(၁၇) ၈. ကုက္ကုဠကထာ

၃၃၈. သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာတိ? အာမန္တာ. နနု အတ္ထိ သုခါ ဝေဒနာ၊ ကာယိကံ သုခံ၊ စေတသိကံ သုခံ၊ ဒိဗ္ဗံ သုခံ၊ မာနုသကံ သုခံ၊ လာဘသုခံ၊ သက္ကာရသုခံ၊ ယာနသုခံ၊ သယနသုခံ၊ ဣဿရိယသုခံ၊ အာဓိပစ္စသုခံ၊ ဂိဟိသုခံ၊ သာမညသုခံ၊ သာသဝံ သုခံ၊ အနာသဝံ သုခံ၊ ဥပဓိသုခံ၊ နိရူပဓိသုခံ၊ သာမိသံ သုခံ၊ နိရာမိသံ သုခံ၊ သပ္ပီတိကံ သုခံ၊ နိပ္ပီတိကံ သုခံ၊ ဈာနသုခံ၊ ဝိမုတ္တိသုခံ၊ ကာမသုခံ၊ နေက္ခမ္မသုခံ၊ ဝိဝေကသုခံ၊ ဥပသမသုခံ၊ သမ္ဗောဓသုခန္တိ? အာမန္တာ. ဟဉ္စိ အတ္ထိ သုခါ ဝေဒနာ။ပေ။ သမ္ဗောဓသုခံ၊ နော စ ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာတိ? အာမန္တာ. သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ကာယိကံ ဒုက္ခံ စေတသိကံ ဒုက္ခံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿဥပါယာသာတိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ.

န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒိတ္တံ! ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အာဒိတ္တံ? စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒိတ္တံ၊ ရူပါ အာဒိတ္တာ၊ စက္ခုဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော၊ ယမိဒံ [ယမ္ပိဒံ (သံ. နိ. ၄.၂၈)] စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ‘ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တ’န္တိ ဝဒါမိ. သောတံ အာဒိတ္တံ၊ သဒ္ဒါ အာဒိတ္တာ။ပေ။ ဃာနံ အာဒိတ္တံ၊ ဂန္ဓာ အာဒိတ္တာ။ပေ။ ဇိဝှါ အာဒိတ္တာ၊ ရသာ အာဒိတ္တာ။ပေ။ ကာယော အာဒိတ္တော၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ အာဒိတ္တာ။ပေ။ မနော အာဒိတ္တော၊ ဓမ္မာ အာဒိတ္တာ၊ မနောဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ၊ မနောသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော၊ ယမိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ‘ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တ’န္တိ ဝဒါမီ’’တိ [မဟာဝ. ၅၄၊ သံ. နိ. ၄.၂၈]. အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ ဝတ္တဗ္ဗံ [တေန ဟိ (သီ. သျာ.)၊ တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ (က.)] – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာတိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမဂုဏာ! ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ၊ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ။ပေ။ ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ။ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ’’တိ [မ. နိ. ၁.၁၆၆၊ သံ. နိ. ၄.၂၆၈]. အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘လာဘာ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုလဒ္ဓံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခဏော ဝေါ ပဋိလဒ္ဓေါ [ပဋိဝိဒ္ဓေါ (ဗဟူသု)] ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ! ဒိဋ္ဌာ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ ဖဿာယတနိကာ နာမ နိရယာ. တတ္ထ ယံ ကိဉ္စိ စက္ခုနာ ရူပံ ပဿတိ၊ အနိဋ္ဌရူပညေဝ ပဿတိ နော ဣဋ္ဌရူပံ၊ အကန္တရူပညေဝ ပဿတိ နော ကန္တရူပံ၊ အမနာပရူပညေဝ ပဿတိ နော မနာပရူပံ. ယံ ကိဉ္စိ သောတေန သဒ္ဒံ သုဏာတိ။ပေ။ ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယတိ။ ဇိဝှါယ ရသံ သာယတိ။ ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသတိ။ မနသာ ဓမ္မံ ဝိဇာနာတိ၊ အနိဋ္ဌရူပညေဝ ဝိဇာနာတိ နော ဣဋ္ဌရူပံ၊ အကန္တရူပညေဝ ဝိဇာနာတိ နော ကန္တရူပံ၊ အမနာပရူပညေဝ ဝိဇာနာတိ နော မနာပရူပ’’န္တိ [သံ. နိ. ၄.၁၃၅]. အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ ဝတ္တဗ္ဗံ [တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ (သျာ. က.)] – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာတိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘လာဘာ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုလဒ္ဓံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခဏော ဝေါ ပဋိလဒ္ဓေါ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ! ဒိဋ္ဌာ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ ဖဿာယတနိကာ နာမ သဂ္ဂါ. တတ္ထ ယံ ကိဉ္စိ စက္ခုနာ ရူပံ ပဿတိ၊ ဣဋ္ဌရူပညေဝ ပဿတိ နော အနိဋ္ဌရူပံ၊ ကန္တရူပညေဝ ပဿတိ နော အကန္တရူပံ၊ မနာပရူပညေဝ ပဿတိ နော အမနာပရူပံ. ယံ ကိဉ္စိ သောတေန သဒ္ဒံ သုဏာတိ။ပေ။ ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယတိ။ ဇိဝှါယ ရသံ သာယတိ။ ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသတိ။ မနသာ ဓမ္မံ ဝိဇာနာတိ၊ ဣဋ္ဌရူပညေဝ ဝိဇာနာတိ နော အနိဋ္ဌရူပံ၊ ကန္တရူပညေဝ ဝိဇာနာတိ နော အကန္တရူပံ၊ မနာပရူပညေဝ ဝိဇာနာတိ နော အမနာပရူပ’’န္တိ [သံ. နိ. ၄.၁၃၅]. အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ? အာမန္တာ. နနု ‘‘ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ [သံ. နိ. ၃.၁၅]၊’’ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ၊ ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ’’တိ [ဓ. ပ. ၂၇၇၊ မ. နိ. ၁.၃၅၆]? အာမန္တာ. ဟဉ္စိ ‘‘ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊’’ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ၊ ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ၊’’ တေန ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာတိ? အာမန္တာ. ဒါနံ အနိဋ္ဌဖလံ အကန္တဖလံ အမနုညဖလံ သေစနကဖလံ ဒုက္ခုဒြယံ ဒုက္ခဝိပါကန္တိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ.

သီလံ။ပေ။ ဥပေါသထော။ပေ။ ဘာဝနာ။ပေ။ ဗြဟ္မစရိယံ အနိဋ္ဌဖလံ အကန္တဖလံ အမနုညဖလံ သေစနကဖလံ ဒုက္ခုဒြယံ ဒုက္ခဝိပါကန္တိ? န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ.

နနု ဒါနံ ဣဋ္ဌဖလံ ကန္တဖလံ မနုညဖလံ အသေစနကဖလံ သုခုဒြယံ သုခဝိပါကန္တိ? အာမန္တာ. ဟဉ္စိ ဒါနံ ဣဋ္ဌဖလံ ကန္တဖလံ မနုညဖလံ အသေစနကဖလံ သုခုဒြယံ သုခဝိပါကံ၊ နော စ ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

နနု သီလံ။ ဥပေါသထော။ ဘာဝနာ။ ဗြဟ္မစရိယံ ဣဋ္ဌဖလံ ကန္တဖလံ မနုညဖလံ အသေစနကဖလံ သုခုဒြယံ သုခဝိပါကန္တိ? အာမန္တာ. ဟဉ္စိ ဗြဟ္မစရိယံ ဣဋ္ဌဖလံ ကန္တဖလံ မနုညဖလံ အသေစနကဖလံ သုခုဒြယံ သုခဝိပါကန္တိ၊ နော စ ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာတိ? အာမန္တာ. နနု ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ –

‘‘သုခေါ ဝိဝေကော တုဋ္ဌဿ၊ သုတဓမ္မဿ ပဿတော၊

အဗျာပဇ္ဇံ သုခံ လောကေ၊ ပါဏဘူတေသု သံယမော.

‘‘သုခါ ဝိရာဂတာ လောကေ၊ ကာမာနံ သမတိက္ကမော၊

အသ္မိမာနဿ ယော ဝိနယော၊ ဧတံ ဝေ ပရမံ သုခံ [မဟာဝ. ၅၊ ဥဒါ. ၁၁ ဥဒါနေ စ].

‘‘တံ သုခေန သုခံ ပတ္တံ၊ အစ္စန္တသုခမေဝ တံ၊

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ၊ ဧတံ ဝေ ပရမံ သုခ’’န္တိ.

အတ္ထေဝ သုတ္တန္တောတိ? အာမန္တာ. တေန ဟိ န ဝတ္တဗ္ဗံ – ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနောဓိံ ကတွာ ကုက္ကုဠာ’’တိ.

ကုက္ကုဠကထာ နိဋ္ဌိတာ.