၈. အညတိတ္ထိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၉. အဋ္ဌမေ ဘဂဝံမူလကာတိ ဘဂဝါ မူလံ ဧတေသန္တိ ဘဂဝံမူလကာ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ဣမေ၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ ဓမ္မာ ပုဗ္ဗေ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ဥပ္ပါဒိတာ၊ တသ္မိံ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ အညော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဣမေ ဓမ္မေ ဥပ္ပါဒေတုံ သမတ္ထော နာမ နာဟောသိ၊ ဘဂဝတော ပန နော ဣမေ ဓမ္မာ ဥပ္ပါဒိတာ. ဘဂဝန္တဉှိ နိဿာယ မယံ ဣမေ ဓမ္မေ အာဇာနာမ ပဋိဝိဇ္ဈာမာတိ ဧဝံ ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာတိ. ဘဂဝံနေတ္တိကာတိ ဘဂဝါ ဓမ္မာနံ နေတာ ဝိနေတာ အနုနေတာ ယထာသဘာဝတော ပါဋိယေက္ကံ ပါဋိယေက္ကံ နာမံ ဂဟေတွာဝ ဒဿေတာတိ ဓမ္မာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ နာမ ဟောန္တိ. ဘဂဝံပဋိသရဏာတိ စတုဘူမကဓမ္မာ သဗ္ဗညုတညာဏဿ အာပါထံ အာဂစ္ဆမာနာ ဘဂဝတိ ပဋိသရန္တိ နာမာတိ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. ပဋိသရန္တီတိ ဩသရန္တိ သမောသရန္တိ. အပိစ မဟာဗောဓိမဏ္ဍေ နိသိန္နဿ ဘဂဝတော ပဋိဝေဓဝသေန ဖဿော အာဂစ္ဆတိ – ‘‘အဟံ ဘဂဝါ ကိန္နာမော’’တိ. တွံ ဖုသနဋ္ဌေန ဖဿော နာမ. ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရာ၊ ဝိညာဏံ အာဂစ္ဆတိ – ‘‘အဟံ ဘဂဝါ ကိန္နာမ’’န္တိ. တွံ ဝိဇာနနဋ္ဌေန ဝိညာဏံ နာမာတိ. ဧဝံ စတုဘူမကဓမ္မာနံ ယထာသဘာဝတော ပါဋိယေက္ကံ ပါဋိယေက္ကံ နာမံ ဂဏှန္တော ဘဂဝါ ဓမ္မေ ပဋိသရတီတိ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. ဘဂဝန္တံယေဝ ပဋိဘာတူတိ ဘဂဝတောဝ ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော ဥပဋ္ဌာတု၊ တုမှေယေဝ နော ကထေတွာ ဒေထာတိ အတ္ထော.

ရာဂေါ ခေါတိ ရဇ္ဇနဝသေန ပဝတ္တရာဂေါ. အပ္ပသာဝဇ္ဇောတိ လောကဝဇ္ဇဝသေနပိ ဝိပါကဝဇ္ဇဝသေနပီတိ ဒွီဟိပိ ဝဇ္ဇေဟိ အပ္ပသာဝဇ္ဇော၊ အပ္ပဒေါသောတိ အတ္ထော. ကထံ? မာတာပိတရော ဟိ ဘာတိဘဂိနိအာဒယော စ ပုတ္တဘာတိကာနံ အာဝါဟဝိဝါဟမင်္ဂလံ နာမ ကာရေန္တိ. ဧဝံ တာဝေသော လောကဝဇ္ဇဝသေန အပ္ပသာဝဇ္ဇော. သဒါရသန္တောသမူလိကာ ပန အပါယေ ပဋိသန္ဓိ နာမ န ဟောတီတိ ဧဝံ ဝိပါကဝဇ္ဇဝသေန အပ္ပသာဝဇ္ဇော. ဒန္ဓဝိရာဂီတိ ဝိရဇ္ဇမာနော ပနေသ သဏိကံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ န သီဃံ မုစ္စတိ. တေလမသိရာဂေါ ဝိယ စိရံ အနုဗန္ဓတိ၊ ဒွေ တီဏိ ဘဝန္တရာနိ ဂန္တွာပိ နာပဂစ္ဆတီတိ ဒန္ဓဝိရာဂီ.

တတြိဒံ ဝတ္ထု – ဧကော ကိရ ပုရိသော ဘာတု ဇာယာယ မိစ္ဆာစာရံ စရတိ. တဿာပိ ဣတ္ထိယာ အတ္တနော သာမိကတော သောယေဝ ပိယတရော အဟောသိ. သာ တမာဟ – ‘‘ဣမသ္မိံ ကာရဏေ ပါကဋေ ဇာတေ မဟတီ ဂရဟာ ဘဝိဿတိ၊ တဝ ဘာတိကံ ဃာတေဟီ’’တိ. သော ‘‘နဿ၊ ဝသလိ၊ မာ ဧဝံ ပုန အဝစာ’’တိ အပသာဒေသိ. သာ တုဏှီ ဟုတွာ ကတိပါဟစ္စယေန ပုန ကထေသိ၊ တဿ စိတ္တံ ဒွဇ္ဈဘာဝံ အဂမာသိ. တတော တတိယဝါရံ ကထိတော ‘‘ကိန္တိ ကတွာ ဩကာသံ လဘိဿာမီ’’တိ အာဟ. အထဿ သာ ဥပါယံ ကထေန္တီ ‘‘တွံ မယာ ဝုတ္တမေဝ ကရောဟိ၊ အသုကဋ္ဌာနေ မဟာကကုဓသမီပေ တိတ္ထံ အတ္ထိ၊ တတ္ထ တိခိဏံ ဒဏ္ဍကဝါသိံ ဂဟေတွာ တိဋ္ဌာဟီ’’တိ. သော တထာ အကာသိ. ဇေဋ္ဌဘာတာပိဿ အရညေ ကမ္မံ ကတွာ ဃရံ အာဂတော. သာ တသ္မိံ မုဒုစိတ္တာ ဝိယ ဟုတွာ ‘‘ဧဟိ သာမိ၊ သီသေ တေ ဩလိခိဿာမီ’’တိ ဩလိခန္တီ ‘‘ဥပက္ကိလိဋ္ဌံ တေ သီသ’’န္တိ အာမလကပိဏ္ဍံ ဒတွာ ‘‘ဂစ္ဆ အသုကဋ္ဌာနေ သီသံ ဓောဝိတွာ အာဂစ္ဆာဟီ’’တိ ပေသေသိ. သော တာယ ဝုတ္တတိတ္ထမေဝ ဂန္တွာ အာမလကကက္ကေန သီသံ မက္ခေတွာ ဥဒကံ ဩရုယှ ဩနမိတွာ သီသံ ဓောဝိ. အထ နံ ဣတရော ရုက္ခန္တရတော နိက္ခမိတွာ ခန္ဓဋ္ဌိကေ ပဟရိတွာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ ဂေဟံ အဂမာသိ.

ဣတရော ဘရိယာယ သိနေဟံ ပရိစ္စဇိတုမသက္ကောန္တော တသ္မိံယေဝ ဂေဟေ မဟာဓမ္မနိ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သော တဿာ ဌိတာယပိ နိသိန္နာယပိ ဂန္တွာ သရီရေ ပတတိ. အထ နံ သာ ‘‘သောယေဝ အယံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဃာတာပေသိ. သော ပုန တဿာ သိနေဟေန တသ္မိံယေဝ ဂေဟေ ကုက္ကုရော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သော ပဒသာ ဂမနကာလတော ပဋ္ဌာယ တဿာ ပစ္ဆတော ပစ္ဆတော စရတိ. အရညံ ဂစ္ဆန္တိယာပိ သဒ္ဓိံယေဝ ဂစ္ဆတိ. တံ ဒိသွာ မနုဿာ ‘‘နိက္ခန္တော သုနခလုဒ္ဒကော၊ ကတရဋ္ဌာနံ ဂမိဿတီ’’တိ ဥပ္ပဏ္ဍေန္တိ. သာ ပုန တံ ဃာတာပေသိ.

သောပိ ပုန တသ္မိံယေဝ ဂေဟေ ဝစ္ဆကော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တထေဝ တဿာ ပစ္ဆတော ပစ္ဆတော စရတိ. တဒါပိ နံ မနုဿာ ဒိသွာ ‘‘နိက္ခန္တော ဂေါပါလကော၊ ကတ္ထ ဂါဝိယော စရိဿန္တီ’’တိ ဥပ္ပဏ္ဍေန္တိ. သာ တသ္မိမ္ပိ ဌာနေ တံ ဃာတာပေသိ. သော တဒါပိ တဿာ ဥပရိ သိနေဟံ ဆိန္ဒိတုံ အသက္ကောန္တော စတုတ္ထေ ဝါရေ တဿာယေဝ ကုစ္ဆိယံ ဇာတိဿရော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သော ပဋိပါဋိယာ စတူသု အတ္တဘာဝေသု တာယ ဃာတိတဘာဝံ ဒိသွာ ‘‘ဧဝရူပါယ နာမ ပစ္စတ္ထိကာယ ကုစ္ဆိသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တောသ္မီ’’တိ တတော ပဋ္ဌာယ တဿာ ဟတ္ထေန အတ္တာနံ ဖုသိတုံ န ဒေတိ. သစေ နံ သာ ဖုသတိ၊ ကန္ဒတိ ရောဒတိ. အထ နံ အယျကောဝ ပဋိဇဂ္ဂတိ. တံ အပရဘာဂေ ဝုဒ္ဓိပ္ပတ္တံ အယျကော အာဟ – ‘‘တာတ၊ ကသ္မာ တွံ မာတု ဟတ္ထေန အတ္တာနံ ဖုသိတုံ န ဒေသိ. သစေပိ တံ ဖုသတိ၊ မဟာသဒ္ဒေန ရောဒသိ ကန္ဒသီ’’တိ. အယျကေန ပုဋ္ဌော ‘‘န ဧသာ မယှံ မာတာ၊ ပစ္စာမိတ္တာ ဧသာ’’တိ တံ ပဝတ္တိံ သဗ္ဗံ အာရောစေသိ. သော တံ အာလိင်္ဂိတွာ ရောဒိတွာ ‘‘ဧဟိ၊ တာတ၊ ကိံ အမှာကံ ဤဒိသေ ဌာနေ နိဝါသကိစ္စ’’န္တိ တံ အာဒါယ နိက္ခမိတွာ ဧကံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိတွာ ဥဘောပိ တတ္ထ ဝသန္တာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု.

မဟာသာဝဇ္ဇောတိ လောကဝဇ္ဇဝသေနပိ ဝိပါကဝဇ္ဇဝသေနပီတိ ဒွီဟိပိ ကာရဏေဟိ မဟာသာဝဇ္ဇော. ကထံ? ဒေါသေန ဟိ ဒုဋ္ဌော ဟုတွာ မာတရိပိ အပရဇ္ဈတိ၊ ပိတရိပိ ဘာတိဘဂိနိအာဒီသုပိ ပဗ္ဗဇိတေသုပိ. သော ဂတဂတဋ္ဌာနေသု ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော မာတာပိတူသုပိ အပရဇ္ဈတိ၊ ဘာတိဘဂိနိအာဒီသုပိ၊ ပဗ္ဗဇိတေသုပီ’’တိ မဟတိံ ဂရဟံ လဘတိ. ဧဝံ တာဝ လောကဝဇ္ဇဝသေန မဟာသာဝဇ္ဇော. ဒေါသဝသေန ပန ကတေန အာနန္တရိယကမ္မေန ကပ္ပံ နိရယေ ပစ္စတိ. ဧဝံ ဝိပါကဝဇ္ဇဝသေန မဟာသာဝဇ္ဇော. ခိပ္ပဝိရာဂီတိ ခိပ္ပံ ဝိရဇ္ဇတိ. ဒေါသေန ဟိ ဒုဋ္ဌော မာတာပိတူသုပိ စေတိယေပိ ဗောဓိမှိပိ ပဗ္ဗဇိတေသုပိ အပရဇ္ဈိတွာ ‘‘မယှံ ခမထာ’’တိ. အစ္စယံ ဒေသေတိ. တဿ သဟ ခမာပနေန တံ ကမ္မံ ပါကတိကမေဝ ဟောတိ.

မောဟောပိ ဒွီဟေဝ ကာရဏေဟိ မဟာသာဝဇ္ဇော. မောဟေန ဟိ မူဠှော ဟုတွာ မာတာပိတူသုပိ စေတိယေပိ ဗောဓိမှိပိ ပဗ္ဗဇိတေသုပိ အပရဇ္ဈိတွာ ဂတဂတဋ္ဌာနေ ဂရဟံ လဘတိ. ဧဝံ တာဝ လောကဝဇ္ဇဝသေန မဟာသာဝဇ္ဇော. မောဟဝသေန ပန ကတေန အာနန္တရိယကမ္မေန ကပ္ပံ နိရယေ ပစ္စတိ. ဧဝံ ဝိပါကဝဇ္ဇဝသေနပိ မဟာသာဝဇ္ဇော. ဒန္ဓဝိရာဂီတိ သဏိကံ ဝိရဇ္ဇတိ. မောဟေန မူဠှေန ဟိ ကတကမ္မံ သဏိကံ မုစ္စတိ. ယထာ ဟိ အစ္ဆစမ္မံ သတက္ခတ္တုမ္ပိ ဓောဝိယမာနံ န ပဏ္ဍရံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ မောဟေန မူဠှေန ကတကမ္မံ သီဃံ န မုစ္စတိ၊ သဏိကမေဝ မုစ္စတီတိ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.