၁၇. ကျောတာ

ကတ္တရိ ဝိဟိတေသုပိ မာနန္တတျာဒီသု ပရဘူတေသု ကျော ဘဝတီတိ ဝိညာယေယျာတိ ‘ဘာဝကမ္မေသူ’တိ န ကျဿ ဝိသေသနန္တိ အာဟ- ‘မာနန္တတျာဒီန’မိစ္စာဒိ.

ယဒိ ဟိ ကတ္တရိ ဝိဟိတေသု သိယာ၊ တထာ သတိ တေသမုဘိန္နံ ပဓာနတ္တေနာဘိဓီယမာနာနမညမညာနပေက္ခတ္တာ အသမ္ဗန္ဓော သိယာ၊ န စေ ဝမ္ဘူတာနမဘိဓာနမတ္ထိ၊ န ဟိ ‘ဌီယတေ’စ္စသ္မာ ဘာဝေါ ကတ္တာ စ ပတီယတေ၊ နာပိ ‘ဂမျတေ’စ္စသ္မာ ကမ္မံ ကတ္တာစ. အပိ တု ဘာဝကမ္မာနေဝ ဂမျန္တေ၊ တေနာဟ- ‘တသ္မာ’ဣစ္စာဒိ.

တေသမေဝါတိ မာနန္တတျာဒီနမေဝ. ပရသမညာဘိ ပရေသံ ကစ္စာယနာ နံ ပရောက္ခာဣစ္စေဝ နာမံ. တဗ္ဗဇ္ဇိတေသူတိ ပရောက္ခာသညိပစ္စယဝဇ္ဇိတေသု. အပရောက္ခေသူတိ ဧတ္ထ ပရသမညာဝသေန ပရောက္ခာဣစ္စနေန သဟ သမာသံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အညထာပိ ပဋိပါဒေတုံ ‘အထဝါ’တိအာဒိမာဟ. ပရောက္ခေတိ ဣန္ဒြိယာဝိသယေ ကာလေ. ပရောက္ခေဝိဟိတာ ပစ္စယာတိ ဣမိနာ ဥပစာရေန တဒ္ဓိတပ္ပစ္စယဝသေန ဝါ ပရောက္ခာတိ သဒ္ဒနိပ္ဖတ္တိမာဟ. တေ ပန‘အ ဥ’ ဣစ္စာဒယော. တတောတိ ပရောက္ခပ္ပစ္စယတော.

နနု ပုဗ္ဗပက္ခေ ‘အပရောက္ခေသူ’တိ ဧတ္ထ ‘ပရောက္ခာဝဇ္ဇိတေသူ’တိ အတ္ထ ဝစနံ ယုဇ္ဇတိ၊ ဒုတိယပက္ခေ ပန ‘ပရောက္ခဝဇ္ဇိတေသူ’တိ၊ တထာ သတိ ကထမေတ္ထ ‘ပရောက္ခာဝဇ္ဇိတေသူ’တိ အတ္ထဝစနံ ယုဇ္ဇတီတိ အာဟ- ‘တေပနာ’တိအာဒိ. ဣဓာတိ အပရောက္ခေသူတိ ဣမသ္မိံ. နနု စ ‘‘ပရောက္ခေ အ ဥ’’ဣစ္စာဒိသုတ္တေ (၆-၆) ‘ပရောက္ခေ’တိ ပကတိဝိသေသနန္တိ ပစ္စယာနံ ပရောက္ခေ ဝိဟိတတာ ကထန္တိ မနသိ နိဓာယာဟ ‘ပရောက္ခေ’ဣစ္စာဒိ. ဘဝနံ ဘာဝေါ ကိရိယာဓာတွတ္ထော.

သာဓီယမာနာဝတ္ထောတိ ဣမိနာ သိဒ္ဓါဝတ္ထာ နိရဿတေ. ပုဗ္ဗပရီဘူတော ပဓာနကိရိယာဝယဝဘူတော ကိရိယာရူပေါ အတ္ထော လက္ခဏံ သဘာဝေါ ယဿ ဓာတွတ္ထဿ သော တထာ ဝုတ္တော. သတွဘူတောတိ ဧတ္ထ ပတီယတီတိ သေသော. ဗဟုဝစနမ္ပိ ဟောတိ ပါကာပါကေတိ အဓိပ္ပါယော၊ ကရီယတီတိ ကမ္မံ၊ တဉ္စ ယဒိပိ နာမာဒိကမ္မမတ္ထိ၊ တထာပိ ကြိယတ္ထာဣစ္စာဓိကာရတော မာနာဒီနမညတ္ထာလဗ္ဘနတော စ ကိရိယာ သမ္ဗန္ဓောဝ ဂယှတေ၊ သု-သဝနေ သူယမာနံ.

ပါဏိနိယေဟေတ္ထ ‘‘ဘိန္ဒတိ ကုသူလံ’တျာဒေါ ယာ ဘေဒနာဒိကိရိယာ ကမ္မနိ ဒိဿတေ၊ သာ ယဒါ သုကရတ္တမတ္တေန သပ္ပဓာနတ္တဝစနိစ္ဆာယံ ကတ္တုတ္တေပျုပလဗ္ဘတိ ‘ဘိဇ္ဇတေ ကုသုလော သယမေဝေ’စ္စာဒိနာ၊ တဒါဿ ကတ္တုနော သုတ္တန္တရေန ကမ္မသရိက္ခဘာဝေါ ဝိဓီယတေ ‘ကမ္မနိဿယံ ကာရိယံ ယထာ သိယာ’တိ. တန္နိဿာယာဟ- ‘ယဒါ ကမ္မမေဝေ’စ္စာဒိ. ယဒါ ကမ္မမေဝ ကတ္တုဘာဝေန ဝိဝစ္ဆီယတေတိ သမ္ဗန္ဓော. ကထံ ကတွာ တထာ ဝိဝစ္ဆီယတေစ္စာဟ- ‘အတ္တသမဝေတာယ’ဣစ္စာဒိ. အတ္တသဒ္ဒေန ကမ္မမတြ ဝိဝစ္ဆိတံ၊ အတ္တနိ သမဝေတာ ဧကဒေသီဘူတာ အတ္တသမဝေတာ၊ တဿာ ကိရိယာယ ကမ္မဋ္ဌကိရိယာယာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

သုဘေဒတ္တာဒိနေတိ ဟေတုမှိ ကရဏေ ဝါ တတိယာ. အတ္ထတောတိ ‘ကမ္မေယေဝ ကျော’တိ (န သက္ခိ) [တသ္မာ] ဝုတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယော. တထာဟိ ‘ဘိဇ္ဇတေတိ သဝနာ ကမ္မတာဝဂမျတေ’တိ ဣမိနာ အတ္ထတော ကမ္မေယေဝကျောတိပဋိပါဒိတမေဝ. ဝုတ္တမေဝ ဖုဋီကရမာဟ- ‘ဘိဇ္ဇတေ ဣစ္စသ္မိံ ပဒေ’ဣစ္စာဒိ. အညထာတိ ယဒိ ကမ္မေယေဝ တေပစ္စယော န သိယာ. အတောတိ ဘိဇ္ဇတေ ဣစ္စသ္မာ. ဥပသံဟရမာဟ- ‘တသ္မာ’ဣစ္စာဒိ. ကိံ ဝစနေနာတိ ပါဏိနီယာနမိဝ ကိံ သုတ္တတ္တရေနာတိ အတ္ထော.

ဝစနာဘာဝေပိ ကမ္မကတ္တရိ ပဒသင်္ခါရက္ကမောပဒဿနမုခေန ဝုတ္တိ ဂန္ထံ ဝိဝရိတုမာဟ- ‘ဝါကျတော’ဣစ္စာဒိ. ဝါကျတော ဥဒ္ဓရိတွာ ပဒေသင်္ခရိယမာနေတိ ‘ဘိဇ္ဇတေ ကုသူလော သယမေဝေ’တိ ဝါကျတော ဝိသုံ ကတွာ ဘိဇ္ဇတေ’တိ ပဒေ သင်္ခရိယမာနေ နိပ္ဖါဒီယမာနေတိ အတ္ထော. တဒေဝါတိ ပဒတ္ထသာမညမေဝ. တန္နိပ္ဖါဒနေတိ တဿ သင်္ခရိမာနဿ ပဒဿ သင်္ခရဏေ. သယန္တီမဿာတြ အတ္တနာတိ အတ္ထော. န ကေဝလ မနေနေတဒေဝ ဝုတ္တံ- ‘ကမ္မေယေဝ ပစ္စယော’တိ၊ ကိဉ္စရဟိ အညမ္ပတ္ထီတိ ဒဿေတုမာဟ- ‘အနေန စေ’စ္စာဒိ. စော ဝတ္တဗ္ဗန္တရသမုစ္စယေ. အနေနဘိဇ္ဇတေတိ သဝနာဣစ္စာဒိနာ ဣဒဉ္စာဟာတိ အတ္ထော. ကိန္တဒိစ္စာဟ ‘ကမ္မ ကတ္တုနော’စ္စာဒိ၊ န ပဒမုဒါဟရဏန္တိ ကမ္မကတ္တုနော ဝါကျမေဝေါဒါဟရဏံ။ ဝါကျေနေဝ တဿ ပတီတိယာ မညတေ. ပဒမေဝေါဒါဟရဏံ ကသ္မာ န သိယာတိ အာဟ- ‘ပဒေဟိ’စ္စာဒိ. ဒုတိယမုဒါဟရဏံ ဒဿေတုမာဟ- ‘ကတ္တုနိဿယော ပိ’စ္စာဒိ.

အသ္မိံ ပက္ခေတိ အသ္မိံ ကတ္တုတ္တေန ဝိဝစ္ဆိတေ ပက္ခေ. တဗ္ဗိသယတ္တန္တိ ကမ္မဝါစီသယံ သဒ္ဒဝိသယတ္တံ. ဘာဝကမ္မေသူတီမဿ ကတ္တရိစ္စဿ စ ပစ္စယဝိသေသနတ္ထေ သတိ သာမတ္ထိယလဒ္ဓမ္ပယောဇနံ ဒဿေတုမာဟ- ‘ဘာဝကမ္မေသူ’တိအာဒိ. ဣမိနာ အနေန စ ဝိသေသိသတ္တာတိ သမ္ဗန္ဓော. ကိန္တံ ဝိသေသိတန္တိ အာဟ- ‘မာနန္တ တျာဒီသူ’တိ. ကိန္တမ္ပယောဇနန္တိ ပယောဇနံ ဒဿေတုမာဟ- ‘တျာဒီန’မိစ္စာဒိ. ယဒိ ဘာဝကမ္မေသု ကတ္တရိ စ တေန တေန [ဓာနေန] သုတ္တေန မာနာဒယော န သိယုံ၊ ကထန္တံ ဝိသေသိတေသု မာနာဒီသု ပရေသု ကျာဒယော သိယုန္တီမိနာ သာမတ္ထိယေန ( ) [(သတိ)] ဘာဝကမ္မေသု ကတ္တရိ ( ) [(တိ)] စ ‘‘ဝတ္တမာနေတိ အန္တိ’’စ္စာဒိပ္ပဘုတိကေဟိ (၆-၁) သုတ္တေဟိ ယထာလာဘံ ဘာဝါဒီသု ပစ္စယာ ဟောန္တီတိ ဝိညာယတီတိ ဘာဝေါ.

နတဒတ္ထံ ဝစနမာရဒ္ဓန္တိ ဘာဝကမ္မေသု ကတ္တရိ မာနန္တတျာဒိဝိဓာနတ္ထံ ပါဏိနိယေဟိ ဝိယ သုတ္တန္တရံ နာရဒ္ဓန္တိ အတ္ထော. အထ ဘာဝကမ္မေသု ကတ္တရိ စ မာနာဒိဝိဓာနတ္ထံ ဝစနံ နာရဒ္ဓံ ဓာတုနိယမနံ [ဓာတုနိယမတ္ထံ] တွဿ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ တဉ္စ သာမတ္ထိယာဝ (လဗ္ဘတေတိ) ဒဿေတုမာဟ- ‘ကိရိယတ္ထနိယမောပိ’စ္စာဒိ. အကမ္မကာ ဓာတုတော ဘာဝေ ကတ္တရိ စ သကမ္မကာ ကမ္မေ ကတ္တရိ စေတိ ကိရိယတ္ထနိယမော ယထာဝုတ္တေန သာမတ္ထိယာ လဗ္ဘတေတိ သမ္ဗန္ဓော. အကမ္မကာနံ ကမ္မဝိရဟာ၊ သကမ္မကာနဉ္စ သတောပိ ဘာဝဿာပ္ပဓာနတ္တာ အကမ္မကာ ကတ္တရိ ဘာဝေ စ ဘဝန္တိ န ကမ္မေ၊ သကမ္မကာ ကမ္မသဗ္ဘာဝါ ကတ္တရိ ကမ္မေ စ ဘဝန္တိ န ဘာဝေတီဒံ သာမတ္ထိယံ.

ကမ္မမပေက္ခတေတိ ပစာဒိတော ကတ္တရိ ပဌမပုရိသေကဝစနေ ကတေ ပစတိစ္စာဒီသု ပစာဒိနော ပစနာဒိကိရိယာ ဩဒနာဒိကံ ကမ္မမပေက္ခတေ. ကတ္တုတ္တမပေက္ခတေတိ ဘဝတိစ္စာဒီသု ဘူအာဒီနံ ဘဝနာဒိကိရိယာ ကတ္တုမတ္တမပေက္ခတေ.