၁၄. ပုဗ္ဗ

မဟာဝါကျရူပတ္တာ ပကရဏဿ တဒပေက္ခာယ ဝါကျေကဒေသတ္တံ ‘‘ဝတ္တမာနေ တိအန္တိ၊ ဘဝိဿတိ’’စ္စာဒီနံ ဝါကျာနန္တိ အာဟ ‘ဝါကျေကဒေသေဟီ’တိ. အတောယေဝမာဟ-ဝါကျာဝယဝေါပရော-ဓုနာ ကရီယတေ’တိ. ဝိဓိဝါကျတ္တမဿ ဒဿေတွာ နိယမဝါကျတ္တံ ဒါနိ ဒဿေတုံ ‘အထဝါ နိယမတ္ထမိဒန္တျာဒီန’န္တျာဟ. နိယမသုတ္တတ္တမေဝ ဖုဋယတိ ‘တေဟိ’စ္စာဒိနာ. တေဟိ တေဟိ သုတ္တေဟီတိ ‘‘ဝတ္တမာနေ တိ အန္တိ’’စ္စာဒီဟိ တေဟိ တေဟိ သုတ္တေဟိ. ဣမိနာတိ ‘‘ပုဗ္ဗပရာ’’ဒိနာ ဣမိနာ သုတ္တေန. နနု တုမှာမှသေသေသူတိ ဧတ္တကေ ဝုစ္စမာနေ ‘တုမှာမှသဒ္ဒဝစနီယေသု တဒညသဒ္ဒဝစနီယေသု စ ကာရကေသူ’တိ အယံ ဝိသေသော ကုတော ဂမျတေ ယေနေဝံ ဝိဝဋံတျာဟ- ‘ကတ္တုကမ္မေ’စ္စာဒိ. ကတ္တာဒီသု ဝိဓာနဉ္စ ဝက္ခတိ.

ကတ္တုကမ္မာနမေဝါတိ ဣမိနာ ဘာဝံ ဗျဝစ္ဆိန္ဒတိ. တထာ စ ဝက္ခတိ- ‘တုမှာမှသဒ္ဒဝစနီယတ္တာဘာဝါ’တိ. အသတွဘူတာယေစ္စာဒိကမေကဝစန သမ္ဘဝေ ကာရဏံ၊ တုမှာမှေစ္စာဒိကန္တု ပဌမပုရိသသမ္ဘဝေ. တုမှာမှသေသေသု ဟောန္တာ မဇ္ဈိမုတ္တမပဌမာ ကထံ ဘာဝါဒီသု ဝိညာယန္တိ ကထဉ္စ တုမှာမှာဒိသဒ္ဒဝစနီယဿ ကာရကတ္ထဿာချာတေန တတ္ထ ဝိဟိတေန သညာဝိဘတ္တာ တုမှာမှာဒိသဒ္ဒပ္ပယောဂါဘာဝေါစ္စာသင်္ကိယ ယံ ဝုတ္တံ ဝုတ္တိယံ တံဒါနိ ဝိဝရန္တေန ‘ယဒိ ဘာဝါဒီသု မာနာဒယော န ဝိဓီယန္တေ တဒါမာနာဒီသု ပရေသု ဘာဝါဒီသု ကျလာဒီနံ ဝိဓာနမေဝ နောပပဇ္ဇတီ’တိ ဣမိနာ သာမတ္ထိယေန တုမှာဒီသု ကာရကေသု မဇ္ဈိမာဒီနံ ဘာဝေါ ဝိညာယတိ တေနေဝ တုမှာဒိကာရကတ္ထဿ တတ္ထ ဝိဟိတေနာချာတေန သညာပိတတ္တာ တုမှာဒိသဒ္ဒပ္ပယောဂေါ နာမ န ဟောတီတိ ဒဿေတုံ ‘တုမှာဒိသွိ’စ္စာဒိကမာရဒ္ဓံ. ယဇ္ဇေဝံ တုမှာဒိသဒ္ဒပ္ပယောဂေါယေဝ န သိယာ စ္စာဟ- ‘ယဇ္ဇေဝ မိစ္စာဒိ. ပရိဟာရမာဟ- ‘သသဒ္ဒေနာ’တိ. တုမှာဒိသဒ္ဒေန. ဗြာဟ္မဏာဣစ္စနေနာဘိဟိတမေဝ ဗဟုတ္တံ ဗဟဝေါတိ ဝစနေနာနုဇ္ဇတေ. ဝစနာဘာဝေ ကထံ တုလျာဓိကရဏတ္တံတျာဟ- ‘အနုဇ္ဇမာနဿိ’စ္စာဒိ. အနုဇ္ဇမာနဿာတိအနုဝဒိတဗ္ဗဿ ဂစ္ဆတိစ္စာဒိနာ နိဒ္ဒိဋ္ဌဿ ကတ္တုနော.

အနုဝါဒေနာတိ (တုမှာဒိ) အနုဝါဒေန. ‘‘နာမမှိ ပယုဇ္ဇမာနေပိ တုလျာဓိကရဏေ ပဌမော’’တိ (၃-၁-၅) ကစ္စာနဝစနံ၊ တေနာဟ- ‘တေနေဝိ’စ္စာဒိ. အသမာနာဓိကရဏတ္တာ ဟိ ‘တယာပစ္စတေ’စ္စာဒေါ န ဘဝတိ. တထာဟိ တယေစ္စေတံ ကတ္တုဝါစီ ပစ္စတေစ္စေတံ ကမ္မဝါစီ ကမ္မေ အာချာတပ္ပစ္စယ ဝိဓာနတော.

‘ဧဟိ မညေ ရထေန ဂမိဿသီ’တိ ပါဏိနိယာတိမတနိပ္ဖါဒနက္ကမော (နိရဿ) တေ ‘ပရိဟာသေ’စ္စာဒိနာ. မညတိဿ ပယောဂေတိ ဥပပဒဝသေန မနဓာတုဿ ပယောဂေ. ဓာတုမှာတိ ဂမိအာဒိတော. ဥတ္တမ ပုရိသေကဝစနေ ပတ္တေတိ ဂမိဿာမီတိ ပတ္တေ. မဇ္ဈိမောဘိမတောတိ ဂမိဿသီတျဘိမတော. မဇ္ဈိမေ ပတ္တေတိ မညသေတိ ပတ္တေ၊ ဥတ္တမေကဝစန မိဋ္ဌန္တိ မညေတိဋ္ဌံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ ‘‘မညသေ တွံ ရထေန ဂမိဿာမီတိ ဝတ္တဗ္ဗေ မညေ တွံ ရထေန ဂမိဿသီတိ ဘဝတီတိ (ဝုတ္တ’’န္တိ). ဧဟိ မညေစ္စာဒိ န ကိဉ္စိ ဝုတ္တံ ဝုတ္တိယံ. ယထာသဝိသယေဝမဇ္ဈိမုတ္တမာ သမ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တထာသမ္ဗန္ဓမုပဒဿယမာဟ- ‘ဧဝမေတ္ထာဘိသမ္ဗန္ဓော’စ္စာဒိ. ပရာဘိမတံ သမ္ဗန္ဓံ ကုရုမာနော အာဟ- ‘နတွေဝ’မိစ္စာဒိ. အထောစ္စတေစ္စာဒိနာ ပရာဓိပ္ပါယမာဟ- ‘ယဒေ’စ္စာဒိ.

ယဒေဝမဘိသမ္ဗန္ဓောတိ ‘မညသေ တွံ ရထေန ဂစ္ဆာမီ’တိ ယဒါ ဧဝမဘိသမ္ဗန္ဓော ကရီယတီတျတ္ထော. သော စေဝမနုဂတောတိ ‘မညေ အဟံ တွံ ရထေန ဂစ္ဆသိ’စ္စေဝံ သော စ ပယောဂေါ အနုဂတောတျတ္ထော. ပကာရန္တရကပ္ပနာယာတိ ‘မညသေ တွံ ရထေန ဂစ္ဆာမီ’တိ အန္တရကပ္ပနာယ.