၄. အတ္ထာလင်္ကာရာဝဗောဓ-စတုတ္ထပရိစ္ဆေဒ

၁၆၄. အတ္ထာလင်္ကာရသဟိတာ၊ သဂုဏာ ဗန္ဓပဒ္ဓတိ၊

အစ္စန္တကန္တာ ကန္တာ [ယတော အစ္စန္တကန္တာ (က.)] ဝ ဝုစ္စန္တေ တေ တတော’ဓုနာ.

၁၆၅. သဘာဝ၊ ဝင်္ကဝုတ္တီနံ၊ ဘေဒါ ဒွိဓာ အလံကြိယာ၊

ပဌမာ တတ္ထ ဝတ္ထူနံ၊ နာနာဝတ္ထာ’ဝိဘာဝိနီ.

ယထာ

၁၆၆. လီလာ ဝိကန္တိ သုဘဂေါ၊ ဒိသာ ထိရ ဝိလောကနော၊

ဗောဓိသတ္တင်္ကုရော ဘာသံ၊ ဝိရောစိ ဝါစ မာသဘိံ.

၁၆၇. ဝုတ္တိ ဝတ္ထုသဘာဝဿ၊ ယာ’ညထာ သာ’ပရာ ဘဝေ၊

တဿာ’နန္တဝိကပ္ပတ္တာ၊ ဟောတိ ဗီဇော’ပဒဿနံ.

ဝင်္ကဝုတ္တိ အတ္ထာလင်္ကာရ

ဥဒ္ဒေသ

၁၆၈. တတ္ထာ’တိသယ၊ ဥပမာ၊ ရူပကာ၊ ဝုတ္တိ၊ ဒီပကံ၊၊

အက္ခေပေါ၊ တ္ထန္တရနျာသော၊ ဗျတိရေကော၊ ဝိဘာဝနာ.

၁၆၉. ဟေတု၊ က္ကမော၊ ပိယတရံ၊ သမာသ၊ ပရိကပ္ပနာ၊

သမာဟိတံ၊ ပရိယာယ၊ ဝုတ္တိ၊ ဗျာဇောပဝဏ္ဏနံ.

၁၇၀. ဝိသေသ၊ ရုဠှာဟင်္ကာရာ၊ သိလေသော၊ တုလျယောဂိတာ၊

နိဒဿနံ၊ မဟန္တတ္တံ၊ ဝဉ္စနာ၊ ပ္ပကတတ္ထုတိ၊.

၁၇၁. ဧကာဝလိ၊ အညမညံ၊ သဟဝုတ္တိ၊ ဝိရောဓိတာ၊

ပရိဝုတ္တိ၊ ဗ္ဘမော၊ ဘာဝေါ၊ မိဿ၊ မာသီ၊ ရသီ၊ ဣတိ.

၁၇၂. ဧတေ ဘေဒါ သမုဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ ဘာဝေါ ဇီဝိတ မုစ္စတေ၊

ဝင်္ကဝုတ္တီသု ပေါသေသိ၊ သိလေသော တု သိရိံ ပရံ.

နိဒ္ဒေသ

၁၇၃. ပကာသကာ ဝိသေသဿ၊ သိယာ’တိသယဝုတ္တိ ယာ၊

လောကာ’တိက္ကန္တဝိသယာ၊ လောကိယာ၊တိ စ သာ ဒွိဓာ.

၁၇၄. လောကိယာတိသယဿေ’တေ၊

ဘေဒါ ယေ ဇာတိအာဒယော၊

ပဋိပါဒီယတေ တွ’ဇ္ဇ၊ လောကာတိက္ကန္တဂေါစရာ.

၁၇၅. ပိဝန္တိ ဒေဟကန္တီ ယေ၊ နေတ္တဉ္ဇလိပုဋေန တေ၊

နာ’လံ ဟန္တုံ ဇိနေ’သံ တွံ၊ တဏှံ တဏှာဟရောပိ ကိံ?

၁၇၆. ဥပမာနော’ပမေယျာနံ၊ သဓမ္မတ္တံ သိယော’ပမာ၊

သဒ္ဒ၊ တ္ထဂမ္မာ၊ ဝါကျတ္ထ၊ ဝိသယာ၊တိ စ သာ ဘိဓာ.

၁၇၇. သမာသ၊ ပစ္စယေ၊ ဝါ’ဒီ၊ သဒ္ဒါ တေသံ ဝသာ တိဓာ၊

သဒ္ဒဂမ္မာ သမာသေန၊ မုနိန္ဒော စန္ဒိမာ’နနော.

၁၇၈. အာယာဒီ ပစ္စယာ တေဟိ၊ ဝဒနံ ပင်္ကဇာယတေ၊

မုနိန္ဒနယန ဒွန္ဒံ၊ နီလုပ္ပလဒလီယတိ.

၁၇၉. ဣဝါဒီ ဣဝ၊ ဝါ၊ တုလျ၊ သမာန၊ နိဘ၊ သန္နိဘာ၊

ယထာ၊ သင်္ကာသ၊ တုလိတ၊ ပ္ပကာသ၊ ပတိရူပကာ.

၁၈၀. သရီ၊ သရိက္ခ၊ သံဝါဒီ၊ ဝိရောဓိ၊ သဒိသာ၊ ဝိယ၊

ပဋိပက္ခ၊ ပစ္စနီကာ၊ သပက္ခော၊ ပမိတော၊ ပမာ.

၁၈၁. ပဋိဗိမ္ဗ၊ ပဋိစ္ဆန္န၊ သရူပ၊ သမ၊ သမိတာ၊

သဝဏ္ဏာ၊ ဘာ၊ ပဋိနိဓိ၊ သဓမ္မာ၊ ဒိ သလက္ခဏာ.

၁၈၂. ဇယတျ၊ က္ကောသတိ၊ ဟသတိ၊ ပတိဂဇ္ဇတိ၊ ဒူဘတိ၊

ဥသူယတျ၊ ဝဇာနာတိ၊ နိန္ဒတိ၊ ဿတိ၊ ရုန္ဓတိ.

၁၈၃. တဿ စောရေတိ သောဘဂ္ဂံ၊ တဿ ကန္တိံ ဝိလုမ္ပတိ၊

တေန သဒ္ဓိံ ဝိဝဒတိ၊ တုလျံ တေနာ’ဓိရောဟတိ.

၁၈၄. ကစ္ဆံ ဝိဂါဟတေ၊ တဿ၊ တ မနွေတျ၊ နုဗန္ဓတိ၊

တံသီလံ၊ တံနိသေဓေတိ၊ တဿ စာ’နုကရောတိ၊ မေ.

၁၈၅. ဥပမာနော’ပမေယျာနံ၊ သဓမ္မတ္တံ ဝိဘာဝိဘိ၊

ဣမေဟိ ဥပမာဘေဒါ၊ ကေစိ နိယျန္တိ သမ္ပတိ.

၁၈၆. ဝိကာသိပဒုမံ’ဝါ’တိ၊ သုန္ဒရံ သုဂတာ’နနံ၊

ဣတိ ဓမ္မောပမာ နာမ၊ တုလျဓမ္မနိဒဿနာ.

၁၈၇. ဓမ္မဟီနာ ‘‘မုခ’မ္ဘောဇ၊ သဒိသံ မုနိနော’’ဣတိ၊

ဝိပရီတော’ပမာ ‘‘တုလျ၊ မာနနေန’မ္ဗုဇံ တဝ’’.

၁၈၈. တဝါ’နန’မိဝ’မ္ဘောဇံ၊ အမ္ဘောဇ’မိဝ တေ မုခံ၊

အညမညောပမာ သာ’ယံ၊ အညမညောပမာနတော.

၁၈၉. ‘‘ယဒိ ကိဉ္စိ ဘဝေ’မ္ဘောဇံ၊ လောစန’ဗ္ဘမုဝိဗ္ဘမံ၊

ဓာရေတုံ မုခသောဘံ တံ၊ တဝေ’’တိ အဗ္ဘုတောပမာ.

၁၉၀. ‘‘သုဂန္ဓိ သောဘာ သမ္ဗန္ဓီ၊ သိသိရံ’သု ဝိရောဓိ စ၊

မုခံ တဝ’မ္ဗုဇံဝေ’တိ’’၊ သာ သိလေသောပမာ မတာ.

၁၉၁. သရူပသဒ္ဒဝါစ္စတ္တာ၊ သာ သန္တာနောပမာ ယထာ၊

ဗာလာ’ဝု’ယျာနမာလာ’ယံ၊ သာ’လကာ’နနသောဘိနီ.

၁၉၂. ခယီ စန္ဒော၊ ဗဟုရဇံ၊ ပဒုမံ၊ တေဟိ တေ မုခံ၊

သမာနမ္ပိ သမုက္ကံသိ၊ တျ’ယံ နိန္ဒောပမာ မတာ.

၁၉၃. အသမတ္ထော မုခေနိ’န္ဒု၊ ဇိန! တေ ပဋိဂဇ္ဇိတုံ၊

ဇဠော ကလင်္ကီ’တိ အယံ၊ ပဋိသေဓောပမာ သိယာ.

၁၉၄. ‘‘ကစ္ဆံ စန္ဒာရဝိန္ဒာနံ၊ အတိက္ကမ္မ မုခံ တဝ၊

အတ္တနာ’ဝ သမံ ဇာတ’’၊ မိတျ’သာဓာရဏောပမာ.

၁၉၅. ‘‘သဗ္ဗ’မ္ဘောဇ’ပ္ပဘာသာရော၊ ရာသိဘူတော’ဝ ကတ္ထစိ၊

တဝါ’နနံ ဝိဘာတီ’’တိ၊ ဟောတာ’ဘူတောပမာ အယံ.

၁၉၆. ပတီယတေ’တ္ထဂမ္မာ တု၊ သဒ္ဒသာမတ္ထိယာ ကွစိ၊

သမာသ၊ ပ္ပစ္စယေ၊ ဝါဒိ၊ သဒ္ဒယောဂံ ဝိနာ အပိ.

၁၉၇. ဘိင်္ဂါနေ’မာနိ စက္ခူနိ၊ နာ’မ္ဗုဇံ မုခ’မေဝိ’ဒံ၊

သုဗျတ္တသဒိသတ္တေန၊ သာ သရူပေါပမာ မတာ.

၁၉၈. ‘‘မယေ’ဝ မုခသောဘာ’ဿေ၊ တျလ’မိန္ဒု! ဝိကတ္ထနာ၊

ယတော’မ္ဗုဇေပိ သာ’တ္ထီတိ’’၊ ပရိကပ္ပေါပမာ အယံ.

၁၉၉. ‘‘ကိံ ဝါ’မ္ဗုဇ’န္တောဘန္တာလိ၊ ကိံ လောလနယနံ မုခံ၊

မမ ဒေါလာယတေ စိတ္တ’’၊ မိစ္စ’ယံ သံသယောပမာ.

၂၀၀. ကိဉ္စိ ဝတ္ထုံ ပဒဿေတွာ၊ သဓမ္မဿာ’ဘိဓာနတော၊

သာမျပ္ပတီတိသဗ္ဘာဝါ၊ ပတိဝတ္ထုပမာ ယထာ.

၂၀၁. ဇနေသု ဇာယမာနေသု၊ နေ’ကောပိ ဇိနသာဒိသော၊

ဒုတိယော နနု နတ္ထေ’ဝ၊ ပါရိဇာတဿ ပါဒပေါ.

၂၀၂. ဝါကျတ္ထေနေ’ဝ ဝါကျတ္ထော၊ ယဒိ ကောစူ’ပမီယတေ၊

ဣဝယုတ္တာ၊ ဝိယုတ္တတ္တာ၊ သာ ဝါကျတ္ထောပမာ ဒွိဓာ.

ဣဝယုတ္တာ

၂၀၃. ဇိနော သံက္လေသတတ္တာနံ၊ အာဝိဘူတော ဇနာန’ယံ၊

ဃမ္မသန္တာပတတ္တာနံ၊ ဃမ္မကာလေ’မ္ဗုဒေါ ဝိယ.

ဣဝဝိယုတ္တာ

၂၀၄. မုနိန္ဒာနန မာဘာတိ၊ ဝိလာသေကမနောဟရံ၊

ဥဒ္ဓံ သမုဂ္ဂတဿာ’ပိ၊ ကိံ တေ စန္ဒ ဝိဇမ္ဘနာ.

၂၀၅. သမုဗ္ဗေဇေတိ ဓီမန္တံ၊ ဘိန္နလိင်္ဂါဒိကံ တု ယံ၊

ဥပမာဒူသနာယာ’လ၊ မေတံ ကတ္ထစိ တံ ယထာ.

၂၀၆. ဟံသီ’ဝါ’ယံ သသီ ဘိန္န၊ လိင်္ဂါ၊ ကာသံ သရာနိ’ဝ၊

ဝိဇာတိ ဝစနာ၊ ဟီနာ၊ သာ’ဝ ဘတ္တော ဘဋော’ဓိပေ.

၂၀၇. ‘‘ခဇ္ဇောတော ဘာဏုမာလီ’ဝ၊ ဝိဘာတိ’’တျဓိကောပမာ၊

အဖုဋ္ဌတ္ထာ ‘‘ဗလမ္ဗောဓိ၊ သာဂရော ဝိယ သံခုဘိ.’’

၂၀၈. ‘‘စန္ဒေ ကလင်္ကော ဘိင်္ဂေါ’ဝေ’၊ တျု’ပမာပေက္ခိနီ အယံ၊

ခဏ္ဍိတာ ကေရဝါ’ကာရော၊ သကလင်္ကော နိသာကရော.

၂၀၉. ဣစ္စေဝမာဒိရူပေသု၊ ဘဝန္တိ ဝိဂတာ’ဒရာ၊

ကရောန္တိ စာ’ဒရံ ဓီရာ၊ ပယောဂေ ကွစိ ဒေ’ဝ တု.

၂၁၀. ဣတ္ထီယံ’ဝါ’ဇနော ယာတိ၊ ဝဒတျေ’သာ ပုမာ ဝိယ၊

ပိယော ပါဏာ ဣဝါ’ယံ မေ၊ ဝိဇ္ဇာ ဓန’မိဝ’စ္စိတာ.

၂၁၁. ဘဝံ ဝိယ မဟီပါလ၊ ဒေဝရာဇာ ဝိရောစတေ၊

အလ’မံသုမတော ကစ္ဆံ၊ တေဇသာ ရောဟိတုံ အယံ.

၂၁၂. ဥပမာနော’ပမေယျာနံ၊ အဘေဒဿ နိရူပနာ၊

ဥပမာ’ဝ တိရောဘူတ၊ ဘေဒါ ရူပက မုစ္စတေ.

၂၁၃. အသေသ ဝတ္ထု ဝိသယံ၊ ဧကဒေသ ဝိဝုတ္တိ [ဝိဝတ္တိ (ဋီကာ)]၊ စ၊

တံ ဒွိဓာ ပုန ပစ္စေကံ၊ သမာသာဒိဝသာ တိဓာ.

အသေသဝတ္ထုဝိသယသမာသ

၂၁၄. အင်္ဂုလိဒလ သံသောဘိံ၊ နခဒီဓိတိ ကေသရံ၊

သိရသာ န ပိလန္ဓန္တိ၊ ကေ မုနိန္ဒ ပဒ’မ္ဗုဇံ.

အသေသဝတ္ထုဝိသယအသမာသ

၂၁၅. ရတနာနိ ဂုဏာ ဘူရီ၊ ကရုဏာ သီတလံ ဇလံ၊

ဂမ္ဘီရတ္တ မဂါဓတ္တံ၊ ပစ္စက္ခော’ယံ ဇိနော’မ္ဗုဓိ.

အသေသဝတ္ထုဝိသယမိဿက

၂၁၆. စန္ဒိကာ မန္ဒဟာသာ တေ၊ မုနိန္ဒ! ဝဒနိ’န္ဒုနော၊

ပဗောဓယတျ’ယံ သာဓု၊ မနော ကုမုဒ ကာနနံ.

၂၁၇. အသေသဝတ္ထုဝိသယေ၊ ပဘေဒေါ ရူပကေ အယံ၊

ဧကဒေသဝိဝုတ္တိမှိ၊ ဘေဒေါ ဒါနိ ပဝုစ္စတိ.

ဧကဒေသဝိဝုတ္တိသမာသ

၂၁၈. ဝိလာသ ဟာသ ကုသုမံ၊ ရုစိရာ’ဓရ ပလ္လဝံ၊

သုခံ ကေ ဝါ န ဝိန္ဒန္တိ၊ ပဿန္တာ မုနိနော မုခံ.

ဧကဒေသဝိဝုတ္တိအသမာသ

၂၁၉. ပါဒဒွန္ဒံ မုနိန္ဒဿ၊ ဒဒါတု ဝိဇယံ တဝ၊

နခရံသီ ပရံ ကန္တာ၊ ယဿ ပါပဇယဒ္ဓဇာ.

ဧကဒေသဝိဝုတ္တိမိဿက

၂၂၀. သုနိမ္မလကပေါလဿ၊ မုနိန္ဒ ဝဒနိ’န္ဒုနော၊

သာဓု’ပ္ပဗုဒ္ဓ ဟဒယံ၊ ဇာတံ ကေရဝ ကာနနံ.

၂၂၁. ရူပကာနိ ဗဟူနျေ’ဝ [ဋီကာယံ ဥဒ္ဓဋံ ယုတ္တရူပကံ သိတပုပ္ဖုဇလံ လောလ၊ နေတ္တဘိင်္ဂ တဝါ’နနံ၊ ကဿ နာမ မနော ဓီရ၊ နာကဍ္ဎတိ မနောဟရံ၊]၊ ယုတ္တာ၊ ယုတ္တာဒိဘေဒတော၊

ဝိသုံ န တာနိ ဝုတ္တာနိ၊ ဧတ္ထေ’ဝ’န္တောဂဓာနိ’တိ.

၂၂၂. ‘‘စန္ဒိမာ’ကာသပဒုမ’’၊ မိစ္စေတံ ခဏ္ဍရူပကံ၊

ဒုဋ္ဌ၊ ‘‘မမ္ဗောရုဟဝနံ၊ နေတ္တာနိ’စ္စာ’’ဒိ သုန္ဒရံ.

၂၂၃. ပရိယန္တော ဝိကပ္ပါနံ၊ ရူပကဿော’ပမာယ စ၊

နတ္ထိ ယံ တေန ဝိညေယျံ၊ အဝုတ္တ မနုမာနတော.

၂၂၄. ပုနပ္ပုန မုစ္စာရဏံ [ပုနပ္ပုနုစ္စာရဏံ ယံ (သီ. က.)]၊ ယမတ္ထဿ၊ ပဒဿ စ၊

ဥဘယေသဉ္စ ဝိညေယျာ၊ သာ’ယ’မာဝုတ္တိ နာမတော.

အတ္ထာဝုတ္တိ

၂၂၅. မနော ဟရတိ သဗ္ဗေသံ၊ အာဒဒါတိ ဒိသာ ဒသ၊

ဂဏှာတိ နိမ္မလတ္တဉ္စ၊ ယသောရာသိ ဇိနဿ’ယံ.

ပဒါဝုတ္တိ

၂၂၆. ဝိဘာသေန္တိ ဒိသာ သဗ္ဗာ၊ မုနိနော ဒေဟကန္တိယော၊

ဝိဘာ သေန္တိ စ သဗ္ဗာပိ၊ စန္ဒာဒီနံ ဟတာ ဝိယ.

ဥဘယာဝုတ္တိ

၂၂၇. ဇိတွာ ဝိဟရတိ က္လေသ၊ ရိပုံ လောကေ ဇိနော အယံ၊

ဝိဟရတျ’ရိဝဂ္ဂေါ’ယံ၊ ရာသိဘူတော’ဝ ဒုဇ္ဇနေ.

၂၂၈. ဧကတ္ထ ဝတ္တမာနမ္ပိ၊ သဗ္ဗဝါကျော’ပကာရကံ၊

ဒီပကံ နာမ တံ စာဒိ၊ မဇ္ဈ၊ န္တဝိသယံ တိဓာ.

အာဒိ ဒီပက

၂၂၉. အကာသိ ဗုဒ္ဓေါ ဝေနေယျ၊ ဗန္ဓူန မမိတော’ဒယံ၊

သဗ္ဗပါပေဟိ စ သမံ၊ နေကတိတ္ထိယမဒ္ဒနံ.