သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ
၄၅၈. ယံ ပန ဝုတ္တံ ‘‘ယံကိဉ္စိ အဘိသင်္ခရဏလက္ခဏံ၊ သဗ္ဗံ တံ ဧကတော ကတွာ သင်္ခါရက္ခန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ၊ ဧတ္ထ အဘိသင်္ခရဏလက္ခဏံ နာမ ရာသိကရဏလက္ခဏံ. ကိံ ပန တန္တိ၊ သင်္ခါရာယေဝ. ယထာဟ – ‘‘သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တီတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တသ္မာ သင်္ခါရာတိ ဝုစ္စန္တီ’’တိ (သံ. နိ. ၃.၇၉). တေ အဘိသင်္ခရဏလက္ခဏာ၊ အာယူဟနရသာ၊ ဝိပ္ဖါရပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ သေသခန္ဓတ္တယပဒဋ္ဌာနာ.
ဧဝံ လက္ခဏာဒိတော ဧကဝိဓာပိ စ ဇာတိဝသေန တိဝိဓာ ကုသလာ၊ အကုသလာ၊ အဗျာကတာတိ. တေသု ကုသလဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ ကုသလာ. အကုသလသမ္ပယုတ္တာ အကုသလာ. အဗျာကတသမ္ပယုတ္တာ အဗျာကတာ.
တတ္ထ ကာမာဝစရပဌမကုသလဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ တာဝ နိယတာ သရူပေန အာဂတာ သတ္တဝီသတိ၊ ယေဝါပနကာ စတ္တာရော၊ အနိယတာ ပဉ္စာတိ ဆတ္တိံသ. တတ္ထ ဖဿော၊ စေတနာ၊ ဝိတက္ကော၊ ဝိစာရော၊ ပီတိ၊ ဝီရိယံ၊ ဇီဝိတံ၊ သမာဓိ၊ သဒ္ဓါ၊ သတိ၊ ဟိရီ၊ ဩတ္တပ္ပံ၊ အလောဘော၊ အဒေါသော၊ အမောဟော၊ ကာယပဿဒ္ဓိ၊ စိတ္တပဿဒ္ဓိ၊ ကာယလဟုတာ၊ စိတ္တလဟုတာ၊ ကာယမုဒုတာ၊ စိတ္တမုဒုတာ၊ ကာယကမ္မညတာ၊ စိတ္တကမ္မညတာ၊ ကာယပါဂုညတာ၊ စိတ္တပါဂုညတာ၊ ကာယုဇုကတာ၊ စိတ္တုဇုကတာတိ ဣမေ သရူပေန အာဂတာ သတ္တဝီသတိ (ဓ. သ. ၁၊ ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၁ ယေဝါပနကဝဏ္ဏနာ). ဆန္ဒော၊ အဓိမောက္ခော၊ မနသိကာရော၊ တတြမဇ္ဈတ္တတာတိ ဣမေ ယေဝါပနကာ စတ္တာရော (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၁ ယေဝါပနကဝဏ္ဏနာ). ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ကာယဒုစ္စရိတဝိရတိ၊ ဝစီဒုစ္စရိတဝိရတိ၊ မိစ္ဆာဇီဝဝိရတီတိ ဣမေ အနိယတာ ပဉ္စ. ဧတေ ဟိ ကဒါစိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာပိ စ န ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ.
၄၅၉. တတ္ထ ဖုသတီတိ ဖဿော. သွာယံ ဖုသနလက္ခဏော. သင်္ဃဋ္ဋနရသော၊ သန္နိပါတပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ အာပါထဂတဝိသယပဒဋ္ဌာနော. အယဉှိ အရူပဓမ္မောပိ သမာနော အာရမ္မဏေ ဖုသနာကာရေနေဝ ပဝတ္တတိ. ဧကဒေသေန စ အနလ္လိယမာနောပိ ရူပံ ဝိယ စက္ခု၊ သဒ္ဒေါ ဝိယ စ သောတံ စိတ္တံ အာရမ္မဏဉ္စ သင်္ဃဋ္ဋေတိ၊ တိကသန္နိပါတသင်္ခါတဿ အတ္တနော ကာရဏဿ ဝသေန ပဝေဒိတတ္တာ သန္နိပါတပစ္စုပဋ္ဌာနော. တဇ္ဇာသမန္နာဟာရေန စေဝ ဣန္ဒြိယေန စ ပရိက္ခတေ ဝိသယေ အနန္တရာယေနေဝ ဥပ္ပဇ္ဇနတော အာပါထဂတဝိသယပဒဋ္ဌာနောတိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာဓိဋ္ဌာနဘာဝတော ပန နိစ္စမ္မဂါဝီ (သံ. နိ. ၂.၆၃) ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
၄၆၀. စေတယတီတိ စေတနာ. အဘိသန္ဒဟတီတိ အတ္ထော. သာ စေတနာဘာဝလက္ခဏာ၊ အာယူဟနရသာ၊ သံဝိဒဟနပစ္စုပဋ္ဌာနာ သကိစ္စပရကိစ္စသာဓိကာ ဇေဋ္ဌသိဿမဟာဝဍ္ဎကီအာဒယော ဝိယ. အစ္စာယိကကမ္မာနုဿရဏာဒီသု စ ပနာယံ သမ္ပယုတ္တာနံ ဥဿဟနဘာဝေန ပဝတ္တမာနာ ပါကဋာ ဟောတိ.
ဝိတက္ကဝိစာရပီတီသု ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ တံ သဗ္ဗံ ပထဝီကသိဏနိဒ္ဒေသေ ပဌမဇ္ဈာနဝဏ္ဏနာယံ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၁.၇၁) ဝုတ္တမေဝ.
၄၆၁. ဝီရဘာဝေါ ဝီရိယံ. တံ ဥဿဟနလက္ခဏံ၊ သဟဇာတာနံ ဥပတ္ထမ္ဘနရသံ၊ အသံသီဒနဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနံ. ‘‘သံဝိဂ္ဂေါ ယောနိသော ပဒဟတီ’’တိ (အ. နိ. ၄.၁၁၃) ဝစနတော သံဝေဂပဒဋ္ဌာနံ၊ ဝီရိယာရမ္ဘဝတ္ထုပဒဋ္ဌာနံ ဝါ၊ သမ္မာ အာရဒ္ဓံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တီနံ မူလံ ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.
၄၆၂. ဇီဝန္တိ တေန၊ သယံ ဝါ ဇီဝတိ၊ ဇီဝနမတ္တမေဝ ဝါ တန္တိ ဇီဝိတံ. လက္ခဏာဒီနိ ပနဿ ရူပဇီဝိတေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. တဉှိ ရူပဓမ္မာနံ ဇီဝိတံ၊ ဣဒံ အရူပဓမ္မာနန္တိ ဣဒမေဝေတ္ထ နာနာကရဏံ.
၄၆၃. အာရမ္မဏေ စိတ္တံ သမံ အာဓိယတိ၊ သမ္မာ ဝါ အာဓိယတိ၊ သမာဓာနမတ္တမေဝ ဝါ ဧတံ စိတ္တဿာတိ သမာဓိ. သော အဝိသာရလက္ခဏော၊ အဝိက္ခေပလက္ခဏော ဝါ၊ သဟဇာတာနံ သမ္ပိဏ္ဍနရသော နှာနိယစုဏ္ဏာနံ ဥဒကံ ဝိယ၊ ဥပသမပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ ဝိသေသတော သုခပဒဋ္ဌာနော၊ နိဝါတေ ဒီပစ္စီနံ ဌိတိ ဝိယ စေတသော ဌိတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
၄၆၄. သဒ္ဒဟန္တိ ဧတာယ၊ သယံ ဝါ သဒ္ဒဟတိ၊ သဒ္ဒဟနမတ္တမေဝ ဝါ ဧသာတိ သဒ္ဓါ. သာ သဒ္ဒဟနလက္ခဏာ၊ ဩကပ္ပနလက္ခဏာ ဝါ၊ ပသာဒနရသာ ဥဒကပ္ပသာဒကမဏိ ဝိယ၊ ပက္ခန္ဒနရသာ ဝါ ဩဃုတ္တရဏော ဝိယ. အကာလုဿိယပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ အဓိမုတ္တိပစ္စုပဋ္ဌာနာ ဝါ၊ သဒ္ဓေယျဝတ္ထုပဒဋ္ဌာနာ၊ သဒ္ဓမ္မဿဝနာဒိသောတာပတ္တိယင်္ဂ(ဒီ. နိ. ၃.၃၁၁၊ သံ. နိ. ၅.၁၀၀၁) ပဒဋ္ဌာနာ ဝါ၊ ဟတ္ထဝိတ္တဗီဇာနိ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
၄၆၅. သရန္တိ တာယ၊ သယံ ဝါ သရတိ သရဏမတ္တမေဝ ဝါ ဧသာတိ သတိ. သာ အပိလာပနလက္ခဏာ၊ အသမ္မောသရသာ၊ အာရက္ခပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ဝိသယာဘိမုခဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနာ ဝါ၊ ထိရသညာပဒဋ္ဌာနာ၊ ကာယာဒိသတိပဋ္ဌာနပဒဋ္ဌာနာ ဝါ. အာရမ္မဏေ ဒဠှပတိဋ္ဌိတတ္တာ ပန ဧသိကာ ဝိယ၊ စက္ခုဒွါရာဒိရက္ခဏတော ဒေါဝါရိကော ဝိယ စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
၄၆၆. ကာယဒုစ္စရိတာဒီဟိ ဟိရိယတီတိ ဟိရီ. လဇ္ဇာယေတံ အဓိဝစနံ. တေဟိယေဝ ဩတ္တပ္ပတီတိ ဩတ္တပ္ပံ. ပါပတော ဥဗ္ဗေဂဿေတံ အဓိဝစနံ. တတ္ထ ပါပတော ဇိဂုစ္ဆနလက္ခဏာ ဟိရီ. ဥတ္တာသနလက္ခဏံ ဩတ္တပ္ပံ. လဇ္ဇာကာရေန ပါပါနံ အကရဏရသာ ဟိရီ. ဥတ္တာသာကာရေန ဩတ္တပ္ပံ. ဝုတ္တပ္ပကာရေနေဝ စ ပါပတော သင်္ကောစနပစ္စုပဋ္ဌာနာ ဧတာ၊ အတ္တဂါရဝပရဂါရဝပဒဋ္ဌာနာ. အတ္တာနံ ဂရုံ ကတွာ ဟိရိယာ ပါပံ ဇဟာတိ ကုလဝဓူ ဝိယ. ပရံ ဂရုံ ကတွာ ဩတ္တပ္ပေန ပါပံ ဇဟာတိ ဝေသိယာ ဝိယ. ဣမေ စ ပန ဒွေ ဓမ္မာ လောကပါလကာတိ (အ. နိ. ၂.၉) ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
၄၆၇. န လုဗ္ဘန္တိ တေန၊ သယံ ဝါ န လုဗ္ဘတိ၊ အလုဗ္ဘနမတ္တမေဝ ဝါ တန္တိ အလောဘော. အဒေါသာမောဟေသုပိ ဧသေဝ နယော. တေသု အလောဘော အာရမ္မဏေ စိတ္တဿ အဂေဓလက္ခဏော၊ အလဂ္ဂဘာဝလက္ခဏော ဝါ ကမလဒလေ ဇလဗိန္ဒု ဝိယ. အပရိဂ္ဂဟရသော မုတ္တဘိက္ခု ဝိယ၊ အနလ္လီနဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနော အသုစိမှိ ပတိတပုရိသော ဝိယ.
၄၆၈. အဒေါသော အစဏ္ဍိက္ကလက္ခဏော၊ အဝိရောဓလက္ခဏော ဝါ အနုကူလမိတ္တော ဝိယ၊ အာဃာတဝိနယရသော၊ ပရိဠာဟဝိနယရသော ဝါ စန္ဒနံ ဝိယ၊ သောမ္မဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနော ပုဏ္ဏစန္ဒော ဝိယ.
၄၆၉. အမောဟော ယထာသဘာဝပဋိဝေဓလက္ခဏော၊ အက္ခလိတပဋိဝေဓလက္ခဏော ဝါ ကုသလိဿာသခိတ္တဥသုပဋိဝေဓော ဝိယ၊ ဝိသယောဘာသနရသော ပဒီပေါ ဝိယ. အသမ္မောဟပစ္စုပဋ္ဌာနော အရညဂတသုဒေသကော ဝိယ. တယောပိ စေတေ သဗ္ဗကုသလာနံ မူလဘူတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
၄၇၀. ကာယဿ ပဿမ္ဘနံ ကာယပဿဒ္ဓိ. စိတ္တဿ ပဿမ္ဘနံ စိတ္တပဿဒ္ဓိ. ကာယောတိ စေတ္ထ ဝေဒနာဒယော တယော ခန္ဓာ. ဥဘောပိ ပနေတာ ဧကတော ကတွာ ကာယစိတ္တဒရထဝူပသမလက္ခဏာ ကာယစိတ္တပဿဒ္ဓိယော၊ ကာယစိတ္တဒရထနိမဒ္ဒနရသာ၊ ကာယစိတ္တာနံ အပရိပ္ဖန္ဒနသီတိဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ကာယစိတ္တပဒဋ္ဌာနာ. ကာယစိတ္တာနံ အဝူပသမကရဥဒ္ဓစ္စာဒိကိလေသပဋိပက္ခဘူတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
ကာယဿ လဟုဘာဝေါ ကာယလဟုတာ. စိတ္တဿ လဟုဘာဝေါ စိတ္တလဟုတာ. တာ ကာယစိတ္တဂရုဘာဝဝူပသမလက္ခဏာ၊ ကာယစိတ္တဂရုဘာဝနိမဒ္ဒနရသာ၊ ကာယစိတ္တာနံ အဒန္ဓတာပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ကာယစိတ္တပဒဋ္ဌာနာ. ကာယစိတ္တာနံ ဂရုဘာဝကရထိနမိဒ္ဓါဒိကိလေသပဋိပက္ခဘူတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
ကာယဿ မုဒုဘာဝေါ ကာယမုဒုတာ. စိတ္တဿ မုဒုဘာဝေါ စိတ္တမုဒုတာ. တာ ကာယစိတ္တတ္ထမ္ဘဝူပသမလက္ခဏာ၊ ကာယစိတ္တထဒ္ဓဘာဝနိမဒ္ဒနရသာ၊ အပ္ပဋိဃာတပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ကာယစိတ္တပဒဋ္ဌာနာ. ကာယစိတ္တာနံ ထဒ္ဓဘာဝကရဒိဋ္ဌိမာနာဒိကိလေသပဋိပက္ခဘူတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
ကာယဿ ကမ္မညဘာဝေါ ကာယကမ္မညတာ. စိတ္တဿ ကမ္မညဘာဝေါ စိတ္တကမ္မညတာ. တာ ကာယစိတ္တာကမ္မညဘာဝဝူပသမလက္ခဏာ၊ ကာယစိတ္တာကမ္မညဘာဝနိမဒ္ဒနရသာ၊ ကာယစိတ္တာနံ အာရမ္မဏကရဏသမ္ပတ္တိပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ကာယစိတ္တပဒဋ္ဌာနာ. ကာယစိတ္တာနံ အကမ္မညဘာဝကရာဝသေသနီဝရဏာဒိပဋိပက္ခဘူတာ၊ ပသာဒနီယဝတ္ထူသု ပသာဒါဝဟာ၊ ဟိတကိရိယာသု ဝိနိယောဂက္ခမဘာဝါဝဟာ သုဝဏ္ဏဝိသုဒ္ဓိ ဝိယာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
ကာယဿ ပါဂုညဘာဝေါ ကာယပါဂုညတာ. စိတ္တဿ ပါဂုညဘာဝေါ စိတ္တပါဂုညတာ. တာ ကာယစိတ္တာနံ အဂေလညဘာဝလက္ခဏာ၊ ကာယစိတ္တဂေလညနိမဒ္ဒနရသာ၊ နိရာဒီနဝပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ကာယစိတ္တပဒဋ္ဌာနာ. ကာယစိတ္တာနံ ဂေလညကရအသဒ္ဓိယာဒိပဋိပက္ခဘူတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
ကာယဿ ဥဇုကဘာဝေါ ကာယုဇုကတာ. စိတ္တဿ ဥဇုကဘာဝေါ စိတ္တုဇုကတာ. တာ ကာယစိတ္တအဇ္ဇဝလက္ခဏာ၊ ကာယစိတ္တကုဋိလဘာဝနိမဒ္ဒနရသာ၊ အဇိမှတာပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ကာယစိတ္တပဒဋ္ဌာနာ. ကာယစိတ္တာနံ ကုဋိလဘာဝကရမာယာသာဌေယျာဒိပဋိပက္ခဘူတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
၄၇၁. ဆန္ဒောတိ ကတ္တုကာမတာယေတံ အဓိဝစနံ. တသ္မာ သော ကတ္တုကာမတာလက္ခဏော ဆန္ဒော၊ အာရမ္မဏပရိယေသနရသော၊ အာရမ္မဏေန အတ္ထိကတာပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ တဒေဝဿ ပဒဋ္ဌာနံ. အာရမ္မဏဂ္ဂဟဏေ အယံ စေတသော ဟတ္ထပ္ပသာရဏံ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
၄၇၂. အဓိမုစ္စနံ အဓိမောက္ခော. သော သန္နိဋ္ဌာနလက္ခဏော၊ အသံသပ္ပနရသော၊ နိစ္ဆယပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ သန္နိဋ္ဌေယျဓမ္မပဒဋ္ဌာနော၊ အာရမ္မဏေ နိစ္စလဘာဝေန ဣန္ဒခီလော ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
၄၇၃. ကိရိယာ ကာရော. မနမှိ ကာရော မနသိကာရော. ပုရိမမနတော ဝိသဒိသမနံ ကရောတီတိပိ မနသိကာရော. သွာယံ အာရမ္မဏပဋိပါဒကော၊ ဝီထိပဋိပါဒကော၊ ဇဝနပဋိပါဒကောတိ တိပ္ပကာရော.
တတ္ထ အာရမ္မဏပဋိပါဒကော မနမှိ ကာရောတိ မနသိကာရော. သော သာရဏလက္ခဏော၊ သမ္ပယုတ္တာနံ အာရမ္မဏေ သံယောဇနရသော၊ အာရမ္မဏာဘိမုခဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ အာရမ္မဏပဒဋ္ဌာနော. သင်္ခါရက္ခန္ဓပရိယာပန္နော၊ အာရမ္မဏပဋိပါဒကတ္တေန သမ္ပယုတ္တာနံ သာရထိ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဝီထိပဋိပါဒကောတိ ပန ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇနဿေတံ အဓိဝစနံ. ဇဝနပဋိပါဒကောတိ မနောဒွါရာဝဇ္ဇနဿေတံ အဓိဝစနံ. န တေ ဣဓ အဓိပ္ပေတာ.
၄၇၄. တေသု ဓမ္မေသု မဇ္ဈတ္တတာ တတြမဇ္ဈတ္တတာ. သာ စိတ္တစေတသိကာနံ သမဝါဟိတလက္ခဏာ၊ ဦနာဓိကတာနိဝါရဏရသာ၊ ပက္ခပါတုပစ္ဆေဒနရသာ ဝါ၊ မဇ္ဈတ္တဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ စိတ္တစေတသိကာနံ အဇ္ဈုပေက္ခနဘာဝေန သမပ္ပဝတ္တာနံ အာဇာနီယာနံ အဇ္ဈုပေက္ခကသာရထိ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
ကရုဏာမုဒိတာ စ ဗြဟ္မဝိဟာရနိဒ္ဒေသေ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၁.၂၆၂) ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကေဝလဉှိ တာ အပ္ပနာပ္ပတ္တာ ရူပါဝစရာ၊ ဣမာ ကာမာဝစရာတိ အယမေဝ ဝိသေသော.
ကေစိ ပန မေတ္တုပေက္ခာယောပိ အနိယတေသု ဣစ္ဆန္တိ၊ တံ န ဂဟေတဗ္ဗံ. အတ္ထတော ဟိ အဒေါသောယေဝ မေတ္တာ၊ တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာယေဝ ဥပေက္ခာတိ.
၄၇၅. ကာယဒုစ္စရိတတော ဝိရတိ ကာယဒုစ္စရိတဝိရတိ. ဧသ နယော သေသာသုပိ. လက္ခဏာဒိတော ပနေတာ တိဿောပိ ကာယဒုစ္စရိတာဒိဝတ္ထူနံ အဝီတိက္ကမလက္ခဏာ၊ အမဒ္ဒနလက္ခဏာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ကာယဒုစ္စရိတာဒိဝတ္ထုတော သင်္ကောစနရသာ၊ အကိရိယပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ သဒ္ဓါဟိရောတ္တပ္ပအပ္ပိစ္ဆတာဒိဂုဏပဒဋ္ဌာနာ၊ ပါပကိရိယတော စိတ္တဿ ဝိမုခဘာဝဘူတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
၄၇၆. ဣတိ ဣမေဝ ဆတ္တိံသ သင်္ခါရာ ပဌမေန ကာမာဝစရကုသလဝိညာဏေန သမ္ပယောဂံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ယထာ စ ပဌမေန၊ ဧဝံ ဒုတိယေနာပိ. သသင်္ခါရဘာဝမတ္တမေဝ ဟေတ္ထ ဝိသေသော.
တတိယေန ပန ဌပေတွာ အမောဟံ အဝသေသာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တထာ စတုတ္ထေန. သသင်္ခါရဘာဝမတ္တမေဝ ဟေတ္ထ ဝိသေသော.
ပဌမေ ဝုတ္တေသု ပန ဌပေတွာ ပီတိံ အဝသေသာ ပဉ္စမေန သမ္ပယောဂံ ဂစ္ဆန္တိ. ယထာ စ ပဉ္စမေန၊ ဧဝံ ဆဋ္ဌေနာပိ. သသင်္ခါရဘာဝမတ္တမေဝ ဟေတ္ထ ဝိသေသော. သတ္တမေန စ ပန ဌပေတွာ အမောဟံ အဝသေသာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တထာ အဋ္ဌမေန. သသင်္ခါရဘာဝမတ္တမေဝ ဟေတ္ထ ဝိသေသော.
ပဌမေ ဝုတ္တေသု ဌပေတွာ ဝိရတိတ္တယံ သေသာ ရူပါဝစရကုသလေသု ပဌမေန သမ္ပယောဂံ ဂစ္ဆန္တိ. ဒုတိယေန တတော ဝိတက္ကဝဇ္ဇာ. တတိယေန တတော ဝိစာရဝဇ္ဇာ. စတုတ္ထေန တတော ပီတိဝဇ္ဇာ. ပဉ္စမေန တတော အနိယတေသု ကရုဏာမုဒိတာဝဇ္ဇာ. တေယေဝ စတူသု အာရုပ္ပကုသလေသု. အရူပါဝစရဘာဝေါယေဝ ဟိ ဧတ္ထ ဝိသေသော.
လောကုတ္တရေသု ပဌမဇ္ဈာနိကေ တာဝ မဂ္ဂဝိညာဏေ ပဌမရူပါဝစရဝိညာဏေ ဝုတ္တနယေန၊ ဒုတိယဇ္ဈာနိကာဒိဘေဒေ ဒုတိယရူပါဝစရဝိညာဏာဒီသု ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကရုဏာမုဒိတာနံ ပန အဘာဝေါ၊ နိယတဝိရတိတာ၊ လောကုတ္တရတာ စာတိ အယမေတ္ထ ဝိသေသော. ဧဝံ တာဝ ကုသလာယေဝ သင်္ခါရာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
၄၇၇. အကုသလေသု လောဘမူလေ ပဌမာကုသလသမ္ပယုတ္တာ တာဝ နိယတာ သရူပေန အာဂတာ တေရသ၊ ယေဝါပနကာ စတ္တာရောတိ သတ္တရသ. တတ္ထ ဖဿော၊ စေတနာ၊ ဝိတက္ကော၊ ဝိစာရော၊ ပီတိ၊ ဝီရိယံ၊ ဇီဝိတံ၊ သမာဓိ၊ အဟိရိကံ၊ အနောတ္တပ္ပံ၊ လောဘော၊ မောဟော၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီတိ ဣမေ သရူပေန အာဂတာ တေရသ (ဓ. သ. ၃၆၅၊ ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၃၆၅). ဆန္ဒော၊ အဓိမောက္ခော၊ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ မနသိကာရောတိ ဣမေ ယေဝါပနကာ စတ္တာရော (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၃၆၅).
၄၇၈. တတ္ထ န ဟိရိယတီတိ အဟိရိကော. အဟိရိကဿ ဘာဝေါ အဟိရိကံ. န ဩတပ္ပတီတိ အနောတ္တပ္ပံ. တေသု အဟိရိကံ ကာယဒုစ္စရိတာဒီဟိ အဇိဂုစ္ဆနလက္ခဏံ၊ အလဇ္ဇာလက္ခဏံ ဝါ. အနောတ္တပ္ပံ တေဟေဝ အသာရဇ္ဇလက္ခဏံ၊ အနုတ္တာသလက္ခဏံ ဝါ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ. ဝိတ္ထာရော ပန ဟိရောတ္တပ္ပါနံ ဝုတ္တပဋိပက္ခဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော.
၄၇၉. လုဗ္ဘန္တိ တေန၊ သယံ ဝါ လုဗ္ဘတိ၊ လုဗ္ဘနမတ္တမေဝ ဝါ တန္တိ လောဘော. မုယှန္တိ တေန၊ သယံ ဝါ မုယှတိ၊ မုယှနမတ္တမေဝ ဝါ တန္တိ မောဟော. တေသု လောဘော အာရမ္မဏဂ္ဂဟဏလက္ခဏော မက္ကဋာလေပေါ ဝိယ၊ အဘိသင်္ဂရသော တတ္တကပါလေ ခိတ္တမံသပေသိ ဝိယ. အပရိစ္စာဂပစ္စုပဋ္ဌာနော တေလဉ္ဇနရာဂေါ ဝိယ. သံယောဇနိယဓမ္မေသု အဿာဒဒဿနပဒဋ္ဌာနော. တဏှာနဒီဘာဝေန ဝဍ္ဎမာနော သီဃသောတာ နဒီ ဣဝ မဟာသမုဒ္ဒံ အပါယမေဝ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
၄၈၀. မောဟော စိတ္တဿ အန္ဓဘာဝလက္ခဏော၊ အညာဏလက္ခဏော ဝါ၊ အသမ္ပဋိဝေဓရသော၊ အာရမ္မဏသဘာဝစ္ဆာဒနရသော ဝါ၊ အသမ္မာပဋိပတ္တိပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ အန္ဓကာရပစ္စုပဋ္ဌာနော ဝါ၊ အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနော၊ သဗ္ဗာကုသလာနံ မူလန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
၄၈၁. မိစ္ဆာ ပဿန္တိ တာယ၊ သယံ ဝါ မိစ္ဆာ ပဿတိ၊ မိစ္ဆာဒဿနမတ္တံ ဝါ ဧသာတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ. သာ အယောနိသော အဘိနိဝေသလက္ခဏာ၊ ပရာမာသရသာ၊ မိစ္ဆာဘိနိဝေသပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ အရိယာနံ အဒဿနကာမတာဒိပဒဋ္ဌာနာ၊ ပရမံ ဝဇ္ဇန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
၄၈၂. ဥဒ္ဓတဘာဝေါ ဥဒ္ဓစ္စံ. တံ အဝူပသမလက္ခဏံ ဝါတာဘိဃာတစလဇလံ ဝိယ၊ အနဝဋ္ဌာနရသံ ဝါတာဘိဃာတစလဓဇပဋာကာ ဝိယ၊ ဘန္တတ္တပစ္စုပဋ္ဌာနံ ပါသာဏာဘိဃာတသမုဒ္ဓတဘသ္မံ ဝိယ၊ စေတသော အဝူပသမေ အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနံ၊ စိတ္တဝိက္ခေပေါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သေသာ ကုသလေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အကုသလဘာဝေါယေဝ ဟိ အကုသလဘာဝေန စ လာမကတ္တံ ဧတေသံ တေဟိ ဝိသေသော.
၄၈၃. ဣတိ ဣမေ သတ္တရသ သင်္ခါရာ ပဌမေန အကုသလဝိညာဏေန သမ္ပယောဂံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ယထာ စ ပဌမေန၊ ဧဝံ ဒုတိယေနာပိ. သသင်္ခါရတာ ပနေတ္ထ ထိနမိဒ္ဓဿ စ အနိယတတာ ဝိသေသော.
တတ္ထ ထိနနတာ ထိနံ. မိဒ္ဓနတာ မိဒ္ဓံ. အနုဿာဟသံဟနနတာ အသတ္တိဝိဃာတော စာတိ အတ္ထော. ထိနဉ္စ မိဒ္ဓဉ္စ ထိနမိဒ္ဓံ. တတ္ထ ထိနံ အနုဿာဟလက္ခဏံ၊ ဝီရိယဝိနောဒနရသံ၊ သံသီဒနပစ္စုပဋ္ဌာနံ. မိဒ္ဓံ အကမ္မညတာလက္ခဏံ၊ ဩနဟနရသံ၊ လီနတာပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ပစလာယိကာနိဒ္ဒါပစ္စုပဋ္ဌာနံ ဝါ. ဥဘယမ္ပိ အရတိဝိဇမ္ဘိကာဒီသု အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနံ.
တတိယေန ပဌမေ ဝုတ္တေသု ဌပေတွာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ အဝသေသာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. မာနော ပနေတ္ထ အနိယတော ဟောတိ. အယံ ဝိသေသော၊ သော ဥဏ္ဏတိလက္ခဏော၊ သမ္ပဂ္ဂဟရသော၊ ကေတုကမျတာပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ္တလောဘပဒဋ္ဌာနော၊ ဥမ္မာဒေါ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
စတုတ္ထေန ဒုတိယေ ဝုတ္တေသု ဌပေတွာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ အဝသေသာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧတ္ထာပိ စ မာနော အနိယတေသု ဟောတိယေဝ. ပဌမေ ဝုတ္တေသု ပန ဌပေတွာ ပီတိံ အဝသေသာ ပဉ္စမေန သမ္ပယောဂံ ဂစ္ဆန္တိ. ယထာ စ ပဉ္စမေန၊ ဧဝံ ဆဋ္ဌေနာပိ. သသင်္ခါရတာ ပနေတ္ထ ထိနမိဒ္ဓဿ စ အနိယတဘာဝေါ ဝိသေသော. သတ္တမေန ပဉ္စမေ ဝုတ္တေသု ဌပေတွာ ဒိဋ္ဌိံ အဝသေသာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. မာနော ပနေတ္ထ အနိယတော ဟောတိ. အဋ္ဌမေန ဆဋ္ဌေ ဝုတ္တေသု ဌပေတွာ ဒိဋ္ဌိံ အဝသေသာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧတ္ထာပိ စ မာနော အနိယတေသု ဟောတိယေဝါတိ.
၄၈၄. ဒေါသမူလေသု ပန ဒွီသု ပဌမသမ္ပယုတ္တာ တာဝ နိယတာ သရူပေန အာဂတာ ဧကာဒသ၊ ယေဝါပနကာ စတ္တာရော၊ အနိယတာ တယောတိ အဋ္ဌာရသ. တတ္ထ ဖဿော၊ စေတနာ၊ ဝိတက္ကော၊ ဝိစာရော၊ ဝီရိယံ၊ ဇီဝိတံ၊ သမာဓိ၊ အဟိရိကံ၊ အနောပ္ပတ္တံ၊ ဒေါသော၊ မောဟောတိ ဣမေ သရူပေန အာဂတာ ဧကာဒသ (ဓ. သ. ၄၁၃၊ ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၄၁၃). ဆန္ဒော၊ အဓိမောက္ခော၊ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ မနသိကာရောတိ ဣမေ ယေဝါပနကာ စတ္တာရော (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၄၁၃). ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယံ၊ ကုက္ကုစ္စန္တိ ဣမေ အနိယတာ တယော (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၄၁၃).
၄၈၅. တတ္ထ ဒုဿန္တိ တေန၊ သယံ ဝါ ဒုဿတိ၊ ဒုဿနမတ္တမေဝ ဝါ တန္တိ ဒေါသော. သော စဏ္ဍိက္ကလက္ခဏော ပဟဋာသီဝိသော ဝိယ၊ ဝိသပ္ပနရသော ဝိသနိပါတော ဝိယ၊ အတ္တနော နိဿယဒဟနရသော ဝါ ဒါဝဂ္ဂိ ဝိယ. ဒူသနပစ္စုပဋ္ဌာနော လဒ္ဓေါကာသော ဝိယ သပတ္တော၊ အာဃာတဝတ္ထုပဒဋ္ဌာနော၊ ဝိသသံသဋ္ဌပူတိမုတ္တံ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
၄၈၆. ဣဿာယနာ ဣဿာ. သာ ပရသမ္ပတ္တီနံ ဥသူယနလက္ခဏာ. တတ္ထေဝ အနဘိရတိရသာ၊ တတော ဝိမုခဘာဝပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ပရသမ္ပတ္တိပဒဋ္ဌာနာ၊ သံယောဇနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.
၄၈၇. မစ္ဆရဘာဝေါ မစ္ဆရိယံ. တံ လဒ္ဓါနံ ဝါ လဘိတဗ္ဗာနံ ဝါ အတ္တနော သမ္ပတ္တီနံ နိဂူဟနလက္ခဏံ၊ တာသံယေဝ ပရေဟိ သာဓာရဏဘာဝအက္ခမနရသံ၊ သင်္ကောစနပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ကဋုကဉ္စုကတာပစ္စုပဋ္ဌာနံ ဝါ၊ အတ္တသမ္ပတ္တိပဒဋ္ဌာနံ၊ စေတသော ဝိရူပဘာဝေါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.
၄၈၈. ကုစ္ဆိတံ ကတံ ကုကတံ. တဿ ဘာဝေါ ကုက္ကုစ္စံ. တံ ပစ္ဆာနုတာပလက္ခဏံ၊ ကတာကတာနုသောစနရသံ၊ ဝိပ္ပဋိသာရပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ကတာကတပဒဋ္ဌာနံ၊ ဒါသဗျမိဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သေသာ ဝုတ္တပ္ပကာရာယေဝါတိ.
ဣတိ ဣမေ အဋ္ဌာရသ သင်္ခါရာ ပဌမေန ဒေါသမူလေန သမ္ပယောဂံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ယထာ စ ပဌမေန၊ ဧဝံ ဒုတိယေနာပိ. သသင်္ခါရတာ ပန အနိယတေသု စ ထိနမိဒ္ဓသမ္ဘဝေါဝ ဝိသေသော.
၄၈၉. မောဟမူလေသု ဒွီသု ဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ္တေန တာဝ ဖဿော၊ စေတနာ၊ ဝိတက္ကော၊ ဝိစာရော၊ ဝီရိယံ၊ ဇီဝိတံ၊ စိတ္တဋ္ဌိတိ၊ အဟိရိကံ၊ အနောတ္တပ္ပံ၊ မောဟော၊ ဝိစိကိစ္ဆာတိ သရူပေန အာဂတာ ဧကာဒသ (ဓ. သ. ၄၂၂၊ ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၄၂၂)၊ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ မနသိကာရောတိ ယေဝါပနကာ ဒွေ စာတိ တေရသ.
၄၉၀. တတ္ထ စိတ္တဋ္ဌိတီတိ ပဝတ္တိဋ္ဌိတိမတ္တော ဒုဗ္ဗလော သမာဓိ. ဝိဂတာ စိကိစ္ဆာတိ ဝိစိကိစ္ဆာ. သာ သံသယလက္ခဏာ၊ ကမ္ပနရသာ၊ အနိစ္ဆယပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ အနေကံသဂါဟပစ္စုပဋ္ဌာနာ ဝါ၊ ဝိစိကိစ္ဆာယံ အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနာ၊ ပဋိပတ္တိအန္တရာယကရာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. သေသာ ဝုတ္တပ္ပကာရာယေဝ.
ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ္တေန ဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ္တေ ဝုတ္တေသု ဌပေတွာ ဝိစိကိစ္ဆံ သေသာ ဒွါဒသ. ဝိစိကိစ္ဆာယ အဘာဝေန ပနေတ္ထ အဓိမောက္ခော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တေန သဒ္ဓိံ တေရသေဝ၊ အဓိမောက္ခသဗ္ဘာဝတော စ ဗလဝတရော သမာဓိ ဟောတိ. ယဉ္စေတ္ထ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ တံ သရူပေနေဝ အာဂတံ. အဓိမောက္ခမနသိကာရာ ယေဝါပနကဝသေနာတိ ဧဝံ အကုသလသင်္ခါရာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
၄၉၁. အဗျာကတေသု ဝိပါကာဗျာကတာ တာဝ အဟေတုကသဟေတုကဘေဒတော ဒုဝိဓာ. တေသု အဟေတုကဝိပါကဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ အဟေတုကာ. တတ္ထ ကုသလာကုသလဝိပါကစက္ခုဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ တာဝ ဖဿော၊ စေတနာ၊ ဇီဝိတံ၊ စိတ္တဋ္ဌိတီတိ သရူပေန အာဂတာ စတ္တာရော (ဓ. သ. ၄၃၁၊ ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၄၃၁)၊ ယေဝါပနကော မနသိကာရောယေဝါတိ ပဉ္စ. သောတဃာနဇိဝှါကာယဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာပိ ဧတေယေဝ. ဥဘယဝိပါကမနောဓာတုယာ ဧတေ စေဝ ဝိတက္ကဝိစာရာဓိမောက္ခာ စာတိ အဋ္ဌ၊ တထာ တိဝိဓာယပိ အဟေတုကမနောဝိညာဏဓာတုယာ. ယာ ပနေတ္ထ သောမနဿသဟဂတာ၊ တာယ သဒ္ဓိံ ပီတိ အဓိကာ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
သဟေတုကဝိပါကဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ ပန သဟေတုကာ. တေသု အဋ္ဌကာမာဝစရဝိပါကသမ္ပယုတ္တာ တာဝ အဋ္ဌဟိ ကာမာဝစရကုသလေဟိ သမ္ပယုတ္တသင်္ခါရသဒိသာယေဝ. ယာ ပန တာ အနိယတေသု ကရုဏာမုဒိတာ၊ တာ သတ္တာရမ္မဏတ္တာ ဝိပါကေသု န သန္တိ. ဧကန္တပရိတ္တာရမ္မဏာ ဟိ ကာမာဝစရဝိပါကာ. န ကေဝလဉ္စ ကရုဏာမုဒိတာ၊ ဝိရတိယောပိ ဝိပါကေသု န သန္တိ. ‘‘ပဉ္စ သိက္ခာပဒါ ကုသလာယေဝါ’’တိ ဟိ ဝုတ္တံ.
ရူပါဝစရာရူပါဝစရလောကုတ္တရဝိပါကဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ ပန တေသံ ကုသလဝိညာဏသမ္ပယုတ္တသင်္ခါရေဟိ သဒိသာ ဧဝ.
၄၉၂. ကိရိယာဗျာကတာပိ အဟေတုကသဟေတုကဘေဒတော ဒုဝိဓာ. တေသု အဟေတုကကိရိယဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ အဟေတုကာ. တေ စ ကုသလဝိပါကမနောဓာတုအဟေတုကမနောဝိညာဏဓာတုဒွယယုတ္တေဟိ သမာနာ. မနောဝိညာဏဓာတုဒွယေ ပန ဝီရိယံ အဓိကံ. ဝီရိယသဗ္ဘာဝတော ဗလပ္ပတ္တော သမာဓိ ဟောတိ. အယမေတ္ထ ဝိသေသော.
သဟေတုကကိရိယဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ ပန သဟေတုကာ. တေသု အဋ္ဌကာမာဝစရကိရိယဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ တာဝ ဌပေတွာ ဝိရတိယော အဋ္ဌဟိ ကာမာဝစရကုသလေဟိ သမ္ပယုတ္တသင်္ခါရသဒိသာ. ရူပါဝစရာရူပါဝစရကိရိယသမ္ပယုတ္တာ ပန သဗ္ဗာကာရေနပိ တေသံ ကုသလဝိညာဏသမ္ပယုတ္တသဒိသာယေဝါတိ ဧဝံ အဗျာကတာပိ သင်္ခါရာ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ.
ဣဒံ သင်္ခါရက္ခန္ဓေ ဝိတ္ထာရကထာမုခံ.
ဣဒံ တာဝ အဘိဓမ္မေ ပဒဘာဇနီယနယေန ခန္ဓေသု ဝိတ္ထာရကထာမုခံ.