ၊ အမတပထေ၊ နိဗ္ဗာနပထေ. စိတ္တဿူပသမေ ရတန္တိ ပဌမဇ္ဈာနေန ပဉ္စ နီဝရဏာနိ ဝူပသမေတွာ၊ ဒုတိယဇ္ဈာနေန ဝိတက္ကဝိစာရေ၊ တတိယဇ္ဈာနေန ပီတိံ၊ စတုတ္ထဇ္ဈာနေန သုခဒုက္ခံ ဝူပသမေတွာ တသ္မိံ စိတ္တဿူပသမေ ရတံ အဘိရတံ.

နမဿန္တီတိ ကာယေန နမဿန္တိ၊ ဝါစာယ နမဿန္တိ၊ မနသာ နမဿန္တိ၊ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ နမဿန္တိ၊ သက္ကရောန္တိ ဂရုံ ကရောန္တိ. သဗ္ဗဓမ္မာနပါရဂုန္တိ သဗ္ဗေသံ ခန္ဓာယတနဓာတုဓမ္မာနံ အဘိညာပါရဂူ၊ ပရိညာပါရဂူ၊ ပဟာနပါရဂူ၊ ဘာဝနာပါရဂူ၊ သစ္ဆိကိရိယာပါရဂူ၊ သမာပတ္တိပါရဂူတိ ဆဗ္ဗိဓေန ပါရဂမနေန ပါရဂတံ ပါရပ္ပတ္တံ မတ္ထကပ္ပတ္တံ. ဒေဝါပိ တံ နမဿန္တီတိ ဒုက္ခပ္ပတ္တာ သုဗြဟ္မဒေဝပုတ္တာဒယော သုခပ္ပတ္တာ စ သဗ္ဗေဝ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠဝါသိနော ဒေဝါပိ တုမှေ နမဿန္တိ. ဣတိ မေ အရဟတော သုတန္တိ ဣတိ မယာ စတူဟိ ကာရဏေဟိ အရဟာတိ လဒ္ဓဝေါဟာရာနံ တုမှာကံယေဝ သန္တိကေ သုတန္တိ ဒီပေတိ.

သဗ္ဗသံယောဇနာတီတန္တိ သဗ္ဗာနိ ဒသဝိဓသံယောဇနာနိ အတိက္ကန္တံ. ဝနာ နိဗ္ဗနမာဂတန္တိ ကိလေသဝနတော နိဗ္ဗနံ ကိလေသဝနရဟိတံ နိဗ္ဗာနံ အာဂတံ သမ္ပတ္တံ. ကာမေဟိ နေက္ခမ္မရတန္တိ ဒုဝိဓေဟိ ကာမေဟိ နိက္ခန္တတ္တာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော စတ္တာရော စ အရိယမဂ္ဂါ ကာမေဟိ နေက္ခမ္မံ နာမ၊ တတ္ထ ရတံ အဘိရတံ. မုတ္တံ သေလာဝ ကဉ္စနန္တိ သေလဓာတုတော မုတ္တံ ကဉ္စနသဒိသံ.

သဗ္ဗေ အစ္စရုစီတိ သဗ္ဗသတ္တေ အတိက္ကမိတွာ ပဝတ္တရုစိ. အဋ္ဌမကဉှိ အတိက္ကမိတွာ ပဝတ္တရုစိတာယ သောတာပန္နော အစ္စရုစိ နာမ၊ သောတာပန္နံ အတိက္ကမိတွာ ပဝတ္တရုစိတာယ သကဒါဂါမီ။ပေ။ ခီဏာသဝံ အတိက္ကမိတွာ ပဝတ္တရုစိတာယ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓံ အတိက္ကမိတွာ ပဝတ္တရုစိတာယ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အစ္စရုစိ နာမ. ဟိမဝါဝညေ သိလုစ္စယေတိ ယထာ ဟိမဝါ ပဗ္ဗတရာဇာ အညေ ပဗ္ဗတေ အတိရောစတိ၊ ဧဝံ အတိရောစတီတိ အတ္ထော. သစ္စနာမောတိ တစ္ဆနာမော ဘူတနာမော အာဂုံ အကရဏေနေဝ နာဂေါတိ ဧဝံ အဝိတထနာမော.

သောရစ္စန္တိ သုစိသီလံ. အဝိဟိံသာတိ ကရုဏာ စ ကရုဏာပုဗ္ဗဘာဂေါ စ. ပါဒါ နာဂဿ တေ ဒုဝေတိ တေ ဗုဒ္ဓနာဂဿ ဒုဝေ ပုရိမပါဒါ.

တပေါတိ ဓုတသမာဒါနံ. ဗြဟ္မစရိယန္တိ အရိယမဂ္ဂသီလံ. စရဏာ နာဂဿ တျာပရေတိ တေ ဗုဒ္ဓနာဂဿ အပရေ ဒွေ ပစ္ဆိမပါဒါ. သဒ္ဓါဟတ္ထောတိ သဒ္ဓါမယာယ သောဏ္ဍာယ သမန္နာဂတော. ဥပေက္ခာသေတဒန္တဝါတိ ဆဠင်္ဂုပေက္ခာမယေဟိ သေတဒန္တေဟိ သမန္နာဂတော.

သတိ ဂီဝါတိ ယထာ နာဂဿ အင်္ဂပစ္စင်္ဂသ္မိံ သိရာဇာလာနံ ဂီဝါ ပတိဋ္ဌာ၊ ဧဝံ ဗုဒ္ဓနာဂဿ သောရစ္စာဒီနံ ဓမ္မာနံ သတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘သတိ ဂီဝါ’’တိ. သိရော ပညာတိ ယထာ ဟတ္ထိနာဂဿ သိရော ဥတ္တမင်္ဂေါ၊ ဧဝံ ဗုဒ္ဓနာဂဿ သဗ္ဗညုတဉာဏံ. တေန ဟိ သော သဗ္ဗဓမ္မေ ဇာနာတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘သိရော ပညာ’’တိ. ဝီမံသာ ဓမ္မစိန္တနာတိ ယထာ ဟတ္ထိနာဂဿ အဂ္ဂသောဏ္ဍော ဝီမံသာ နာမ ဟောတိ. သော တာယ ထဒ္ဓမုဒုကံ ခါဒိတဗ္ဗာခါဒိတဗ္ဗဉ္စ ဝီမံသတိ၊ တတော ပဟာတဗ္ဗံ ပဇဟတိ၊ အာဒါတဗ္ဗံ အာဒိယတိ၊ ဧဝမေဝ ဗုဒ္ဓနာဂဿ ဓမ္မကောဋ္ဌာသပရိစ္ဆေဒကဉာဏသင်္ခါတာ ဓမ္မစိန္တနာ ဝီမံသာ. တေန ဟိ ဉာဏေန သော ဘဗ္ဗာဘဗ္ဗေ ဇာနာတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဝီမံသာ ဓမ္မစိန္တနာ’’တိ. ဓမ္မကုစ္ဆိသမာတပေါတိ ဓမ္မော ဝုစ္စတိ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာဓိ၊ ကုစ္ဆိယေဝ သမာတပေါ ကုစ္ဆိသမာတပေါ. သမာတပေါ နာမ သမာတပနဋ္ဌာနံ. ဓမ္မော ကုစ္ဆိသမာတပေါ အဿာတိ ဓမ္မကုစ္ဆိသမာတပေါ. စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာဓိသ္မိံ ဌိတဿ ဟိ တေ တေ ဣဒ္ဓိဝိဓာဒိဓမ္မာ ဣဇ္ဈန္တိ၊ တသ္မာ သော ကုစ္ဆိသမာတပေါတိ ဝုတ္တော. ဝိဝေကောတိ ကာယစိတ္တဥပဓိဝိဝေကော. ယထာ နာဂဿ ဝါလဓိ မက္ခိကာ ဝါရေတိ၊ ဧဝံ တထာဂတဿ ဝိဝေကော ဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတေ ဝါရေတိ. တသ္မာ သော ဝါလဓီတိ ဝုတ္တော.

ဈာယီတိ ဒုဝိဓေန ဈာနေန ဈာယီ. အဿာသရတောတိ နာဂဿ ဟိ အဿာသပဿာသာ ဝိယ ဗုဒ္ဓနာဂဿ ဖလသမာပတ္တိ၊ တတ္ထ ရတော၊ အဿာသပဿာသေဟိ ဝိယ တာယ ဝိနာ န ဝတ္တတီတိ အတ္ထော. သဗ္ဗတ္ထ သံဝုတောတိ သဗ္ဗဒွါရေသု သံဝုတော. အနဝဇ္ဇာနီတိ သမ္မာအာဇီဝေန ဥပ္ပန္နဘောဇနာနိ. သာဝဇ္ဇာနီတိ ပဉ္စဝိဓမိစ္ဆာဇီဝဝသေန ဥပ္ပန္နဘောဇနာနိ.

အဏုံထူလန္တိ ခုဒ္ဒကဉ္စ မဟန္တဉ္စ. သဗ္ဗံ ဆေတွာန ဗန္ဓနန္တိ သဗ္ဗံ ဒသဝိဓမ္ပိ သံယောဇနံ ဆိန္ဒိတွာန. နုပလိပ္ပတိ လောကေနာတိ လောကေန သဒ္ဓိံ တဏှာမာနဒိဋ္ဌိလေပေဟိ န လိပ္ပတိ. မဟာဂိနီတိ မဟာအဂ္ဂိ. ဝိညူဟိ ဒေသိတာတိ ဣဓ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တော ကာဠုဒါယိတ္ထေရောဝ ဝိညူ ပဏ္ဍိတော၊ တေန ဒေသိတာတိ အတ္ထော. ဝိညဿန္တိ မဟာနာဂါ၊ နာဂံ နာဂေန ဒေသိတန္တိ ဥဒါယိတ္ထေရနာဂေန ဒေသိတံ ဗုဒ္ဓနာဂံ ဣတရေ ခီဏာသဝါ နာဂါ ဝိဇာနိဿန္တိ.

သရီရံ ဝိဇဟံ နာဂေါ၊ ပရိနိဗ္ဗိဿတီတိ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗုတော၊ ယမကသာလန္တရေ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ. ဧဝံ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တော ဥဒါယိတ္ထေရော သောဠသဟိ ဂါထာဟိ စတုသဋ္ဌိယာ ပဒေဟိ ဒသဗလဿ ဝဏ္ဏံ ကထေန္တော ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ. ဘဂဝါ အနုမောဒိ. ဒေသနာဝသာနေ စတုရာသီတိပါဏသဟဿာနိ အမတပါနံ ပိဝိံသူတိ.