၆. ဒေါဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၆. ဆဋ္ဌေ အန္တရာ စ ဥက္ကဋ္ဌံ အန္တရာ စ သေတဗျန္တိ ဧတ္ထ ဥက္ကဋ္ဌာတိ ဥက္ကာဟိ ဓာရီယမာနာဟိ မာပိတတ္တာ ဧဝံလဒ္ဓဝေါဟာရံ နဂရံ. သေတဗျန္တိ အတီတေ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဇာတနဂရံ. အန္တရာသဒ္ဒေါ ပန ကာရဏခဏစိတ္တဝေမဇ္ဈဝိဝရာဒီသု ဝတ္တတိ. ‘‘တဒန္တရံ ကော ဇာနေယျ အညတြ တထာဂတာ’’တိ (အ. နိ. ၆.၄၄၊ ၁၀.၇၅) စ၊ ‘‘ဇနာ သင်္ဂမ္မ မန္တေန္တိ၊ မဉ္စ တဉ္စ ကိမန္တရ’’န္တိ စ အာဒီသု (သံ. နိ. ၁.၂၂၈) ကာရဏေ. ‘‘အဒ္ဒသာ မံ၊ ဘန္တေ၊ အညတရာ ဣတ္ထီ ဝိဇ္ဇန္တရိကာယ ဘာဇနံ ဓောဝန္တီ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၂.၁၄၉) ခဏေ. ‘‘ယဿန္တရတော န သန္တိ ကောပါ’’တိအာဒီသု (ဥဒါ. ၂၀) စိတ္တေ. ‘‘အန္တရာဝေါသာနမာပါဒီ’’တိအာဒီသု ဝေမဇ္ဈေ. ‘‘အပိစာယံ တပေါဒါ ဒွိန္နံ မဟာနိရယာနံ အန္တရိကာယ အာဂစ္ဆတီ’’တိအာဒီသု (ပါရာ. ၂၃၁) ဝိဝရေ. သွာယမိဓ ဝိဝရေ ဝတ္တတိ. တသ္မာ ဥက္ကဋ္ဌာယ စ သေတဗျဿ စ ဝိဝရေတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. အန္တရာသဒ္ဒေန ပန ယုတ္တတ္တာ ဥပယောဂဝစနံ ကတံ. ဤဒိသေသု စ ဌာနေသု အက္ခရစိန္တကာ ‘‘အန္တရာ ဂါမဉ္စ နဒိဉ္စ ယာတီ’’တိ ဧဝံ ဧကမေဝ အန္တရာသဒ္ဒံ ပယုဉ္ဇန္တိ၊ သော ဒုတိယပဒေနပိ ယောဇေတဗ္ဗော ဟောတိ၊ အယောဇိယမာနေ ဥပယောဂဝစနံ န ပါပုဏာတိ. ဣဓ ပန ယောဇေတွာ ဧဝ ဝုတ္တော.

အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော ဟောတီတိ အဒ္ဓါနသင်္ခါတံ မဂ္ဂံ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ ဒီဃမဂ္ဂန္တိ အတ္ထော. ကသ္မာ ပဋိပန္နောတိ? တံ ဒိဝသံ ကိရ ဘဂဝါ ဣဒံ အဒ္ဒသ ‘‘မယိ တံ မဂ္ဂံ ပဋိပန္နေ ဒေါဏော ဗြာဟ္မဏော မမ ပဒစေတိယာနိ ပဿိတွာ ပဒါနုပဒိကော ဟုတွာ မမ နိသိန္နဋ္ဌာနံ အာဂန္တွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿတိ. အထဿာဟံ ဧကံ သစ္စဓမ္မံ ဒေသေဿာမိ. ဗြာဟ္မဏော တီဏိ သာမညဖလာနိ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ ဒွါဒသပဒသဟဿပရိမာဏံ ဒေါဏဂဇ္ဇိတံ နာမ ဝဏ္ဏံ ဝတွာ မယိ ပရိနိဗ္ဗုတေ သကလဇမ္ဗုဒီပေ ဥပ္ပန္နံ မဟာကလဟံ ဝူပသမေတွာ ဓာတုယော ဘာဇေဿတီ’’တိ. ဣမိနာ ကာရဏေန ပဋိပန္နော. ဒေါဏောပိ သုဒံ ဗြာဟ္မဏောတိ ဒေါဏော ဗြာဟ္မဏောပိ တယော ဝေဒေ ပဂုဏေ ကတွာ ပဉ္စသတေ မာဏဝကေ သိပ္ပံ ဝါစေန္တော တံဒိဝသံ ပါတောဝ ဥဋ္ဌာယ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ သတဂ္ဃနကံ နိဝါသေတွာ ပဉ္စသတဂ္ဃနကံ ဧကံသဝရဂတံ ကတွာ အာမုတ္တယညသုတ္တော ရတ္တဝဋ္ဋိကာ ဥပါဟနာ အာရောဟိတွာ ပဉ္စသတမာဏဝကပရိဝါရော တမေဝ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ.

ပါဒေသူတိ ပါဒေဟိ အက္ကန္တဋ္ဌာနေသု. စက္ကာနီတိ လက္ခဏစက္ကာနိ. ကိံ ပန ဘဂဝတော ဂစ္ဆန္တဿ အက္ကန္တဋ္ဌာနေ ပဒံ ပညာယတီတိ? န ပညာယတိ. ကသ္မာ? သုခုမတ္တာ မဟာဗလတ္တာ မဟာဇနာနုဂ္ဂဟေန စ. ဗုဒ္ဓါနဉှိ သုခုမစ္ဆဝိတာယ အက္ကန္တဋ္ဌာနံ တူလပိစုနော ပတိဋ္ဌိတဋ္ဌာနံ ဝိယ ဟောတိ၊ ပဒဝဠဉ္ဇော န ပညာယတိ. ယထာ စ ဗလဝတော ဝါတဇဝသိန္ဓဝဿ ပဒုမိနိပတ္တေပိ အက္ကန္တမတ္တမေဝ ဟောတိ၊ ဧဝံ မဟာဗလတာယ တထာဂတေန အက္ကန္တဋ္ဌာနံ အက္ကန္တမတ္တမေဝ ဟောတိ၊ န တတ္ထ ပဒဝဠဉ္ဇော ပညာယတိ. ဗုဒ္ဓါနဉ္စ အနုပဒံ မဟာဇနကာယော ဂစ္ဆတိ၊ တဿ သတ္ထု ပဒဝဠဉ္ဇံ ဒိသွာ မဒ္ဒိတုံ အဝိသဟန္တဿ ဂမနဝိစ္ဆေဒေါ ဘဝေယျ. တသ္မာ အက္ကန္တအက္ကန္တဋ္ဌာနေ ယောပိ ပဒဝဠဉ္ဇော ဘဝေယျ၊ သော အန္တရဓာယတေဝ. ဒေါဏော ပန ဗြာဟ္မဏော တထာဂတဿ အဓိဋ္ဌာနဝသေန ပဿိ. ဘဂဝါ ဟိ ယဿ ပဒစေတိယံ ဒဿေတုကာမော ဟောတိ၊ တံ အာရဗ္ဘ ‘‘အသုကော နာမ ပဿတူ’’တိ အဓိဋ္ဌာတိ. တသ္မာ မာဂဏ္ဍိယဗြာဟ္မဏော ဝိယ အယမ္ပိ ဗြာဟ္မဏော တထာဂတဿ အဓိဋ္ဌာနဝသေန အဒ္ဒသ.

ပါသာဒိကန္တိ ပသာဒဇနကံ. ဣတရံ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ဥတ္တမဒမထသမထမနုပ္ပတ္တန္တိ ဧတ္ထ ဥတ္တမဒမထော နာမ အရဟတ္တမဂ္ဂေါ၊ ဥတ္တမသမထော နာမ အရဟတ္တမဂ္ဂသမာဓိ၊ တဒုဘယံ ပတ္တန္တိ အတ္ထော. ဒန္တန္တိ နိဗ္ဗိသေဝနံ. ဂုတ္တန္တိ ဂေါပိတံ. သံယတိန္ဒြိယန္တိ ရက္ခိတိန္ဒြိယံ. နာဂန္တိ ဆန္ဒာဒီဟိ အဂစ္ဆနတော၊ ပဟီနကိလေသေ ပုန အနာဂစ္ဆနတော၊ အာဂုံ အကရဏတော၊ ဗလဝန္တဋ္ဌေနာတိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ နာဂံ.

ဒေဝေါ နော ဘဝံ ဘဝိဿတီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဒေဝေါ နော ဘဝ’’န္တိ ဧတ္တာဝတာပိ ပုစ္ဆာ နိဋ္ဌိတာ ဘဝေယျ၊ အယံ ပန ဗြာဟ္မဏော ‘‘အနာဂတေ မဟေသက္ခော ဧကော ဒေဝရာဇာ ဘဝိဿတီ’’တိ အနာဂတဝသေန ပုစ္ဆာသဘာဂေနေဝ ကထေန္တော ဧဝမာဟ. ဘဂဝါပိဿ ပုစ္ဆာသဘာဂေနေဝ ကထေန္တော န ခေါ အဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဒေဝေါ ဘဝိဿာမီတိ အာဟ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. အာသဝါနန္တိ ကာမာသဝါဒီနံ စတုန္နံ. ပဟီနာတိ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ သဗ္ဗညုတညာဏာဓိဂမေနေဝ ပဟီနာ. အနုပလိတ္တော လောကေနာတိ တဏှာဒိဋ္ဌိလေပါနံ ပဟီနတ္တာ သင်္ခါရလောကေန အနုပလိတ္တော. ဗုဒ္ဓေါတိ စတုန္နံ သစ္စာနံ ဗုဒ္ဓတ္တာ ဗုဒ္ဓေါ ဣတိ မံ ဓာရေဟိ.

ယေနာတိ ယေန အာသဝေန. ဒေဝူပပတျဿာတိ ဒေဝူပပတ္တိ အဿ မယှံ ဘဝေယျ. ဝိဟင်္ဂမောတိ အာကာသစရော ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကဒေဝေါ. ဝိဒ္ဓသ္တာတိ ဝိဓမိတာ. ဝိနဠီကတာတိ ဝိဂတနဠာ ဝိဂတဗန္ဓနာ ကတာ. ဝဂ္ဂူတိ သုန္ဒရံ. တောယေန နုပလိပ္ပတီတိ ဥဒကတော ရတနမတ္တံ အစ္စုဂ္ဂမ္မ ဌိတံ သရံ သောဘယမာနံ ဘမရဂဏံ ဟာသယမာနံ တောယေန န လိပ္ပတိ. တသ္မာ ဗုဒ္ဓေါသ္မိ ဗြာဟ္မဏာတိ ဒေသနာပရိယောသာနေ တီဏိ မဂ္ဂဖလာနိ ပါပုဏိတွာ ဒွါဒသဟိ ပဒသဟဿေဟိ ဒေါဏဂဇ္ဇိတံ နာမ ဝဏ္ဏံ ကထေသိ၊ တထာဂတေ စ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဇမ္ဗုဒီပတလေ ဥပ္ပန္နံ မဟာကလဟံ ဝူပသမေတွာ ဓာတုယော ဘာဇေသီတိ.