၃. ပိဏ္ဍပါတိကင်္ဂကထာဝဏ္ဏနာ

၂၆. အတိရေကလာဘန္တိ ‘‘ပိဏ္ဍိယာလောပဘောဇနံ နိဿာယာ’’တိ (မဟာဝ. ၇၃၊ ၁၂၈) ဧဝံ ဝုတ္တဘိက္ခာဟာရလာဘတော အတိရေကလာဘံ၊ သံဃဘတ္တာဒိန္တိ အတ္ထော. သကလဿ သံဃဿ ဒါတဗ္ဗဘတ္တံ သံဃဘတ္တံ. ကတိပယေ ဘိက္ခူ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဒါတဗ္ဗဘတ္တံ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ. ဧကသ္မိံ ပက္ခေ ဧကဒိဝသံ ဒါတဗ္ဗဘတ္တံ ပက္ခိကံ. ဥပေါသထေ ဥပေါသထေ ဒါတဗ္ဗဘတ္တံ ဥပေါသထိကံ. ပဋိပဒဒိဝသေ ဒါတဗ္ဗဘတ္တံ ပါဋိပဒိကံ. ဝိဟာရံ ဥဒ္ဒိဿ ဒါတဗ္ဗဘတ္တံ ဝိဟာရဘတ္တံ. ဓုရဂေဟေ ဧဝ ဌပေတွာ ဒါတဗ္ဗဘတ္တံ ဓုရဘတ္တံ. ဂါမဝါသီအာဒီဟိ ဝါရေန ဒါတဗ္ဗဘတ္တံ ဝါရကဘတ္တံ. ‘‘သံဃဘတ္တံ ဂဏှထာတိအာဒိနာ’’တိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ဥဒ္ဒေသဘတ္တာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ. သာဒိတုံ ဝဋ္ဋန္တီတိ ဘိက္ခာပရိယာယေန ဝုတ္တတ္တာ. ဘေသဇ္ဇာဒိပဋိသံယုတ္တာ နိရာမိသသလာကာ. ယာဝကာလိကဝဇ္ဇာတိ စ ဝဒန္တိ. ဝိဟာရေ ပက္ကဘတ္တမ္ပီတိ ဥပါသကာ ဣဓေဝ ဘတ္တံ ပစိတွာ ‘‘သဗ္ဗေသံ အယျာနံ ဒဿာမာ’’တိ ဝိဟာရေယေဝ ဘတ္တံ သမ္ပာဒေန္တိ၊ တံ ပိဏ္ဍပါတိကာနမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. အာဟရိတွာတိ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဂေဟတော အာနေတွာ. တံ ဒိဝသံ နိသီဒိတွာတိ ‘‘မာ၊ ဘန္တေ၊ ပိဏ္ဍာယ စရိတ္ထ၊ ဝိဟာရေယေဝ ဘိက္ခာ အာနီယတီ’’တိ ဝဒန္တာနံ သမ္ပဋိစ္ဆနေန တံ ဒိဝသံ နိသီဒိတွာ. သေရိဝိဟာရသုခန္တိ အပရာယတ္တဝိဟာရိတာသုခံ. အရိယဝံသောတိ အရိယဝံသသုတ္တပဋိသံယုတ္တာ (ဒီ. နိ. ၃.၃၀၉၊ အ. နိ. ၄.၂၈) ဓမ္မကထာ. ဓမ္မရသန္တိ ဓမ္မူပသဉှိတံ ပါမောဇ္ဇာဒိရသံ.

ဇင်္ဃဗလံ နိဿာယ ပိဏ္ဍပရိယေသနတော ကောသဇ္ဇနိမ္မဒ္ဒနတာ. ‘‘ယထာပိ ဘမရော ပုပ္ဖ’’န္တိအာဒိနာ (ဓ. ပ. ၄၉၊ နေတ္တိ. ၁၂၃) ဝုတ္တဝိဓိနာ အာဟာရပရိယေသနတော ပရိသုဒ္ဓါဇီဝတာ. နိစ္စံ အန္တရဃရံ ပဝိသန္တဿေဝ သုပ္ပဋိစ္ဆန္နဂမနာဒယော သေခိယဓမ္မာ သမ္ပဇ္ဇန္တီတိ သေခိယပဋိပတ္တိပူရဏံ. ပဋိဂ္ဂဟဏေ မတ္တညုတာယ၊ သံသဋ္ဌဝိဟာရာဘာဝတော စ အပရပေါသိတာ. ကုလေ ကုလေ အပ္ပကအပ္ပကပိဏ္ဍဂဟဏေန ပရာနုဂ္ဂဟကိရိယာ. အန္တိမာယ ဇီဝိကာယ အဝဋ္ဌာနေန မာနပ္ပဟာနံ. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘အန္တမိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇီဝိကာနံ၊ ယဒိဒံ ပိဏ္ဍောလျ’’န္တိအာဒိ (ဣတိဝု. ၉၁၊ သံ. နိ. ၃.၈၀). မိဿကဘတ္တေန ယာပနတော ရသတဏှာနိဝါရဏံ. နိမန္တနာသမ္ပဋိစ္ဆနတော ဂဏဘောဇနာဒိသိက္ခာပဒေဟိ အနာပတ္တိတာ.

အပ္ပဋိဟတဝုတ္တိတာယ စတူသုပိ ဒိသာသု ဝတ္တနဋ္ဌေန စာတုဒ္ဒိသော. အာဇီဝဿ ဝိသုဇ္ဈတီတိ အာဇီဝေါ အဿ ဝိသုဇ္ဈတိ. အတ္တဘရဿာတိ အပ္ပါနဝဇ္ဇသုလဘရူပေဟိ ပစ္စယေဟိ အတ္တနော ဘရဏတော အတ္တဘရဿ. တတော ဧဝ ဧကဝိဟာရိတာယ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီနမ္ပိ အညေသံ အပေါသနတော အနညပေါသိနော. ပဒဒွယေနာပိ ကာယပရိဟာရိကေန စီဝရေန ကုစ္ဆိပရိဟာရိကေန ပိဏ္ဍပါတေန ဝိစရဏတော သလ္လဟုကဝုတ္တိတံ၊ သုဘရတံ၊ ပရမအပ္ပိစ္ဆတံ၊ သန္တုဋ္ဌိဉ္စ ဒဿေတိ. ဒေဝါပိ ပိဟယန္တိ တာဒိနောတိ တာဒိသဿ ဘုသံ အတိဝိယ သန္တကာယဝစီမနောကမ္မတာယ ဥပသန္တဿ ပရမေန သတိနေပက္ကေန သမန္နာဂမတော သဗ္ဗကာလံ သတိမတော ပိဏ္ဍပါတိကဿ ဘိက္ခုဿ သက္ကာဒယော ဒေဝါပိ ပိဟယန္တိ ပတ္ထေန္တိ. တဿ သီလာဒိဂုဏေသု ဗဟုမာနံ ဥပ္ပါဒေန္တာ အာဒရံ ဇနေန္တိ၊ ပဂေဝ မနုဿာ. သစေ သော လာဘသက္ကာရသိလောကသန္နိဿိတော န ဟောတိ၊ တဒဘိကင်္ခီ န ဟောတီတိ အတ္ထော.

ဣတိ ပိဏ္ဍပါတိကင်္ဂကထာဝဏ္ဏနာ.