၁၂. နဉ

ဧတ္ထေဝါတိ ‘‘ဋ နဉ္ဿ’’ဣတိ (၃-၇၄) သုတ္တေဧဝ. ပါမနပုတ္တောတိပါမာ ကုဋ္ဌဝိသေသော အဿ အတ္ထီတိ ပါမသဒ္ဒါ ‘‘ဒိဿန္တညေပိ ပစ္စယာ’’တိ (၄-၁၂၀) နပ္ပစ္စယော၊ ပါမနဿ ပုတ္တော၊ ယဒိ ဟေတ္ထ ဉကာရော ဝိသေသနတ္ထော န ကရီယေထ၊ တဒါ ‘‘ဋ နဿာ’’တိ သုတ္တံ ကရီယေထ၊ တထာ စ သတျုတ္တရပဒေ ပရတော ပါမနသဒ္ဒေ နကာရဿာပိ ဋော

သိယာတိ ဘာဝေါ၊ နနု စိဟ သမာသဝိဓိမှိ ဉ ကာရောစ္စာရဏာ ဉ လောပ ရဟိတဿ သမာသော န ဘဝတီတိ ဝတ္တုမုစိတံ၊ န တု ‘‘ဋ နဉ္ဿာ’’တိ ဝိသေသနတ္ထောတိ [ညကာရော ဧတ္ထောဝ ဝိသေသနတ္ထော၊ တိ ဘဝိတဗ္ဗ] သစ္စံ၊ ကိန္တွိဟ သမာသဝိဓိမှိ ဉ ကာရဿ ဗျဝစ္ဆဇ္ဇံ န ဒိဿတေ.

ပရိယုဒါသဝုတ္တီတိ ပရိ တုလိတမုဂ္ဂယှ နိသေဓနီယဿ အသနံ ခေပနံ ဝဇ္ဇနံ ပရိယုဒါသော၊ တေန ပရိယုဒါသေန ဝိသိဋ္ဌေ-တ္ထေ ဝုတ္တိ အဿေတိ ပရိယုဒါသဝုတ္တိ၊ ပသဇ္ဇပ္ပဋိသေဓဝုတ္တီတိ ပဋိသေဓနီယမေဝ ပသဇ္ဇ ပတွာ တံသဒိသမနပေက္ခိယ နိသေဓော၊ တေန ဝုတ္တိ အဿေတိ ပသဇ္ဇပ္ပဋိသေဓ ဝုတ္တိ.

ယတ္ထ ဗြာဟ္မဏာ အညောဝ ဘဝတီတျေဝံ ဝါကျေနာတ္ထန္တရဝိဓာနာ ဝိဓိနော ပဓာနတ္တံ၊ အတ္ထန္တရဝိဓာနသာမတ္ထိယေနေဝ ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိသေဓော ပတီယတေ၊ ဗြာဟ္မဏဿ [ဗြာဟ္မဏဿာ (ပေါတ္ထကေ)] နိဝတ္တနေ တဒပေက္ခာယာညဿ ဝိဓာနယောဂတော သကပဒေန နဉ္ချေန ဝိဓိဘာဂီ န ဝုစ္စတေ၊ ကိဉ္စရဟိ အညသဒ္ဒေန။ ပရိယုဒါသနိဿယိနောညသဒ္ဒဿေဝ ဝါကျေ ပယောဂတော’ အညော ဗြာဟ္မဏာ အဗြာဟ္မဏော’တိ၊ နဉ္ဿစ သျာဒျန္တေန သာမတ္ထိယံ၊ န တျာဒျန္တေနေတျေကဝါကျတာ။ အညော ဗြာဟ္မဏာ အဗြာဟ္မဏောတိ တတ္ထ တတ္ထ ပရိယုဒါသဝုတ္တိတ္တာ.

ပသဇ္ဇပ္ပဋိသေဓေတု ပဋိသေဓဿ ပဓာနတ္တာ ဗြာဟ္မဏော န ဘဝတီတိ ဝါကျေန ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိသေဓော ဝိဓိ အတ္ထဂမ္မော ဝါကျဘေဒေါ၊ သကပဒေန စ နဉ္ချေန ပဋိသေဓဘာဂိဝါစီ သမ္ဗဇ္ဈတေ. ကော သော ဗြာဟ္မဏာ အညောတိ အာဟ- ‘ဗြာဟ္မဏတ္တာနဇ္ဈာသိတော’စ္စာဒိ.

ဣတရသ္မိန္တိ ပသဇ္ဇပ္ပဋိသေပေက္ခေ၊ ကေနစိ သံသယနိမိတ္တေနာတိ ဥပဝီတဒဿနာဒိနာ ကေနစိ သံသယကာရဏေန၊ သဗ္ဗမ္ပိ ပဒံ သကတ္ထေ ပယောဂမ္ပတိ ဉာဏမပေက္ခတေ၊ တဉ္စ ဉာဏံ ဒွိဓာ သမ္မာဉာဏံ မိစ္ဆာ ဉာဏဉ္စ. ဥဘယမ္ပေတဗြာဟ္မဏသဒ္ဒံ ပဝတ္တယတိ. တတ္ထ သမ္မာဉာဏ ပုဗ္ဗကေ အဗြာဟ္မဏသဒ္ဒပ္ပယောဂေ နတ္ထိ နဉ္ဿ ဗျာပါရော၊ န ဟိ တတ္ထ တေန ကိဉ္စိ ကရီယတိ. မိစ္ဆာဉာဏပုဗ္ဗကေ တု ဝိဇ္ဇတေ တဿ ဗျာပါ ရော တတ္ထ ဟိ တေန မိစ္ဆာဉာဏပ္ပဘဝတာ ပရဿာချာယတေ၊ မိစ္ဆာဉာဏံ စေန္ဒြိယဟေတုကံ၊ ဝိနာ သဒိသတ္တံ န ဘဝတီတိ ပဋိသေဓေ သတိ ဥတ္တရပဒတ္ထသဒိသော သမာသတ္ထော ဇာယတေစ္စာဟ- ‘တတ္ထ သဒိသတ္တံ ဝိနေ’စ္စာဒိ. ရဇ္ဇုယံ ဟိ သပ္ပဗုဒ္ဓိ သဒိသတ္တာ.

ပယောဂသာမတ္ထိယာစေတိ အဗြာဟ္မဏမာနယေစ္စာဒိပယောဂသာမတ္ထိယာ စ. ဧဝမ္မညတေ- ‘‘ယဒျတြ ဗြာဟ္မဏမတ္တဿာနယနံ သိယာ ပုဗ္ဗပဒဿုစ္စာရဏမနတ္ထကံ သိယာ၊ အထ န ကဿစိ အာနယနံ ဧဝမ္ပိ သဗ္ဗဿေဝါ ဗြာဟ္မဏသဒ္ဒဿာနတ္ထကတ္တံ၊ တသ္မာ ပယောဂသာမတ္ထိယာပိ သဒိသပ္ပဋိပတ္တီ’’တိ.

တဂ္ဂတာတိ သဒိသတ္ထဂတာ. ယထာဝုတ္တဿေဝါ-တ္ထဿုပဗြူဟနာယ ဝိညူဝစနမုပညဿတိ ‘အတောယေဝ ဝုစ္စတေ’စ္စာဒိ. အယဉ္စေတ္ထ အတ္ထော ‘‘နဉွစနေန ဣဝသဒ္ဒေန စ ယံ ယုတ္တံ တဒညသ္မိံ တပ္ပဒတ္ထသဒိသေ-တ္ထေ ပဋိပတ္တိံ ဇနေတိ၊ တထာဟျတ္ထသမ္ပစ္စယော လောကေ ဒိဿတိ ‘အဗြာဟ္မဏမာနယာ’တိ ဗြာဟ္မဏသဒိသော ခတ္တိယာဒိ အာနီယတီတိ၊ အဓိကရီယတိ နိယုဇ္ဇတေ သဒ္ဒေါ-သ္မိန္တျဓိကရဏံ. ယထာဝုတ္တေန စ ဗျာချာနေန ကိမိဋ္ဌံ သိဒ္ဓန္တျာဟ- ‘တဒေဝ’မိစ္စာဒိ. ကေစိ ပန ဥတ္တရပဒတ္ထပ္ပဓာနတ္တမိဟ ဝဏ္ဏေန္တိ.

သမတ္ထဝါဒီနန္တိ ‘‘သမတ္ထော ပဒဝိဓိ’’ (ပါ ၂-၁-၁) တွေဝံ ဝါဒီနံ. သမတ္ထ ဝါဒီနံ သမာသော ဝိဓေယျောတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ဝိဓေယျောတိ ဝစနန္တရေန ဝိဓေယျော၊ တထာဟိ အပုနဂေယျာတိ ဂါယနေန နဉ္ဿ သမ္ဗန္ဓော၊ န တု ပုနသဒ္ဒတ္ထေန. အနောကာသံ ကာရေတွာတိ ကရဏေန သမ္ဗန္ဓော န ဩကာသေန. အမူလာမူလံ ဂန္တွာတိ ဂမနေန၊ န မူလေနာတိ အသာမတ္ထိယံ. ဂမကတ္တဝါဒိနောတိ အသာမတ္ထိယေပိ ယတြ ဂမကတ္တံ တတ္ထ သမာသော ဟောတေဝ၊ တတော ဂမကတ္တဉ္စ သမာသဿ နိဗန္ဓနန္တိ ယော ဝဒတိ တဿေတျတ္ထော. ဧတ္ထာပီတိ အပုနဂေယျာတျာဒေါပိ၊ နနွယမပျာစရိယော ဂမကတ္တဝါဒီ၊ တထာသတိ ဂမကတ္တာဣစ္စနဘိဓာယ ဗဟုလာဓိကာရာတိ ကသ္မာဝုတ္တန္တိ အာဟ-‘သော စေ’စ္စာဒိ.

ကေဟိစီတိ ဝုတ္တိဂ္ဂန္ထေန ဗျဝစ္ဆိန္နမတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ- ‘ကေဟိစိယေဝ န သဗ္ဗေဟီ’တိ၊ အပုနဂေယျာတိ ‘‘ဋ နဉ္ဿာ’’တိ (၃-၇၄) နဿဋော၊ အတိပ္ပသင်္ဂါဘာဝတောတိ သုတ္တန္တရေန သမာသေ အဝိဟိတေပိ အနဘိမတတ္ထာနမ္ပတီတိယာ အဘာဝတော.