၆. နခါ

ခါဒယတိ အာဒယတိ ခါဒ၊ အဒ=ဘက္ခဏေ၊ အဝှါပယတိ ဝှေ=အဝှါနေ အာပုဗ္ဗော၊ ‘‘ပယောဇကဗျာပါရေ ဏာပိစေ’’တိ (၅-၁၆) ဏာပိမှိ ပုဗ္ဗသရလောပေါ၊ ကန္ဒယတိ ကန္ဒ=အဝှါနရောဒနေသု.

‘‘ဝဟိဿာနိယန္တုကေ’’တိ ဂဏသုတ္တေ အယမေတ္ထော ‘‘ဝဟိဿဓာတုဿ ပယောဇ္ဇေ ကတ္တရိ နိယန္တုရဟိတေ ဒုတိယာ န ဘဝတီ’’တိ၊ နိယန္တာ သာရထိ ကိရိယာသိဒ္ဓိံ နိယာမကောတိ ဝတွာ တမေဝ ပကာသေတုမာဟ-‘ကိရိယင်္ဂ’မိစ္စာဒိ၊ ကိရိယင်္ဂ ကိရိယောပကရဏဘူတံ ဗလီ ဗဒ္ဒါဒိံ ကိရိယာကာရဏံ၊ နိယမေတွာတိ ဧကသ္မိံ ကရဏီယေ ကိရိယာ ဝိသယေ ပတိဋ္ဌပေတွာ၊ ဝါဟယတိ ဘာရံ ဒေဝဒတ္တေနေတျတြ ဟိ ဒေဝဒတ္တော ပညဝါ ပုရိသော နိယန္တာရမန္တရေနေဝ ဘာရံ ဝဟတီတျနိယန္တုကော ကတ္တာ၊ ဝါဟယတိ ဘာရံ ဗလီဗဒ္ဒေ ဣစ္စတြ တု ဗလီဗဒ္ဒါ နိယန္တာ ရမန္တရေန န ဝဟန္တီတိ သနိယန္တုကာ.

‘‘ဘိက္ခိဿာဟိံသာယ’’န္တိ ဂဏသုတ္တဿာယမတ္ထော ‘‘ဘက္ခိဿာဟိံသတ္ထဿ ပယောဇ္ဇေ ကတ္တရိ ဒုတိယာ န ဘဝတီ’’တိ၊ အထ ကထမေတ္ထ ဟိံသတ္ထတာ ဘက္ခိဿ ဟိံသာ ဟိ စေတနာဝတိ သမ္ဘဝတိ၊ န စေတ္ထသဿံ စေတနာဝန္တန္တိ အာဟ-‘သဗ္ဗေ’ဣစ္စာဒိ၊ သဗ္ဗေတိ ရုက္ခာဒယော၊ ဘာဝါ ပဒတ္ထာ၊ ဣဒါနိ သဗ္ဗဒဿနာနုကူလဟိံသတ္ထတမုပဒဿေတုမာဟ-‘ယဒိဝေ’စ္စာဒိ၊ နနု ဗုဒ္ဓဝစန နိဿိတမိဒံ ဗျာကရဏံ၊ တထာ သတိ သမ္မတမေဝေ-တ္ထော-ပဒဿေတွာ ဂန္တဗ္ဗံ ကိန္နာမာညဒဿနောပဂါတာဓိရေနာတိ တုဏှီ ဟောတိ နိက္ကာရဏိဿာ [နိက္ကမ္မိဿာ (ပေါတ္ထကေ)] ဘဝတော-ပါယောတိ ဝိညာယတိ၊ ပရတ္ထာနုဗဒ္ဓကိစ္ဆံ ပန မဟာပုညပညာ န ကိဉ္စိ ဝိယ မညန္တိ၊ ဟောတိ (ဟိ) ဧတေန ပရတ္ထော ‘‘မတန္တရေပိ သိဒ္ဓိ သိဿာနံ၊ တံတံ မတညုနော ဝါ ကဒါစိ ကရဟစိ ယဒိဒမဝလောကေယျုံ တေ စေတ္ထာဝတာရံ [စေတ္ထကာရံ (ပေါတ္ထကေ)] လဘေယျုံ ဧတာဒိသော စ ပညဝါ ပဋိလဒ္ဓဗုဒ္ဓဝစနပ္ပသာဒေါ’တိ တဒဝတာရေန စ ဗုဒ္ဓေ ဘဂဝတိ ကမေန ဒဠှံ ပသာဒံ ပဋိလဘေယျု’’န္တိ၊ ဧဝမေဝံ တတ္ထ တတ္ထ တံတံဗျာကရဏောဒါဟရဏပ္ပသင်္ဂေပိ တဒနုသာရေနေဝ တန္တံပယောဇနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ န နိရတ္ထကကထာပသုတော-ယမာစရိယောတိ.

ဒုဟာဒီနံ တျေဝမာဒေါ အမှာကမ္ပရမဂုရုနာ ရတနမတိပဉ္စိကာလင်္ကာရာဒိကာရေန နာနာကာရသာရတ္ထဝေဒဝေဒိတု [ဝေဒါဝေဒိတ (ပေါတ္ထကေ)] မဟာပညာပါဋဝါနံ ပညဝန္တာနံ သာမိနာ မဟာသာမိနာ သမ္ဗုဒ္ဓသာသနရတနဝရောပကာရကေန ‘ဣဒမေတ္ထ ဝိစာရဏီယံ’တျဘိဓာယ နာနာမတန္တရမာကဍ္ဎိယ ဗဟုံ သမ္ပဝေဒိတမတ္ထိ၊ မယမ္ပနေတ္ထ အာစရိယေနာဓိပ္ပေတမတ္တမေဝါလမ္ဗ အတ္ထမ္ပ ကာသယိဿာမ. သတျပျနေကဒဿနဘေဒေ သိဋ္ဌပ္ပယောဂါနုသာရေန ယတ္ထ ပဓာနေကမ္မနိတျာဒိပ္ပဘုတယောဒိဿန္တိ၊ ယတြ တွပ္ပဓာနေတျာဒီ၊ ယတြောဘယတြပိ၊ တံသဗ္ဗမိဟ ဘဿကာရာဒျနုမတက္ကမေန ပဋိပါဒယမာဟ-ဒုဟာဒီန’မိစ္စာဒိ၊ ဧတ္ထာဒိသဒ္ဒေါ ပကာရဝါစီ၊ တေန ယာစိပ္ပဘုတယော ဂယှန္တိ၊ ကမ္မဒွယယုတ္တာနန္တိ နိဒ္ဓါရဏေ ဆဋ္ဌီ၊ တေန ကမ္မဒွယယုတ္တာနံ မဇ္ဈေ ဒုဟာဒီနမပ္ပဓာနေပိ ဂဝါဒေါ ကမ္မေ တျာဒိပ္ပဘုတယောတိ ယောဇနာ. ဣစ္စာဒိတိအာဒိသဒ္ဒေန ‘အဝရုန္ဓတိ ဝဇံ ဂါဝံ အဝရုန္ဓီယတေ ဝဇံ ဂေါ’ဣစ္စာဒီနံ ပရိဂ္ဂဟော၊ ဂမနာဒျတ္ထာန မိတျာဒိသဒ္ဒေန ဗောဓတ္ထာဒီနံ ဂဟဏံ. ဂမီယတေ ဂါမော ဒေဝဒတ္တန္တိ ဧတ္ထ ကထံ ပယောဇ္ဇတ္တသမ္ဘဝေါတိ အာဟ-‘ပုရိသေ’စ္စာဒိ၊ ယဇ္ဇပိ ဂါမော တုဏှီ ဟောတိ နိဗျာပါရတ္တာ ပုရိသောဝ တု ဂမနကိရိယံ နိပ္ဖါဒေတိ၊ တထာပိ ပုရိသဿ ဂမနကိရိယာယ ယံဖလပ္ပတ္တိလက္ခဏံ၊ တမုဘိန္နမ္ပိ ဂါမပုရိသာနံ သမာနန္တိ ပုရိသ ကိရိယာတုလျဖလတ္တာ ဂါမောပိ ဂမနကိရိယာယ ကတ္တုဗျပဒေသေ ကာရဏံ ဘဝတီတိ အဓိပ္ပါယော၊ တထာဟိ ဂါမံ ဂစ္ဆန္တော ကောစိ ဂါမေ အာသန္နေ သတိ ဝဒတိ ‘အာဂတော ဂါမော ပတ္တော ဂါမော’တိ၊ အတောညေသန္တိ ယေ ကမ္မဒွယယုတ္တာ ဒုဟာဒယော ဂမနာဒျတ္ထာစောဒါဟဋာ၊ ဧတေဟိ အညေသံ၊ ပဓာနေ ကမ္မေဘိ အဇာဒိမှိ ပဓာနေ ကမ္မေ၊ ပဓာနတ္တမ္ပန အဇာဒီနံ ကိရိယာယ ပယောဇနတ္တာ၊ အဇာဒျတ္ထာ ဟျာနယနကိရိယာရဘျတေ. အယမ္ပနေတ္ထ သင်္ဂဟော-

‘‘ဒုဟိ ယာစိ ရုဓိ ပုစ္ဆိ၊ ဘိက္ခိ စိ ဗြုဝိ သာသိ စ၊

ဇိ ဒဏ္ဍိ ပတ္ထိ မန္ထီ စ၊ ဓာတူ ဟောန္တိ ဒုဟာဒယော.

ဂတျာဒိသုတ္တပဋ္ဌိတာ၊ ဂတျာဒျတ္ထာ ဘဝန္တိ တေ၊

နီဝဟဟရကသာစ၊ နီဝဟာဒီ ဘဝန္တိ တေ.

ဒွိကမ္မကေသု စေတေသု၊ အပ္ပဓာနေ ဒုဟာဒိနံ၊

တျာဒိပ္ပဘုတယော ဟောန္တိ၊ ပဓာနေ နီဝဟာဒိနံ၊

ဥဘယတ္ထ ပယောဂါနု၊ သာရာ ဂတျတ္ထအာဒိနံ’’တိ.

ပယောဂေါ ပန သမ္ဗန္ဓစိန္တာယမိဟ စ ဝုတ္တာနုသာရေန သဗ္ဗထာ ဝိညေယျာ.