၈. လက္ခဏိ

လက္ခဏာဒီသွတ္ထေသုတိ နာမဿာ [ကဿာ (ပေါတ္ထကေ)] ယမတ္ထနိဒ္ဒေသောတိ အာဟ ‘အဘိနာယော ယုတ္တော’စ္စာဒိ၊ တေနာတိ အဘိနာ ယုတ္တဿာတ္ထနိဒ္ဒေသ ကာရဏေန၊ လက္ခဏသဒ္ဒေန ဟေတု ဝတ္တုမိစ္ဆိတောတိ အာဟ-‘တတ္ထေ’စ္စာဒိ၊ ဒုဝိဓော ဟေတု၊ ဝုတ္တဉှိ သုဗောဓာလင်္ကာရေ ‘‘ဇနကော ဉာပကော စေတိ၊ ဒုဝိဓာ ဟေတဝေါ သိယု’’န္တိ (၂၅၂)၊ သမုပလက္ခယတီတိ သမုပလက္ခဏံ၊ သင်္ကေတမတ္တံ ဉာပကံ၊ န တု ဇနကံ၊ သင်္ကေတောပိ လက္ခဏမုစ္စတေ လက္ခီယတေ ကာရိယမာနေနာတိ ကတွာ၊ ဇနကဿာပျတြ လက္ခဏတ္တေန ဂဟဏေ ပယောဇနံ ‘‘အနုနာ’’ (၂-၁၀) ဣစ္စတြ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကဉ္စိပကာရန္တိ ဣမိနာ ဣတ္ထံသဒ္ဒဿ အတ္ထံ ဝဒတိ. ပတ္တောတိ ဣမိနာ ဘူတသဒ္ဒဿ၊ ဧတ္ထ ဟိ ဘူဓာတု ပတ္တိယံ ဝတ္တတေ၊ ရုက္ခောလက္ခဏန္တိ ရုက္ခော ဉာပကဟေတူတိ အတ္ထော။ ရုက္ခေန ဝိဇ္ဇုယာ ဉာပီယမာနတ္တာ၊ အာစရိယဇိနိန္ဒဗုဒ္ဓိ ပန အညထာ ဝဏ္ဏယတိ၊ တဿေဒံ မတံ-

ကြိယာယ ဇောတကော နာယံ၊ သမ္ဗန္ဓဿ န ဝါစကော၊

နာပိ ကြိယန္တရာပေက္ခီ၊ သမ္ဗန္ဓဿ တု ဘေဒကောတိ.

အယမေတ္ထ အတ္ထော ‘‘အယမဘိ အဘိနန္ဒတိတျာဒီသု ဝိယ ကိရိယာယ ဇောတကော န ဟောတိ၊ ဆဋ္ဌီ ဝိယ သမ္ဗန္ဓဿ ဝါစကော န ဟောတိ၊ နိက္ကောသမ္ဗီတျတြ ဂမနကိရိယာပေက္ခီ နိသဒ္ဒေါ ဝိယ နာပိ ကိရိယန္တရာ ပေက္ခီ၊ ကိဉ္စရဟိ သမ္ဗန္ဓဿ တု ဘေဒကော ဝိသေသကော ဘဝတီ’’တိ တမုပဒဿေတုမာဟ-‘အညေ တွိ’စ္စာဒိ၊ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ နိဒဿနေ၊ ရုက္ခမ္ပတွာ ဝိဇ္ဇောတတေ ဣတိဧဝံ ပတ္တိကိရိယာယ ပတွာတိဝုတ္တရုက္ခပါပနကိရိယာယ ဇနိတောတိ အတ္ထော၊ တထာဟိ ရုက္ခဿ ဝိဇ္ဇုယာ ပါပနာဘာဝေ ဝိဇ္ဇုယာ လက္ခိယာယ တလ္လဏဿ စ ရုက္ခဿ ယော လက္ခိယလက္ခဏဘာဝေါ သမ္ဗန္ဓော၊ သော ကေန သမ္ပာဒိတော ဘဝေယျ၊ နနု သမ္ဗန္ဓေ အဘိနာ ဇောတီယမာနေ ရုက္ခဿ လက္ခဏဝုတ္တိတာ ကထံ ဇောတီယတီတိ အာဟ-‘လက္ခဏတ္ထောစ ဝိသယဘာဝေနာ’တိ၊ တထာစေတျာဒိနာ တသ္မိံ ပက္ခေ သမ္ဘာဝိတံ ဒေါသမုဗ္ဘာဝယတိ၊ တတြာယ မိစ္စာဒိနာ ယထာဝုတ္တဒေါသပရိဟာရာယ ပရေဟေဝါဘိဓီယမာနမ္ပရိဟာရမာဟ၊ ပရိဟာရောပဒဿနေနာဿာပိ ပက္ခဿာဒုဋ္ဌတာချာပနေနေသောပိ ပက္ခော-ဗ္ဘုပဂတောတျဝသေယော၊ အတောယေဝုပရိ ယထာဝုတ္တ ပက္ခနိဿယေနေဝ ဗျာချာယတေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ သာဓုတ္တသင်္ခါတဣတ္ထမ္ပကာရပ္ပတ္တိယာ ဝိသယဘာဝေနာဝဋ္ဌိတာ မာတာ တတ္ထ ဝတ္တတိ နာမာတိ အာဟ-‘မာတုယာ’တိအာဒိ၊ မာတာ စ ဣတ္ထမ္ဘူတေ ပဝတ္တာ ဝိသယ ဘာဝေန ဒေဝဒတ္တော စ တတ္ထ ဝိသယီဘာဝေန၊ တေသဉ္စ ဝိသယဝိသယီဘာဝလက္ခဏော သမ္ဗန္ဓော ဣတ္ထမ္ပတ္တိလက္ခဏာယ ကိရိယာယ ဇာတော၊ သော မာတုသမ္ဗန္ဓော ဟောတိ ကာရဏဝသေန၊ သောစာတိနာ ဇောတီယတီတိ မာတု တေနာဘိနာ ယောဂေါတိ အာဟ-‘ယွာယ’စ္စာဒိ၊ မာတုသမ္ဗန္ဓောဣတိ ယောဇနာ၊ ဣတ္ထမ္ပတ္တိယာတိ ဣတ္ထမ္ပတ္တိလက္ခဏာယ ကိရိယာယ ကရဏဘူတာယ၊ ဧဝံ မညတေ ‘‘ကိဉ္စာပိ သော သမ္ဗန္ဓော ဒေဝဒတ္တေနာပျဝိနာဘာဝီတိ တဿ သောဘိနာ ဇောတီယတေ၊ တထာပိ မာတုသမ္ဗန္ဓောဘိနာ ဇောတီယတီတိ ‘မာတု တေန ယောဂေါ’တိ စ (ဝုစ္စတိ)။ သဒ္ဒသတ္တိယာ တဂ္ဂတာယေဝ ဒုတိယာယ ဥဘယဂတဿာပိ သမ္ဗန္ဓဿ ဇောတနတော’’တိ ရုက္ခော ရုက္ခော တိဋ္ဌတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ဌိတိမ္ပဋိစ္စာတိ ဌိတိန္နိဿာယ ဧသံ ရုက္ခာနံ ယော စ သမ္ဗန္ဓောတိ ယောဇနာ၊ ရုက္ခာနန္တိ ဣမိနာ ရုက္ခာ ကိရိယာယ ပရေ သမ္ဗန္ဓိနောတိ ဉာပေတိ၊ ဌိတိမ္ပဋိစ္စာတိ ဣမိနာ ပန တိဋ္ဌတိသဒ္ဒဝစနီယာ သာဓျရူပါ ဌိတိကိရိယာ ရုက္ခတော ပရေ သမ္ဗန္ဓီတိ၊ အစေတနာနံ ရုက္ခာနမပေက္ခာဝိရဟေပိ လောကမ္ပတီတိဝသေန ‘ပိပတီသာ’ဒီနံ ဝိညာယမာနတ္တာ ဝိညာယမာနဌာနာပေက္ခဏကိရိယာယသာဓျသာဓနလက္ခဏော သမ္ဗန္ဓော ဇာတောတိ ဝိညေယျံ၊ သော စ ရုက္ခသမ္ဗန္ဓော-ဘိနာ ဇောတီယတီတိ အာဟ-‘သော’တိအာဒိ၊ ဒွိဗ္ဗစနေနေဝ ဇောတနီယာတိ ဝိစ္ဆာတ္ထေ ဝုတ္တိမတ္တေ သတီပိ ဝိဘတ္တိယာ [ဝိစ္ဆတ္ထေ ဝုတ္ကိမတ္တေတျာဒိဝစနံ ဝိစာရေရေတဗ္ဗံဝိတတ္တိယာ အဗိသဒ္ဒဿစ ဝိစ္ဆတ္ထေ ဝုတ္တိယာ အဘာဝါ၊ လက္ခဏိတ္ထမ္ဘူတိ ဟိ ပကတိဝိသေသနံ] ဇောတေတုမသမတ္ထတ္တာ ဝိစ္ဆာယ ဇောတနာယ ဒွိဗ္ဗဝစနံ ကတ္တဗ္ဗမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော.