ခေမာထေရီဝတ္ထု

၂၃၆. ဒုတိယေ ခေမာတိ ဧဝံနာမိကာ ဘိက္ခုနီ. ဣတော ပဋ္ဌာယ စ ပနဿာ ပဉှကမ္မေ အယမနုပုဗ္ဗိကထာတိ အဝတွာ သဗ္ဗတ္ထ အဘိနီဟာရံ အာဒိံ ကတွာ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ ဝက္ခာမ.

အတီတေ ကိရ ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓကာလေ ဟံသဝတိယံ အယံ ပရပရိယာပန္နာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. အထေကဒိဝသံ တဿ ဘဂဝတော အဂ္ဂသာဝိကံ သုဇာတတ္ထေရိံ နာမ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ တယော မောဒကေ ဒတွာ တံဒိဝသမေဝ အတ္တနော ကေသေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ထေရိယာ ဒါနံ ဒတွာ ‘‘အနာဂတေ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ တုမှေ ဝိယ မဟာပညာ ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ကတွာ ယာဝဇီဝံ ကုသလကမ္မေသု အပ္ပမတ္တာ ဟုတွာ ကပ္ပသတသဟဿံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ကိကိဿ ကာသိရညော ဂေဟေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ သတ္တန္နံ ဘဂိနီနံ အဗ္ဘန္တရာ ဟုတွာ ဝီသတိဝဿသဟဿာနိ ဂေဟေယေဝ ကောမာရိဗြဟ္မစရိယံ စရိတွာ တာဟိ ဘဂိနီဟိ သဒ္ဓိံ ဒသဗလဿ ဝသနပရိဝေဏံ ကာရေတွာ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ မဒ္ဒရဋ္ဌေ သာဂလနဂရေ ရာဇကုလေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ၊ ခေမာတိဿာ နာမံ အကံသု. တဿာ သရီရဝဏ္ဏော သုဝဏ္ဏရသပိဉ္ဇရော ဝိယ အဟောသိ. သာ ဝယပ္ပတ္တာ ဗိမ္ဗိသာရရညော ဂေဟံ အဂမာသိ.

သာ တထာဂတေ ရာဇဂဟံ ဥပနိဿာယ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တေ ‘‘သတ္ထာ ကိရ ရူပေ ဒေါသံ ဒဿေတီ’’တိ ရူပမဒမတ္တာ ဟုတွာ ‘‘မယှမ္ပိ ရူပေ ဒေါသံ ဒဿေယျာ’’တိ ဘယေန ဒသဗလံ ဒဿနာယ န ဂစ္ဆတိ. ရာဇာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ သတ္ထု အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော၊ မာဒိသဿ စ နာမ အရိယသာဝကဿ အဂ္ဂမဟေသီ ဒသဗလံ ဒဿနာယ န ဂစ္ဆတိ၊ န မေ ဧတံ ရုစ္စတီ’’တိ. သော ကဝီဟိ ဝေဠုဝနုယျာနဿ ဝဏ္ဏံ ဗန္ဓာပေတွာ ‘‘ခေမာယ ဒေဝိယာ သဝနူပစာရေ ဂါယထာ’’တိ အာဟ. သာ ဥယျာနဿ ဝဏ္ဏံ သုတွာ ဂန္တုကာမာ ဟုတွာ ရာဇာနံ ပဋိပုစ္ဆိ. ရာဇာ ‘‘ဥယျာနံ ဂစ္ဆ၊ သတ္ထာရံ ပန အဒိသွာ အာဂန္တုံ န လဘိဿသီ’’တိ အာဟ. သာ ရညော ပဋိဝစနံ အဒတွာဝ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. ရာဇာ တာယ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တေ ပုရိသေ အာဟ – ‘‘သစေ ဒေဝီ ဥယျာနတော နိဝတ္တမာနာ ဒသဗလံ ပဿတိ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. သစေ န ပဿတိ၊ ရာဇာဏာယ နံ ဒဿေထာ’’တိ. အထ ခေါ သာ ဒေဝီ ဒိဝသဘာဂံ ဥယျာနေ စရိတွာ နိဝတ္တန္တီ ဒသဗလံ အဒိသွာဝ ဂန္တုံ အာရဒ္ဓါ. အထ နံ ရာဇပုရိသာ အတ္တနော အရုစိယာဝ ဒေဝိံ သတ္ထု သန္တိကံ နယိံသု.

သတ္ထာ တံ အာဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ ဣဒ္ဓိယာ ဧကံ ဒေဝစ္ဆရံ နိမ္မိနိတွာ တာလဝဏ္ဋံ ဂဟေတွာ ဗီဇမာနံ ဝိယ အကာသိ. ခေမာ ဒေဝီ တံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘မာနမှိ နဋ္ဌာ၊ ဧဝရူပါ နာမ ဒေဝစ္ဆရပ္ပဋိဘာဂါ ဣတ္ထိယော ဒသဗလဿ အဝိဒူရေ တိဋ္ဌန္တိ၊ အဟံ ဧတာသံ ပရိစာရိကာပိ နပ္ပဟောမိ၊ မာနမဒံ ဟိ နိဿာယ ပါပစိတ္တဿ ဝသေန နဋ္ဌာ’’တိ တံ နိမိတ္တံ ဂဟေတွာ တမေဝ ဣတ္ထိံ ဩလောကယမာနာ အဋ္ဌာသိ. အထဿာ ပဿန္တိယာဝ တထာဂတဿ အဓိဋ္ဌာနဗလေန သာ ဣတ္ထီ ပဌမဝယံ အတိက္ကမ္မ မဇ္ဈိမဝယေ ဌိတာ ဝိယ မဇ္ဈိမဝယံ အတိက္ကမ္မ ပစ္ဆိမဝယေ ဌိတာ ဝိယ စ ဝလိတ္တစာ ပလိတကေသာ ခဏ္ဍဝိရဠဒန္တာ အဟောသိ. တတော တဿာ ပဿန္တိယာဝ သဒ္ဓိံ တာလဝဏ္ဋေန ပရိဝတ္တိတွာ ပရိပတိ. တတော ခေမာ ပုဗ္ဗဟေတုသမ္ပန္နတ္တာ တသ္မိံ အာရမ္မဏေ အာပါထဂတေ ဧဝံ စိန္တေသိ – ‘‘ဧဝံဝိဓမ္ပိ နာမ သရီရံ ဧဝရူပံ ဝိပတ္တိံ ပါပုဏာတိ၊ မယှမ္ပိ သရီရံ ဧဝံဂတိကမေဝ ဘဝိဿတီ’’တိ. အထဿာ ဧဝံ စိန္တိတက္ခဏေ သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မပဒေ ဂါထမာဟ –

‘‘ယေ ရာဂရတ္တာနုပတန္တိ သောတံ၊

သယံကတံ မက္ကဋကောဝ ဇာလံ၊

ဧတမ္ပိ ဆေတွာန ဝဇန္တိ ဓီရာ၊

အနပေက္ခိနော သဗ္ဗဒုက္ခံ ပဟာယာ’’တိ.

သာ ဂါထာပရိယောသာနေ ဌိတပဒေ ဌိတာယေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အဂါရမဇ္ဈေ ဝသန္တေန နာမ အရဟတ္တံ ပတ္တေန တံဒိဝသမေဝ ပရိနိဗ္ဗာယိတဗ္ဗံ ဝါ ပဗ္ဗဇိတဗ္ဗံ ဝါ ဟောတိ၊ သာ ပန အတ္တနော အာယုသင်္ခါရာနံ ပဝတ္တနဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အတ္တနော ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနုဇာနာပေဿာမီ’’တိ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ရာဇနိဝေသနံ ဂန္တွာ ရာဇာနံ အနဘိဝါဒေတွာဝ အဋ္ဌာသိ. ရာဇာ ဣင်္ဂိတေနေဝ အညာသိ – ‘‘အရိယဓမ္မံ ပတ္တာ ဘဝိဿတီ’’တိ. အထ နံ အာဟ – ‘‘ဒေဝိ ဂတာ နု ခေါ သတ္ထုဒဿနာယာ’’တိ. မဟာရာဇ၊ တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌဒဿနံ ပရိတ္တံ၊ အဟံ ပန ဒသဗလံ သုဒိဋ္ဌမကာသိံ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇံ မေ အနုဇာနာထာတိ. ရာဇာ ‘‘သာဓု၊ ဒေဝီ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ သုဝဏ္ဏသိဝိကာယ ဘိက္ခုနိဥပဿယံ ဥပနေတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. အထဿာ ‘‘ခေမာထေရီ နာမ ဂိဟိဘာဝေ ဌတွာ အရဟတ္တံ ပတ္တာ’’တိ မဟာပညဘာဝေါ ပါကဋော အဟောသိ. ဣဒမေတ္ထ ဝတ္ထု. အထ သတ္ထာ အပရဘာဂေ ဇေတဝနေ နိသိန္နော ဘိက္ခုနိယော ပဋိပါဋိယာ ဌာနန္တရေ ဌပေန္တော ခေမာထေရိံ မဟာပညာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသီတိ.