၂၃. သျာဒီသု ရဿောတိ

နပုံသကေ ဝတ္တမာနဿ သျာဒီသု ရဿော. ဘော ဆတ္တုပါဟန၊ ဆတ္တုပါဟနံ၊ ဆတ္တုပါဟနေန ဣစ္စာဒိ.

တေ စ သမာဟာရိတရီတရယောဂါ ဗဟုလံဝိဓာနာ နိယတဝိသယာယေဝ ဟောန္တိ၊ တတြာ+ယံ ဝိသယဝိဘာဂေါ-နိရုတ္တိပိဋကာဂတော-ပါဏိ+တူရိယ+ယောဂ္ဂ+သေနင်္ဂါနံ၊ နိစ္စဝေရီနံ၊ သင်္ချာပရိမာဏသညာနံ၊ ခုဒ္ဒဇန္တုကာနံ၊ ပစနစဏ္ဍာလာနံ၊ စရဏသာဓာရဏာနံ၊ ဧကဇ္ဈာယနပါဝစနာနံ၊ လိင်္ဂဝိသေသာနံ၊ ဝိဝိဓဝိရုဒ္ဓါနံ၊ ဒိသာနံ၊ နဒီနဉ္စ နိစ္စသမာဟာရေကတ္ထံ ဘဝတိ.

ပါဏင်္ဂါနံ-စက္ခု စ သောတဉ္စ စက္ခုသောတံ၊ မုခဉ္စ နာသိကာ စ မုခနာသိကံ၊ ‘‘သျာဒီသု ရဿော’’တိ နပုံသကေ ဝတ္တမာနဿ ရဿော. ဟနု စ ဂီဝါ စ ဟနုဂီဝံ၊ ကဏ္ဏာ စ နာသာ စ ကဏ္ဏနာသံ၊ ပါဏိ စ ပါဒေါ စ ပါဏိပါဒံ၊ ဆဝိ စ မံသဉ္စ လောဟိတဉ္စ ဆဝိမံသလောဟိတံ၊ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ နာမရူပံ၊ ဇရာ စ မရဏဉ္စ ဇရာမရဏံ.

တူရိယင်္ဂါနံ-အလသော စ တာလမ္ဗရော စ အလသတာလမ္ဗရံ၊ မုရဇော စ ဂေါမုခေါ စ မုရဇဂေါမုခံ၊ သံခေါ စ ပဏဝေါ စ ဒေဏ္ဍိမော စ၊ သံခါ စ ပဏဝါ စ ဒေဏ္ဍိမာ စာတိ ဝါ သံခပဏဝဒေဏ္ဍိမံ၊ ပဏဝါဒယော ဒွေပိ ဘေရိဝိသေသာ၊ မဒ္ဒဝိကော စ ပါဏဝိကော စ မဒ္ဒဝိကပါဏဝိကံ၊ ဂီတဉ္စ ဝါဒိတဉ္စ ဂီတဝါဒိတံ၊ သမ္မဉ္စ တာဠဉ္စ သမ္မတာဠံ၊ သမ္မံတိ ကံသတာလံ၊ တာဠံတိ ဟတ္ထတာဠံ.

ယောဂ္ဂင်္ဂါနံ-ဖာလော စ ပါစနဉ္စ ဖာလပါစနံ၊ ယုဂဉ္စ နင်္ဂလဉ္စ ယုဂနင်္ဂလံ.

သေနင်္ဂါနံ-ဟတ္ထိနော စ အဿာ စ ဟတ္ထိအဿံ၊ ရထာ စ ပတ္တိကာ စ ရထပတ္တိကံ၊ အသိ စ သတ္တိ စ တောမရဉ္စ ပိဏ္ဍဉ္စ အသိသတ္တိတောမရပိဏ္ဍံ၊ အသိ စ စမ္မဉ္စ အသိစမ္မံ၊ စမ္မန္တိ သရဝါရဏ-ဖလကံ. ဓနု စ ကလာပေါ စ ဓနုကလာပံ၊ ကလာပေါ=တုဏီရံ. ပဟရဏဉ္စ အာဝရဏဉ္စ ပဟရဏာဝရဏံ.

နိစ္စဝေရီနံ-အဟိ စ နကုလော စ၊ အဟီ စ နကုလာ စာတိ ဝါ အဟိနကုလံ. ဧဝံ ဗိဠာရမူသိကံ၊ အန္တဿ ရဿတ္တံ. ကာကောလုကံ၊ သပ္ပမဏ္ဍူကံ၊ ဂရုဠသပ္ပံ၊ နာဂသုပဏ္ဏံ.

သင်္ချာပရိမာဏသညာနံ-ဧကကဉ္စ ဒုကဉ္စ ဧကကဒုကံ. ဧဝံ၊ ဒုကတိကံ၊ တိကစတုက္ကံ၊ စတုက္ကပဉ္စကံ. ဒသကဉ္စ ဧကာဒသကဉ္စ ဒသေကာဒသကံ၊ ‘‘တိတာလီသ’’ ဣတိ စက-ဘာဂလောပနိဒ္ဒေသေန ကကာရဿ လောပေါ.

ခုဒ္ဒဇန္တုကာနံ-ကီဋာ စ ပဋင်္ဂါ စ ကီဋပဋင်္ဂံ၊ ကီဋာ=ကပါလပိဋ္ဌိကပါဏာ. ဧဝံ ကုန္ထကိပိလ္လိကံ၊ ဍံသာ စ မကသာ စ ဍံသမကသံ၊ မက္ခိကာ စ ကိပိလ္လိကာ စ မက္ခိကကိပိလ္လိကံ၊ ကီဋာ စ သရိံသပါ စ ကီဋသရိံသပံ. တတ္ထ ကုန္ထာ=သုခုမကိပိလ္လိကာ.

ခုဒ္ဒဇန္တု အနဋ္ဌီ ဝါ၊ အထ ခေါ ခုဒ္ဒကောပိ ဝါ၊

သတံ ဝါ ပသတော ယေသံ၊ ကေစိ အာနတုလာ ဣတိ.

ပစနစဏ္ဍာလာနံ-ဩရဗ္ဘိကာ စ သူကရိကာ စ ဩရဗ္ဘိကသူကရိကံ၊ ဧဝံ သာကုန္တိကမာဂဝိကံ. သပါကော စ စဏ္ဍာလော စ သပါကစဏ္ဍာလံ၊ ပုက္ကုသဆဝဍာဟကံ၊ ဝေနရထကာရံ၊ တတ္ထ ဝေနာ=တစ္ဆကာ၊ ရထကာရာ=စမ္မကာရာ.

စရဏသာဓာရဏာနံ-အတိသော စ ဘာရဒွါဇော စ အတိသဘာရဒွါဇံ၊ ကဋ္ဌော စ ကပါလော စ ကဋ္ဌကပါလံ၊ သီလဉ္စ ပညာဏဉ္စ သီလပညာဏံ၊ သမထော စ ဝိပဿနာ စ သမထဝိပဿနံ၊ ဝိဇ္ဇာ စ စရဏဉ္စ ဝိဇ္ဇာစရဏံ၊ ဧဝံ နာမရူပံ၊ ဟိရောတ္တပ္ပံ၊ သတိသမ္ပ-ဇညံ၊ လောဘမောဟံ၊ ဒေါသမောဟံ၊ အဟိရိကာနောတ္တပ္ပံ၊ ထိနမိဒ္ဓံ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ+မိစ္စာဒိ.

ဧကဇ္ဈာယနပါဝစနာနံ-ဒီဃော စ မဇ္ဈိမော စ ဒီဃမဇ္ဈိမံ၊ ဧဝံ ဧကုတ္တရ သံယုတ္တကံ၊ ခန္ဓကဝိဘင်္ဂံ.

လိင်္ဂဝိသေသာနံ-ဣတ္ထီ စ ပုမာ စ ဣတ္ထိပုမံ၊ ဒါသီ စ ဒါသော စ ဒါသိဒါသံ၊ စီဝရဉ္စ ပိဏ္ဍပါတော စ သေနာသနဉ္စ ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရော စ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ၊ တိဏဉ္စ ကဋ္ဌော စ သာခါ စ ပလာသဉ္စ တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ. ‘‘လာဘီ ဟောတိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ’’တိပိ ဒိဿတိ.

ဝိဝိဓဝိရုဒ္ဓါနံ-ကုသလဉ္စ အကုသလဉ္စ ကုသလာကုသလံ၊ ဧဝံ သာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇံ၊ ဟီနပဏီတံ၊ ကဏှသုက္ကံ၊ ဆေကပါပကံ၊ သုခဒုက္ခံ၊ အဓမုတ္တမံ၊ ပဋိဃာနုနယံ၊ ဆာယာတပံ၊ အာလောကန္ဓကာရံ. ရတ္တိဉ္စ ဒိဝါ စ ရတ္တိန္ဒိဝံ၊ ‘‘ရတ္တိန္ဒိဝဒါရဂဝစတုရဿာ’’တိ အပစ္စယေ ကတေ နုမအာဂမော. အဟော စ ရတ္တိ စ အဟောရတ္တံ၊ ‘‘ဒီဃာ+ဟောဝဿေကဒေသေဟိ စ ရတျာ’’တိ အပစ္စယေ ကတေ ‘‘မနာဒျာပါဒီန+မော မယေ စေ’’တိ ဩကာရော.

ဒိသာနံ-ပုဗ္ဗာ စ အပရာ စ ပုဗ္ဗာပရံ၊ ဧဝံ ပုရတ္ထိမပစ္ဆိမံ၊ ဒက္ခိဏုတ္တရံ၊ ပုဗ္ဗဒက္ခိဏံ၊ ပုဗ္ဗုတ္တရံ၊ အပရဒက္ခိဏံ၊ အပရုတ္တရံ.

နဒီနံ-ဂင်္ဂါ စ ယမုနာ စ ဂင်္ဂါယမုနံ၊ ဧဝံ မဟီသရဘူ.

တိဏ+ရုက္ခ+ပသု+သကုဏ+ဓန+ခည+ဗျဉ္ဇန+ဇနပဒါနံ ဝါ. တိဏဝိသေသာနံ-ဥသီရာနိ စ ဗီရဏာနိ စ ဥသီရဗီရဏံ ဥသီရဗီရဏာနိ ဝါ. ဧဝံ မုဉ္ဇပဗ္ဗဇံ မုဉ္ဇပဗ္ဗဇာနိ ဝါ၊ ကာသကုသံ ကာသကုသာ ဝါ.

ရုက္ခဝိသေသာနံ-အဿတ္ထာ စ ကပိဋ္ဌာ စ အဿတ္ထကပိဋ္ဌံ အဿတ္ထကပိဋ္ဌာ ဝါ၊ ဧဝံ အမ္ဗပနသံ အမ္ဗပနသာ၊ ခဒိရပလာသံ ခဒိရပလာသာ၊ ဓဝါဿကဏ္ဏံ ဓဝါဿကဏ္ဏာ၊ ပိလက္ခနိဂြောဓံ ပိလက္ခနိဂြောဓာ၊ သာကသာလံ သာကသာလာ.

ပသုဝိသေသာနံ-ဂဇာ စ ဂဝဇာ စ ဂဇဂဝဇံ ဂဇဂဝဇာ ဝါ၊ အဇာ စ ဧဠကာ စ အဇေဠကံ အဇေဠကာ၊ ဟတ္ထီ စ ဂါဝေါ စ အဿာ စ ဝဠဝါ စ ဟတ္ထီဂဝဿဝဠဝံ ဟတ္ထီဂဝဿဝဠဝါ၊ ရဿတ္တံ. ဧဝံ ဂေါမဟိသံ ဂေါမဟိသာ၊ ဧဏေယျဝရာဟံ ဧဏေယျဝရာဟာ၊ သီဟဗျဂ္ဃတရစ္ဆံ သီဟဗျဂ္ဃတရစ္ဆာ၊ ကုက္ကုဋသူကရံ ကုက္ကုဋသူကရာ၊ ဧဏေယျဂေါမဟိသံ ဧဏေယျဂေါမဟိသာ.

သကုဏဝိသေသာနံ-ဟံသာ စ ဗကာ စ ဟံသဗကံ ဟံသဗကာ. ဧဝံ ကာရဏ္ဍဝစက္ကဝါကံ ကာရဏ္ဍဝစက္ကဝါကာ၊ မယူရကောဉ္စံ မယူရကောဉ္စာ၊ သုကသာလိကံ သုကသာလိကာ၊ ဗကဗလာကံ ဗကဗလာကာ.

ဓနာနံ-ဟိရညဉ္စ သုဝဏ္ဏဉ္စ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဟိရညသုဝဏ္ဏာနိ. ဧဝံ ဇာတရူပရဇတံ ဇာတရူပရဇတာနိ၊ မဏိသင်္ခမုတ္တဝေဠုရိယံ မဏိသင်္ခမုတ္တဝေဠုရိယာ.

ဓညာနံ-သာလီ စ ယဝါ စ သာလိယဝံ သာလိယဝါ ဝါ. ဧဝံ တိလမုဂ္ဂမာသံ တိလမုဂ္ဂမာသာနိ၊ နိပ္ပါဝကုလတ္ထံ နိပ္ပါဝကုလတ္ထာ.

ဗျဉ္ဇနာနံ-သာကော စ သုဝါ စ သာကသုဝံ သာကသုဝါ. ဧဝံ ဂဗျမာဟိသံ ဂဗျမာဟိသာ၊ ဧဏေယျဝရာဟံ ဧဏေယ၊ ဝရာဟာ. မိဂမယူရံ မိဂမယူရာ.

ဇနပဒါနံ-ကာသိ စ ကောသလာ စ ကာသိကောသလံ ကာသိကောသလာ၊ ဝဇ္ဇီ စ မလ္လာ စ ဝဇ္ဇိမလ္လံ ဝဇ္ဇိမလ္လာ၊ အင်္ဂါ စ မဂဓာ စ အင်္ဂမဂဓံ အင်္ဂမဂဓာ၊ ဧဝံ စေတိဝံသံ စေတိဝံသာ၊ မစ္ဆသူရသေနံ မစ္ဆသူရသေနာ၊ ကုရုပဉ္စာလံ ကုရုပဉ္စာလာ. နာမဉ္စ ရူပဉ္စ နာမရူပဉ္စ နာမရူပနာမရူပန္တိ စတုရေကပဉ္စဝေါကာရဝသေန ဝတ္တဗ္ဗေ ဗဟုလာဓိကာရာ သရူပေကသေသံ ကတွာ နာမရူပန္တိ ဝုတ္တံ.

ဧတသ္မိံ ဧကတ္ထီဘာဝကဏ္ဍေ ယံ ဝုတ္တံ ပုဗ္ဗံ၊ တဒေဝ ပုဗ္ဗံ နိပတတိ၊ ကမာတိက္ကမေ ပယောဇနဿာ+ဘာဝါ. ကွစိ ဝိပလ္လာသောပိ ဟောတိ၊ ဗဟုလာဓိကာရတော၊ ဒန္တာနံ ရာဇာ ရာဇဒန္တော. စတ္ထေ သမာဟာရေ ‘‘သဘာပရိသာယာ’’တိ ဉာပကာ ကွစိ နပုံသကလိင်္ဂံ န ဘဝတိ၊ အာဓိပစ္စဉ္စ ပရိဝါရော စ အာဓိပစ္စပရိဝါရော. ဧဝံ ဆန္ဒပါရိသုဒ္ဓိ၊ ပဋိသန္ဓိပဝတ္တိယံ.