၁၈. စုရာဒိဂဏပရိဒီပန
ဣတော ပရံ ပဝက္ခာမိ၊ ပစုရတ္ထဟိတက္ကရံ၊
စုရာဒိကဂဏနာမံ၊ နာမတော အဋ္ဌမံ ဂဏံ.
စုရ ထေယျေ. ထေနနံ ထေယျံ၊ စောရိကာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တသ္မိံ ထေယျေ စုရဓ္တု ဝတ္တတိ. စောရေတိ၊ စောရယတိ၊ စောရော၊ စောရီ၊ စောရိကာ၊ စောရေတု၊ စောရယိတုံ၊ စောရေတွာ၊ စောရယိတွာ. ကတ္တုတ္ထေသု ဏေဏယတာ စုရာဒိဂဏလက္ခဏံ. ကာရိတေ – စောရာပေတိ၊ စောရာပယတိ၊ စောရာပေတုံ၊ စောရာပယိတုံ၊ စောရာပေတွာ၊ စောရာပယိတွာ. ကမ္မေဓနံ စောရေဟိ စောရိယတိ၊ စောရိတံ ဓနံ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ.
ကကာရန္တဓာတု
လောက ဒဿနေ. လောကေတိ၊ လောကယတိ၊ ဩလောကေတိ၊ ဩလောကယတိ၊ ဥလ္လောကေတိ၊ ဥလ္လောကယတိ၊ အပလောကေတိ၊ အပလောကယတိ၊ အာလောကေတိ၊ အာလောကယတိ၊ ဝိလောကေတိ၊ ဝိလောကယတိ. လောကော၊ အာလောကော၊ လောကနံ၊ ဩလောကနံ၊ ဥလ္လောကနံ၊ အာလောကနံ၊ ဝိလောကနံ၊ အပလောကနံ၊ အဝလောကနံ. ဩလောကေတုံ၊ ဩလောကယိတုံ၊ ဩလောကေတွာ၊ ဩလောကယိတွာ. ကာရိတေ ပန ‘‘ဩလောကာပေတိ၊ ဩလောကာပယတိ၊ ဩလောကာပေတုံ၊ ဩလောကာပယိတုံ၊ ဩလောကာပေတွာ၊ ဩလောကာပယိတွာ’’ ဣစ္စေဝမာဒီနိ ယောဇေတဗ္ဗာနိ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထာပိ.
တတ္ထ လောကောတိ တယော လောကာ သင်္ခါရလောကော သတ္တလောကော ဩကာသလောကောတိ. တတ္ထ ‘‘ဧကော လောကော သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ’’တိ အာဂတဋ္ဌာနေ သင်္ခါရလောကော ဝေဒိတဗ္ဗော. ‘‘သဿတော လောကော’တိ ဝါ ‘အသဿတော လောကော’တိ ဝါ’’တိ အာဂတဋ္ဌာနေ သတ္တလောကော.
‘‘ယာဝတာ စန္ဒိမသူရိယာ ပရိဟရန္တိ၊
ဒိသာ ဘန္တိ ဝိရောစမာနာ၊
တာဝ သဟဿဓာ လောကော၊
ဧတ္ထ တေ ဝတ္တတေ ဝသော’’တိ
အာဂတဋ္ဌာနေ ဩကာသလောကော.
အထ ဝါ လောကောတိ တိဝိဓော လောကော ကိလေသလောကော ဘဝလောကော ဣန္ဒြိယလောကောတိ. တတ္ထ ရာဂါဒိကိလေသဗဟုလတာယ ကာမာဝစရသတ္တာ ကိလေသလောကော. ဈာနာဘိညာပရိဗုဒ္ဓိယာ ရူပါဝစရသတ္တာ ဘဝလောကော. အာနေဉ္ဇသမာဓိဗဟုလတာယ ဝိသဒိန္ဒြိယတ္တာ အရူပါဝစရသတ္တာ ဣန္ဒြိယလောကော. အထ ဝါ ကိလိဿနံ ကိလေသော၊ ဝိပါကဒုက္ခန္တိ အတ္ထော. တသ္မာ ဒုက္ခဗဟုလတာယ အပါယေသု သတ္တာ ကိလေသလောကော. တဒညေ သတ္တာ သမ္ပတ္တိဘဝဘာဝတော ဘဝလောကော. တတ္ထ ယေ ဝိမုတ္တိပရိပါစကေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ သမန္နာဂတာ သတ္တာ၊ သော ဣန္ဒြိယလောကောတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
ဇာတကဋ္ဌကထာယံ ပန –
‘‘သင်္ခါရလောကော သတ္တလောကော ဩကာသလောကော ခန္ဓလောကော အာယတနလောကော ဓာတုလောကောတိ အနေကဝိဓော လောကော. ဧတ္ထ ‘ဧကော လောကော သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ။ပေ။ အဋ္ဌာရသ လောကာ အဋ္ဌာရသ ဓာတုယော’တိ ဧတ္ထ သင်္ခါရလောကော ဝုတ္တော. ခန္ဓလောကာဒယော တဒန္တောဂဓာယေဝ. ‘အယံ လောကော ပရော လောကော ဗြဟ္မလောကော သဒေဝကော’တိအာဒီသု ပန သတ္တလောကော ဝုတ္တော. ‘ယာဝတာ စန္ဒိမသူရိယာ ပရိဟရန္တိ၊ ဒိသာ ဘန္တိ ဝိရောစမာနာ. တာဝ သဟဿဓာ လောကော၊ ဧတ္ထ တေဝတ္တတေ ဝသော’တိ ဧတ္ထ ဩကာသလောကော ဝုတ္တော’’တိ ဝုတ္တံ.
အတ္ထတော ပန ဣန္ဒြိယဗဒ္ဓါနံ ခန္ဓာနံ သမူဟော သန္တာနော စ သတ္တလောကော၊ ရူပါဒီသု သတ္တဝိသတ္တတာယ သတ္တော၊ လောကိယတိ ဧတ္ထ ကုသလာကုသလံ တဗ္ဗိပါကော စာတိ. အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓါနံ ရူပါနံ သမူဟော သန္တာနော စ ဩကာသလောကော၊ လောကိယန္တိ ဧတ္ထ တသာ ထာဝရာ စ၊ တေသဉ္စ ဩကာသဘူတောတိ၊ တဒါဓာရဏတာယ ဟေသ ‘‘ဘာဇနလောကော’’တိပိ ဝုစ္စတိ. ဒုဝိဓောပိ စေသ ရူပါဒိဓမ္မေ ဥပါဒါယ ပညတ္တတ္တာ ဥပါဒါပညတ္တိဘူတော အပရမတ္ထသဘာဝေါ သပ္ပစ္စယေ ပန ရူပါရူပဓမ္မေ ဥပါဒါယ ပညတ္တတ္တာ တဒုဘယဿာပိ ဥပါဒါနာနံ ဝသေန ပရိယာယတော ပစ္စယာယတ္တဝုတ္တိတာ ဥပစရိတဗ္ဗာ၊ တဒုဘယေ ခန္ဓာ သင်္ခါရလောကော၊ ပစ္စယေဟိ သင်္ခရိယန္တိ၊ လုဇ္ဇန္တိ ပလုဇ္ဇန္တိ စာတိ ဧတ္ထ ပစ္စယာယတ္တဝုတ္တိတာယ မဂ္ဂဖလဓမ္မာနမ္ပိ သတိပိ လုဇ္ဇနပလုဇ္ဇနတ္တေ တေဘူမိကဓမ္မာနံယေဝ ‘‘လောကော’’တိ အဓိပ္ပေတတ္တာ နတ္ထိ လောကတာပဇ္ဇနံ. တထာ ဟိ တေ ‘‘လောကုတ္တရာ’’တိ ဝုတ္တာ.
အာလောကောတိ ရသ္မိ၊ အာလောကေန္တိ ဧတေန ဘုသော ပဿန္တိ ဇနာ စက္ခုဝိညာဏံ ဝါတိ အာလောကော. ဩလောကနန္တိ ဟေဋ္ဌာ ပေက္ခနံ. ဝိလောကနန္တိ ဥဒ္ဓံ ပေက္ခနံ. အာလောကနန္တိ ပုရတော ပေက္ခနံ. ဝိလောကနန္တိ ဒွီသု ပဿေသု ပေက္ခနံ၊ ဝိဝိဓာ ဝါ ပေက္ခနံ. အပလောကနန္တိ ‘‘သံဃံ အပလောကေတွာ’’တိအာဒီသု ဝိယ ဇာနာပနံ. အဝလောကနန္တိ ‘‘နာဂါဝလောကိတံ အဝလောကေတွာ’’တိအာဒီသု ဝိယ ပုရိမကာယံ ပရိဝတ္တေတွာ ပေက္ခနံ. ‘‘အာလောကိတေ ဝိလောကိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတီ’’တိ ဧတ္ထာပိ ဘာဝဝသေန အာလောကနံ အာလောကိတံ ဝိလောကနံ ဝိလောကိတန္တိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော.
ထက ပဋိဃာတေ. ထကေတိ၊ ထကယတိ ဒွါရံ ပုရိသော.
တက္က ဝိတက္ကေ. တက္ကေတိ၊ ဝိတက္ကေတိ၊ ဝိတက္ကယတိ. တက္ကော၊ ဝိတက္ကော၊ ဝိတက္ကိတာ.
တတ္ထ တက္ကနံ တက္ကော၊ ဦဟနန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဝိတက္ကော. အထ ဝါ ဝိတက္ကေန္တိ ဧတေန၊ သယံ ဝါ ဝိတက္ကေတိ၊ ဝိတက္ကနမတ္တမေဝ ဝါ ဧတန္တိ ဝိတက္ကော. ‘‘တက္ကော၊ ဝိတက္ကော၊ အပ္ပနာ၊ ဗျပ္ပနာ၊ စေတသော အဘိနိရောပနာ’’တိ အဘိဓမ္မေ ပရိယာယသဒ္ဒါ ဝုတ္တာ. ဝိတက္ကေတီတိ ဝိတက္ကိတာ၊ ပုဂ္ဂလော. ‘‘အဝိတက္ကိတာ မစ္စုမုပဗ္ဗဇန္တီ’’တိ ပါဠိ.
အကိ လက္ခဏေ. လက္ခဏံ သညာဏံ၊ သဉ္ဇာနနကာရဏန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အတြိဒံ သလ္လက္ခိတဗ္ဗံ. ယေ ဣမသ္မိံ စုရာဒိဂဏေ အနေကဿရာ အသံယောဂန္တာ ဣကာရာနုဗန္ဓဝသေန နိဒ္ဒိဋ္ဌာ ဓာတဝေါ၊ တေ ဧဝံဝုတ္တေဟိ ဣမေဟိ တီဟိ လက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတာ အာချာတတ္တံ နာမိကတ္တဉ္စ ပါပုဏန္တာ ဧကန္တတော နိဂ္ဂဟီတာဂမေန နိပ္ဖန္နရူပါယေဝ ဘဝန္တိ၊ န ကတ္ထစိပိ ဝိဂတနိဂ္ဂဟီတာဂမရူပါနိ ဘဝန္တိ. အင်္ကေတိ၊ အင်္ကယတိ. အင်္ကနံ၊ အင်္ကော. သမာသေ ပန ‘‘သသင်္ကော၊ စက္ကင်္ကိတစရဏော’’တိအာဒီနိ ရူပါနိ ဘဝန္တိ.
သက္က ဝက္က ဘာသနေ. သက္ကေတိ၊ သက္ကယတိ. ဝက္ကေတိ၊ ဝက္ကယတိ.
နက္က ဝက္က နာသနေ. နက္ကေတိ၊ နက္ကယတိ. ဝက္ကေတိ၊ ဝက္ကယတိ.
စက္က စုက္က ဗျထနေ. စက္ကေတိ၊ စက္ကယတိ. စုက္ကေတိ၊ စုက္ကယတိ. စက္ကံ. စက္ကန္တိ ကေနဋ္ဌေန စက္ကံ? စက္ကေတိ ဗျထတိ ဟိံသတီတိ အတ္ထေန စက္ကံ. စက္ကသဒ္ဒေါ –
သမ္ပတ္တိယံ လက္ခဏေ စ၊ ရထင်္ဂေ ဣရိယာပထေ၊
ဒါနေ ရတ္နဓမ္မခုရ-စက္ကာဒီသု ပဒိဿတိ၊
‘‘စတ္တာရိမာနိ ဘိက္ခဝေ စက္ကာနိ ယေဟိ သမန္နာဂတာနံ ဒေဝမနုဿာန’’န္တိအာဒီသု ဟိ အယံ သမ္ပတ္တိယံ ဒိဿတိ. ‘‘ပါဒတလေသု စက္ကာနိ ဇာတာနီ’’တိ ဧတ္ထ လက္ခဏေ. ‘‘စက္ကံဝ ဝဟတော ပဒ’’န္တိ ဧတ္ထ ရထင်္ဂေ. ‘‘စတုစက္ကံ နဝဒွါရ’’န္တိ ဧတ္ထ ဣရိယာပထေ. ‘‘ဒဒ ဘုဉ္ဇ စ မာ စပ္ပမာဒေါ၊ စက္ကံ ဝတ္တဿု ပါဏိန’’န္တိ ဧတ္ထ ဒါနေ. ‘‘ဒိဗ္ဗံ စက္ကရတနံ ပါတုရဟောသီ’’တိ ဧတ္ထ ရတနစက္ကေ. ‘‘မယာ ပဝတ္တိတံ စက္က’’န္တိ ဧတ္ထ ဓမ္မစက္ကေ. ‘‘ဣစ္ဆာဟတဿ ပေါသဿ၊ စက္ကံ ဘမတိ မတ္ထကေ’’တိ ဧတ္ထ ခုရစက္ကေ. ‘‘ခုရပရိယန္တေန စေပိ စက္ကေနာ’’တိ ဧတ္ထ ပဟရဏစက္ကေ. ‘‘အသနိဝိစက္က’’န္တိ ဧတ္ထ အသနိမဏ္ဍလေတိ.
တကိ ဗန္ဓနေ. တင်္ကေတိ၊ တင်္ကယတိ.
အက္က ထဝနေ. ထဝနံ ထုတိ. အက္ကေတိ၊ အက္ကယတိ. အက္ကော. အက္ကောတိ သူရိယော. သော ဟိ မဟာဇုတိတာယ အက္ကိယတိ အဘိတ္ထဝိယတိ တပ္ပသန္နေဟိ ဇနေဟီတိ အက္ကော. တထာ ဟိ တဿ ‘‘နတ္ထိ သူရိယသမာ အာဘာ. ဥဒေတယံ စက္ခုမာ ဧကရာဇာ’’တိအာဒိနာ အဘိက္ခုတိ ဒိဿတိ.
ဟိက္က ဟိံသာယံ. ဟိက္ကေတိ၊ ဟိက္ကယတိ.
နိက္က ပရိမာဏေ. နိက္ကေတိ၊ နိက္ကယတိ.
ဗုက္က ဘဿနေ. ဧတ္ထ သုနခဘဿနံ ဘဿနန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ဝါစာသင်္ခါတံ ဘဿနံ. ဗုက္ကေတိ၊ ဗုက္ကယတိ. ဧတ္ထ စ ‘‘ဗုက္ကယတိ သာ စောရေ’’ ဣတိ လောကိယပ္ပယောဂေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဘူဝါဒိဂဏေ ပန ‘‘ဗုက္ကတိ သာ’’တိ ရူပံ ဘဝတိ. အညော တု ‘‘ဗုက္က ပရိဘာသနေ’’ ဣတိ ပဌတိ၊ ဧဝံ ပဌန္တေပိ သုနခဘဿနမေဝါဓိပ္ပေတံ.
ဒက လက အဿာဒနေ. ဒကေတိ၊ ဒကယတိ. လကေတိ၊ လကယတိ.
တက္က လောက ဘာသာယံ. တက္ကေတိ၊ တက္ကယတိ. လောကေတိ၊ လောကယတိ.
စိက သိက အာမသနေ. စိကေတိ၊ စိကယတိ. သိကေတိ၊ သိကယတိ.
ကကာရန္တဓာတုရူပါနိ.
ခကာရန္တဓာတု
လက္ခ ဒဿနင်္ကေသု. ဒဿနံ ပဿနံ. အင်္ကော လဉ္ဇနံ. လက္ခေတိ၊ လက္ခယတိ. သလ္လက္ခေတိ၊ သလ္လက္ခယတိ. လက္ခံ ဝိဇ္ဈတိ ဥသုနာ၊ လက္ခံ ကရောတိ.
ဂင်္ဂါယ ဝါလုကာ ခီယေ၊ ဥဒကံ ခီယေ မဟဏ္ဏဝေ၊
မဟိယာ မတ္တိကာ ခီယေ၊ လက္ခေ န မမ ဗုဒ္ဓိယာ.
ကပ္ပလက္ခဏံ. ဂေါလက္ခဏံ. ဣတ္ထိလက္ခဏံ. ဓမ္မာနံ လက္ခဏံ. သလ္လက္ခနာ. ဥပလက္ခနာ. ပစ္စုပလက္ခနာ. လက္ခဓာတုယာ ယုပစ္စယန္တာယ သမာဒိပုဗ္ဗာနံ ရူပါနံ နကာရော ဒန္တဇော.
ဘက္ခ အဒနေ. ဘက္ခေတိ၊ ဘက္ခယတိ. ဘက္ခော နော လဒ္ဓေါ. ဘက္ခယန္တိ မိဂါဓမာ. ဘူဝါဒိဂဏေ ပန ‘‘ဘက္ခတီ’’တိ ရူပံ.
နက္ခ သမ္ဗန္ဓေ. နက္ခေတိ၊ နက္ခယတိ.
မက္ခ မက္ခနေ. မက္ခေတိ၊ မက္ခယတိ. မက္ခော၊ မက္ခီ. တတ္ထ မက္ခောတိ ပရေဟိ ကတဂုဏံ မက္ခေတိ ပိသတီတိ မက္ခော၊ ဂုဏဓံသနာ. ‘‘မက္ခံ အသဟမာနော’’တိ ဧတ္ထ ပန အတ္တနိ ပရေဟိ ကတံ အဝမညနံ မက္ခောတိ ဝုစ္စတိ.
ယက္ခ ပူဇာယံ. ယက္ခေတိ၊ ယက္ခယတိ. ယက္ခော. ယက္ခောတိ မဟာနုဘာဝေါ သတ္တော. တထာ ဟိ ‘‘ပုစ္ဆာမိ တံ မဟာယက္ခ၊ သဗ္ဗဘူတာနမိဿရာ’’တိ ဧတ္ထ သက္ကော ဒေဝရာဇာ ‘‘ယက္ခော’’တိ ဝုတ္တော. အထ ဝါ ယက္ခောတိ ယက္ခယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တသတ္တော. သဗ္ဗေပိ ဝါ သတ္တာ ‘‘ယက္ခာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ‘‘ပရမယက္ခဝိသုဒ္ဓိံ ပညာပေန္တီ’’တိ ဧတ္ထ ဟိ ယက္ခသဒ္ဒေါ သတ္တေ ဝတ္တတိ. တထာ ဟိ ယက္ခောပိ သတ္တောပိ ဒေဝေါပိ သက္ကောပိ ခီဏာသဝေါပိ ယက္ခောယေဝ နာမ၊ မဟာနုဘာဝတာယ ယက္ခိယတိ သရဏဂတေဟိ ဇနေဟိ နာနာပစ္စယေဟိ နာနာဗလီဟိ စ ပူဇိယတီတိ ယက္ခော.
သတ္တေ ဒေဝေ စ သက္ကေ စ၊ ခီဏာသဝေ စ ရက္ခသေ၊
ပဉ္စသွေတေသု အတ္ထေသု၊ ယက္ခသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ.
လက္ခ အာလောစနေ. လက္ခေတိ၊ လက္ခယတိ. လက္ခံ ဝိဇ္ဈတိ ဥသုနာ.
မောက္ခ အာသနေ. မောက္ခေတိ၊ မောက္ခယတိ.
ရုက္ခ ဖာရုဿေ. ဖာရုဿံ ဖရုသဘာဝေါ. ရုက္ခေတိ၊ ရုက္ခယတိ. သမာသေ ‘‘ရုက္ခကေသော၊ အတိရုက္ခဝစနော’’တိ ရူပါနိ. ဧတ္ထ စ ‘‘သမဏော အယံ ပါပေါ အတိရုက္ခဝါစော’’တိ ပါဠိ နိဒဿနံ. တတ္ထ အတိရုက္ခဝါစောတိ အတိဖရုသဝစနောတိ အတ္ထော.
ခကာရန္တဓာတုရူပါနိ.
ဂကာရန္တဓာတု
လိင်္ဂ စိတ္တီကရဏေ. စိတ္တီကရဏံ ဝိစိတြဘာဝကရဏံ. လိင်္ဂေတိ၊ လိင်္ဂယတိ၊ လိင်္ဂံ. ဧတ္ထ လိင်္ဂံ နာမ ဒီဃရဿကိသထူလပရိမဏ္ဍလာဒိဘေဒံ သဏ္ဌာနန္တိ ဂဟဏေ အတီဝ ယုဇ္ဇတိ. တဉှိ နာနပ္ပကာရေဟိ ဝိစိတြံ ဟောတိ၊ လိင်္ဂီယတိ ဝိစိတ္တံ ကရိယတိ အဝိဇ္ဇာတဏှာကမ္မေဟိ ဥတုနာ ဝါ စုဏ္ဏာဒီဟိ ဝါ သရီရမိတိ လိင်္ဂံ၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာနတိဏရုက္ခာဒိကုဏ္ဍလကရဏ္ဍကာဒီသု ပဝတ္တသဏ္ဌာနဝသေနေတံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. လိင်္ဂသဒ္ဒေါ သဒ္ဒေ သဒ္ဒပ္ပဝတ္တိနိမိတ္တေ ဣတ္ထိဗျဉ္ဇနေ ပုရိသဗျဉ္ဇနေ သညာဏေ အာကာရေ စာတိ ဣမေသု အတ္ထေသု ဒိဿတိ. အယဉှိ ‘‘ရုက္ခောတိ ဝစနံ လိင်္ဂ’’န္တိ ဧတ္ထ သဒ္ဒေ ဒိဿတိ. ‘‘သတလိင်္ဂဿ အတ္ထဿာ’’တိ ဧတ္ထ သဒ္ဒပ္ပဝတ္တိနိမိတ္တေ. ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော ဣတ္ထိလိင်္ဂံ ပါတုဘဝတီ’’တိ ဧတ္ထ ဣတ္ထိဗျဉ္ဇနေ. ‘‘ပုရိသလိင်္ဂနိမိတ္တကုတ္တာကပ္ပါန’’န္တိ ဧတ္ထ ပုရိသဗျဉ္ဇနေ. ‘‘တေန လိင်္ဂေန ဇာနာမ၊ ဓုဝံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဧတ္ထ သညာဏေ. ‘‘တေဟိ လိင်္ဂေဟိ တေဟိ နိမိတ္တေဟိ တေဟိ အာကာရေဟိ အာဂန္တုကဘာဝေါ ဇာနိတဗ္ဗော ‘‘အာဂန္တုကာ ဣမေ’’တိ ဧတ္ထ အာကာရေ ဒိဿတိ.
သဒ္ဒေ စ တန္နိမိတ္တေ စ၊ ကာဋကောဋစိကာယ စ၊
လက္ခဏေ စေဝ အာကာရေ၊ လိင်္ဂသဒ္ဒေါ ပဝတ္တတိ.
မဂ အနွေသနေ. မဂေတိ၊ မဂယတိ. မိဂေါ၊ မဂေါ၊ မဂေါ၊ မဂယမာနော.
ဧတ္ထ စ ‘‘ယထာ ဗိဠာရော မူသိကံ မဂယမာနော’’တိ ပါဠိ နိဒဿနံ. ‘‘မိဂေါ’’တိ စ ‘‘မဂေါ’’တိ စ စတုပ္ပဒေါ ပဝုစ္စတိ. ဧတ္ထ မိဂေါတိ မဂယတိ ဣတော စိတော ဂေါစရံ အနွေသတိ ပရိယေသတီတိ မိဂေါ. ဧဝံ မဂေါ. ဧတ္ထ ဝိသေသတော ဟရိဏ မိဂေါ မိဂေါ နာမ. သာမညတော ပန အဝသေသာပိ စတုပ္ပဒါ ‘‘မိဂေါ’’ ဣစ္စေဝ ဝုစ္စန္တိ. တထာ ဟိ သုသီမဇာတကေ ‘‘ကာဠာ မိဂါ သေတဒန္တာ တဝ ဣမေ၊ ပရောသဟဿံ ဟေမဇာလာဘိသဉ္ဆန္နာ’’တိ ဧတသ္မိံ ပါဠိပ္ပဒေသေ ဟတ္ထိနောပိ မိဂသဒ္ဒေန ဝုတ္တာ ‘‘ကာဠမိဂါ’’တိ. အထ ဝါ မဂိယတိ ဇီဝိတကပ္ပနတ္ထာယ မံသာဒီဟိ အတ္ထိကေဟိ လုဒ္ဒေဟိ အနွေသိယတိ ပရိယေသိယတီတိ မိဂေါ၊ အရညဇာတာ သသပသဒဟရိဏေဏေယျာဒယော စတုပ္ပါဒါ၊ ဧဝံ မဂေါ. ‘‘အတ္ထံ န လဘတေ မဂေါ’’တိ ဧတ္ထ ပန မဂေါ ဝိယာတိ မဂေါ၊ ဗာလောတိ အတ္ထော.
မဂ္ဂ ဂဝေသနေ. မဂ္ဂေတိ၊ မဂ္ဂယတိ. မဂ္ဂေါ၊ မဂ္ဂနံ.
ဧတ္ထ စ မဂ္ဂေါတိ ပဋိပဒါယ စ ပကတိမဂ္ဂဿ စ ဥပါယဿ စ အဓိဝစနံ. ‘‘မဟာဝိဟာရဝါသီနံ၊ ဝါစနာမဂ္ဂနိဿိတ’’န္တိအာဒီသု ပန ကထာပဗန္ဓောပိ ‘‘မဂ္ဂေါ’’တိ ဝုစ္စတိ. တတြ ပဋိပဒါ ဧကန္တတော ဇာတိဇရာဗျာဓိဒုက္ခာဒီဟိ ပီဠိတေဟိ သတ္တေဟိ ဒုက္ခက္ခယံ နိဗ္ဗာနံ ပါပုဏတ္ထာယ မဂ္ဂိတဗ္ဗော ဂဝေသိတဗ္ဗောတိ မဂ္ဂေါ. ပကတိမဂ္ဂေါ ပန မဂ္ဂမူဠှေဟိ မဂ္ဂိတဗ္ဗောတိ မဂ္ဂေါ. ပကတိမဂ္ဂမူဠှေဟိ စ ပဋိပဒါသင်္ခါတာရိယမဂ္ဂမူဠှာ ဧဝ ဗဟဝေါ သန္တိ. ပကတိမဂ္ဂေါ ဟိ ကဒါစိ ဧဝ အဒ္ဓိကာနံ မုယှတိ၊ ‘‘ဧသ မဂ္ဂေါ’’တိ နာယကာ န ဒုလ္လဘာ. အရိယမဂ္ဂေါ ပန သဗ္ဗဒါယေဝ သဗ္ဗလောကဿ မုယှတိ၊ နာယကာ ပရမဒုလ္လဘာ. တသ္မာ သော ဧဝ အဝိဇ္ဇာသမ္မူဠှေဟိ မဂ္ဂိတဗ္ဗောတိ မဂ္ဂေါ. အညေသံ ပန ဒွိန္နံ ဓာတူနံ ဝသေနပိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ ဂရူ ‘‘ကိလေသေ မာရေန္တော ဂစ္ဆတီတိ မဂ္ဂေါ’’တိ. တံ တံ ကိစ္စံ ဟိတံ ဝါ နိပ္ဖါဒေတုကာမေဟိ မဂ္ဂိယတိ ဂဝေသိယတီတိ မဂ္ဂေါ၊ ဥပါယော. မဂ္ဂသဒ္ဒေါ ဟိ ‘‘အဘိဓမ္မကထာမဂ္ဂံ၊ ဒေဝါနံ သမ္ပဝတ္တယီ’’တိ ဧတ္ထ ဥပါယေပိ ဝတ္တတိ. တထာ ဟိ အဘိဓမ္မဋီကာယံ ‘‘မဂ္ဂေါတိ ဥပါယော၊ ခန္ဓာယတနာဒီနံ ကုသလာဒီနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝဗောဓဿ သစ္စပ္ပဋိဝေဓဿေဝ ဝါ ဥပါယဘာဝတော အဘိဓမ္မကထာမဂ္ဂေါ’’တိ ဝုတ္တော၊ ပဗန္ဓော ဝါ ‘‘မဂ္ဂေါ’’တိ ဝုစ္စတိ. သော ဟိ ဒီဃတ္တာ မဂ္ဂေါ ဝိယာတိ မဂ္ဂေါ၊ တသ္မာ အဘိဓမ္မကထာပဗန္ဓော အဘိဓမ္မကထာမဂ္ဂေါတိ ဝုတ္တော. ဣဒါနိ ပကတိပဋိပဒါမဂ္ဂါနံ နာမာနိ ကထယာမ. တေသု ပကတိမဂ္ဂဿ –
‘‘မဂ္ဂေါ ပန္ထော ပထော ပဇ္ဇော၊ အဉ္ဈသံ ဝဋုမာ’ယနံ၊
အဒ္ဓါန’မဒ္ဓါ ပဒဝီ၊ ဝတ္တနိ စေဝ သန္တတီ’’တိ
ဣမာနိ နာမာနိ. ပဋိပဒါမဂ္ဂဿ ပန –
‘‘မဂ္ဂေါ ပန္ထော ပထော ပဇ္ဇော၊ အဉ္ဇသံ ဝဋုမာ’ယနံ၊
နာဝ ဥတ္တရ သေတု စ၊ ကုလ္လော စ ဘိသိ သင်္ကမော’’တိ
အနေကာနိ နာမာနိ. ဧတ္ထ ပန ကေစိ ‘‘နာဝါတိအာဒီနိ ပကတိမဂ္ဂဿ နာမာနီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ပကတိမဂ္ဂဿ ကိသ္မိဉ္စိပိ ပါဠိပ္ပဒေသေ ‘‘နာဝါ’’တိအာဒီဟိ ပဒေဟိ ဝုတ္တဋ္ဌာနာဘာဝတော၊ အဘိဓာနသတ္ထေသု စ ‘‘နာဝါ’’ ဣစ္စာဒိကာနံ တဒဘိဓာနာနံ အနာဂတတ္တာ.
အယံ ပနေတ္ထ ဝစနတ္ထော – နာဝါဝိယာတိ နာဝါ၊ ဥတ္တရန္တိ ဧတေနာတိ ဥတ္တရံ၊ နာဝါယေဝ ဥတ္တရန္တိ. အယဉှိ နာဝါပရိယာယော ‘‘တရံ၊ တရဏံ၊ ပေါတော၊ ပ္လဝေါ’’တိ. ဣမေပိ တံပရိယာယာယေဝ. ဥတ္တရံ ဝိယာတိ ဥတ္တရံ. သေတု ဝိယာတိ သေတု. ကုလ္လော ဝိယာတိ ကုလ္လော. ဘိသိ ဝိယာတိ ဘိသိ. သင်္ကမော ဝိယ၊ သင်္ကမန္တိ ဝါ ဧတေနာတိ သင်္ကမော၊ သဗ္ဗမေတံ အရိယမဂ္ဂဿေဝ နာမံ၊ န ပကတိမဂ္ဂဿ. တထာ ဟိ ‘‘ဓမ္မနာဝံ သမာရူယှ၊ သန္တာရေဿံ သဒေဝက’’န္တိ စ၊ ‘‘ဓမ္မသေတုံ ဒဠှံ ကတွာ၊ နိဗ္ဗုတော သော နရာသဘော’’တိ စ၊ ‘‘ကုလ္လော’တိ ခေါ ဘိက္ခဝေ အရိယမဂ္ဂဿေတံ အဓိဝစန’’န္တိ စ ဧဝမာဒိနာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဂဝတာ အရိယမဂ္ဂေါ ‘‘နာဝါ’’တိအာဒီဟိ အနေကေဟိ နာမေဟိ ဝုတ္တော. အဋ္ဌကထာစရိယေဟိပိ သုတ္တနိပါတဋ္ဌကထာယံ ‘‘ဗဒ္ဓါ ဘိသိ သုသင်္ခတာ ဘဂဝါ’’တိ ဧတသ္မိံ ပဒေသေ ဧဝံ အတ္ထသံဝဏ္ဏနာ ကတာ ‘‘ဘိသီတိ ပတ္ထရိတွာ ပုထုလံ ကတွာ ဗဒ္ဓါ ‘ကုလ္လာ’တိ ဝုစ္စတိ လောကေ၊ အရိယဿ ဝိနယေ ပန အရိယမဂ္ဂေါ’တိ.
‘မဂ္ဂေါ ပဇ္ဇော ပထော ပန္ထော၊ အဉ္ဇသံ ဝဋုမာ’ယနံ၊
နာဝါ ဥတ္တရ သေတု စ၊ ကုလ္လော စ ဘိသိ သင်္ကမော၊
အဒ္ဓါနံ ပဘဝေါ’စ္စေဝ၊ တတ္ထ တတ္ထ ပကာသိတော’’တိ.
ဧဝံ အာစရိယေဟိ ကတာယ အတ္ထသံဝဏ္ဏနာယ ဒဿနတော စ ‘‘နာဝါတိအာဒီနိပိ ပကတိမဂ္ဂဿ နာမာနီ’’တိ ဝစနံ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ယထာဝုတ္တမေဝ ဝစနံ ဂဟေတဗ္ဗံ.
ကောစိ ပနေတ္ထ ဧဝံ ဝဒေယျ ‘‘ဓမ္မသေတုံ ဒဠှံ ကတွာ’တိ ဧတ္ထ ‘ဓမ္မသေတုန္တိ မဂ္ဂသေတု’န္တိ ဝစနတော ဓမ္မသဒ္ဒေါ မဂ္ဂေ ဝတ္တတိ၊ န သေတုသဒ္ဒေါ’’တိ. တန္န၊ ဓမ္မသဒ္ဒေါ ဝိယ သေတုသဒ္ဒေါပိ မဂ္ဂေ ဝတ္တတီတိ သေတု ဝိယာတိ သေတု၊ ဓမ္မော ဧဝ သေတု ဓမ္မသေတူတိ အတ္ထဝသေန၊ ဧသ နယော အညတြာပိ. အပရမ္ပိ ဝဒေယျ ‘‘နနု ဗြဟ္မဇာလသုတ္တန္တဋ္ဌကထာယံ ‘ဒက္ခိဏုတ္တရေန ဗောဓိမဏ္ဍံ ပဝိသိတွာ အဿတ္ထဒုမရာဇာနံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပုဗ္ဗုတ္တရဘာဂေ ဌိတော’တိ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဒက္ခိဏုတ္တရသဒ္ဒေန ဒက္ခိဏော မဂ္ဂေါ ဝုတ္တော’’တိ. န၊ အနေကေသု ပါဠိပ္ပဒေသေသု အဋ္ဌကထာပဒေသေသု စ အဘိဓာနသတ္ထေသု စ မဂ္ဂဝါစကဿ ဥတ္တရသဒ္ဒဿ အနာဂတတ္တာ၊ တသ္မာ တတ္ထ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော ‘‘ဒက္ခိဏဒိသတော ဂန္တဗ္ဗော ဥတ္တရဒိသာဘာဂေါ ဒက္ခိဏုတ္တရောတိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံဘူတေန ဒက္ခိဏုတ္တရေန ဗောဓိမဏ္ဍပဝိသနံ သန္ဓာယ ဒက္ခိဏုတ္တရေန ဗောဓိမဏ္ဍံ ပဝိသိတွာတိ ဝုတ္တ’’န္တိ. အထ ဝါ ဒက္ခိဏုတ္တရေနာတိ ဒက္ခိဏပစ္ဆိမုတ္တရေန၊ ဧတ္ထ အာဒိအဝသာနဂ္ဂဟဏေန မဇ္ဈဿပိ ဂဟဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ဂဟဏံယေဝ ဟိ ယံ ဇာတကနိဒါနေ ဝုတ္တံ ‘‘ဗောဓိသတ္တော တိဏံ ဂဟေတွာ ဗောဓိမဏ္ဍံ အာရူယှ ဒက္ခိဏဒိသာဘာဂေ ဥတ္တရာဘိမုခေါ အဋ္ဌာသိ၊ တသ္မိံ ခဏေ ဒက္ခိဏစက္ကဝါဠံ ဩသီဒိတွာ ဟေဋ္ဌာ အဝီစိသမ္ပတ္တံ ဝိယ အဟောသိ၊ ဥတ္တရစက္ကဝါဠံ ဥလ္လင်္ဃိတွာ ဥပရိ ဘဝဂ္ဂပ္ပတ္တံ ဝိယ အဟောသိ၊ ဗောဓိသတ္တော ဣဒံ သမ္ဗောဓိပါပုဏဋ္ဌာနံ န ဘဝတိ မညေတိ ပဒက္ခိဏံ ကရောန္တော ပစ္ဆိမဒိသာဘာဂံ ဂန္တွာ ပုရတ္ထာဘိမုခေါ အဋ္ဌာသီ’’တိအာဒိ၊ တေန သမေတိ. အထာပိ ဝဒေယျ ‘‘ယဒိ ဥတ္တရသဒ္ဒေါ ဒိသာဝါစကော၊ ဧဝဉ္စ သတိ ‘‘ဒက္ခိဏုတ္တရေနာ’’တိ ဧနယောဂံ အဝတွာ ‘‘ဒက္ခိဏုတ္တရာယာ’’တိ အာယယောဂေါ ဝတ္တဗ္ဗော’’တိ. တန္န၊ ဒိသာဝါစကဿပိ သဒ္ဒဿ ‘‘ဥတ္တရေန နဒီ သီတာ၊ ဂမ္ဘီရာ ဒုရတိက္ကမာ’’တိ ဧနယောဂဝသေန ဝစနတော. အပိစ ဒိသာဘာဂံ သန္ဓာယ ‘‘ဒက္ခိဏုတ္တရေနာ’’တိ ဝစနံ ဝုတ္တံ. ဒိသာဘာဂေါ ဟိ ဒိသာ ဧဝါတိ နိဋ္ဌမေတ္ထာဝဂန္တဗ္ဗံ.
ဂကာရန္တဓာတုရူပါနိ.
ဃကာရန္တဓာတု
လိဃိ ဘာသနေ. လင်္ဃေတိ၊ လင်္ဃယတိ. ဧတာနိ ဗုဒ္ဓဝစနေ အပ္ပသိဒ္ဓါနိပိ လောကိကပ္ပယောဂဒဿနဝသေန အာဂတာနိ. သာသနသ္မိဉှိ ဘူဝါဒိဂဏစုရာဒိဂဏပရိယာပန္နဿ ဂတျတ္ထဝါစကဥလ္လင်္ဃနတ္ထပရိဒီပကဿ ဓာတုဿ ရူပံ အတီဝ ပသိဒ္ဓံ.
လင်္ဃ လင်္ဃနေ. လင်္ဃေတိ၊ လင်္ဃယတိ.
‘‘အတိကရ’မကရာ’စရိယ၊ မယှမ္ပေတံ န ရုစ္စတိ၊
စတုတ္ထေ လင်္ဃယိတွာန၊ ပဉ္စမိယမ္ပိ အာဝုတော’’တိ
ဣမသ္မိံ သတ္တိလင်္ဃနဇာတကေ စုရာဒိဂဏပရိယာပန္နဿ ဂတျတ္ထဝါစကဿ ဥလ္လင်္ဃနတ္ထပရိဒီပကဿ လင်္ဃဓာတုဿ ‘‘လင်္ဃယိတွာ၊ လင်္ဃယိတွာနာ’’တိ ရူပေ ဒိဋ္ဌေယေဝ ‘‘လင်္ဃေတိ၊ လင်္ဃယတီ’’တိ ရူပါနိ ဒိဋ္ဌာနိ ဧဝ ဟောန္တိ. ဘာသတ္ထဝါစကဿ ပန တထာရူပါနိ ရူပါနိ န ဒိဋ္ဌာနိ၊ ဧဝံ သန္တေပိ ပုဗ္ဗာစရိယေဟိ ဒီဃဒဿီဟိ အဘိမတတ္တာ ဘာသတ္ထဝါစိကာပိ လင်္ဃဓာတု အတ္ထီတိ ဂဟေတဗ္ဗာ၊ ဧဝံ သဗ္ဗေသုပိ ဘူဝါဒိဂဏာဒီသု သာသနေ အပ္ပသိဒ္ဓါနမ္ပိ ရူပါနံ သာသနာနုကူလာနံ ဂဟဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ အနနုကူလာနဉ္စ အပ္ပသိဒ္ဓါနံ ဆဍ္ဍနံ.
အဃ ပါပကရဏေ. အဃေတိ၊ အဃယတိ. အဃံ၊ အဃော၊ အနဃော.
တတ္ထ အဃန္တိ ဒုက္ခံ. ‘‘အဃန္တံ ပဋိသေဝိဿံ. ဝနေ ဝါဠမိဂါကိဏ္ဏေ. ခဂ္ဂဒီပိနိသေဝိတေ’’တိ ဣဒံ နိဒဿနံ. အဃောတိ ကိလေသော. တေန အဃေန အရဟာ အနဃော. တတ္ထ အဃယန္တိ ပါပံ ကရောန္တိ သတ္တာ ဧတေနာတိ အဃံ၊ ကိန္တံ? ဒုက္ခံ၊ ဧဝံ အဃော. နနု စ သပ္ပုရိသာ ဒုက္ခဟေတုပိ ကိလေသဟေတုပိ စ အတ္တနော သုခတ္ထာယ ပါပံ န ကရောန္တိ. တထာ ဟိ –
‘‘န ပဏ္ဍိတာ အတ္တသုခဿ ဟေတု၊
ပါပါနိ ကမ္မာနိ သမာစရန္တိ၊
ဒုက္ခေန ဖုဋ္ဌာ ခလိတာပိ သန္တာ၊
ဆန္ဒာ စ ဒေါသာ န ဇဟန္တိ ဓမ္မ’’န္တိ
ဝုတ္တံ. ဧဝံ သန္တေ ကသ္မာ ‘‘အဃ ပါပကရဏေ’’တိ ဓာတု စ ‘‘အဃယန္တိ ပါပံ ကရောန္တိ သတ္တာ ဧတေနာတိ အဃ’’န္တိအာဒိဝစနဉ္စ ဝုတ္တန္တိ? သစ္စံ၊ ယေဘုယျေန ပန သတ္တာ ဒုက္ခာဒိဟေတု ပါပကမ္မံ ကရောန္တိ၊ ဧတေသု သပ္ပုရိသာ ဧဝ န ကရောန္တိ၊ ဣတရေ ကရောန္တိ. ဧဝံ ပါပကရဏဿ ဟိ ဒုက္ခံ ကိလေသော စ ဟေတု. တထာ ဟိ –
သုခီပိ ဟေကေ န ကရောန္တိ ပါပံ၊
အဝဏ္ဏသံသဂ္ဂဘယာ ပုနေကေ၊
ပဟူ သမာနော ဝိပုလတ္ထစိန္တီ၊
ကိံကာရဏာ မေ န ကရောသိ ဒုက္ခ’’န္တိ
ဝုတ္တံ. အယဉှိ ဂါထာ ဒုက္ခဟေတုပိ သတ္တာ ပါပံ ကရောန္တီတိ ဧတမတ္ထံ ဒီပေတိ. ‘‘ကုဒ္ဓေါ ဟိ ပိတရံ ဟန္တိ၊ ကုဒ္ဓေါ ဟန္တိ သမာတရ’’န္တိ အယံ ပန ကိလေသဟေတုပိ ပါပံ ကရောန္တီတိ ဧတမတ္ထံ ဒီပေတိ၊ တသ္မာ အမှေဟိ ‘‘အဃ ပါပကရဏေ’’တိအာဒိဝစနံ ဝုတ္တံ.
ဃကာရန္တဓာတုရူပါနိ.
စကာရန္တဓာတု
လောစ ဒဿနေ. လောစေတိ၊ လောစယတိ. လောစနံ. ရူပါရမ္မဏံ လောစယတိ ပဿတီတိ လောစနံ၊ စက္ခု.
ကိစိ မဒ္ဒနေ. ကိဉ္စေတိ၊ ကိဉ္စယတိ. ကိဉ္စနံ၊ အကိဉ္စနော.
တတ္ထ ကိဉ္စနန္တိ ပလိဗောဓော. ကိဉ္စေတိ သတ္တေ မဒ္ဒတီတိ ကိဉ္စနံ. ကိဉ္စနသဒ္ဒေါ မဒ္ဒနတ္ထေ ဝတ္တတိ. မနုဿာ ဟိ ဝီဟိံ မဒ္ဒန္တာ ဂေါဏံ ‘‘ကိဉ္စေဟိ ကာပိလ၊ ကိဉ္စေဟိ ကာပိလာ’’တိ ဝဒန္တိ.
ပစိ ဝိတ္ထာရေ. ပဉ္စေတိ၊ ပဉ္စယတိ. ပပဉ္စေတိ၊ ပပဉ္စယတိ. ပပဉ္စာ.
ဧတ္ထ ပပဉ္စာတိ တဏှာမာနဒိဋ္ဌိယော. ဧတာ ဟိ အတ္တနိဿိတာနံ သတ္တာနံ သံသာရံ ပပဉ္စေန္တိ ဝိတ္ထိန္နံ ကရောန္တီတိ ပပဉ္စာတိ ဝုစ္စန္တိ. အထ ဝါ ပပဉ္စေန္တိ ယတ္ထ သယံ ဥပ္ပန္နာ တံသန္တာနံ ဝိတ္ထာရေန္တိ စိရံ ဌပေန္တီတိ ပပဉ္စာ. လောကိယာ ပန ‘‘အမှာကံ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ကထေန္တာနံ ပပဉ္စော ဟောတီ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တာ ကာလဿ စိရဘာဝံ ပပဉ္စောတိ ဝဒန္တိ၊ သာသနေ ပန ဒွယမ္ပိ လဗ္ဘတိ.
သိစ္စ ကုဍ္ဍနေ. သိစ္စေတိ၊ သိစ္စယတိ.
ဝဉ္စု ပလမ္ဘနေ. ပလမ္ဘနံ ဥပလာပနံ. ဝဉ္စေတိ၊ ဝဉ္စယတိ. ဝဉ္စကော၊ ဝဉ္စနံ. ဘူဝါဒိဂဏေ ပန ဝဉ္စဓာတု ဂတျတ္ထေ ဝတ္တတိ. ‘‘သန္တိ ပါဒါ အဝဉ္စနာ’’တိ ဟိ ပါဠိ
စစ္စ အဇ္ဈယနေ. စစ္စေတိ၊ စစ္စယတိ.
စု စဝနေ. စာဝေတိ၊ စာဝယတိ. အညော ‘‘စု သဟနေ’’ ဣတိ ဗြုတေ. စာဝေတိ၊ စာဝယတိ၊ သဟတီတိ အတ္ထော.
အဉ္စု ဝိသေသနေ. အဉ္စေတိ၊ အဉ္စယတိ.
လောစ ဘာသာယံ. လောစေတိ၊ လောစယတိ. လောစနံ၊ လောစယတိ သမဝိသမံ အာစိက္ခန္တံ ဝိယ ဘဝတီတိ လောစနံ၊ စက္ခု.
ရစ ပတိယတနေ. ရစေတိ၊ ရစယတိ. ရစနာ၊ ဝိရစိတံ၊ ကေသရစနာ၊ ဂါထာရစနာ.
သူစ ပေသုညေ. ပိသုဏဘာဝေါ ပေသုညံ. သူစေတိ၊ သူစယတိ. သူစကော.
ပစ္စ သံယမနေ. ပစ္စေတိ၊ ပစ္စယတိ.
ရိစ ဝိယောဇနသမ္ပဇ္ဇနေသု. ရေစေတိ၊ ရေစယတိ. သေဋ္ဌိပုတ္တံ ဝိရေစေယျ. ဝိရေစေတိ၊ ဝိရေစယတိ. ဝိရေစကော၊ ဝိရေစနံ.
ဝစ ဘာသနေ. ဝစေတိ၊ ဝစယတိ. ဘူဝါဒိဂဏေပိ အယံ ဝတ္တတိ. တဒါ တဿာ ‘‘ဝတ္တိ၊ ဝစတိ၊ အဝေါစ၊ အဝေါစု’’န္တိအာဒီနိ ရူပါနိ ဘဝန္တိ. ကာရိတေ ပန ‘‘အန္တေဝါသိကံ ဓမ္မံ ဝါစေတိ၊ ဝါစယတီ’’တိ ရူပါနိ. ဝတ္တုံ၊ ဝတ္တဝေ၊ ဝတွာ၊ ဝုတ္တံ၊ ဝုစ္စတိ.
အစ္စ ပူဇာယံ. အစ္စေတိ၊ အစ္စယတိ. ဗြဟ္မာသုရသုရစ္စိတော.
သူစ ဂန္ဓနေ. သုစေတိ၊ သူစယတိ. သူစကော၊ သုတ္တံ.
ဧတ္ထ စ အတ္တတ္ထပရတ္ထာဒိဘေဒေ အတ္ထေ သူစေတီတိ သုတ္တံ. တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ.
ကစ ဒိတ္တိယံ. ကစ္စေတိ၊ ကစ္စယတိ. ကစ္စော.
ဧတ္ထ ကစ္စောတိ ရူပသမ္ပတ္တိယာ ကစ္စေတိ ဒိဗ္ဗတိ ဝိရောစတီတိ ကစ္စော၊ ဧဝံနာမကော အာဒိပုရိသော၊ တဗ္ဗံသေ ဇာတာ ပုရိသာ ‘‘ကစ္စာနာ’’တိပိ ‘‘ကစ္စာယနာ’’တိပိ ‘‘ကာတိယာနာ’’တိပိ ဝုစ္စန္တိ၊ ဣတ္ထိယော ပန ‘‘ကစ္စာနီ’’တိပိ ‘‘ကစ္စာယနီ’’တိပိ ‘‘ကာတိယာနီ’’တိပိ ဝုစ္စန္တိ.
စကာရန္တဓာတုရူပါနိ.
ဆကာရန္တဓာတု
မိလေဆ အဗျတ္တာယံ ဝါစာယံ. မိလေစ္ဆေတိ၊ မိလေစ္ဆယတိ. မိလက္ခု.
ဧတ္ထ မိလက္ခူတိ မိလေစ္ဆေတိ အဗျတ္တဝါစံ ဘာသတီတိ မိလက္ခု.
ကုစ္ဆ အဝက္ခေပေ. အဝက္ခေပေါ အဓောခိပနံ. ကုစ္ဆေတိ၊ ကုစ္ဆယတိ.
ဝိစ္ဆ ဘာသာယံ. ဝိစ္ဆေတိ၊ ဝိစ္ဆယတိ.
ဆကာရန္တဓာတုရူပါနိ.
ဇကာရန္တဓာတု
ဝဇ္ဇ ဝဇ္ဇနေ. ဝဇ္ဇေတိ၊ ဝဇ္ဇယတိ. ပရိဝဇ္ဇနကော. ဝဇ္ဇိတော သီလဝန္တေဟိ၊ ကထံ ဘိက္ခု ကရိဿသီတိ.
တုဇ္ဇ ဗလပါလနေသု. တုဇ္ဇေတိ၊ တုဇ္ဇယတိ.
တုဇိ ပိဇိ ဟိံသာဗလဒါနနိကေတနေသု. နိကေတနံ နိဝါသော. တုဉ္ဇေတိ၊ တုဉ္ဇယတိ. ပိဉ္ဇေတိ. ပိဉ္ဇယတိ.
ခဇိ ကိစ္ဆဇီဝနေ. ခဉ္ဇေတိ၊ ခဉ္ဇယတိ. ခဉ္ဇော.
ခဇိ ရက္ခဏေ. တာဒိသာနိယေဝ ရူပါနိ. ဘူဝါဒိဂဏေ ‘‘ခဇိ ဂတိဝေကလ္လေတိ ဣမိဿာ ‘‘ခဉ္ဇတီ’’တိ ရူပံ.
ပူဇ ပူဇာယံ. ပူဇေတိ၊ ပူဇယတိ. ပူဇာ. ဧသာဝ ပူဇနာ သေယျော. ပူဇကော၊ ပူဇိတော၊ ပူဇနီယော၊ ပူဇနေယျော၊ ပူဇေတဗ္ဗော၊ ပုဇ္ဇော.
ဂဇ မဒ္ဒနသဒ္ဒေသု. ဂဇေတိ၊ ဂဇယတိ. ဂဇော.
တိဇ နိသာနေ. တေဇေတိ၊ တေဇယတိ.
ဝဇ မဂ္ဂနသင်္ခါရေသု. ဝဇေတိ၊ ဝဇယတိ.
တဇ္ဇ သန္တဇ္ဇနေ. တဇ္ဇေတိ၊ တဇ္ဇယတိ. သန္တဇ္ဇေတိ၊ သန္တဇ္ဇယတိ. သန္တဇ္ဇိတော.
အဇ္ဇ ပဋိသဇ္ဇနေ. အဇ္ဇေတိ၊ အဇ္ဇယတိ.
သဇ္ဇ သဇ္ဇနေ. သဇ္ဇေတိ၊ သဇ္ဇယတိ ဒါနံ. ဂမနသဇ္ဇော ဟုတွာ.
ဘဇ ဝိဿာသေ. ဘဇေတိ၊ ဘဇယတိ. ဘူဝါဒိဂဏေ ပန ‘‘ဘဇတီ’’တိ ရူပံ၊ ဘတ္တိ၊ သမ္ဘတ္တိ.
တုဇိ ပိဇိ လုဇိ ဘဇိ ဘာသာယံ. တုဉ္ဇေတိ၊ တုဉ္ဇယတိ. ပိဉ္ဇေတိ၊ ပိဉ္ဇယတိ. လုဉ္ဇေတိ၊ လုဉ္ဇယတိ. ဘဉ္ဇေတိ၊ ဘဉ္ဇယတိ. ကထေတီတိ အတ္ထော.
ရုဇ ဟိံသာယံ. ရောဇေတိ၊ ရောဇယတိ. ရောဂေါ.
ဘာဇ ပုထကမ္မနိ. ပုထကမ္မံ ပုထက္ကရဏံ၊ ဝိသုံ ကြိယာတိ အတ္ထော. ဘာဇေတိ၊ ဘာဇယတိ. ဝိဘာဇေတိ၊ ဝိဘာဇယတိ. ဝိဘတ္တိ.
သဘာဇ သီတိသေဝနေသု. သဘာဇေတိ၊ သဘာဇယတိ.
လဇ ပကာသနေ. လဇေတိ၊ လဇယတိ. လာဇာ.
ယုဇ သံယမနေ. သံပုဗ္ဗော ဗန္ဓနေ. ယောဇေတိ၊ ယောဇယတိ. သံယောဇေတိ၊ သံယောဇယတိ. သံယောဇနံ.
မဇ္ဇ သောစေယျာလင်္ကာရေသု. မဇ္ဇေတိ၊ မဇ္ဇယတိ. သမ္မဇ္ဇေတိ၊ သမ္မဇ္ဇယတိ. သမ္မဇ္ဇာ.
ဘာဇ ဘာဇနဒါနေသု. ဘာဇေတိ၊ ဘာဇယတိ. ကထံ ဝေဿန္တရော ပုတ္တော၊ ဂဇံ ဘာဇေတိ သဉ္စယ.
ဇကာရန္တဓာတုရူပါနိ.
ဈဉန္တာ အပ္ပသိဒ္ဓါ. သဒ္ဒသတ္ထေ ပန ‘‘ဉာ နိယောဇနေ’’တိ ပဌန္တိ၊ ရူပံ ပန ဗုဒ္ဓဝစနာနုကူလံ န ဘဝတိ၊ တသ္မာ န ဒဿိတံ အမှေဟိ.
ဋကာရန္တဓာတု
ဃဋ္ဋ ဃဋ္ဋနေ. ဃဋ္ဋနံ ဝါယာမကရဏံ. ဃဋ္ဋေတိ၊ ဃဋ္ဋယတိ. ဧတ္ထ တု ‘‘ဃဋ္ဋေသိ၊ ဃဋ္ဋေသိ၊ ကိံကာရဏာ ဃဋ္ဋေသိ၊ အဟံ တံ ဇာနာမီ’’တိ နိဒဿနံ.
ဃဋ သင်္ဃာတေ. ပုဗ္ဗေ ဝိယ ကြိယာပဒါနိ၊ နာမိကတ္တေ ‘‘ဃဋော၊ ဃဋာ’’တိ ရူပါနိ. ဧတ္ထ ဂဋောတိ ပါနီယဃဋော. ဃဋာတိ သမူဟော ‘‘မစ္ဆဃဋာ’’တိအာဒီသု ဝိယ.
ဃဋ္ဋ စလနေ. ဃဋ္ဋေတိ၊ ဃဋ္ဋယတိ.
နဋ အဝသန္ဒနေ. အဝသန္ဒနံ ဂတ္တဝိက္ခေပေါ. နဋေတိ၊ နဋယတိ.
စုဋ ဆုဋ ကုဋ္ဋ ဆေဒနေ. စုဋေတိ၊ စုဋယတိ. ဆုဋေတိ၊ ဆုဋယတိ. ကုဋ္ဋေတိ၊ ကုဋ္ဋယတိ.