၁. ဝိဘင်္ဂဝါရော
ဟေတုပစ္စယာဒိ
၁၈၆. ဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော – ဥပေက္ခာသဟဂတာ ဟေတူ သမ္ပယုတ္တကာနံ ခန္ဓာနံ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ။ပေ။. (ဧဝံ စတ္တာရိ ပဉှာ ယထာ သဝိတက္ကဒုကဿ.)
ဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော. (ယထာ သပ္ပီတိကဒုကံ ဧဝံ အာရမ္မဏမ္ပိ အဓိပတိပိ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာ၊ ‘‘ဥပေက္ခာ’’တိ နာနံ.)
အနန္တရပစ္စယာဒိ
၁၈၇. ဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော – ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာသဟဂတာ ခန္ဓာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (၁)
ဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော – ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာသဟဂတာ ခန္ဓာ ပစ္ဆိမာယ ပစ္ဆိမာယ ဥပေက္ခာယ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ဥပေက္ခာသဟဂတံ စုတိစိတ္တံ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဥပပတ္တိစိတ္တဿ။ အာဝဇ္ဇနာ နဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ။ ဝိပါကမနောဓာတု နဥပေက္ခာသဟဂတာယ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတုယာ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဘဝင်္ဂံ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဘဝင်္ဂဿ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ကုသလာကုသလံ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဝုဋ္ဌာနဿ။ ကိရိယံ ဝုဋ္ဌာနဿ။ ဖလံ ဝုဋ္ဌာနဿ။ နိရောဓာ ဝုဋ္ဌဟန္တဿ နေဝသညာနာသညာယတနံ နဥပေက္ခာသဟဂတာယ ဖလသမာပတ္တိယာ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (၂)
ဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော ဥပေက္ခာသဟဂတဿ စ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ စ ဓမ္မဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော – ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာသဟဂတာ ခန္ဓာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ ဥပေက္ခာယ စ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (၃)
၁၈၈. နဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော – ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာ ပစ္ဆိမာယ ပစ္ဆိမာယ ဥပေက္ခာယ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ပုရိမာ ပုရိမာ နဥပေက္ခာသဟဂတာ ခန္ဓာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ နဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော၊ အနုလောမံ ဂေါတြဘုဿ။ပေ။ အနုလောမံ ဖလသမာပတ္တိယာ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (မူလံ ကာတဗ္ဗံ.) ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော၊ နဥပေက္ခာသဟဂတံ စုတိစိတ္တံ ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဥပပတ္တိစိတ္တဿ။ နဥပေက္ခာသဟဂတံ ဘဝင်္ဂံ အာဝဇ္ဇနာယ။ ကာယဝိညာဏဓာတု ဝိပါကမနောဓာတုယာ။ နဥပေက္ခာသဟဂတာ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတု ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတုယာ။ နဥပေက္ခာသဟဂတံ ဘဝင်္ဂံ ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဘဝင်္ဂဿ။ နဥပေက္ခာသဟဂတံ ကုသလာကုသလံ ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဝုဋ္ဌာနဿ။ ကိရိယံ ဝုဋ္ဌာနဿ။ ဖလံ ဝုဋ္ဌာနဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (၂)
နဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော ဥပေက္ခာသဟဂတဿ စ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ စ ဓမ္မဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော – ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ ဥပေက္ခာယ စ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (၃)
၁၈၉. ဥပေက္ခာသဟဂတော စ နဥပေက္ခာသဟဂတော စ ဓမ္မာ ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော – ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာသဟဂတာ ခန္ဓာ စ ဥပေက္ခာ စ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (မူလံ ကာတဗ္ဗံ.) ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာသဟဂတာ ခန္ဓာ စ ဥပေက္ခာ စ ပစ္ဆိမာယ ပစ္ဆိမာယ ဥပေက္ခာယ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ဥပေက္ခာသဟဂတံ စုတိစိတ္တဉ္စ ဥပေက္ခာ စ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဥပပတ္တိစိတ္တဿ။ အာဝဇ္ဇနာ စ ဥပေက္ခာ စ နဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ။ ဝိပါကမနောဓာတု စ ဥပေက္ခာ စ နဥပေက္ခာသဟဂတာယ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတုယာ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဘဝင်္ဂဉ္စ ဥပေက္ခာ စ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဘဝင်္ဂဿ။ ဥပေက္ခာသဟဂတံ ကုသလာကုသလဉ္စ ဥပေက္ခာ စ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဝုဋ္ဌာနဿ။ ကိရိယဉ္စ ဥပေက္ခာ စ ဝုဋ္ဌာနဿ။ ဖလဉ္စ ဥပေက္ခာ စ ဝုဋ္ဌာနဿ။ နိရောဓာ ဝုဋ္ဌဟန္တဿ နေဝသညာနာသညာယတနဉ္စ ဥပေက္ခာ စ နဥပေက္ခာသဟဂတာယ ဖလသမာပတ္တိယာ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (မူလံ ကာတဗ္ဗံ.) ပုရိမာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာသဟဂတာ ခန္ဓာ စ ဥပေက္ခာ စ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ဥပေက္ခာသဟဂတာနံ ခန္ဓာနံ ဥပေက္ခာယ စ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော. (၃)
သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။ နဝ။ အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော။ နဝ။ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။ နဝ.
ဥပနိဿယပစ္စယော
၁၉၀. ဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။ တီဏိ.
နဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော – အာရမ္မဏူပနိဿယော၊ အနန္တရူပနိဿယော၊ ပကတူပနိဿယော။ပေ။. ပကတူပနိဿယော – နဥပေက္ခာသဟဂတံ သဒ္ဓံ ဥပနိဿာယ နဥပေက္ခာသဟဂတေန စိတ္တေန ဒါနံ ဒေတိ၊ သီလံ။ပေ။ ဥပေါသထကမ္မံ။ပေ။ နဥပေက္ခာသဟဂတံ ဈာနံ။ပေ။ ဝိပဿနံ။ပေ။ မဂ္ဂံ။ပေ။ သမာပတ္တိံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ မာနံ ဇပ္ပေတိ၊ ဒိဋ္ဌိံ ဂဏှာတိ၊ နဥပေက္ခာသဟဂတံ သီလံ။ပေ။ ပညံ။ ရာဂံ။ ဒေါသံ။ မောဟံ။ မာနံ။ ဒိဋ္ဌိံ။ ပတ္ထနံ။ ကာယိကံ သုခံ။ ကာယိကံ ဒုက္ခံ။ ဥတုံ။ ဘောဇနံ။ သေနာသနံ ဥပေက္ခံ ဥပနိဿာယ နဥပေက္ခာသဟဂတေန စိတ္တေန ဒါနံ ဒေတိ။ပေ။ သမာပတ္တိံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ ပါဏံ ဟနတိ။ပေ။ သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ နဥပေက္ခာသဟဂတာ သဒ္ဓါ။ပေ။ သေနာသနံ ဥပေက္ခာ စ နဥပေက္ခာသဟဂတာယ သဒ္ဓါယ။ပေ။ ပညာယ။ ရာဂဿ။ပေ။ ပတ္ထနာယ။ ကာယိကဿ သုခဿ။ ကာယိကဿ ဒုက္ခဿ ။ မဂ္ဂဿ၊ ဖလသမာပတ္တိယာ ဥပေက္ခာယ စ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော. (၁)
နဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော (တီဏိပိ ဥပနိဿယာ). နဥပေက္ခာသဟဂတံ သဒ္ဓံ ဥပနိဿာယ ဥပေက္ခာသဟဂတေန စိတ္တေန ဒါနံ ဒေတိ။ပေ။ သမာပတ္တိံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ မာနံ ဇပ္ပေတိ၊ ဒိဋ္ဌိံ ဂဏှာတိ၊ နဥပေက္ခာသဟဂတံ သီလံ။ပေ။ သေနာသနံ ဥပေက္ခံ ဥပနိဿာယ ဥပေက္ခာသဟဂတေန စိတ္တေန ဒါနံ ဒေတိ။ပေ။ သမာပတ္တိံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတေန စိတ္တေန အဒိန္နံ အာဒိယတိ၊ မုသာ ဘဏတိ၊ ပိသုဏံ။ပေ။ သမ္ဖံ။ပေ။ သန္ဓိံ။ပေ။ နိလ္လောပံ။ပေ။ ဧကာဂါရိကံ။ပေ။ ပရိပန္ထေ။ပေ။ ပရဒါရံ။ပေ။ ဂါမဃာတံ။ပေ။ နိဂမဃာတံ ကရောတိ၊ နဥပေက္ခာသဟဂတာ သဒ္ဓါ။ပေ။ သေနာသနံ ဥပေက္ခာ စ ဥပေက္ခာသဟဂတာယ သဒ္ဓါယ။ပေ။ ပတ္ထနာယ။ မဂ္ဂဿ၊ ဖလသမာပတ္တိယာ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော.
နဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော ဥပေက္ခာသဟဂတဿ စ နဥပေက္ခာသဟဂတဿ စ ဓမ္မဿ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော (တီဏိ ဥပနိဿယာ ဒုတိယဂမနသဒိသာ). (၃)
ဥပေက္ခာသဟဂတော စ နဥပေက္ခာသဟဂတော စ ဓမ္မာ ဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။ တီဏိ.
ပုရေဇာတပစ္စယော
၁၉၁. နဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။ တီဏိ (သပ္ပီတိကဒုကသဒိသာ).
ပစ္ဆာဇာတပစ္စယာဒိ
၁၉၂. ဥပေက္ခာသဟဂတော ဓမ္မော နဥပေက္ခာသဟဂတဿ ဓမ္မဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။ တီဏိ။ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော။ နဝ။ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော။ ဆ. (စတ္တာရိ သဟဇာတာ နာနာက္ခဏိကာ ကာတဗ္ဗာ၊ ဒွေ နာနာက္ခဏိကာ စ.)။ ဝိပါကပစ္စယေန ပစ္စယော။ နဝ။ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော။ စတ္တာရိ။ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။ နဝ။ ဈာနပစ္စယေန ပစ္စယော။ နဝ။ မဂ္ဂပစ္စယေန ပစ္စယော။ စတ္တာရိ။ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော။ ဆ။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော။ ပဉ္စ။ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ နဝ။ နတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ ဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော. (ဣမာနိ ပစ္စယာနိ သပ္ပီတိကကရဏေန ဝိဘဇိတဗ္ဗာနိ.)