ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာကထာဝဏ္ဏနာ
၈၀၅. ကိဉ္စိ အသင်္ခတာရမ္မဏမ္ပိ ဉာဏံ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိယာ ဧကသင်္ဂဟန္တိ ကတွာ ‘‘သင်္ခါရာရမ္မဏာယာ’’တိ ဝိသေသနံ ကတံ. တဉှိ ဝိသေသတော ဝုဋ္ဌာနံ အရိယမဂ္ဂံ ဂစ္ဆတိ ဥပေတီတိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီတိ ဝတ္တဗ္ဗတံ လဘတိ. တေနာဟ ‘‘သဗ္ဗေန သဗ္ဗ’’န္တိအာဒိ. အသမ္မောဟတ္ထန္တိ တတ္ထ တတ္ထ သုတ္တေ ပရိယာယန္တရေဟိ အာဂတာယ သမ္မောဟာဘာဝတ္ထံ. သုတ္တသံသန္ဒနာတိ သုတ္တာနံ တေသံ တေသံ သုတ္တပဒါနံ အနုသန္ဒာနံ.
ယေ လောကိယေ သင်္ခါရေ အာရဗ္ဘ အနုလောမပရိယောသာနာ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ ပဝတ္တတိ၊ တံသန္နိဿိတာ တပ္ပဋိဗဒ္ဓါ တဏှာ တေဟိ ဝိနာ အပ္ပဝတ္တနတော တမ္မယာ နာမ၊ တမ္မယာဝ တမ္မယတာ၊ တမ္မယာ ဝါ တဏှာသမ္ပယုတ္တာ ခန္ဓာ၊ တေသံ ဘာဝေါ တမ္မယတာ၊ သာ ဧဝ တဏှာ. တပ္ပဋိပက္ခာ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ အတမ္မယတာ. တေန ဝုတ္တံ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘တမ္မယတာ နာမ တဏှာ၊ တဿာ ပရိယာဒိယနတော ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ အတမ္မယတာတိ ဝုစ္စတီ’’တိ (မ. နိ. အဋ္ဌ. ၃.၃၁၀). နိဿာယာတိ တံ အတမ္မယတံ နိဿယံ ကတွာ၊ ဘာဝေတွာတိ အတ္ထော. ဧကတ္တာတိ ဧတ္ထ အယံ ပါဠိ ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခာ ရူပေသု။ပေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသု၊ အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခာ နာနတ္တာ နာနတ္တသိတာ’’တိ (မ. နိ. ၃.၃၁၀)၊ သယမ္ပိ နာနာသဘာဝါ၊ နာနာရမ္မဏနိဿိတာ စာတိ အတ္ထော. သာ ပန သမာဓိသမ္ပယုတ္တာ ဝိပဿနုပေက္ခာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခာ အာကာသာနဉ္စာယတနနိဿိတာ။ပေ။ နေဝသညာနာသညာယတနနိဿိတာ၊ အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခာ ဧကတ္တာ ဧကတ္တသိတာ’’တိ (မ. နိ. ၃.၃၁၀). ယာ ဟိ တံတံအရူပစိတ္တုပ္ပါဒပရိယာပန္နာ ဥပေက္ခာ၊ သာ ဧကသဘာဝတ္တာ၊ ဧကာရမ္မဏတ္တာ စ ဧကတ္တာ၊ ဧကတ္တသိတာ စာတိ ဝုစ္စတိ၊ သာ ပန တံတံဈာနသဟဂတဝေဒနုပေက္ခာ စ တဒါရမ္မဏဝိပဿနုပေက္ခာ စာတိ ဝဒန္တိ. တံ ပဇဟထာတိ တဒါရမ္မဏကိလေသပဟာနေန ပဇဟထ. တေနာဟ ‘‘တံ သမတိက္ကမထာ’’တိ.
နိဗ္ဗိဒါတိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ. တတ္ထ ဟိ သုတ္တေ ဝိရဇ္ဇတီတိ မဂ္ဂကိစ္စမာဟ၊ ဝိမုစ္စတီတိ ဖလကိစ္စံ.
သုသိမသုတ္တံ နိဒါနဝဂ္ဂေ. တတ္ထ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီတိ ဝုတ္တာ ဓမ္မဋ္ဌိတိယံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေ အသမ္မုယှနဝသေန ပဝတ္တနတော. နိဗ္ဗာနေ ဉာဏန္တိ မဂ္ဂဉာဏမာဟ.
သညာ ခေါ၊ ပေါဋ္ဌပါဒါတိ ဧတ္ထ ကာမံ ‘‘သညာ’’ဣစ္စေဝ ဝုစ္စတိ၊ ပုဗ္ဗေ ပန ‘‘သညဂ္ဂံ ဖုသတီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ အာဟ ‘‘သညဂ္ဂန္တိ ဝုတ္တာ’’တိ.
ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓီတိ တဒေကဒေသဘူတာ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝုတ္တာ. သမုဒါယေသု ဟိ ပဝတ္တာ ဝေါဟာရာ အဝယဝေသုပိ ပဝတ္တန္တီတိ. ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂန္တိ ပါရိသုဒ္ဓိယာ ပဓာနကာရဏံ.
တီဟိ နာမေဟီတိ အနုလောမဂေါတြဘုဝေါဒါနသင်္ခါတေဟိ တီဟိ နာမေဟိ.
ကိတ္တိတာတိ ထောမိတာ အရိယမဂ္ဂါဓိဋ္ဌာနတာယ. မဟန္တာနံ သီလက္ခန္ဓာဒီနံ ဧသနဋ္ဌေန မဟေသိနာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန. သန္တကိလေသတာယ သန္တာ. ယောဂန္တိ ဘာဝနံ၊ ဘာဝနာဘိယောဂံ ဝါ.
ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဣတိ ဧကဝီသတိမပရိစ္ဆေဒဝဏ္ဏနာ.