၁၉. သဗ္ဗဂဏဝိနိစ္ဆယ

ဣတော ပရံ ပဝက္ခာမိ၊ သဗ္ဗဂဏဝိနိစ္ဆယံ၊

သောတူနံ ပဋုဘာဝတ္ထံ၊ ပရမေ ပိဋကတ္တယေ.

ပစ္စယာဒိဝိဘာဂေဟိ၊ နယေဟိ ဝိဝိဓေဟိ တံ၊

သုခဂ္ဂါဟာယ သောတူနံ၊ သုဏာထ မမ ဘာသတော.

တတ္ထ ပဌမော ဘူဝါဒိဂဏော၊ ဒုတိယော ရုဓာဒိဂဏော၊ တတိယော ဒိဝါဒိဂဏော၊ စတုတ္ထော သွာဒိဂုဏော၊ ပဉ္စမော ကိယာဒိဂဏော၊ ဆဋ္ဌော ဂဟာဒိဂဏော၊ သတ္တမော တနာဒိဂဏော၊ အဋ္ဌမော စုရာဒိဂဏော၊ ဣမသ္မိံ ဘဂဝတော ပါဝစနေ အဋ္ဌဝိဓာ ဓာတုဂဏာ ဘဝန္တိ. ဧတေသု ဝိကရဏပစ္စယဝသေန –

ဘူဝါဒိတော အကာရော စ၊ သာနုသာရော ရုဓာဒိတော၊

အကာရော စေဝိဝဏ္ဏော စ၊ ဧကာရောကာရမေဝ စ.

ယပစ္စယော ဒိဝါဒိမှာ၊ ဏု ဏာ ဥဏာ သုဝါဒိတော၊

ကျာဒိတော ပန နာယေဝ၊ ပ္ပဏှာ ပန ဂဟာဒိတော.

ဩယိရာ တု တနာဒိမှာ၊ ဏေ ဏယာ စ စုရာဒိတော၊

အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန၊ ပစ္စယာ ဒသ ပဉ္စ စ.

ဟိယျတ္တနီ သတ္တမီ စ၊ ဝတ္တမာနာ စ ပဉ္စမီ၊

စတဿေတာ ပဝုစ္စန္တိ၊ သဗ္ဗဓာတုကနာမိကာ.

ဧတေသု ဝိသယေသွေဝ၊ အကာရော သုဒ္ဓကတ္တရိ၊

အညတြ ခ ဆ သာဒီဟိ၊ သဟာပိ စုပလဗ္ဘတိ.

‘‘ဘဝတိ ဟောတိ သမ္ဘောတိ၊ ဇေတိ ဇယတိ ကီယတိ၊

ဍေတိ ယာတိ ဣတိ ဧတိ၊ အဝတိ ကောတိ သင်္ကတိ.

ဘိက္ခတိ ပိဝတိ ပါတိ၊ ဝဒေတိ ဝဒတိ’’ ဣတိ၊

ဘူဝါဒိဓာတုရူပါနိ၊ ဘဝန္တီတိ ပကာသယေ.

ရူပံ ‘‘ရုန္ဓတိ ရုန္ဓီတိ၊ ရုန္ဓေတိ ပုန ရုန္ဓိတိ၊

သုမ္ဘောတိ’’စ္စာဒီရူပါနိ၊ ရုဓာဒီန္တိ ဒီပယေ.

‘‘ဒိဗ္ဗတိ သိဗ္ဗတိ စေဝ၊ ယုဇ္ဇတိ ဝိဇ္ဇတိ တထာ၊

ဃာယတိ ဟာယတိ’’စ္စာဒိ၊ ရူပမာဟု ဒိဝါဒိနံ.

‘‘သုဏောတိ စ သုဏာတိ စ၊ ဝုဏောတိ စ ဝုဏာတိ စ၊

ပါပုဏာတိ ဟိနောတီ’’တိ၊ အာဒိရူပံ သုဝါဒိနံ.

‘‘ကိနာတိ စ ဇိနာတိ စ၊ ဓုနာတိ စ မုနာတိ စ၊

အသ္နာတိ’’စ္စာဒိရူပဉ္စ၊ ကျာဒီနန္တိ ဝိဘာဝယေ.

‘‘ဃေပ္ပတိ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ သဏှဉ္စ သဏှကောတိ စ၊

ကဏှံ တဏှာ စ တိဏှုဏှ’’-မိစ္စာဒိ စ ဂဟာဒိနံ.

‘‘တနောတိ စ ကရောတိ စ၊ ကယိရတိ သနောတိ စ၊

သက္ကောတ’ပ္ပေါတိ ပပ္ပေါတိ’’-စ္စာဒိရူပံ တနာဒိနံ.

‘‘စောရေတိ စောရယန္တေ စ၊ စိန္တေတိ စိန္တယန္တိ စ၊

မန္တေတိ’’စ္စာဒိကဉ္စာပိ၊ ရူပမာဟု စုရာဒိနံ.

ဝိကရဏဝသေနေဝံ၊ ရူပဘေဒေါ ပကာသိတော၊

ဓာတူနံ ဓာတုဘေဒါဒိ-ကုသလဿ မတာနုဂေါ.

ကိရိယာယ ဓာရဏတော၊ ဓာတဝေါ ဧကဓာ မတာ၊

ဒွိဓာပိ စ ပဝုစ္စန္တိ၊ သကမ္မာကမ္မတော ပန.

တတ္ထ သကမ္မကာ နာမ၊ ဂမိဘက္ခာဒယာ သိယုံ၊

ဌာသာဒယော အကမ္မာ စ၊ ဥပသဂ္ဂံ ဝိနာ ဝဒေ၊

သကမ္မကကမ္မဘူတော၊ ဒိဝု ဣစ္စာဒယော ပုန၊

ဂဟေတွာန တိဓာ ဟောန္တိ၊ ဧဝဉ္စာပိ ဝိဘာဝယေ.

သကမ္မကေ ဒွိဓာ ဘိတွာ၊ ဧကကမ္မဒွိကမ္မတော၊

အကမ္မကေဟိ သဒ္ဓိံ တေ၊ တိဝိဓာပိ ဘဝန္တိ ဟိ.

အကမ္မကာ ရုတာယေဝ၊ ဧကကမ္မာ ဂမာဒယော၊

ဟောန္တိ ဒွိကမ္မကာ နာမ၊ ဒုဟိကရဝဟာဒယော.

သကမ္မာကမ္မကတ္တမှိ၊ ဓာတူနမုပသဂ္ဂတော၊

နိယမော နတ္ထိ သော တသ္မာ၊ န မယာ ဧတ္ထ ဝုစ္စတိ.

ဧကဋ္ဌာနာ ဂမိစ္စာဒီ၊ ဒွိဋ္ဌာနာ ဘူပစာဒယော၊

တိဋ္ဌာနာ သွာဒယော ဧဝံ၊ ဌာနတောပိ တိဓာ မတာ.

ဂုပါဒယော နိယောဂေန၊ အာချာတတ္တေ သဝုဒ္ဓိကာ၊

ဝစ တုရာဒယော န ဟိ၊ ဝုဒ္ဓိကာ ကာရိတံ ဝိနာ၊

ခိ ဇိ ဣစ္စာဒယော ဓာတူ၊ သဝုဒ္ဓါဝုဒ္ဓိကာ မတာ၊

ဣတိ ဝုဒ္ဓိဝသေနာပိ၊ တိဝိဓော ဓာတုသင်္ဂဟော.

အလုတ္တဝိကရဏာ စ၊ လုတ္တဝိကရဏာ တထာ၊

လုတ္တာလုတ္တဝိကရဏာ၊ ဧဝမ္ပိ တိဝိဓာ သိယုံ.

တတြာလုတ္တဝိကရဏာ၊ ဂမိ ရုဓိ ဒိဝါဒယော၊

ပါ ဘာဒယော ဇိနိစ္စာဒီ၊ ကမတော ဣတရေ သိယုံ.

သုဒ္ဓဿရာ ဧကဿရာ၊ တထာနေကဿရာတိ စ၊

တိဓာ ဘဝန္တိ ယုယာတာ-ပါဘာလာဒီ ကရာဒယော.

စတုဓာဒိနယော စာပိ၊ လဗ္ဘမာနဝသေန စ၊

ဂဟေတဗ္ဗော နယညူဟိ၊ ယထာဝုတ္တာနုသာရတော.

ပုန သုဒ္ဓဿရာ ဓာတူ၊ ဧကဿရာ စ သတ္တဓာ၊

အာဣဝဏ္ဏဥဝဏ္ဏန္တ-ဧဩန္တဝသာ မတာ.

အဝဏ္ဏိဝဏ္ဏုဝဏ္ဏန္တေ-ကာရန္တာနံ ဝသေန ဝေ၊

အနေကဿရဓာတူ စ၊ သတ္တဓာဝ ပကိတ္တိတာ.

ဧဝံ ပန္နရသဓာပိ၊ ဓာတူနမိဓ သင်္ဂဟော၊

တပ္ပဘေဒံ ပကာသေယျုံ၊ ဣဥဣစ္စာဒိနာ ဝိဒူ.

တတြ ‘‘ဣဂတိယံ၊ ဣ အဇ္ဈယနေ၊ ဥ သဒ္ဒေ’’ ဣစ္စေတေ သုဒ္ဓဿရာ ဓာတဝေါ. ယာ ရာ လာ ဣစ္စာဒယော ဧကဿရာ အာကာရန္တာ. ခိဇိနိဣစ္စာဒယော ဧကဿရာ ဣကာရန္တာ. ပီဣစ္စာဒယော ဧကဿရာ ဤကာရန္တာ. ခု ဒု ကု ဣစ္စာဒယော ဧကဿရာ ဥကာရန္တာ၊ ဘူ ဟူ ဣစ္စာဒယော ဧကဿရာ ဦကာရန္တာ. ခေ ဇေ သေ ဣစ္စာဒယော ဧကဿရာ ဧကာရန္တာ. သော ဣစ္စာဒယော ဧကဿရာ ဩကာရန္တာ.

ကရ ပစ သင်္ဂါမ ဣစ္စာဒယော အနေကဿရာ အကာရန္တာ၊ ဩမာဣစ္စာဒယော အနေကဿရာ အာကာရန္တာ၊ သကိ ဣစ္စာဒယော အနေကဿရာ ဣကာရန္တာ. စက္ခီ ဣစ္စာဒယော အနေကဿရာ ဤကာရန္တာ. အန္ဓုဣစ္စာဒယော အနေကဿရာ ဥကာရန္တာ. ကက္ခူ ဣစ္စာဒယော အနေကဿရာ ဦကာရန္တာ. ဂိလေ မိလေ ဣစ္စာဒယော အနေကဿရာ ဧကာရန္တာတိ ဧဝံ ပန္နရသဝိဓေန ဓာတုသင်္ဂဟော.

အထ တေတ္တိံသဝိဓေနပိ ဓာတုသင်္ဂဟော ဘဝတိ. ကထံ?

ဓာတူ သုဒ္ဓဿရာ စေဝ၊ ပုန စေကဿရာပိ စ၊

ကကာရန္တာ ခကာရန္တာ၊ ဂန္တာ ဃန္တာ စ ဓာတဝေါ.

စကာရန္တာ ဆကာရန္တာ၊ ဇန္တာ ဈန္တာ စ ဉန္တကာ၊

ဋကာရန္တာ ဌကာရန္တာ၊ ဍန္တာ ဎန္တာ စ ဏန္တကာ.

တန္တာ စေဝ တထာ ထန္တာ၊ ဒန္တာ ဓန္တာ စ နန္တကာ၊

ပန္တာ ဖန္တာ ဗကာရန္တာ၊ ဘန္တာ မန္တာ စ ယန္တကာ.

ရန္တာ လန္တာ ဝကာရန္တာ၊ သန္တာ ဟန္တာ စ ဠန္တကာ၊

ဣတိ တေတ္တိံသဓာ ဉေယျော၊ ဓာတူနမိဓ သင်္ဂဟော.

မတေ သတ္ထုဿ ဎဏဠာ၊ ပဒါဒိမှိ န ဒိဿရေ၊

တေနေကဿရဓာတူသု၊ ဎဏဠာ န ကထီယရေ.

ဣကာရန္တတိကာရန္တ-ဝသေန တု ယထာရဟံ၊

နာမံ သမ္ဘောတိ ဓာတူနံ၊ ဣတိပ္ပစ္စယယောဂတော.

ပစိဘိက္ခိဆိဒိခါဒိ၊ ကရောတိ ဘဝတိ ဂမိ၊

ဂတိဂစ္ဆတိဟောတီတိ၊ အာဒိဝေါဟာရမုဒ္ဓရေ.

ဧဝံ တေတ္တိံသဘေဒေဟိ ဂဟိတေသု နိခိလေသု ဓာတူသု –

သဟဟိံသဤဟဝသာ၊ သီဟသဒ္ဒဂတိံ ဝဒေ၊

သဟနတော ဟနနတော၊ သီဟောတိ ဟိ ဂရူ ဝဒုံ.

တထာ ဟိ သီဟော ဝါတာတပါဒိပရိဿယမ္ပိ သဟတိ၊ ‘‘ကိံ မေ ဗဟူဟိ ဃာဋိတေဟီ’’တိ အတ္တနော ဂေါစရတ္ထာယ ခုဒ္ဒကေ ပါဏေ အဂဏှန္တော၊ ‘‘မာဟံ ခုဒ္ဒကေ ပါဏေ ဝိသမဂတေ သင်္ဃာတံ အာပါဒေသီ’’တိ အနုဒ္ဒယဝသေန သဟိတဗ္ဗေ ခုဒ္ဒကသတ္တေပိ သဟတိ. ဟိံသိတဗ္ဗေ ပန ကာယူပပန္နေ သူကရမဟိံသာဒယော သတ္တေ ဟိံသတိ၊ တသ္မာပိ ‘‘သီဟော’’တိ ဝုစ္စတိ. ယထာ ပန ကန္တနဋ္ဌေန အာဒိအန္တဝိပလ္လာသတော တက္ကံ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ ဟိံသနဋ္ဌေနပိ သီဟောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. အထ ဝါ သဗ္ဗိရိယာပထေသု ဒဠှဝီရိယတ္တာ သုဋ္ဌု ဤဟတီတိ သီဟော. ဝုတ္တဉှိ –

‘‘ယထာ သီဟော မိဂရာဇာ၊ နိသဇ္ဇဋ္ဌာနစင်္ကမေ၊

အလီနဝီရိယော ဟောတိ၊ ပဂ္ဂဟိတမနော သဒါ’’တိ.

အပရော နယော –

သဟနာ စ ဟိံသနာ စ၊ တထာ သီဃဇဝတ္တတော၊

သီဟော ဣစ္စပိ ဘာသေယျ၊ သကျသီဟဿ သာသနေ.

ဝုတ္တဉှိ သုတ္တနိပါတဋ္ဌကထာယံ ‘‘သဟရာ စ ဟနနာ စ သီဃဇဝတ္တာ စ သီဟော’’တိ.

ဣဒါနိ တဒတ္ထုဒ္ဓါရော ဝုစ္စတေ၊ သီဟသဒ္ဒေါ ‘‘သီဟော ဘိက္ခဝေ မိဂရာဇာ’’တိအာဒီသု မိဂရာဇေ အာဂတော. ‘‘အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမီ’’တိအာဒီသု ပညတ္တိယံ. ‘‘သီဟောတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိအာဒီသု တထာဂတေ. တတ္ထ တထာဂတေ သဒိသကပ္ပနာယ အာဂတော.

ဧတ္ထေတံ ဝုစ္စတိ –

သီဟေ ပညတ္တိယဉ္စာပိ၊ ဗုဒ္ဓေ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလေ၊

ဣမေသု တီသု အတ္ထေသု၊ သီဟသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ.

ရူပိရုပ္ပတိဓာတူဟိ၊ ရူပသဒ္ဒဂတိံ ဝဒေ၊

‘‘ရူပယတိ ရုပ္ပတီ’’တိ၊ ဝတွာ နိဗ္ဗစနဒွယံ.

ဝုတ္တဉှေတံ ဂရူဟိ ‘‘ရူပယတီတိ ရူပံ၊ ဝဏ္ဏဝိကာရံ အာပဇ္ဇမာနံ ဟဒယင်္ဂတဘာဝံ ပကာသေတီတိ အတ္ထော’’တိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ‘‘ရူပန္တိ ကေနဋ္ဌေန ရူပံ? ရုပ္ပနဋ္ဌေနာ’’တိ. ဘဂဝတာ ပနေတံ ဝုတ္တံ ‘‘ကိဉ္စ ဘိက္ခဝေ ရူပံ ဝဒေထ၊ ရုပ္ပတီတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ တသ္မာ ရူပန္တိ ဝုစ္စတိ. ကေန ရုပ္ပတိ၊ သီတေနပိ ရုပ္ပတီ’’တိ ဝိတ္ထာရော. အတ္ထုဒ္ဓါရော ပနဿ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောဝ.

ပသဝတေမနတ္ထေန၊ ဓာတုနာ ဥဒိနာ ပန၊

သမုဒ္ဒသဒ္ဒနိပ္ဖတ္တိံ၊ ဝဒေယျ မတိမာ နရော.

ဧတ္ထ ဟိ သမုဒ္ဒေါတိ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယဗ္ဘုတဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတတ္တာ သမုဒ္ဒတိ အတ္တသန္နိဿိတာနံ မစ္ဆမကရာဒီနံ ပီတိသောမနဿံ ပသဝတိ ဇနေတီတိ သမုဒ္ဒေါ. အယမသ္မာကံ ခန္တိ. အဋ္ဌကထာစရိယာ ပန ‘‘သမုဒ္ဒနဋ္ဌေန သမုဒ္ဒေါ၊ ကိလေဒနဋ္ဌေန တေနမနဋ္ဌေနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတီ’’တိ ဝဒန္တိ. မိလိန္ဒပဉှေ ပန အာယသ္မာ နာဂသေနော ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန သမုဒ္ဒေါ သမုဒ္ဒေါတိ ဝုစ္စတိ၊ ကေန ကာရဏေန အာပံ ဥဒကံ သမုဒ္ဒေါတိ ဝုစ္စတီ’’တိ မိလိန္ဒေန ရညာ ပုဋ္ဌော အာဟ ‘‘ယတ္တကံ မဟာရာဇ ဥဒကံ၊ တတ္တကံ လောဏံ၊ ယတ္တကံ လောဏံ၊ တတ္တကံ ဥဒကံ၊ ဥဒကသမတ္တာ သမုဒ္ဒေါတိ ဝုစ္စတီ’’တိ. တဒါ ရညာ မိလိန္ဒေန ‘‘ကလ္လောသိ ဘန္တေ နာဂသေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧတ္ထ ဟိ သမံ ဥဒကေန လောဏံ ဧတ္ထာတိ သမုဒ္ဒေါတိ နိဗ္ဗစနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ ‘‘နီလောဒ’’န္တိအာဒီသု ဝိယ. တတ္ထ ဘဒန္တနာဂသေနမတဉ္စ အမှာကံ မတဉ္စ ပကတိသမုဒ္ဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တတ္တာ န ဝိရုဇ္ဈတိ၊ အဋ္ဌကထာစရိယာနံ မတမ္ပိ ‘‘တဏှာသမုဒ္ဒေါ’’တိ စ ‘‘သမုဒ္ဒေါပေသော’’တိ စ အာဂတာနိ သမုဒ္ဒသရိက္ခကာနိ စ တဏှာစက္ခုသောတာဒီနိ သန္ဓာယ ဝုတ္တတ္တာ န ဝိရုဇ္ဈတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ခါဒဓာတုဝသာ စာပိ၊ ခနုဓာတုဝသေန ဝါ၊

ခနိတော ဝါပိ ဓာတုမှာ၊ ဓာတော ခံပုဗ္ဗတောပိ ဝါ၊

ခန္ဓသဒ္ဒဿ နိပ္ဖတ္တိံ၊ သဒ္ဒက္ခန္ဓဝိဒူ ဝဒေ.

တတ္ထ ‘‘သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာပိ ဒုက္ခာ’’တိ ဝစနတော သယမ္ပိ ဒုက္ခဓမ္မောယေဝ သမာနော ဇာတိဇရာဗျာဓိမရဏဒုက္ခာဒီဟိ အနေကေဟိ ဒုက္ခေဟိ ခဇ္ဇတိ ခါဒိယတီတိ ခန္ဓော၊ တေဟေဝ ဒုက္ခေဟိ ခညတိ အဝဒါရိယတီတိပိ ခန္ဓော၊ ခနိယတိ ပရိခညတီတိပိ ခန္ဓော၊ အတ္တေန ဝါ အတ္တနိယေန ဝါ တုစ္ဆတ္တာ ခံ သုညာကာရံ ဓာရေတီတိပိ ခန္ဓော၊ ရူပက္ခန္ဓာဒိ. အတ္ထုဒ္ဓါရတော ပန –

ခန္ဓသဒ္ဒေါ ရာသိဂုဏ-ပဏ္ဏတ္တီသု စ ရူဠှိယံ၊

ကောဋ္ဌာသေ စေဝ အံသေ စ၊ ဝတ္တတီတိ ဝိဘာဝယေ.

ဝုတ္တဉှေတံ သမ္မောဟဝိနောဒနိယံ ဝိဘင်္ဂဋ္ဌကထာယံ – ခန္ဓသဒ္ဒေါ သမ္ဗဟုလေသု ဌာနေသု နိပတတိ ရာသိမှိ ဂုဏေ ပဏ္ဏတ္တိယံ ရူဠှိယန္တိ. ‘‘သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ မဟာသမုဒ္ဒေ န သုကရံ ဥဒကဿ ပမာဏံ ဂဟေတုံ ‘‘ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကာနီ’တိ ဝါ ‘ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသတာနီ’တိ ဝါ ‘ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသဟဿာနီ’တိ ဝါ ‘ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသတသဟဿာနီ’တိ ဝါ၊ အထ ခေါ အသင်္ချေယျော အပ္ပမေယျော မဟာဥဒကက္ခန္ဓောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတီ’’တိအာဒီသု ဟိ ရာသိတော ခန္ဓော နာမ. န ဟိ ပရိတ္တကံ ဥဒကံ ဥဒကက္ခန္ဓောတိ ဝုစ္စတိ၊ ဗဟုကမေဝ ဝုစ္စတိ၊ တထာ န ပရိတ္တကံ ရဇော ရဇက္ခန္ဓော၊ န အပ္ပမတ္တကာ ဂါဝေါ ဂဝက္ခန္ဓော၊ န အပ္ပမတ္တကံ ဗလံ ဗလက္ခန္ဓော၊ န အပ္ပမတ္တကံ ပုညံ ပုညက္ခန္ဓောတိ ဝုစ္စတိ. ဗဟုကမေဝ ဟိ ရဇော ရဇက္ခန္ဓော၊ ဗဟုကာ စ ဂဝါဒယော ဂဝက္ခန္ဓော၊ ဗလက္ခန္ဓော၊ ပုညက္ခန္ဓောတိ ဝုစ္စန္တိ. ‘‘သီလက္ခန္ဓော သမာဓိက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု ပန ဂုဏတော ခန္ဓော နာမ. ‘‘အဒ္ဒသာ ခါ ဘဂဝါ မဟန္တံ ဒါရုက္ခန္ဓံ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ သောတေန ဝုယှမာန’’န္တိ ဧတ္ထ ပဏ္ဏတ္တိတော ခန္ဓော နာမ. ‘‘ယံ စိတ္တံ မနော မာနသံ။ပေ။ ဝိညာဏံ ဝိညာဏက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု ရူဠှီတော ခန္ဓော နာမ. သွာယမိဓ ရာသိတော အဓိပ္ပေတော. အယဉှိ ခန္ဓဋ္ဌော နာမ ပိဏ္ဍဋ္ဌော ပူဂဋ္ဌော ဃဋဋ္ဌော ရာသဋ္ဌော၊ တသ္မာ ရာသိလက္ခဏာ ခန္ဓာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကောဋ္ဌာသဋ္ဌာတိပိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. လောကသ္မိဉှိ ဣဏံ ဂဟေတွာ စောဒိယမာနာ ‘‘ဒွီဟိ ခန္ဓေဟိ ဒဿာမ၊ တီဟိ ခန္ဓေဟိ ဒဿာမာ’’တိ ဝဒန္တိ. ဣတိ ကောဋ္ဌာသလက္ခဏာ ခန္ဓာတိပိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧဝမေတ္ထ ‘‘ရူပက္ခန္ဓောတိ ရူပရာသိ ရူပကောဋ္ဌာသော၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓောတိ ဝေဒနာရာသိ ဝေဒနာကောဋ္ဌာသော’’တိ ဣမိနာ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ‘‘ခန္ဓေ ဘာရံ. ခန္ဓတော ဩတာရေတိ၊ မဟာဟနုသဘက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု ပန အံသော ‘‘ခန္ဓော’’တိ ဝုစ္စတိ.

အာပုဗ္ဗယတတော စာပိ၊ အာယူပပဒတော ပုန၊

တနုတော တနိတော ဝါပိ၊ အာယတနရဝေါ ဂတော.

ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ – အာယတနတော၊ အာယာနံ ဝါ တနနတော၊ အာယတဿ စ နယနတော အာယတနန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. စက္ခု ရူပါဒီသု ဟိ တံတံဒွါရာရမ္မဏာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ သေန သေန အနုဘဝနာဒိကိစ္စေန အာယတန္တိ ဥဋ္ဌဟန္တိ ဃဋန္တိ ဝါယမန္တီတိ ဝါ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေ စ ပန အာယဘူတေ ဓမ္မေ ဧတာနိ တနန္တိ ဝိတ္ထာရေန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဣဒဉ္စ အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ ပဝတ္တံ အတီဝ အာယတံ သံသာရဒုက္ခံ ယာဝ န နိဝတ္တတိ၊ တာဝ နယန္တိ၊ ပဝတ္တယန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဣတိ သဗ္ဗေပိမေ ဓမ္မာ အာယတနတော၊ အာယာနံ ဝါ တနနတော၊ အာယတဿ စ နယနတော အာယတနန္တိ ဝုစ္စန္တိ.

အပိစ နိဝါသဋ္ဌာနဋ္ဌေန အာကရဋ္ဌေန သမောသရဏဋ္ဌာနဋ္ဌေန သဉ္ဇာတိဒေသဋ္ဌေန ကာရဏဋ္ဌေန အာယတနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တထာ ဟိ ‘‘လောကေ ဣဿရာယတနံ ဝါသုဒေဝါယတန’’န္တိအာဒီသု နိဝါသဋ္ဌာနံ အာယတနန္တိ ဝုစ္စတိ. ‘‘သုဝဏ္ဏာယတနံ ရဇတာယတန’’န္တိအာဒီသု အာကရော၊ သာသနေ ပန ‘‘မနောရမေ အာယတနေ၊ သေဝန္တိ နံ ဝိဟင်္ဂမာ’’တိအာဒီသု သမောသရဏဋ္ဌာနံ. ‘‘ဒက္ခိဏာပထော ဂုန္နံ အာယတန’’န္တိအာဒီသု သဉ္ဇာတိဒေသော. ‘‘တတြ တတြေဝ သက္ခိဘဗ္ဗတံ ပါပုဏာတိ သတိ သတိအာယတနေ’’တိအာဒီသု ကာရဏံ.

စက္ခုအာဒီသု စာပိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ နိဝသန္တိ တဒါယတ္တဝုတ္တိတာယာတိ စက္ခာဒယော စ နေသံ နိဝါသဋ္ဌာနံ. စက္ခာဒီသု တေ အာကိဏ္ဏာ တန္နိဿိတတ္တာ တဒါရမ္မဏတ္တာ စာတိ စက္ခာဒယော စ နေသံ အာကရော. စက္ခာဒယော စ နေသံ သမောသရဏဋ္ဌာနံ တတ္ထ တတ္ထ ဒွါရာရမ္မဏဝသေန သမောသရဏတော. စက္ခာဒယော စ နေသံ သဉ္ဇာတိဒေသော တန္နိဿယာရမ္မဏဘာဝေန တတ္ထေဝ ဥပ္ပတ္တိတော၊ စက္ခာဒယော စ နေသံ ကာရဏံ တေသံ အဘာဝေ အဘာဝတော. ဣတိ နိဝါသဋ္ဌာနဋ္ဌေန အာကရဋ္ဌေန သမောသရဏဋ္ဌာနဋ္ဌေန သဉ္ဇာတိဒေသဋ္ဌေန ကာရဏဋ္ဌေနာတိ ဣမေဟိ ကာရဏေဟိ ဧတေ ဓမ္မာ အာယတနန္တိ ဝုစ္စန္တိ၊ တသ္မာ ယထာဝုတ္တေနတ္ထေန စက္ခု စ တံ အာယတနဉ္စာတိ စက္ခာယတနံ။ပေ။ ဓမ္မာ စ တေ အာယတနဉ္စာတိ ဓမ္မာယတနန္တိ ဧဝံ တာဝေတ္ထ အတ္ထတော ဝိညာတဗ္ဗော ဝိနိစ္ဆယောတိ. ဣစ္စေဝံ –

နိဝါသော အာကရော စေဝ၊ ဇာတိဒေသော စ ကာရဏံ၊

သမောသရဏဋ္ဌာနဉ္စ၊ ဝုစ္စတာ’ယတနံ ဣတိ၊

ဝိဒိဝိဒေဟိ ဓာတူဟိ၊ အကာရပုဗ္ဗကေဟိ ဝါ၊

အန္တဝိရဟိတသဒ္ဒူ-ပပဒေန ဇုနာပိ ဝါ.

အဝိဇ္ဇာသဒ္ဒနိပ္ဖတ္တိ၊ ဒီပေတဗ္ဗာ သုဓီမတာ.

ဧတ္ထ ပူရေတုံ အယုတ္တဋ္ဌေန ကာယဒုစ္စရိတာဒိ အဝိန္ဒိယံ နာမ၊ အလဒ္ဓဗ္ဗန္တိ အတ္ထော၊ တံ အဝိန္ဒိယံ ဝိန္ဒတီတိ အဝိဇ္ဇာ၊ တဗ္ဗိပရီတတော ကာယသုစရိတာဒိ ဝိန္ဒိယံ နာမ၊ တံ ဝိန္ဒိယံ န ဝိန္ဒတီတိ အဝိဇ္ဇာ. ခန္ဓာနံ ရာသဋ္ဌံ၊ အာယတနာနံ အာယတနဋ္ဌံ၊ ဓာတူနံ သုညဋ္ဌံ၊ သစ္စာနံ တထဋ္ဌံ၊ ဣန္ဒြိယာနံ အဓိပတိယဋ္ဌံ အဝိဒိတံ ကရောတီတိ အဝိဇ္ဇာ. ဒုက္ခာဒီနံ ပီဠနာဒိဝသေန ဝုတ္တံ စတုဗ္ဗိဓံ အတ္ထံ အဝိဒိတံ ကရောတီတိ အဝိဇ္ဇာ၊ အန္တဝိရဟိတေ သံသာရေ သဗ္ဗဘဝယောနိဂတိဝိညာဏဋ္ဌိတိသတ္တာဝါသေသု သတ္တေ ဇဝါပေတီတိ အဝိဇ္ဇာ၊ ပရမတ္ထတော အဝိဇ္ဇမာနေသု ဣတ္ထိပုရိသာဒီသု ဇဝတိ၊ ဝိဇ္ဇမာနေသုပိ ခန္ဓာဒီသု န ဇဝတီတိ အဝိဇ္ဇာ.

ယံ ပန အဋ္ဌကထာယံ ‘‘အပိစ စက္ခုဝိညာဏာဒီနံ ဝတ္ထာရမ္မဏပဋိစ္စသမုပ္ပါဒပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ နံ ဓမ္မာနံ ဆာဒနတောပိ အဝိဇ္ဇာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ဧတံ န သဒ္ဒတ္ထတော ဝုတ္တံ၊ အထ ခေါ အဝိဇ္ဇာယ ဆာဒနကိစ္စတ္တာ ဝုတ္တံ. တထာ ဟိ အဘိဓမ္မဋီကာယံ ဣဒံ ဝုတ္တံ –

‘‘ဗျဉ္ဇနတ္ထံ ဒဿေတွာ သဘာဝတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘အပိစာ’တိအာဒိမာဟ၊ စက္ခုဝိညာဏာဒီနံ ဝတ္ထာရမ္မဏာနိ ‘ဣဒံ ဝတ္တု၊ ဣဒမာရမ္မဏ’န္တိ အဝိဇ္ဇာယ ဉာတုံ န သက္ကာတိ အဝိဇ္ဇာ တပ္ပဋိစ္ဆာဒိကာ ဝုတ္တာ၊ ဝတ္ထာရမ္မဏသဘာဝစ္ဆာဒနတော ဧဝ အဝိဇ္ဇာဒီနံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဘာဝဿ၊ ဇရာမရဏာဒီနံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နဘာဝဿ စ ဆာဒနတော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒပဋိစ္စသမုပ္ပန္နဆာဒနံ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ. တတ္ထ ဒုဂ္ဂတိဂါမိကမ္မဿ ဝိသေသပ္ပစ္စယတ္တာ အဝိဇ္ဇာ ‘အဝိန္ဒိယံ ဝိန္ဒတီ’တိ ဝုတ္တာ၊ တထာ ဝိသေသပစ္စယော ဝိန္ဒနီယဿ န ဟောတီတိ ‘ဝိန္ဒိယံ န ဝိန္ဒတီ’တိ စ၊ အတ္တနိဿိတာနံ စက္ခုဝိညာဏာဒီနံ ပဝတ္တာပနံ ဥပ္ပါဒနံ အာယတနံ၊ သမ္မောဟဘာဝေနေဝ အနဘိသမယဘူတတ္တာ ‘အဝိဒိတံ အညာတံ ကရောတိ၊ အန္တဝိရဟိတေ ဇဝါပေတီ’တိ ဝဏ္ဏာဂမဝိပရိယာယဝိကာရဝိနာသဓာတုအတ္ထဝိသေသယောဂေဟိ ပဉ္စဝိဓဿ နိရုတ္တိလက္ခဏဿ ဝသေန တီသုပိ ပဒေသု အကာရဝိကာရဇကာရေ ဂဟေတွာ အညေသံ ဝဏ္ဏာနံ လောပံ ကတွာ ဇကာရဿ စ ဒုတိယဿ အာဂမံ ကတွာ အဝိဇ္ဇာတိ ဝုတ္တာ’’တိ.

အရဟဓာတုတော ဉေယျာ၊ အရဟံသဒ္ဒသဏ္ဌိတိ၊

အရာရူပပဒဟန-ဓာတုတော ဝါထဝါ ပန.

ရဟတော ရဟိတော စာပိ၊ အကာရပုဗ္ဗတော ဣဓ၊

ဝုစ္စတေ အဿ နိပ္ဖတ္တိ၊ အာရကာဒိရဝဿိတာ.

တထာ ဟိ အရဟန္တိ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျတ္တာ စီဝရာဒိပစ္စယေ အရဟတိ ပူဇာဝိသေသဉ္စာတိ အရဟံ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ပူဇာဝိသေသံ သဟ ပစ္စယေဟိ၊

ယသ္မာ အယံ အရဟတိ လောကနာထော၊

အတ္ထာနုရူပံ အရဟန္တိ လောကေ၊

တသ္မာ ဇိနော အရဟတိ နာမမေတ’’န္တိ.

တထာ သော ကိလေသာရယော မဂ္ဂေန ဟနီတိ အရဟံ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ယသ္မာ ရာဂါဒိသင်္ခါတာ၊ သဗ္ဗေပိ အရယော ဟတာ၊

ပညာသတ္ထေန နာထေန၊ တသ္မာပိ အရဟံ မတော’’တိ.

ယဉ္စေတံ အဝိဇ္ဇာဘဝတဏှာမယနာဘိံ ပုညာဒိအဘိသင်္ခါရာရံ ဇရာမရဏနေမိံ အာသဝသမုဒယမယေန အက္ခေန ဝိဇ္ဈိတွာ ဝိဘဝရထေ သမာယောဇိတံ အနာဒိကာလပ္ပဝတ္တံ သံသာရစက္ကံ၊ တဿ သော ဗောဓိမဏ္ဍေ ဝီရိယပါဒေဟိ သီလပထဝိယံ ပတိဋ္ဌာယ သဒ္ဓါဟတ္ထေန ကမ္မက္ခယကရံ ဉာဏပရသုံ ဂဟေတွာ သဗ္ဗေ အရေ ဟနီတိပိ အရဟံ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘အရာ သံသာရစက္ကဿ၊ ဟတာ ဉာဏာသိနာ ယတော၊

လောကနာထေန တေနေသ၊ အရဟန္တိ ပဝုစ္စတီ’’တိ.

တထာ အတ္တဟိတံ ပရဟိတဉ္စ ပရိပူရေတုံ သမ္မာ ပဋိပဇ္ဇန္တေဟိ သာဓူဟိ ဒူရတော ရဟိတဗ္ဗာ ပရိစ္စဇိတဗ္ဗာ ပရိဟာတဗ္ဗာတိ ရဟာ၊ ရာဂါဒယော ပါပဓမ္မာ၊ န သန္တိ ဧတဿ ရဟာတိ အရဟံ. ‘‘အရဟော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဩကာရဿ သာနုသာရံ အကာရာဒေသံ ကတွာ ‘‘အရဟံ’’န္တိ ဝုတ္တံ. အာဟ စ –

‘‘ပါပဓမ္မာ ရဟာ နာမ၊ သာဓူဟိ ရဟိတဗ္ဗတော၊

တေသံ သုဋ္ဌု ပဟီနတ္တာ၊ ဘဂဝါ အရဟံ မတော’’တိ.

အထ ဝါ ခီဏာသဝေဟိ သေက္ခေဟိ ကလျာဏပုထုဇ္ဇနေဟိ စ န ရဟိတဗ္ဗော န ပရိစ္စဇိတဗ္ဗော၊ တေ စ ဘဂဝါတိ အရဟံ. အာဟ စ –

‘‘ယေ စ သစ္ဆိကတဓမ္မာ၊

အရိယာ သုဒ္ဓဂေါစရာ၊

န တေဟိ ရဟိတော ဟောတိ၊

နာထော တေနာ’ရဟံ မတော’’တိ.

ရဟောတိ စ ဂမနံ ဝုစ္စတိ၊ နတ္ထိ ဧတဿ ရဟော ဂမနံ ဂတီသု ပစ္စာဇာတီတိ အရဟံ. အာဟ စ –

‘‘ရဟော ဝါ ဂမနံ ယဿ၊ သံသာရေ နတ္ထိ သဗ္ဗသော၊