၄၄. ဘာဝ
ကာရကံ သာဓကံ နိဗ္ဗတ္တကန္တိ အနတ္ထန္တရံ. ကရောတိ ကိရိယံ နိဗ္ဗတ္တေတိ နိမိတ္တဘာဝေနာတိ ကာရကံ. ကတ္တာဒီနံ ကိရိယာနိမိတ္တတ္တန္တု သယမေဝ ‘တတ္ထ ကတ္တာ’တိအာဒိနာ ဘေဒေန ပကာသယိဿတိ. ကိရိယာနိမိတ္တံ။ နိဗ္ဗတ္တကေသု ကတ္တာဒီသု ဆသုပိ ရုဠှတ္တာ တေနေတ္ထ ကတ္တာဝါတ္တပ္ပဓာနော၊ ကရဏာဒယောပျပ္ပဓာနာ ကာရကဗျပဒေသော လဗ္ဘန္တေ။ အညထာ ကာရကသဒ္ဒေန တေသံ ဂဟဏံ န သိယာတိ. ကိမိဒံ ကာရကန္တျာဟ- ‘သတ္တိကာရက’န္တိ. ဧဝံ စရဟိ ဒဗ္ဗာဒီနံ ကထံ ကာရကတ္တမိစ္စာဟ- ‘တဒဓိကရဏာ’တိအာဒိ. တဿာ သတ္တိယာ အာဓာရာ နိဿယာတိ အတ္ထော၊ ပုံ နပုံသကေ အဓိကရဏသဒ္ဒေါ. တေသု ဒဗ္ဗာ ဒီသု တိဋ္ဌတီတိ တတြဋ္ဌာ၊ သတ္တိ. တဿာ ဘာဝေါ တတြဋ္ဌတာ၊ တာယ. အထ ဒဗ္ဗာဒီနံ မုချတော ကာရကတ္တေ သတိ ကိမာယာတန္တျာဟ ‘ယဒိ’စ္စာဒိ.
တေသန္တိ ကတ္တာဒိကာရကာနံ. အညမညဗျာဝုတ္တရူပတ္တာတိ အညမညတော ဗျာဝုတ္တံ နိဝတ္တံ ရူပံ ကရဏာဒိသဘာဝေါ ယေသံ ကတ္တာဒိ ကာရကာနံ တေ တထာ ဝုတ္တာ၊ တေသံ ဘာဝေါ တတ္တံ တသ္မာ. ကရဏ ရူပန္တိ ကရဏံ ရူပံ သဘာဝေါ ယဿ အဓိကရဏဿ တံ တထာ ဝုတ္တံ. ဧဝဉ္စသတိကော ဒေါသောစ္စာဟ ‘တထာ စေ’စ္စာဒိ. ကေနစိ သုကရတ္တေန သပ္ပဓာနတ္တဝစနိစ္ဆာယံ ‘ထာလီ ပစတီ’တိ ဘဝတိ. တတြေဝုက္ကံသဝစ နိစ္ဆာယံ ‘ထာလိယာ ပစတီ’တိ.
ဧဝဉ္စကတွာတိ နိပါတသမုဒါယော-ယံ ဟေတွတ္ထော. တသ္မာတိ အတ္ထော. ကတ္တာ နိမိတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ကတ္တုဋ္ဌကိရိယာနိမိတ္တဿ ကတ္တုနော ဥဒါဟရဏံ ‘ဟသတိ နစ္စတီ’တိ. တဒတ္ထေတိ တာယ ကမ္မသမဝါယိနိယာ ပစနာဒိကိရိယာယ အတ္ထေ အဓိဿယနာဒယော ပဝတ္တေန္တော ကိရိယာယ နိမိတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဝမုပရိပိ.
ဩဒနံ ပစတိ ဒေဝဒတ္တောတိ ကမ္မဋ္ဌကိရိယာယ နိမိတ္တဘူတဿ ကတ္တုနော ဥဒါဟရဏံ. ဘာဇနသင်္ခရဏမဓိဿယနံ. အာဒိသဒ္ဒေန တဏ္ဍုလဝပနဣန္ဓနာပဟရဏာဒယော ဂယှန္တိ. ဒွိဓာပတ္တိယန္တိ ရုက္ခာဒီနံ ဒွိဓာ ပဝတ္တိယံ.
ဗျာပနေတိ သမ္ဗန္ဓေ. ဂိရဓာတုတော အပ္ပစ္စယေ- ‘‘ဧဩနမ ဝဏ္ဏေ’’တိ (၁၃၇) သုတ္တေ ‘အဝဏ္ဏေတိ ယောဂဝိဘာဂတော ဂကာရေ ဣကာရဿ အတ္တံ ဟောတီတိ ဒဿေတုမာဟ- ‘အဝဏ္ဏေတိ ယောဂဝိဘာဂါ အတ္တံ ဣဿာ’တိ. အညထာပိ ပဋိပါဒေတုမာဟ- ‘ဧဿ ဝါ’တိအာဒိ. ဧဿာတိ ‘‘လဟုဿုပန္ထဿာ’’တိ (၅-၈၇) ကတဧဿ. သကလေနာတိ ‘ဧဩနမ ဝဏ္ဏေ’’တိ သကလေန သုတ္တေန. ပုရီတိ နိပါတော.
ဤသက္ကရောတိ ဗိန္ဒုလောပေါ၊ ဒွိတ္တံ၊ သာမညေန ဝိဓာနတောတိ ပရေသံ ဝိသေသဝိဓာနသဗ္ဘာဝမာဟ. ဂဏိကာလယံ ဂဏိကာနံ ဂေဟံ. နေပထျမာကပ္ပေါ. ဒတ္တောလဒ္ဓေါတိ ပစ္စယဿ ကမ္မသာဓနတ္တံ ဒီပေတုံဝုတ္တံ. ဝိနာလိင်္ဂဝစနေဟိ ပါဋိပဒိကတ္ထံ နိဒ္ဒိသိတုံ န သက္ကာတိ ဘာဝေတိ သဗ္ဗလိင်္ဂသင်္ချာသမ္ဗန္ဓယောဂ္ဂပါဋိပဒိကတ္ထသာမညေ ပစ္စယနိမိတ္တတ္တေန ဂဟိတေပိ သာမညေ စရိတတ္ထတ္တာ လိင်္ဂဝစနံ နပ္ပဓာနန္တိ ဣဋ္ဌိအာဝုဓန္တီ ဣတ္ထိ နပုံသကေဘာဝေ၊ ပါကာတိ ဗဟုဝစနေပိ ဘာဝေ ဘဝတိ ဧဝ.