ဝေတုလ္လဝါဒေါ
ကီဒိသော ဝေတုလ္လဝါဒေါ နာမ၊ ယတော မဟာဝိဟာရဝါသိနော အတိဝိယ ဇိဂုစ္ဆိံသူတိ? ဣဒါနိ ဝေတုလ္လဝါဒဿ သရူပံ သဗ္ဗာကာရေန ပကာသေတုံ န သက္ကာ၊ ဝေတုလ္လနာမေန ပေါတ္ထကာနံ ဝါ နိကာယဿ ဝါ ဧတရဟိ အပါကဋဘာဝတော. အဘိဓမ္မပိဋကေ ပန ကထာဝတ္ထုအဋ္ဌကထာယံ [ကထာ. အဋ္ဌ. ၇၉၃-၇၉၄ အာဒယော] ကတိပယာ ဝေတုလ္လဝါဒါ အာဂတာ. ကထံ? –
‘‘ပရမတ္ထတော မဂ္ဂဖလာနေဝ သံဃော၊ မဂ္ဂဖလေဟိ အညော သံဃော နာမ နတ္ထိ၊ မဂ္ဂဖလာနိ စ န ကိဉ္စိ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ၊ တသ္မာ န ဝတ္တဗ္ဗံ သံဃော ဒက္ခိဏံ ပဋိဂ္ဂဏှာတီ’’တိ စ (၁).
‘‘မဂ္ဂဖလာနေဝ သံဃော နာမ၊ န စ တာနိ ဒက္ခိဏံ ဝိသောဓေတုံ သက္ကောန္တိ၊ တသ္မာ န ဝတ္တဗ္ဗံ သံဃော ဒက္ခိဏံ ဝိသောဓေတီ’’တိ စ (၂).
‘‘မဂ္ဂဖလာနေဝ သံဃော နာမ၊ န စ တာနိ ကိဉ္စိ ဘုဉ္ဇန္တိ၊ တသ္မာ န ဝတ္တဗ္ဗံ သံဃော ဘုဉ္ဇတိ ပိဝတိ ခါဒတိ သာယတီ’’တိ စ (၃).
မဂ္ဂဖလာနေဝ သံဃော နာမ၊ န စ သက္ကာ တေသံ ကိဉ္စိ ဒါတုံ၊ န စ တေဟိ ပဋိဂ္ဂဏှိတုံ၊ နာပိ တေသံ ဒါနေန ကောစိ ဥပကာရော ဣဇ္ဈတိ၊ တသ္မာ န ဝတ္တဗ္ဗံ သံဃဿ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ စ (၄).
‘‘ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ န ကိဉ္စိ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ လောကာနုဝတ္တနတ္ထံ ပန ပရိဘုဉ္ဇမာနံ ဝိယ အတ္တာနံ ဒဿေတိ၊ တသ္မာ နိရုပကာရတ္တာ န ဝတ္တဗ္ဗံ တသ္မိံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ စ (၅).
‘‘ဘဂဝါ တုသိတဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တော တတ္ထေဝ ဝသတိ၊ န မနုဿလောကံ အာဂစ္ဆတိ၊ နိမ္မိတရူပမတ္တကံ ပနေတ္ထ ဒဿေတီ’’တိ စ (၆).
‘‘တုသိတပုရေ ဌိတော ဘဂဝါ ဓမ္မဒေသနတ္ထာယ အဘိနိမ္မိတံ ပေသေသိ၊ တေန စေဝ၊ တဿ စ ဒေသနံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန ဓမ္မော ဒေသိတော၊ န ဗုဒ္ဓေန ဘဂဝတာ’’တိ စ (၇).
‘‘ဧကာဓိပ္ပါယေန မေထုနော ဓမ္မော ပဋိသေဝိတဗ္ဗော. အယံ ပနေတ္ထ အတ္ထော – ကာရုညေန ဝါ ဧကေန အဓိပ္ပါယေန ဧကာဓိပ္ပါယော၊ သံသာရေ ဝါ ဧကတော ဘဝိဿာမာတိ ဣတ္ထိယာ သဒ္ဓိံ ဗုဒ္ဓပူဇာဒီနိ ကတွာ ပဏိဓိဝသေန ဧကော အဓိပ္ပါယော အဿာတိ ဧကာဓိပ္ပါယော၊ ဧဝရူပေါ ဒွိန္နမ္ပိ ဇနာနံ ဧကာဓိပ္ပါယော မေထုနော ဓမ္မော ပဋိသေဝိတဗ္ဗော’’တိ စ (၈) ဧဝံ ဝေတုလ္လဝါဒီနံ လဒ္ဓိယော အာဂတာ၊ ဧတ္တကာယေဝ နေသံ ဝါဒါ ထေရဝါဒဂန္ထဝသေန ဒါနိ ပညာယန္တိ.
ဧတ္ထ စ အာဒိတော စတူဟိ ဝါဒေဟိ သုတ္တန္တာဂတသံဃော စ မိစ္ဆာ ဂဟိတော၊ ဝိနယာဂတသံဃော စ သဗ္ဗထာ ပဋိက္ခိတ္တော. တဒနန္တရံ တယော ဝါဒါ ဣဿရနိမ္မာနဝါဒါနုဝတ္တကာ. အန္တိမဿ ပန အသဒ္ဓမ္မဝါဒဘာဝေါ အတိဝိယ ပါကဋောတိ.
အဘိဓမ္မသမုစ္စယေ ပန ဝေတုလ္လပိဋကဿ ဗောဓိသတ္တပိဋကဘာဝေါ ပကာသိတော၊ တသ္မာ သဒ္ဓမ္မပုဏ္ဍရိကသုတ္တာဒိကေ ဗောဓိသတ္တပိဋကေ အာဂတဝါဒေါပိ ‘‘ဝေတုလ္လဝါဒေါ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗော [အဘိဓမ္မသမုစ္စယေ ၇၉-ပိဋ္ဌေ].