သမာဓိအာနိသံသကထာဝဏ္ဏနာ
၃၆၂. ဒိဋ္ဌဓမ္မော ဝုစ္စတိ ပစ္စက္ခဘူတော အတ္တဘာဝေါ၊ တတ္ထ သုခဝိဟာရော ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရော. ကာမံ ‘‘သမာပဇ္ဇိတွာ’’တိ ဧတေန အပ္ပနာသမာဓိယေဝ ဝိဘာဝိတော၊ ‘‘ဧကဂ္ဂစိတ္တာ’’တိ ပန ပဒေန ဥပစာရသမာဓိနောပိ ဂဟဏံ ဟောတီတိ တတော နိဝတ္တနတ္ထံ ‘‘အပ္ပနာသမာဓိဘာဝနာ’’တိ ဝုတ္တံ. န ခေါ ပနေတေတိ ဧတေ ဗာဟိရကဘာဝိတာ ဈာနဓမ္မာ စိတ္တေကဂ္ဂတာမတ္တကရာ. အရိယဿ ဝိနယေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သာသနေ ‘‘သလ္လေခါ’’တိ န ဝုစ္စန္တိ ကိလေသာနံ သလ္လေခနပဋိပဒါ န ဟောတီတိ ကတွာ၊ သာသနေ ပန အဝိဟိံသာဒယောပိ သလ္လေခါဝ လောကုတ္တရပါဒကတ္တာ.
သမ္ဗာဓေတိ တဏှာသံကိလေသာဒိနာ သံကိလိဋ္ဌတာယ ပရမသမ္ဗာဓေ အတိဝိယ သင်္ကဋဋ္ဌာနဘူတေ သံသာရပ္ပဝတ္တေ. ဩကာသာဓိဂမနယေနာတိ အတ္ထပဋိလာဘယောဂ္ဂဿ နဝမခဏသင်္ခါတဿ ဩကာသဿ အဓိဂမနယေန. တဿ ဟိ ဒုလ္လဘတာယ အပ္ပနာဓိဂမမ္ပိ အနဓိဂမယမာနော သံဝေဂဗဟုလော ပုဂ္ဂလော ဥပစာရသမာဓိမှိယေဝ ဌတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောတိ ‘‘သီဃံ သံသာရဒုက္ခံ သမတိက္ကမိဿာမီ’’တိ.
အဘိညာပါဒကန္တိ ဣဒ္ဓိဝိဓာဒိအဘိညာဉာဏပါဒကဘူတံ အဓိဋ္ဌာနဘူတံ. ဟောတီတိ ဝုတ္တနယာတိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒေါ ပကာရတ္ထော၊ တေန ‘‘ဣမိနာ ပကာရေန ဝုတ္တနယာ’’တိ သေသာဘိညာနမ္ပိ ဝုတ္တပ္ပကာရံ သင်္ဂဏှာတိ. သတိ သတိ အာယတနေတိ ပုရိမဘဝသိဒ္ဓေ အဘိညာဓိဂမဿ ကာရဏေ ဝိဇ္ဇမာနေ. အဘိညာဓိဂမဿ ဟိ အဓိကာရော ဣစ္ဆိတဗ္ဗော၊ ယော ‘‘ပုဗ္ဗဟေတူ’’တိ ဝုစ္စတိ. န သမာပတ္တီသု ဝသီဘာဝေါ. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘သတိ သတိ အာယတနေ’’တိ (မ. နိ. ၃.၁၅၈၊ အ. နိ. ၃.၁၀၂). အဘိညာသစ္ဆိကရဏီယဿာတိ ဝက္ခမာနဝိဘာဂါယ အဘိဝိသိဋ္ဌာယ ပညာယ သစ္ဆိကာတဗ္ဗဿ. ဓမ္မဿာတိ ဘာဝေတဗ္ဗဿ စေဝ ဝိဘာဝေတဗ္ဗဿ စ ဓမ္မဿ. အဘိညာသစ္ဆိကိရိယာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေတီတိ ယောဇနာ. တတြ တတြေဝါတိ တသ္မိံ တသ္မိံယေဝ သစ္ဆိကာတဗ္ဗဓမ္မေ. သက္ခိဘာဝါယ ပစ္စက္ခကာရိတာယ ဘဗ္ဗော သက္ခိဘဗ္ဗော၊ တဿ ဘာဝေါ သက္ခိဘဗ္ဗတာ၊ တံ သက္ခိဘဗ္ဗတံ.
တံ တံ ဘဝဂမိကမ္မံ အာရဗ္ဘ ဘဝပတ္ထနာယ အနုပ္ပန္နာယပိ ကမ္မဿ ကတူပစိတဘာဝေနေဝ ဘဝပတ္ထနာကိစ္စံ သိဇ္ဈတီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အပတ္ထယမာနာ ဝါ’’တိ. သဟ ဗျေတိ ပဝတ္တတီတိ သဟဗျော၊ သဟာယော၊ ဣဓ ပန ဧကဘဝူပဂေါ အဓိပ္ပေတော၊ တဿ ဘာဝေါ သဟဗျတာ၊ တံ သဟဗျတံ.
ကိံ ပန အပ္ပနာသမာဓိဘာဝနာယေဝ ဘဝဝိသေသာနိသံသာ၊ ဥဒါဟု ဣတရာပီတိ စောဒနံ မနသိ ကတွာ အာဟ ‘‘ဥပစာရသမာဓိဘာဝနာပီ’’တိအာဒိ.
နိဗ္ဗာနန္တိ တိဿန္နံ ဒုက္ခတာနံ နိဗ္ဗုတိံ. ရူပဓမ္မေ ပရိယာပန္နာ ဝိဇ္ဇမာနာပိ သင်္ခါရဒုက္ခတာ စိတ္တဿ အဘာဝေန အသန္တသမာဝ. တေနာဟ ‘‘သုခံ ဝိဟရိဿာမာ’’တိ. သောဠသဟိ ဉာဏစရိယာဟီတိ အနိစ္စာနုပဿနာဒုက္ခအနတ္တနိဗ္ဗိဒါဝိရာဂနိရောဓပဋိနိဿဂ္ဂဝိဝဋ္ဋာနုပဿနာတိ ဣမာဟိ အဋ္ဌဟိ၊ အဋ္ဌဟိ စ အရိယမဂ္ဂဖလဉာဏေဟီတိ ဧဝံ သောဠသဟိ. နဝဟိ သမာဓိစရိယာဟီတိ ပဉ္စန္နံ ရူပဇ္ဈာနာနံ၊ စတုန္နံ အရူပဇ္ဈာနာနဉ္စ ဝသေန ဧဝံ နဝဟိ. ကေစိ ပန ‘‘စတ္တာရော ရူပဇ္ဈာနသမာဓီ၊ စတ္တာရော အရူပဇ္ဈာနသမာဓီ၊ ဥဘယေသံ ဥပစာရသမာဓိံ ဧကံ ကတွာ ဧဝံ နဝါ’’တိ ဝဒန္တိ.
သမာဓိဘာဝနာယောဂေတိ သမာဓိဘာဝနာယ အနုယောဂေ အနုယုဉ္ဇနေ၊ သမာဓိဘာဝနာသင်္ခါတေ ဝါ ယောဂေ. ယောဂေါတိ ဘာဝနာ ဝုစ္စတိ. ယထာဟ ‘‘ယောဂါ ဝေ ဇာယတီ ဘူရီ’’တိ (ဓ. ပ. ၂၈၂).
၃၆၃. သမာဓိပီတိ ပိ-သဒ္ဒေန သီလံ သမ္ပိဏ္ဍေတိ.
သမာဓိနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဣတိ ဧကာဒသမပရိစ္ဆေဒဝဏ္ဏနာ.
ပဌမော ဘာဂေါ နိဋ္ဌိတော.