လကာရန္တဓာတု

ပါလ ရက္ခဏေ. ‘‘ရက္ခဏံ၊ တာဏံ၊ ဂေါပနံ၊ အဝနံ၊ ပါလနံ၊ ရက္ခာ၊ ရက္ခဏာ၊ ဂုတ္တိ’’ ဣစ္စေတေ ပရိယာယာ. ပါလေတိ၊ ပါလယတိ. ပါလကော၊ ဗုဒ္ဓပါလော. အမ္ဗပါလီ ဂဏိကာ. သမော ဘဝတု ပါလိနာ. ပါလိတော၊ ပါလနံ၊ ပါဠိ.

ဧတ္ထ ပါဠီတိ အတ္ထံ ပါလေတီတိ ပါဠိ၊ လဿ ဠတ္တံ. အထ ဝါ အန္တောဒကံ ရက္ခဏဋ္ဌေန မဟတော တဠာကဿ ထိရာ မဟတီတိ ပါဠိ ဝိယာတိ ပါဠိ၊ ပရိယတ္တိဓမ္မော. အပရော နယော ပကဋ္ဌာနံ ဥက္ကဋ္ဌာနံ သီလာဒိအတ္ထာနံ ဗောဓနတော သဘာဝနိရုတ္တိဘာဝတော ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ဘာသိတတ္တာ စ ပကဋ္ဌာနံ ဝစနပ္ပဗန္ဓာနံ အာဠီတိ ပါဠိ.

ပါဠိသဒ္ဒေါ ပါဠိဓမ္မေ၊ တဠာကပါဠိယမ္ပိ စ၊

ဒိဿတေ ပန္တိယဉ္စေဝ၊ ဣတိ ဉေယျံ ဝိဇာနတာ.

အယဉှိ ‘‘ပါဠိယာ အတ္ထမုပပရိက္ခန္တီ’’တိအာဒီသု ပရိယတ္တိဓမ္မသင်္ခါတေ ပါဠိဓမ္မေ ဒိဿတိ. ‘‘မဟတော တဠာကဿ ပါဠီ’’တိအာဒီသု တဠာကပါဠိယံ. ‘‘ပါဠိယာ နိသီဒိံသူ’’တိအာဒီသု ပန္တိယံ၊ ပဋိပါဋိယာ နိသီဒိံသူတိ အတ္ထော. ဣမသ္မိံ ပနတ္ထေ ဓာတုယာ ကိစ္စံ နတ္ထိ. ပါဋိပဒိကော ဟိ ပန္တိဝါစကော ပါဠိသဒ္ဒေါ.

တိလ သိနေဟနေ. တေလေတိ၊ တေလယတိ. တေလံ၊ တိလော၊ တိလံ.

တတ္ထ တိလောတိ တိလဂစ္ဆော. တိလန္တိ တပ္ဖလံ. တတော ပန နိက္ခန္တော သိနေဟော တေလံ. သော ဟိ ‘‘တိလာနံ ဣဒန္တိ တေလ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘သာသပတေလ’’န္တိအာဒိဝစနံ န ယုဇ္ဇေယျာတိ? နော န ယုဇ္ဇတိ၊ ‘‘တိလသိနေဟနေ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တာယ တိလဓာတုယာ သာမညတော ယဿ ကဿစိ သိနေဟဿ ဝစနတော. တေန ‘‘သာသပတေလံ၊ မဓုကတေလ’’န္တိအာဒယော သာသနေ ပယောဂါ ဒိဿန္တိ. မယံ ပန တိလဓာတုဝသေန နိပ္ဖန္နာနံ တိလဂစ္ဆတပ္ဖလဝါစကာနံ ‘‘တိလော၊ တိလ’’န္တိ သဒ္ဒရူပါနံ ပကာသနမုခေန ‘‘တိလာနံ ဣဒန္တိ တေလ’’န္တိ ဝဒါမ၊ န ပန တေန ဝစနေန သာသပါဒီနံ သိနေဟဿ အတေလတ္တံ ဝဒါမ. အထ ကိဉ္စရဟီတိ စေ? တဒ္ဓိတဝိဓာနေ ဝိညုနံ ကောသလ္လတ္ထံ တိလသဒ္ဒံ ပဋိစ္စ ‘‘တိလာနံ ဣဒန္တိ တေလ’’န္တိ ဝဒါမ. သိနေဟသင်္ခါတဿ သာသပါဒီနံ တေလဿ ဝစနံ န ဇဟာမ၊ တသ္မာ ဥဒါဟရဏပ္ပကာသနေ ‘‘တိလော၊ တိလံ၊ တေလ’’န္တိ အဝတွာ ‘‘တေလံ၊ တိလော၊ တိလ’’န္တိ အမှေဟိ ဝုတ္တံ. ဣဒဉှိ ဝစနံ တေလဿ သာမညတော သိနေဟေ ပဝတ္တိံ ဒီပေတိ. တေနေဝ စ သာသနေ ‘‘တိလတေလံ၊ သာသပတေလ’’န္တိအာဒိနာ ဝိသေသဝစနမ္ပိ ဒိဿတီတိ နိဋ္ဌမေတ္ထာဝဂန္တဗ္ဗံ. အပိစ တေလသဒ္ဒေါ ယေဘုယျေန တိလတေလေ ဝတ္တတိ၊ ယထာ မိဂသဒ္ဒေါ ဟရိဏမိဂေတိပိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဇလ အပဝါရဏေ. ဇာလေတိ၊ ဇာလယတိ. ဇာလံ၊ ဇာလာ. ဇာလန္တိ မစ္ဆဇာလံ. ဇာလာတိ အဂ္ဂိဇာလာ.

ခလ သောစေယျေ. သောစေယျံ သုစိဘာဝေါ. ခါလေတိ၊ ခါလယတိ. ပက္ခာလေတိ၊ ပက္ခာလယတိ.

တလ ပတိဋ္ဌာယံ. တာလေတိ၊ တာလယတိ. တာလော၊ တလံ.

ဧတ္ထ တာလောတိ တိဏရာဇရုက္ခော. တလန္တိ ပါဏိတလဘူမိတလာဒိ. တဉှိ တာလယတိ ပတိဋ္ဌာတိ ဧတ္ထ ဝတ္ထုဇာတန္တိ တလံ.

တုလ ဥမ္မာနေ. တောလေတိ၊ တောလယတိ.

ဒုလ ဥက္ခေပေ. ဥက္ခေပေါ ဥဒ္ဓံ ခိပနံ. ဒေါလေတိ၊ ဒေါလယတိ. ဒေါလာ.

ဧတ္ထ စ ဒေါလိယတိ ဥက္ခိပိယတိ ယတ္ထ နိပန္နော ဒါရကော၊ ယထာနိပန္နကော ဝါတိ ဒေါလာ.

ဝုလ နိမ္မဇ္ဇနေ. ဝေါလေတိ၊ ဝေါယလတိ.

မီလ နိမီလနေ. မီလေတိ၊ မီလယတိ. မီလနံ၊ ဥမ္မီလနံ၊ နိမီလနံ.

မူလ ရောဟနေ. မူလေတိ၊ မူလယတိ. မူလံ. ဧသာ ဟိ ယဒါ ပတိဋ္ဌာယံ ဝတ္တတိ၊ တဒါ ဘူဝါဒိဂဏိကာ၊ ‘‘မူလတီ’’တိ စဿာ ရူပံ.

တတ္ထ မူလန္တိ မူလယတိ ရူဟတိ ရုက္ခာဒိ ဧတေနာတိ မူလံ. အထ ဝါ မူလယတိ ဆိန္နောပိ ကောစိ ဧတေန အစ္ဆိန္နေန ပုနဒေဝ ရူဟတီတိ မူလံ. ဝုတ္တဉှိ –

‘‘ယထာပိ မူလေ အနုပဒ္ဒဝေ ဒဠှေ၊

ဆိန္နောပိ ရုက္ခော ပုနဒေဝ ရူဟတိ၊

ဧဝမ္ပိ တဏှာနုသယေ အနူဟတေ၊

နိဗ္ဗတ္တတိ ဒုက္ခမိဒံ ပုနပ္ပုန’’န္တိ၊

မူလသဒ္ဒဿ အတ္ထုဒ္ဓါရော ဟေဋ္ဌာ ဘူဝါဒိဂဏေ ဝုတ္တော.

ကလ ပိလ ခေပေ. ကာလေတိ၊ ကာလယတိ. ကာလော. ပိလေတိ၊ ပိလယတိ.

ဧတ္ထ ကာလောတိ သမယောပိ မစ္စုပိ. တတြ သမယော တေသံ တေသံ သတ္တာနံ အာယုံ ကာလယတိ ခေပေတိ ဒိဝသေ ဒိဝသေ အပ္ပံ အပ္ပံ ကရောတီတိ ကာလောတိ ဝုစ္စတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

‘‘ကာလော ဃသတိ ဘူတာနိ၊ သဗ္ဗာနေဝ သဟတ္တနာ၊

ယော စ ကာလဃသော ဘူတော၊ သဘူတပစနိံပစီ’’တိ.

မစ္စု ပန ကာလယတိ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ ဇီဝိတံ ခေပေတိ သမုစ္ဆေဒဝသေန နာသေတီတိ ကာလောတိ ဝုစ္စတိ. တေနာဟု အဋ္ဌကထာစရိယာ ‘‘ကာလောတိ မစ္စု. ကာလယတိ သတ္တာနံ ဇီဝိတံ နာသေတီတိ ကာလော. ကာလေန မစ္စုနာ ကတော နာသိတောတိ ကာလကတော’’တိ. ‘‘မရဏံ ဟိန္ဒံ မစ္စု မဋ္ဋု စုတိ ကာလော အန္တကော နိက္ခေပေါ’’တိ မရဏဿာဘိဓာနာနိ.

သုလ္လ သဇ္ဇနေ. သုလ္လေတိ၊ သုလ္လယတိ.

ဣလ ပေရဏေ. ဣလေတိ၊ ဣလယတိ.

ဝလ ဘရဏေ. ဝါလေတိ၊ ဝါလယတိ. ဝါလော.

လလ ဣစ္ဆာယံ. လလေတိ၊ လလယတိ.

ဒလ ဝိဒါရဏေ. ဒါလေတိ၊ ဒါလယတိ၊ ပဒါလေတိ၊ ပဒါလယတိ. ကုဒါလော.

ကလ ဂတိသင်္ချာနေသု. ကာလေတိ၊ ကာလယတိ. ကာလော၊ ကလာ. ကလာတိ အဝယဝေါ. သာ ဟိ ကာလယိတဗ္ဗာ သင်္ခါယိတဗ္ဗာတိ ကလာ.

သီလ ဥပဓာရဏေ. ဥပဓာရဏံ ဘုသော ဓာရဏံ၊ ပတိဋ္ဌာဝသေန အာဓာရဘာဝေါ. သီလေတိ၊ သီလယတိ. သီလံ၊ သီလနံ.

ဧတ္ထ သီလန္တိ သီလေတိ ဥပဓာရေတိ တံသမင်္ဂီပုဂ္ဂလံ အပါယေသု ဥပ္ပတ္တိနိဝါရဏဝသေန ဘုသော ဓာရေတီတိ သီလံ. အထ ဝါသီလိယတိ ဥပစာရိယတိ သပ္ပုရိသေဟိ ဟဒယမံသန္တရံ ဥပနေတွာ ဓာရိယတီတိ သီလံ. သီလနန္တိ ဘူဝါဒိဂဏေ အဝိပ္ပကိဏ္ဏတာသင်္ခါတံ သမာဓာနံ ဝုစ္စတိ. တတ္ထ ‘‘သီလတီ’’တိ ရူပံ၊ ဣဓ ပန အာဓာရဘာဝသင်္ခါတံ ဥပဓာရဏံ ဝုစ္စတိ. ဧတ္ထ စ ‘‘သီလေတိ၊ သီလယတီ’’တိ ရူပါနိ. အဋ္ဌကထာသု ဟိ ‘‘ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပတိဋ္ဌာဝသေန အာဓာရဘာဝေါ ဥပဓာရဏ’’န္တိ ဝုတ္တော.

ဝေလ ကာလောပဒေသေ. ဝေလေတိ၊ ဝေလယတိ. ဝေလာ. ကေစိ ‘‘ဝေလ ဣတိ ဓာတုသဒ္ဒေါ န ဟောတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ပေါရာဏေဟိ သဒ္ဒသတ္ထဝိဒူဟိ ‘‘ဝေလယတီ’’တိ ရူပဿ ဒဿိတတ္တာ.

ပလ မူလ လဝနပဝနေသု. လဝနံ ဆေဒနံ၊ ပဝနံ သောဓနံ. ပါလေတိ၊ ပါလယတိ. ပလံ. ပလံ နာမ မာနဝိသေသော. လောကဿ ဝိမတိံ ပါလေတိ လုနာတိ သောဓေတိ စာတိ ပလံ. မူလေတိ၊ မူလယတိ. သဒ္ဒသတ္ထဝိဒူ ပန ‘‘မူလယတိ ကေဒါရံ၊ မူလယတိ ဓည’’န္တိ ပယောဂံ ဝဒန္တိ.

ထူလ ပရိဗြူဟနေ. ပရိဗြူဟနံ ဝဍ္ဎနံ. ထူလေတိ၊ ထူလယတိ. ထူလော ပုရိသော. ထူလာ ဇဝေန ဟာယန္တိ.

ပလ ဂတိယံ. ပလေတိ၊ ပလယတိ. အတ္ထံ ပလေတိ န ဥပေတိ သင်္ခံ. ပလေတိ ရသမာဒါယ. ယထာ သုတ္တဂုဠံ ယတ္တကေဟိ သုတ္တေဟိ ဝေဌိတံ၊ တတ္တကေဟိ ဧဝ ပလယတိ.

စိင်္ဂုလ ပရိဗ္ဘမနေ. စိင်္ဂုလေတိ၊ စိင်္ဂုလယတိ. စိင်္ဂုလယိတွာ. အတြာယံ ပါဠိ ‘‘ယာဝတိကာ အဘိသင်္ခါရဿ ဂတိ၊ တာဝတိကံ ဂန္တွာ စိင်္ဂုလယိတွာ ဘူမိယံ ပပတီ’’တိ. တတ္ထ စိင်္ဂုလယိတွာတိ ပရိဗ္ဘမိတွာ.

လကာရန္တဓာတုရူပါနိ.