အညာသိကောဏ္ဍညတ္ထေရဝတ္ထု
တတ္ထ ဧတဒဂ္ဂန္တိ ပဒံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ. ရတ္တညူနန္တိ ရတ္တိယော ဇာနန္တာနံ. ဌပေတွာ ဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ အညော သာဝကော အညာသိကောဏ္ဍညတ္ထေရတော ပဌမတရံ ပဗ္ဗဇိတော နာမ နတ္ထီတိ ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ ထေရော စိရကာလံ ရတ္တိယော ဇာနာတီတိ ရတ္တညူ. သဗ္ဗပဌမံ ဓမ္မဿ ပဋိဝိဒ္ဓတ္တာ ယဒါ တေန ဓမ္မော ပဋိဝိဒ္ဓေါ၊ စိရကာလတော ပဋ္ဌာယ တံ ရတ္တိံ ဇာနာတီတိပိ ရတ္တညူ. အပိစ ခီဏာသဝါနံ ရတ္တိဒိဝသပရိစ္ဆေဒေါ ပါကဋောဝ ဟောတိ၊ အယဉ္စ ပဌမခီဏာသဝေါတိ ဧဝမ္ပိ ရတ္တညူနံ သာဝကာနံ အယမေဝ အဂ္ဂေါ ပုရိမကောဋိဘူတော သေဋ္ဌော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ရတ္တညူနံ ယဒိဒံ အညာသိကောဏ္ဍညော’’တိ.
ဧတ္ထ စ ယဒိဒန္တိ နိပါတော၊ တဿ ထေရံ အဝေက္ခိတွာ ယော ဧသောတိ၊ အဂ္ဂသဒ္ဒံ အဝေက္ခိတွာ ယံ ဧတန္တိ အတ္ထော. အညာသိကောဏ္ဍညောတိ ဉာတကောဏ္ဍညော ပဋိဝိဒ္ဓကောဏ္ဍညော. တေနေဝါဟ – ‘‘အညာသိ ဝတ၊ ဘော၊ ကောဏ္ဍညော၊ အညာသိ ဝတ၊ ဘော၊ ကောဏ္ဍညောတိ. ဣတိ ဟိဒံ အာယသ္မတော ကောဏ္ဍညဿ အညာသိကောဏ္ဍညော တွေဝ နာမံ အဟောသီ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၁၀၈၁၊ မဟာဝ. ၁၇).
အယံ ပန ထေရော ကတရဗုဒ္ဓကာလေ ပုဗ္ဗပတ္ထနံ အဘိနီဟာရံ အကာသိ၊ ကဒါ ပဗ္ဗဇိတော၊ ကဒါနေန ပဌမံ ဓမ္မော အဓိဂတော၊ ကဒါ ဌာနန္တရေ ဌပိတောတိ ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗေသုပိ ဧတဒဂ္ဂေသု ပဉှကမ္မံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
တတ္ထ ဣမဿ တာဝ ထေရဿ ပဉှကမ္မေ အယမနုပုဗ္ဗိကထာ – ဣတော ကပ္ပသတသဟဿမတ္ထကေ ပဒုမုတ္တရော နာမ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ၊ တဿ ပဋိဝိဒ္ဓသဗ္ဗညုတညာဏဿ မဟာဗောဓိပလ္လင်္ကတော ဥဋ္ဌဟန္တဿ မဟာပထဝိယံ ဌပေတုံ ပါဒေ ဥက္ခိတ္တမတ္တေ ပါဒသမ္ပဋိစ္ဆနတ္ထံ မဟန္တံ ပဒုမပုပ္ဖံ ဥဂ္ဂဉ္ဆိ၊ တဿ ဓုရပတ္တာနိ နဝုတိဟတ္ထာနိ ဟောန္တိ၊ ကေသရံ တိံသဟတ္ထံ၊ ကဏ္ဏိကာ ဒွါဒသဟတ္ထာ၊ ပါဒေန ပတိဋ္ဌိတဋ္ဌာနံ ဧကာဒသဟတ္ထံ. တဿ ပန ဘဂဝတော သရီရံ အဋ္ဌပဏ္ဏာသဟတ္ထုဗ္ဗေဓံ အဟောသိ. တဿ ပဒုမကဏ္ဏိကာယ ဒက္ခိဏပါဒေ ပတိဋ္ဌဟန္တေ မဟာတုမ္ဗမတ္တာ ရေဏု ဥဂ္ဂန္တွာ သရီရံ ဩကိရမာနာ ဩတရိ၊ ဝါမပါဒဿ ဌပနကာလေပိ တထာရူပံယေဝ ပဒုမံ ဥဂ္ဂန္တွာ ပါဒံ သမ္ပဋိစ္ဆိ. တတောပိ ဥဂ္ဂန္တွာ ဝုတ္တပ္ပမာဏာဝ ရေဏု သရီရံ ဩကိရိ. တံ ပန ရေဏုံ အဘိဘဝမာနာ တဿ ဘဂဝတော သရီရပ္ပဘာ နိက္ခမိတွာ ယန္တနာဠိကာယ ဝိဿဋ္ဌသုဝဏ္ဏရသဓာရာ ဝိယ သမန္တာ ဒွါဒသယောဇနဋ္ဌာနံ ဧကောဘာသံ အကာသိ. တတိယပါဒုဒ္ဓရဏကာလေ ပထမုဂ္ဂတံ ပဒုမံ အန္တရဓာယိ၊ ပါဒသမ္ပဋိစ္ဆနတ္ထံ အညံ နဝံ ပဒုမံ ဥဂ္ဂဉ္ဆိ. ဣမိနာဝ နိယာမေန ယတ္ထ ယတ္ထ ဂန္တုကာမော ဟောတိ၊ တတ္ထ တတ္ထာပိ မဟာပဒုမံ ဥဂ္ဂစ္ဆတိ. တေနေဝဿ ‘‘ပဒုမုတ္တရသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ’’တိ နာမံ အဟောသိ.
ဧဝံ သော ဘဂဝါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဘိက္ခုသတသဟဿပရိဝါရော မဟာဇနဿ သင်္ဂဟတ္ထာယ ဂါမနိဂမရာဇဓာနီသု ဘိက္ခာယ စရန္တော ဟံသဝတီနဂရံ သမ္ပာပုဏိ. တဿ အာဂတဘာဝံ သုတွာ ပိတာ မဟာရာဇာ ပစ္စုဂ္ဂမနံ အကာသိ. သတ္ထာ တဿ ဓမ္မကထံ ကထေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ကေစိ သောတာပန္နာ ကေစိ သကဒါဂါမီ ကေစိ အနာဂါမီ ကေစိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. ရာဇာ သွာတနာယ ဒသဗလံ နိမန္တေတွာ ပုနဒိဝသေ ကာလံ အာရောစာပေတွာ ဘိက္ခုသတသဟဿပရိဝါရဿ ဘဂဝတော သကနိဝေသနေ မဟာဒါနံ အဒါသိ. သတ္ထာ ဘတ္တာနုမောဒနံ ကတွာ ဝိဟာရမေဝ ဂတော. တေနေဝ နိယာမေန ပုနဒိဝသေ နာဂရာ၊ ပုနဒိဝသေ ရာဇာတိ ဒီဃမဒ္ဓါနံ ဒါနံ အဒံသု.
တသ္မိံ ကာလေ အယံ ထေရော ဟံသဝတီနဂရေ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တော. ဧကဒိဝသံ ဗုဒ္ဓါနံ ဓမ္မဒေသနာကာလေ ဟံသဝတီနဂရဝါသိနော ဂန္ဓမာလာဒိဟတ္ထေ ယေန ဗုဒ္ဓေါ၊ ယေန ဓမ္မော၊ ယေန သံဃော၊ တန္နိန္နေ တပ္ပေါဏေ တပ္ပဗ္ဘာရေ ဂစ္ဆန္တေ ဒိသွာ တေန မဟာဇနေန သဒ္ဓိံ ဓမ္မဒေသနဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. တသ္မိဉ္စ သမယေ ပဒုမုတ္တရော ဘဂဝါ အတ္တနော သာသနေ ပဌမံ ပဋိဝိဒ္ဓဓမ္မံ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. သော ကုလပုတ္တော တံ ကာရဏံ သုတွာ ‘‘မဟာ ဝတာယံ ဘိက္ခု၊ ဌပေတွာ ကိရ ဗုဒ္ဓံ အညော ဣမိနာ ပဌမတရံ ပဋိဝိဒ္ဓဓမ္မော နာမ နတ္ထိ. အဟော ဝတာဟမ္ပိ အနာဂတေ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဌမံ ဓမ္မံ ပဋိဝိဇ္ဈနသမတ္ထော ဘဝေယျ’’န္တိ စိန္တေတွာ ဒေသနာပရိယောသာနေ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘သွေ မယှံ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ နိမန္တေသိ. သတ္ထာ အဓိဝါသေသိ.
သော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ သကနိဝေသနံ ဂန္တွာ သဗ္ဗရတ္တိံ ဗုဒ္ဓါနံ နိသဇ္ဇနဋ္ဌာနံ ဂန္ဓဒါမမာလာဒါမာဒီဟိ အလင်္ကရိတွာ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန သကနိဝေသနေ ဘိက္ခုသတသဟဿပရိဝါရဿ ဘဂဝတော ဝိစိတြယာဂုခဇ္ဇကပရိဝါရံ နာနာရသသူပဗျဉ္ဇနံ ဂန္ဓသာလိဘောဇနံ ဒတွာ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ တိစီဝရပဟောနကေ ဝင်္ဂပဋ္ဋေ တထာဂတဿ ပါဒမူလေ ဌပေတွာ စိန္တေသိ – ‘‘နာဟံ ပရိတ္တကဿ ဌာနဿတ္ထာယ စရာမိ၊ မဟန္တံ ဌာနံ ပတ္ထေန္တော စရာမိ၊ န ခေါ ပန သက္ကာ ဧကမေဝ ဒိဝသံ ဒါနံ ဒတွာ တံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေတု’’န္တိ ‘‘အနုပဋိပါဋိယာ သတ္တ ဒိဝသာနိ မဟာဒါနံ ဒတွာ ပတ္ထေဿာမီ’’တိ. သော တေနေဝ နိယာမေန သတ္တ ဒိဝသာနိ မဟာဒါနံ ဒတွာ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ ဒုဿကောဋ္ဌာဂါရံ ဝိဝရာပေတွာ ဥတ္တမသုခုမဝတ္ထံ ဗုဒ္ဓါနံ ပါဒမူလေ ဌပေတွာ ဘိက္ခုသတသဟဿံ တိစီဝရေန အစ္ဆာဒေတွာ တထာဂတံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ယော တုမှေဟိ ဣတော သတ္တဒိဝသမတ္ထကေ ဘိက္ခု ဧတဒဂ္ဂေ ဌပိတော၊ အဟမ္ပိ သော ဘိက္ခု ဝိယ အနာဂတေ ဥပ္ပဇ္ဇနကဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ပဌမံ ဓမ္မံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ သမတ္ထော ဘဝေယျ’’န္တိ ဝတွာ သတ္ထု ပါဒမူလေ သီသံ ကတွာ နိပဇ္ဇိ.
သတ္ထာ တဿ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ဣမိနာ ကုလပုတ္တေန မဟာအဓိကာရော ကတော၊ သမိဇ္ဈိဿတိ နု ခေါ ဧတဿ အယံ ပတ္ထနာ နော’’တိ အနာဂတံသဉာဏံ ပေသေတွာ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘သမိဇ္ဈိဿတီ’’တိ ပဿိ. ဗုဒ္ဓါနဉှိ အတီတံ ဝါ အနာဂတံ ဝါ ပစ္စုပ္ပန္နံ ဝါ အာရဗ္ဘ အာဝဇ္ဇေန္တာနံ အာဝရဏံ နာမ နတ္ထိ၊ အနေကကပ္ပကောဋိသတသဟဿန္တရမ္ပိ စ အတီတံ ဝါ အနာဂတံ ဝါ စက္ကဝါဠသဟဿန္တရမ္ပိ စ ပစ္စုပ္ပန္နံ ဝါ အာဝဇ္ဇနပဋိဗဒ္ဓမေဝ မနသိကာရပဋိဗဒ္ဓမေဝ ဟောတိ. ဧဝံ အပ္ပဋိဝတ္တိယေန ဉာဏေန သော ဘဂဝါ ဣဒံ အဒ္ဒသ – ‘‘အနာဂတေ သတသဟဿကပ္ပပရိယောသာနေ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ တဒါ ဣမဿ ပတ္ထနာ သမိဇ္ဈိဿတီ’’တိ. အထ နံ ဧဝမာဟ – ‘‘အမ္ဘော၊ ကုလပုတ္တ၊ အနာဂတေ သတသဟဿကပ္ပပရိယောသာနေ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ တွံ တဿ ပဌမကဓမ္မဒေသနာယ တေပရိဝဋ္ဋဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ္တန္တပရိယောသာနေ အဋ္ဌာရသဟိ ဗြဟ္မကောဋီဟိ သဒ္ဓိံ သဟဿနယသမ္ပန္နေ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိဿသီ’’တိ.
ဣတိ သတ္ထာ တံ ကုလပုတ္တံ ဗျာကရိတွာ စတုရာသီတိ ဓမ္မက္ခန္ဓသဟဿာနိ ဒေသေတွာ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယိ. တဿ ပရိနိဗ္ဗုတဿ သရီရံ သုဝဏ္ဏက္ခန္ဓော ဝိယ ဧကဂ္ဃနံ အဟောသိ၊ သရီရစေတိယံ ပနဿုဗ္ဗေဓေန သတ္တယောဇနိကံ အကံသု. ဣဋ္ဌကာ သုဝဏ္ဏမယာ အဟေသုံ၊ ဟရိတာလမနောသိလာယ မတ္တိကာကိစ္စံ၊ တေလေန ဥဒကကိစ္စံ သာဓယိံသု. ဗုဒ္ဓါနံ ဓရမာနကာလေ သရီရပ္ပဘာ ဒွါဒသယောဇနိကံ ဖရိ၊ ပရိနိဗ္ဗုတာနံ ပန တေသံ ရသ္မိ နိက္ခမိတွာ သမန္တာ ယောဇနသတံ အဝတ္ထရိ.
အယံ သေဋ္ဌိ ဗုဒ္ဓါနံ သရီရစေတိယံ ပရိဝါရေတွာ သဟဿရတနဂ္ဃိယာနိ ကာရေသိ. စေတိယပတိဋ္ဌာပနဒိဝသေ အန္တောစေတိယေ ရတနဃရံ ကာရေသိ. သော ဝဿသတသဟဿံ မဟန္တံ ဒါနာဒိမယံ ကလျာဏကမ္မံ ကတွာ တတော စုတော ဒေဝပုရေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ ဒေဝေသု စ မနုဿေသု စ သံသရန္တဿေဝ နဝနဝုတိ ကပ္ပသဟဿာနိ နဝ ကပ္ပသတာနိ နဝ စ ကပ္ပါ သမတိက္ကန္တာ. ဧတ္တကဿ ကာလဿ အစ္စယေန ဣတော ဧကနဝုတိကပ္ပမတ္ထကေ အယံ ကုလပုတ္တော ဗန္ဓုမတီနဂရဿ ဒွါရသမီပေ ဂါမေ ကုဋုမ္ဗိယဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တော. တဿ မဟာကာလောတိ နာမံ အဟောသိ၊ ကနိဋ္ဌဘာတာ ပနဿ စူဠကာလော နာမ.
တသ္မိံ သမယေ ဝိပဿီ ဗောဓိသတ္တော တုသိတပုရာ စဝိတွာ ဗန္ဓုမတီနဂရေ ဗန္ဓုမဿ ရညော အဂ္ဂမဟေသိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တော. အနုက္ကမေန သဗ္ဗညုတံ ပတွာ ဓမ္မဒေသနတ္ထာယ မဟာဗြဟ္မုနာ အာယာစိတော ‘‘ကဿ နု ခေါ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ အတ္တနော ကနိဋ္ဌံ ခဏ္ဍံ နာမ ရာဇကုမာရံ တိဿဉ္စ ပုရောဟိတပုတ္တံ ‘‘ပဌမံ ဓမ္မံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ သမတ္ထာ’’တိ ဒိသွာ ‘‘တေသဉ္စ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမိ၊ ပိတု စ သင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’’တိ ဗောဓိမဏ္ဍတော အာကာသေနေဝ အာဂန္တွာ ခေမေ မိဂဒါယေ ဩတိဏ္ဏော တေ ပက္ကောသာပေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ တေ ဒွေပိ ဇနာ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ အရဟတ္တဖလေ ပတိဋ္ဌဟိံသု.
အထာပရေပိ ဗောဓိသတ္တကာလေ အနုပဗ္ဗဇိတာ စတုရာသီတိသဟဿာ ကုလပုတ္တာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ သတ္ထု သန္တိကံ အာဂန္တွာ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အရဟတ္တဖလေ ပတိဋ္ဌဟိံသု. သတ္ထာ တံ တတ္ထေဝ ခဏ္ဍတ္ထေရံ အဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနေ၊ တိဿတ္ထေရံ ဒုတိယသာဝကဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. ရာဇာပိ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ‘‘ပုတ္တံ ပဿိဿာမီ’’တိ ဥယျာနံ ဂန္တွာ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ တီသု သရဏေသု ပတိဋ္ဌာယ သတ္ထာရံ သွာတနာယ နိမန္တေတွာ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.
သော ပါသာဒဝရဂတော နိသီဒိတွာ စိန္တေသိ – ‘‘မယှံ ဇေဋ္ဌပုတ္တော နိက္ခမိတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဇာတော၊ ဒုတိယပုတ္တော မေ အဂ္ဂသာဝကော၊ ပုရောဟိတပုတ္တော ဒုတိယသာဝကော. ဣမေ စ အဝသေသဘိက္ခူ ဂိဟိကာလေပိ မယှံ ပုတ္တမေဝ ပရိဝါရေတွာ ဝိစရိံသု၊ ဣမေ ပုဗ္ဗေပိ ဒါနိပိ မယှမေဝ ဘာရာ၊ အဟမေဝ တေ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟိဿာမိ၊ အညေသံ ဩကာသံ န ဒဿာမီ’’တိ. ဝိဟာရဒွါရကောဋ္ဌကတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ရာဇဂေဟဒွါရာ ဥဘောသု ပဿေသု ခဒိရပါကာရံ ကာရေတွာ ဝတ္ထေဟိ ပဋိစ္ဆာဒါပေတွာ ဥပရိ သုဝဏ္ဏတာရကဝိစိတ္တံ သမောလမ္ဗိတတာလက္ခန္ဓမတ္တဝိဝိဓပုပ္ဖဒါမဝိတာနံ ကာရေတွာ ဟေဋ္ဌာဘူမိံ ဝိစိတ္တတ္ထရဏေဟိ သန္ထရာပေတွာ အန္တော ဥဘောသု ပဿေသု မာလာဂစ္ဆကေသု ပုဏ္ဏဃဋေ သကလမဂ္ဂဝါသတ္ထာယ စ ဂန္ဓန္တရေသု ပုပ္ဖါနိ ပုပ္ဖန္တရေသု ဂန္ဓေ စ ဌပါပေတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ. ဘဂဝါ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော အန္တောသာဏိယာဝ ရာဇဂေဟံ ဂန္တွာ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ဝိဟာရံ ပစ္စာဂစ္ဆတိ. အညော ကောစိ ဒဋ္ဌုမ္ပိ န လဘတိ၊ ကုတော ပန ဘိက္ခံ ဝါ ဒါတုံ ပူဇံ ဝါ ကာတုံ.
နာဂရာ စိန္တေသုံ – ‘‘အဇ္ဇ သတ္ထု လောကေ ဥပ္ပန္နဿ သတ္တမာသာဓိကာနိ သတ္တ သံဝစ္ဆရာနိ၊ မယဉ္စ ဒဋ္ဌုမ္ပိ န လဘာမ၊ ပဂေဝ ဘိက္ခံ ဝါ ဒါတုံ ပူဇံ ဝါ ကာတုံ ဓမ္မံ ဝါ သောတုံ. ရာဇာ ‘မယှံ ဧဝ ဗုဒ္ဓေါ၊ မယှံ ဓမ္မော၊ မယှံ သံဃော’တိ မမာယိတွာ သယမေဝ ဥပဋ္ဌဟတိ. သတ္ထာ စ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော သဒေဝကဿ လောကဿ အတ္ထာယ ဥပ္ပန္နော၊ န ရညောယေဝ အတ္ထာယ. န ဟိ ရညောယေဝ နိရယော ဥဏှော၊ အညေသံ နီလုပ္ပလဝနသဒိသော. တသ္မာ ရာဇာနံ ဧဝံ ဝဒါမ ‘သစေ နော သတ္ထာရံ ဒေတိ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ ဒေတိ၊ ရညာ သဒ္ဓိံ ယုဇ္ဈိတွာ သံဃံ ဂဟေတွာ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကရောမ. န သက္ကာ ခေါ ပန သုဒ္ဓနာဂရေဟေဝ ဧဝံ ကာတုံ၊ ဧကံ ဇေဋ္ဌကပုရိသမ္ပိ ဂဏှာမာ’’’တိ သေနာပတိံ ဥပသင်္ကမိတွာ တဿ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ ‘‘သာမိ ကိံ အမှာကံ ပက္ခော ဟောဟိသိ၊ ဥဒါဟု ရညော’’တိ အာဟံသု. သော အာဟ – ‘‘တုမှာကံ ပက္ခော ဟောမိ၊ အပိစ ခေါ ပန ပဌမဒိဝသော မယှံ ဒါတဗ္ဗော’’တိ. တေ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု.
သော ရာဇာနံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘နာဂရာ၊ ဒေဝ၊ တုမှာကံ ကုပိတာ’’တိ အာဟ. ကိမတ္ထံ တာတာတိ? သတ္ထာရံ ကိရ တုမှေဝ ဥပဋ္ဌဟထ၊ အမှေ န လဘာမာတိ. သစေ ဣဒါနိပိ လဘန္တိ၊ န ကုပ္ပန္တိ. အလဘန္တာ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ယုဇ္ဈိတုကာမာ၊ ဒေဝါတိ. ယုဇ္ဈာမိ၊ တာတ၊ န ဘိက္ခုသံဃံ ဒေမီတိ. ဒေဝ၊ တုမှာကံ ဒါသာ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ယုဇ္ဈာမာတိ ဝဒန္တိ၊ တုမှေ ကံ ဂဏှိတွာ ယုဇ္ဈိဿထာတိ? နနု တွံ သေနာပတီတိ? နာဂရေဟိ ဝိနာ အသမတ္ထော အဟံ၊ ဒေဝါတိ. တတော ရာဇာ ‘‘ဗလဝန္တော နာဂရာ၊ သေနာပတိပိ တေသံယေဝ ပက္ခော’’တိ ဉတွာ ‘‘အညာနိ သတ္တမာသာဓိကာနိ သတ္တ သံဝစ္ဆရာနိ မယှံ ဘိက္ခုသံဃံ ဒေန္တူ’’တိ အာဟ. နာဂရာ န သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. ရာဇာ ‘‘ဆဗ္ဗဿာနိ ပဉ္စဝဿာနီ’’တိ ဧဝံ ဟာပေတွာ အညေ သတ္တ ဒိဝသေ ယာစိ. နာဂရာ ‘‘အတိကက္ခဠံ ဒါနိ ရညာ သဒ္ဓိံ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ အနုဇာနိံသု. ရာဇာ သတ္တမာသာဓိကာနံ သတ္တန္နံ သံဝစ္ဆရာနံ သဇ္ဇိတံ ဒါနမုခံ သတ္တန္နမေဝ ဒိဝသာနံ သဇ္ဇေတွာ ဆ ဒိဝသေ ကေသဉ္စိ အပဿန္တာနံယေဝ ဒါနံ ဒတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ နာဂရေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘သက္ခိဿထ၊ တာတာ၊ ဧဝရူပံ ဒါနံ ဒါတု’’န္တိ အာဟ. တေပိ ‘‘နနု အမှေယေဝ နိဿာယေတံ ဒေဝဿ ဥပ္ပန္န’’န္တိ ဝတွာ ‘‘သက္ခိဿာမာ’’တိ အာဟံသု. ရာဇာ ပိဋ္ဌိဟတ္ထေန အဿူနိ ပုဉ္ဆမာနော ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အဋ္ဌသဋ္ဌိဘိက္ခုသတသဟဿံ အညဿု ဘာရံ အကတွာ ယာဝဇီဝံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟိဿာမီတိ စိန္တေသိံ၊ နာဂရာနံ ဒါနိ မေ အနုညာတံ၊ နာဂရာ ဟိ ‘မယံ ဒါနံ ဒါတုံ န လဘာမာ’တိ ဘဂဝါ ကုပ္ပန္တိ. သွေဝ ပဋ္ဌာယ တေသံ အနုဂ္ဂဟံ ကရောထာ’’တိ အာဟ.
အထ ဒုတိယဒိဝသေ သေနာပတိ မဟာဒါနံ အဒါသိ. တတော နာဂရာ ရညာ ကတသက္ကာရတော ဥတ္တရိတရံ သက္ကာရသမ္မာနံ ကတွာ ဒါနံ အဒံသု. ဧတေနေဝ နိယာမေန သကလနဂရဿ ပဋိပါဋိယာ ဂတာယ ဒွါရဂါမဝါသိနော သက္ကာရသမ္မာနံ သဇ္ဇယိံသု. မဟာကာလကုဋုမ္ဗိကော စူဠကာလံ အာဟ – ‘‘ဒသဗလဿ သက္ကာရသမ္မာနံ သွေဝ အမှာကံ ပါပုဏာတိ၊ ကိံ သက္ကာရံ ကရိဿာမာ’’တိ? တွမေဝ ဘာတိက ဇာနာဟီတိ. သစေ မယှံ ရုစိယာ ကရောသိ၊ အမှာကံ သောဠသကရီသမတ္တေသု ခေတ္တေသု ဂဟိတဂဗ္ဘာ သာလိယော အတ္ထိ. သာလိဂဗ္ဘံ ဖာလေတွာ အာဒါယ ဗုဒ္ဓါနံ အနုစ္ဆဝိကံ ပစာပေမာတိ. ဧဝံ ကယိရမာနေ ကဿစိ ဥပကာရော န ဟောတိ၊ တသ္မာ နေတံ မယှံ ရုစ္စတီတိ. သစေ တွံ ဧဝံ န ကရောသိ၊ အဟံ မယှံ သန္တကံ မမာယိတုံ လဘာမီတိ သောဠသကရီသမတ္တံ ခေတ္တံ မဇ္ဈေ ဘိန္ဒိတွာ အဋ္ဌကရီသဋ္ဌာနေ သီမံ ဌပေတွာ သာလိဂဗ္ဘံ ဖာလေတွာ အာဒါယ အသမ္ဘိန္နေ ခီရေ ပစာပေတွာ စတုမဓုရံ ပက္ခိပိတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ သံဃဿ အဒါသိ. ကုဋုမ္ဗိကဿ ခေါ ဂဗ္ဘံ ဖာလေတွာ ဂဟိတဂဟိတဋ္ဌာနံ ပုန ပူရတိ. ပုထုကကာလေ ပုထုကဂ္ဂံ နာမ အဒါသိ၊ ဂါမဝါသီဟိ သဒ္ဓိံ အဂ္ဂသဿံ နာမ အဒါသိ၊ လာယနေ လာယနဂ္ဂံ၊ ဝေဏိကရဏေ ဝေဏဂ္ဂံ၊ ကလာပါဒီသု ကလာပဂ္ဂံ ခလဂ္ဂံ ခလဘဏ္ဍဂ္ဂံ ကောဋ္ဌဂ္ဂန္တိ. ဧဝံ သော ဧကသဿေဝ နဝ ဝါရေ အဂ္ဂဒါနံ အဒါသိ. တမ္ပိ သဿံ အတိရေကံ ဥဋ္ဌာနသမ္ပန္နံ အဟောသိ.
ယာဝ ဗုဒ္ဓါ ဓရတိ၊ ယာဝ စ သံဃော ဓရတိ၊ ဧတေနေဝ နိယာမေန ကလျာဏကမ္မံ ကတွာ တတော စုတော ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဒေဝေသု စေဝ မနုဿေသု စ သံသရန္တော ဧကနဝုတိကပ္ပေ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ အမှာကံ သတ္ထု လောကေ ဥပ္ပန္နကာလေ ကပိလဝတ္ထုနဂရဿ အဝိဒူရေ ဒေါဏဝတ္ထုဗြာဟ္မဏဂါမေ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ကောဏ္ဍညမာဏဝေါတိ နာမံ အကံသု. သော ဝုဍ္ဎိမနွာယ တယော ဝေဒေ ဥဂ္ဂဟေတွာ လက္ခဏမန္တာနံ ပါရံ အဂမာသိ. တေန သမယေန အမှာကံ ဗောဓိသတ္တော တုသိတပုရာ စဝိတွာ ကပိလဝတ္ထုပုရေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ အဋ္ဌုတ္တရံ ဗြာဟ္မဏသတံ အဟတဝတ္ထေဟိ အစ္ဆာဒေတွာ အပ္ပေါဒကံ မဓုပါယာသံ ပါယေတွာ တေသံ အန္တရေ အဋ္ဌ ဇနေ ဥစ္စိနိတွာ မဟာတလေ နိသီဒါပေတွာ အလင်္ကတပဋိယတ္တံ ဗောဓိသတ္တံ ဒုကူလစုမ္ဗဋကေ နိပဇ္ဇာပေတွာ လက္ခဏပရိဂ္ဂဟဏတ္ထံ တေသံ သန္တိကံ အာနယိံသု. ဓုရာသနေ နိသိန္နဗြာဟ္မဏော မဟာပုရိသဿ သရီရသမ္ပတ္တိံ ဩလောကေတွာ ဒွေ အင်္ဂုလိယော ဥက္ခိပိ. ဧဝံ ပဋိပါဋိယာ သတ္တ ဇနာ ဥက္ခိပိံသု. တေသံ ပန သဗ္ဗနဝကော ကောဏ္ဍညမာဏဝေါ၊ သော ဗောဓိသတ္တဿ လက္ခဏဝရနိပ္ဖတ္တိံ ဩလောကေတွာ ‘‘အဂါရမဇ္ဈေ ဌာနကာရဏံ နတ္ထိ၊ ဧကန္တေနေသ ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဧကမေဝ အင်္ဂုလိံ ဥက္ခိပိ. ဣတရေ ပန သတ္တ ဇနာ ‘‘သစေ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသိဿတိ၊ ရာဇာ ဘဝိဿတိ စက္ကဝတ္တီ. သစေ ပဗ္ဗဇိဿတိ၊ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဒွေ ဂတိယော ဒိသွာ ဒွေ အင်္ဂုလိယော ဥက္ခိပိံသု. အယံ ပန ကောဏ္ဍညော ကတာဓိကာရော ပစ္ဆိမဘဝိကသတ္တော ပညာယ ဣတရေ သတ္တ ဇနေ အဘိဘဝိတွာ ‘‘ဣမေဟိ လက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတဿ အဂါရမဇ္ဈေ ဌာနကရဏံ နာမ နတ္ထိ၊ နိဿံသယံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဧကမေဝ ဂတိံ အဒ္ဒသ၊ တသ္မာ ဧကံ အင်္ဂုလိံ ဥက္ခိပိ. တတော ဗြာဟ္မဏာ အတ္တနော ဃရာနိ ဂန္တွာ ပုတ္တေ အာမန္တယိံသု – ‘‘တာတာ၊ အမှေ မဟလ္လကာ၊ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇဿ ပုတ္တံ သဗ္ဗညုတပ္ပတ္တံ မယံ သမ္ဘာဝေယျာမ ဝါ နော ဝါ. တုမှေ တသ္မိံ ကုမာရေ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တေ တဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇေယျာထာ’’တိ.
သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇာပိ ဗောဓိသတ္တဿ ဓာတိယော အာဒိံ ကတွာ ပရိဟာရံ ဥပဋ္ဌပေန္တော ဗောဓိသတ္တံ ဝုဒ္ဓိံ အာပါဒေသိ. မဟာသတ္တောပိ ဝုဒ္ဓိပ္ပတ္တော ဒေဝေါ ဝိယ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ ပရိပက္ကေ ဉာဏေ ကာမေသု အာဒီနဝံ နေက္ခမ္မေ စ အာနိသံသံ ဒိသွာ ရာဟုလကုမာရဿ ဇာတဒိဝသေ ဆန္နသဟာယော ကဏ္ဍကံ အာရုယှ ဒေဝတာဟိ ဝိဝဋေန ဒွါရေန မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခမိတွာ တေနေဝ ရတ္တိဘာဂေန တီဏိ ရဇ္ဇာနိ အတိက္ကမိတွာ အနောမာနဒီတီရေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဃဋိကာရမဟာဗြဟ္မုနာ အာဘတေ အရဟဒ္ဓဇေ ဂဟိတမတ္တေယေဝ ဝဿသဋ္ဌိကတ္ထေရော ဝိယ ပါသာဒိကေန ဣရိယာပထေန ရာဇဂဟံ ပတွာ တတ္ထ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပဏ္ဍဝပဗ္ဗတစ္ဆာယာယ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ရညာ မာဂဓေန ရဇ္ဇသိရိယာ နိမန္တိယမာနောပိ တံ ပဋိက္ခိပိတွာ အနုက္ကမေန ဥရုဝေလံ ဂန္တွာ ‘‘ရမဏီယော ဝတ အယံ ဘူမိဘာဂေါ၊ အလံ ဝတိဒံ ကုလပုတ္တဿ ပဓာနတ္ထိကဿ ပဓာနာယာ’’တိ ပဓာနာဘိမုခံ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာ တတ္ထ ဝါသံ ဥပဂတော.
တေန သမယေန ဣတရေ သတ္တ ဗြာဟ္မဏာ ယထာကမ္မံ ဂတာ၊ သဗ္ဗဒဟရော ပန လက္ခဏပရိဂ္ဂါဟကော ကောဏ္ဍညမာဏဝေါ အရောဂေါ. သော ‘‘မဟာပုရိသော ပဗ္ဗဇိတော’’တိ သုတွာ တေသံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပုတ္တေ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘သိဒ္ဓတ္ထကုမာရော ကိရ ပဗ္ဗဇိတော. သော ဟိ နိဿံသယံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ. သစေ တုမှာကံ ပိတရော အရောဂါ အဿု၊ အဇ္ဇ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇေယျုံ. သစေ တုမှေပိ ဣစ္ဆထ၊ ဧထ မယံ တံ မဟာပုရိသမနုပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. တေ သဗ္ဗေ ဧကစ္ဆန္ဒာ ဘဝိတုံ နာသက္ခိံသု. တယော ဇနာ န ပဗ္ဗဇိံသု၊ ကောဏ္ဍညဗြာဟ္မဏံ ဇေဋ္ဌကံ ကတွာ ဣတရေ စတ္တာရော ပဗ္ဗဇိံသု. ဣမေ ပဉ္စ ပဗ္ဗဇိတွာ ဂါမနိဂမရာဇဓာနီသု ဘိက္ခာယ စရန္တာ ဗောဓိသတ္တဿ သန္တိကံ အဂမိံသု. တေ ဆဗ္ဗဿာနိ ဗောဓိသတ္တေ မဟာပဓာနံ ပဒဟန္တေ ‘‘ဣဒါနိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ ဣဒါနိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ မဟာသတ္တံ ဥပဋ္ဌဟမာနာ သန္တိကာဝစရာဝဿ အဟေသုံ. ယဒါ ပန ဗောဓိသတ္တော ဧကတိလတဏ္ဍုလာဒီဟိ ဝီတိနာမေန္တောပိ ဒုက္ကရကာရိကာယ အရိယဓမ္မပဋိဝေဓဿ အဘာဝံ ဉတွာ ဩဠာရိကံ အာဟာရံ အာဟရိ၊ တဒါ တေ ပက္ကမိတွာ ဣသိပတနံ အဂမံသု.
အထ ဗောဓိသတ္တော ဩဠာရိကာဟာရပရိဘောဂေန ဆဝိမံသလောဟိတပါရိပူရိံ ကတွာ ဝိသာခပုဏ္ဏမဒိဝသေ သုဇာတာယ ဒိန္နံ ဝရဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတွာ သုဝဏ္ဏပါတိံ နဒိယာ ပဋိသောတံ ခိပိတွာ ‘‘အဇ္ဇ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿာမီ’’တိ ကတသန္နိဋ္ဌာနော သာယနှသမယေ ကာလေန နာဂရာဇေန အနေကေဟိ ထုတိသတေဟိ အဘိတ္ထဝိယမာနော မဟာဗောဓိမဏ္ဍံ အာရုယှ အစလဋ္ဌာနေ ပါစီနလောကဓာတုအဘိမုခေါ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိတွာ စတုရင်္ဂသမန္နာဂတံ ဝီရိယံ အဓိဋ္ဌာယ သူရိယေ ဓရမာနေယေဝ မာရဗလံ ဝိဓမိတွာ ပဌမယာမေ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရိတွာ မဇ္ဈိမယာမေ ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓေတွာ ပစ္စူသကာလသမနန္တရေ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေ ဉာဏံ ဩတာရေတွာ အနုလောမပဋိလောမံ ပစ္စယာကာရဝဋ္ဋံ သမ္မသန္တော သဗ္ဗဗုဒ္ဓေဟိ ပဋိဝိဒ္ဓံ အသာဓာရဏံ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာယ ဖလသမာပတ္တိယာ တတ္ထေဝ သတ္တာဟံ ဝီတိနာမေသိ.
ဧတေနေဝ ဥပါယေန သတ္တသတ္တာဟံ ဗောဓိမဏ္ဍေ ဝိဟရိတွာ ရာဇာယတနမူလေ မဓုပိဏ္ဍိကဘောဇနံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ပုန အဇပါလနိဂြောဓမူလံ အာဂန္တွာ တတ္ထ နိသိန္နော ဓမ္မဂမ္ဘီရတံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ အပ္ပေါဿုက္ကတာယ စိတ္တေ နမန္တေ မဟာဗြဟ္မုနာ ယာစိတော ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော တိက္ခိန္ဒြိယာဒိဘေဒေ သတ္တေ ဒိသွာ မဟာဗြဟ္မုနော ဓမ္မဒေသနာယ ပဋိညံ ဒတွာ ‘‘ကဿ နု ခေါ အဟံ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမီ’’တိ အာဠာရုဒကာနံ ကာလကတဘာဝံ ဉတွာ ပုန စိန္တေန္တော ‘‘ဗဟူပကာရာ ခေါ ပန မေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ၊ ယေ မံ ပဓာနပဟိတတ္တံ ဥပဋ္ဌဟိံသု. ယံနူနာဟံ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ’’န္တိ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေသိ. ဣဒံ ပန သဗ္ဗမေဝ ဗုဒ္ဓါနံ ပရိဝိတက္ကမတ္တမေဝ၊ ဌပေတွာ ပန ကောဏ္ဍညဗြာဟ္မဏံ အညော ကောစိ ပဌမံ ဓမ္မံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ. သောပိ ဧတဒတ္ထမေဝ ကပ္ပသတသဟဿံ အဓိကာရကမ္မံ အကာသိ၊ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ နဝ ဝါရေ အဂ္ဂသဿဒါနံ အဒါသိ.
အထ သတ္ထာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အနုပုဗ္ဗေန ဣသိပတနံ ဂန္တွာ ယေန ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ၊ တေနုပသင်္ကမိ. တေ တထာဂတံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာဝ အတ္တနော ကတိကာယ သဏ္ဌာတုံ နာသက္ခိံသု. ဧကော ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေသိ၊ ဧကော အာသနံ ပညာပေသိ၊ ဧကော ပါဒေါဒကံ ပစ္စုပဋ္ဌာပေသိ၊ ဧကော ပါဒေ ဓောဝိ၊ ဧကော တာလဝဏ္ဋံ ဂဟေတွာ ဗီဇမာနော ဌိတော. ဧဝံ တေသု ဝတ္တံ ဒဿေတွာ သန္တိကေ နိသိန္နေသု ကောဏ္ဍညတ္ထေရံ ကာယသက္ခိံ ကတွာ သတ္ထာ အနုတ္တရံ တေပရိဝဋ္ဋံ ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ္တန္တံ အာရဘိ. မနုဿပရိသာ ပဉ္စ ဇနာဝ အဟေသုံ၊ ဒေဝပရိသာ အပရိစ္ဆိန္နာ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ကောဏ္ဍညတ္ထေရော အဋ္ဌာရသဟိ မဟာဗြဟ္မကောဋီဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတော. အထ သတ္ထာ ‘‘မယာ ဒုက္ကရသတာဘတံ ဓမ္မံ ပဌမမေဝ အညာသီတိ အညာသိကောဏ္ဍညော နာမ အယ’’န္တိ ထေရံ အာလပန္တော ‘‘အညာသိ ဝတ၊ ဘော၊ ကောဏ္ဍညော၊ အညာသိ ဝတ၊ ဘော၊ ကောဏ္ဍညော’’တိ အာဟ. တဿ တဒေဝ နာမံ ဇာတံ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဣတိ ဟိဒံ အာယသ္မတော ကောဏ္ဍညဿ အညာသိကောဏ္ဍညောတွေဝ နာမံ အဟောသီ’’တိ.
ဣတိ ထေရော အာသာဠှိပုဏ္ဏမာယံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတော၊ ပါဋိပဒဒိဝသေ ဘဒ္ဒိယတ္ထေရော၊ ဒုတိယပက္ခဒိဝသေ ဝပ္ပတ္ထေရော၊ တတိယပက္ခဒိဝသေ မဟာနာမတ္ထေရော၊ ပက္ခဿ စတုတ္ထိယံ အဿဇိတ္ထေရော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတော. ပဉ္စမိယာ ပန ပက္ခဿ အနတ္တလက္ခဏသုတ္တန္တဒေသနာပရိယောသာနေ သဗ္ဗေပိ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌိတာ.
တေန ခေါ ပန သမယေန ဆ လောကေ အရဟန္တော ဟောန္တိ. တတော ပဋ္ဌာယ သတ္ထာ ယသဒါရကပ္ပမုခေ ပဉ္စပညာသ ပုရိသေ၊ ကပ္ပါသိယဝနသဏ္ဍေ တိံသမတ္တေ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယေ၊ ဂယာသီသေ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ သဟဿမတ္တေ ပုရာဏဇဋိလေတိ ဧဝံ မဟာဇနံ အရိယဘူမိံ ဩတာရေတွာ ဗိမ္ဗိသာရပ္ပမုခါနိ ဧကာဒသနဟုတာနိ သောတာပတ္တိဖလေ၊ ဧကံ နဟုတံ သရဏတ္တယေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ဇမ္ဗုဒီပတလေ သာသနံ ပုပ္ဖိတဖလိတံ ကတွာ သကလဇမ္ဗုဒီပမဏ္ဍလံ ကာသာဝပဇ္ဇောတံ ဣသိဝါတပဋိဝါတံ ကရောန္တော ဧကသ္မိံ သမယေ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရံ ပတွာ တတ္ထ ဝသန္တော ဘိက္ခုသံဃမဇ္ဈေ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနဂတော ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ‘‘ပဌမံ ဓမ္မံ ပဋိဝိဒ္ဓဘိက္ခူနံ အန္တရေ မမ ပုတ္တော ကောဏ္ဍညော အဂ္ဂေါ’’တိ ဒဿေတုံ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ.
ထေရောပိ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ အတ္တနော နိပစ္စကာရံ ကရောန္တေ ဒိသွာ ဗုဒ္ဓါနံ သန္တိကာ အပက္ကမိတုကာမော ဟုတွာ ‘‘ပုဏ္ဏမာဏဝေါ ပဗ္ဗဇိတွာ သာသနေ အဂ္ဂဓမ္မကထိကော ဘဝိဿတီ’’တိ ဒိသွာ ဒေါဏဝတ္ထုဗြာဟ္မဏဂါမံ ဂန္တွာ အတ္တနော ဘာဂိနေယျံ ပုဏ္ဏမာဏဝံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ‘‘အယံ ဗုဒ္ဓါနံ သန္တိကေ ဝသိဿတီ’’တိ တဿ ဗုဒ္ဓါနံ အန္တေဝါသိကဘာဝံ ကတွာ သယံ ဒသဗလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘ဘဂဝါ မယှံ ဂါမန္တသေနာသနံ အသပ္ပါယံ၊ အာကိဏ္ဏော ဝိဟရိတုံ န သက္ကောမိ၊ ဆဒ္ဒန္တဒဟံ ဂန္တွာ ဝသိဿာမီ’’တိ ဘဂဝန္တံ အနုဇာနာပေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဆဒ္ဒန္တဒဟံ ဂန္တွာ ဆဒ္ဒန္တဟတ္ထိကုလံ နိဿာယ ဒွါဒသ ဝဿာနိ ဝီတိနာမေတွာ တတ္ထေဝ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယိ.