၁၀. သဒ္ဒါ
နနု စ အသတိ သုတ္တေ ဒုတိယာဂ္ဂဟဏေ ဒုတိယန္တေဟိစ္စာယံ ဝိသေသော ကုတော လဗ္ဘတေ ယေန ‘သဒ္ဒါဒီဟိ ဒုတိယန္တေဟီ’တိ ဝိဝရဏံ ကတန္တိ သစ္စံ၊ တထာပိ ပစ္စယဝိဓိမှိ ယုတ္တေပိ ပဉ္စမိယာ နိဒ္ဒေသေ ‘သဒ္ဒါဒီနီ’တိ ဒုတိယာယောပါဒါနသာမတ္ထိယာ တထာ ဝိဝရဏံ ကတံ.
သဗ္ဗတ္ထာတိ ‘‘တမဓီတေ တံ ဇာနာတိ ကဏိကာစာ’’ဒေါ (၄-၁၄) သဗ္ဗတ္ထ. ကိရိယာဝါတျဝဓာရဏေန ယံ ဗျဝစ္ဆိန္နံ၊ တမုပဒဿေန္တော အာဟ- ‘န ကာလေ’စ္စာဒိ. ယဒီပိ အဓီတေစ္စာဒီသု ဝတ္တမာနကာလေန ကတ္တုနာ ဧကဝစနေန စ နိဒ္ဒေသော၊ တထာပိ တေသမပ္ပဓာနတ္တာ အညသ္မိမ္ပိ ဘူတာဒိကေ ကာလေ ကမ္မာဒေါ သာဓနေ ဗဟုဝစနေန စ ပစ္စယော သိယာ ဧဝေတိ ဘာဝေါ.
နနု စ ‘‘ဓာတွတ္ထေနာမသ္မီ’’တိ (၅-၁၂) ဣပ္ပစ္စယေ ပတ္တေ-ယမာရဗ္ဘတေ အဿပိ ဓာတွတ္ထေယေဝ ဝိဓာနံ၊ တတော စ သဒ္ဒါဒီဟိ ဓာတွတ္ထေ ဣပ္ပစ္စယေန န ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဒိဿတေ စ ဣပ္ပစ္စယပယောဂေါစ္စာသင်္ကိယ ‘နာယမိပ္ပစ္စယဿ ဗာဓကော’တိ ပဋိပါဒေတုမာဟ- ‘ဓူဝံ ကရောတိ’စ္စာဒိ. နာနာဘိန္နံ ဝါကျံ နာနာဝါကျံ၊ တဿ ဘာဝေန၊ တေန ဘိန္နဝါကျဘာဝေနာယဿ ဣပ္ပစ္စယဿ စ သမုစ္စယတောတိ အတ္ထော. ‘‘ဓာတွတ္ထေနာမသ္မီ’’တျေကံ ဝါကျံ၊ ‘‘သဒ္ဒါဒီနိ ကရောတျ’’ပရံ. ဧတာနိ ဒွေ ဘိန္နဝါကျာနိ- ‘ဓာတွတ္ထေ နာမသ္မာ ဣပ္ပစ္စယော ဘဝတိ၊ သဒ္ဒါဒီနိ ကရောတိစ္စသ္မိံ အတ္ထေ အာယော ဘဝတီ’တိ ပစ္စေကမာချာတာပေက္ခာယ ဝါကျပရိသမတ္တိယာ ဘိန္နတာ၊ အဘိန္နေ ဟိ ကိရိယာပဒေကဝါကျတာ၊ ဘိန္နေတု နာနာဝါကျတာ၊ နာနာဝါကျေ စ သတိ သမုစ္စယော. န ဟိ သာမညဝိသေသဘာဝေန ဝိဓာနမေဝ ဗာဓာဟေတု၊ ကိဉ္စရဟိ ဧကဝါကျတာပိ၊ တံ ယထာ-‘ဗြာဟ္မဏာနံ ဒဓိ ဒိယျတံ၊ တက္ကံ ကောဏ္ဍညာယေ’တိ. နာနာဝါကျေ တု သမုစ္စယော၊ တံ ယထာ- ‘ဗြာဟ္မဏာ ဘောဇီယန္တု၊ မာဎရာယ ဝတ္ထယုဂလံ ဒီယတူ’တိ မာဎရော ဗြာဟ္မဏဘာဝေန ဘောဇီယတေ ဝတ္ထယုဂလဉ္စ လဘတေ၊ တေနောဇုကံ ဝုတ္တေန ဝတ္ထယုဂလဒါနေန သာမညဝုတ္တံ ဘောဇနံ န ဗာဓီယတေ၊ တထေဟာပိ ဥဇုကံ ဝိဟိတေနာယေန သာမညဝိဟိတော ဣပ္ပစ္စယော န ဗာဓီယတေ လက္ခိယာနုရောဓေန သတ္ထကာရဿ ဝါကျ ဘေဒါဘေဒေါတိ နာနဝဋ္ဌိတိဒေါသောတိ မညတေ. တိမှိ လေ စ သိဒ္ဓန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
ယပ္ပစ္စယော န ဝိဟိတော ပါဏိနီအာဒီဟိ ဝိယာတိ အဓိပ္ပါယော. ‘ဇလ ဒလ- ဒိတ္တိယံ’. ‘‘မာနော’’တိ (၅-၆၅) မာနော၊ ‘‘ကတ္တရိ လော’’တိ ‘‘ပရောက္ခာယံ စေ’’တိ (၅-၇၀) စဂ္ဂဟဏေန ‘ဒလ ဒလ’ဣတိဒွိတ္တံ ‘‘လောပေါနာဒိဗျဉ္ဇနဿ’’ (၅-၇၅) ‘‘သရမှာ ဒွေ’’တိ (၁-၃၄) ဒဿလဿ စ ဒွိဘာဝေ ဒဒ္ဒလ္လမာနာ. ဇလမာနာတိ အဋ္ဌကထာဝစနတောတိ ဣမိနာ ကိရိယာသမဘိဟာရေ ယပ္ပစ္စယာဘာဝံ ဒဿေတိ. ဣမိနာ စ သက္ကတေ ဝိယ ဘုသာဘိက္ခညေပိ ကိရိယာသမဘိဟာရော ကိရိယာပရိဝတ္တနံ၊ တဉ္စ ယဒါ ကိရိယမညေန ကတ္တဗ္ဗမညော ကရောတိ၊ တေန ကတ္တဗ္ဗဉ္စေတရော၊ တဒါ ဘဝတီတိ ဝိညေယျံ. ‘‘သာမညဝိဟိတာ ဝိဓယော ပယောဂမနုသရန္တီ’’တိ ဣမိနာ လက္ခဏေန ‘ဒလ-ဒိတ္တိယ’န္တိ ဣမသ္မာ ‘‘မာနော’’တိ သာမညေန ဝိဟိတော မာနပ္ပစ္စယော ဘုသတ္ထေ အာဘိက္ခညေ စ ဘဝိဿတိ. ဒဒ္ဒလ္လ မာနာတိ ဧတ္ထ ဘုသံ ဇလမာနာ၊ ပုနပ္ပုန ဇလမာနာတိ စ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.