၃၉. ဆဋ္ဌီ

ကိရိယာကာရကေစ္စာဒိဝုတ္တိဂန္ထဿ အတ္ထသံဝဏ္ဏနံ ကတ္တုမာရဘတေ ‘ဧကာယံ သမ္ဗန္ဓော နာမေ’စ္စာဒိ၊ ကိရိယာယ ကာရကေဟိ စ နိပ္ဖါဒိတောတိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓဿ ကိရိယာကာရကသမ္ဗန္ဓ ပုဗ္ဗကတ္တမာဟ၊ တတောယေဝါယံ နာကသ္မီကောတိ န ယေသံကေသဉ္စိ ဒွိန္နံ ဘဝတိ၊ ဝိသိဋ္ဌာနံယေဝ တု ဒွိန္နံ ဘဝတီတျတိပ္ပသင်္ဂါဘာဝေါ၊ ကိရိယာကာရကသမ္ဗန္ဓပုဗ္ဗကော ဟိ ကာရကေဟိ အညော သဿာမိဘာဝါဒိကော သမ္ဗန္ဓော၊ တထာ စ ဝုတ္တံ–

‘‘သမ္ဗန္ဓော ကာရကေဟညော၊ ကြိယာကာရကပုဗ္ဗကော၊

သုတာယမဿုတာယံဝါ၊ ကြိယာယံ သော-ဘိဓီယတေတိ.

တတ္ထ အဿုတာယံ ကိရိယာယံ ‘ရညော ပုရိသော’စ္စာဒေါ ကိရိယာ ကာရကသမ္ဗန္ဓပုဗ္ဗကော-ညော ဧဝ သဿာမိဘာဝါဒိကော သမ္ဗန္ဓော ပတီယတေတိ၊ ‘သရတိ ရဇ္ဇဿ’တျာဒေါ တု သုယျမာနေ ကိရိယာသဒ္ဒေ၊ ဧတ္ထ ပန သန္တမပိ ကမ္မံ ဝတ္တုမနိစ္ဆိတံ၊ ဝိသေသနဘာဝေါယေဝ သရဏမ္ပတိ ရဇ္ဇဿ ပဋိပါဒီယတေ’ရဇ္ဇသမ္ဗန္ဓိသရဏ’န္တိ၊ ကိရိယာကာရက သမ္ဗန္ဓော ဟိ သဗ္ဗတ္ထ ဝတ္ထုဋ္ဌိတိဝသေနေဝတ္ထိ၊ တန္နိမိတ္တော စ သဿာမိ ဘာဝါဒိ၊ တတ္ထ သဿာမိဘာဝဝိဝစ္ဆာယံ ဝိဇ္ဇမာနောပိ ကိရိယာကာရက သမ္ဗန္ဓော န ဝတ္တုမိစ္ဆိတော၊ ယထာ ‘အနုဒရာ ကညာ’တိ၊ သော စာယံ သမ္ဗန္ဓော သဿာမိဘာဝဇညဇနကဘာဝါ-ဝယဝါဝယဝဝိဘာဝါဒိလက္ခဏော ဗဟုဝိဓောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ တတ္ထ သဿာမိသမ္ဗန္ဓေ ရညော ပုရိသော၊ ဇညဇနကသမ္ဗန္ဓေ နိဂြောဓဿ ဗီဇံ၊ အဝယဝါဝယဝိသမ္ဗန္ဓေ ရုက္ခဿ သာခါ၊ ဣဒါနိ သမ္ဗန္ဓဿေတဿ ကိရိယာကာရကသမ္ဗန္ဓသဉ္ဇာတတ္တံ ယထာယောဂမညတြာပျဝဂမယိတုံ ကိဉ္စိ ဥဒါဟရဏမာဟ-‘တထာ ဟိ’စ္စာဒိ၊ ပရိပါလနကိရိယာကတော နေသံ သမ္ဗန္ဓောတိ ဣမိနာ ပရိပါလျပရိပါလနလက္ခဏော-ယံ သမ္ဗန္ဓောတိ ဒဿေတိ၊ သာ အယမ္ပရိ ပါလနလက္ခဏာ ကိရိယာ သမ္ဗန္ဓမဿေဒမ္ဘာဝဟေတုံ ဇနယိတွာ နိဝတ္တတိ၊ အတ္ထပ္ပကရဏာဒိနာ တွိမာယ ကိရိယာယာယံ သမ္ဗန္ဓောတိ ဝိသေသော ဝသီယတေ၊ န ဆဋ္ဌိယာ ဝိသေသာဝဂမနေ သာမတ္ထိယံ။ တဿာ သဗ္ဗတ္ထေကရူပတ္တာ၊ သုယျမာနေ ဧဝ ဝါ ကိရိယာသဒ္ဒေ ကာရကဘာဝဿ ဟေတုနော ဝစနိစ္ဆာယာဘာဝေ အဿေဒမ္ဘာဘာဝသင်္ခါတဿေဝ ဖလဿ ဝတ္တုမိစ္ဆိတတ္တာ တထေဝ သမ္ဗန္ဓော ဇာတော ဆဋ္ဌိယာဘိဓီယတေ ‘ရဇ္ဇဿ သရတီ’တိ၊ ဝုတ္တံ ဟိ–

ဇနယိတွာန သမ္ဗန္ဓံ၊ ကြိယာ ကာစိ နိဝတ္တတိ၊

သုယျမာနေ ကြိယာသဒ္ဒေ၊ သမ္ဗန္ဓော ဇာယတေ ကွစီတိ.

ပရိပါလယတီတိ ပုရိသမ္ပရိပါလယတိ၊ တတော ပါလနာဒိကာ ဥပကာရ သဘာဝါ ကိရိယာဒွိန္နမ္ပိ တေသံ သမ္ဗန္ဓိနီ ဘဝတိ၊ ရညာ ဟိ ကာရိယမာနာ တံသမ္ဗန္ဓိနီပုရိသဝိသယတ္တာဝပုရိသယောဂိနီတျုဘိန္နမ္ပိကိရိယာသမ္ဘဝတိ၊ တတောယေဝတဿာ ဥဘယသမ္ဗန္ဓိနိယာ ကိရိယာယ သမ္ဘဝေအဿေဒန္တိ ဗုဒ္ဓိယာ ဟေတုဘူတဿ အညမညာပေက္ခသဘာဝဿ သမ္ဗန္ဓဿ ဘာဝတော ကိရိယာဇနိတတ္တမဿ၊ အညမညာပေက္ခာလက္ခဏော။ သဗ္ဗထာ နိရပေက္ခတ္တေ သမ္ဗန္ဓာဘာဝါ၊ သမ္ဗန္ဓိ ဗုဒ္ဓိသဗ္ဘဝဿာတိ သမ္ဗန္ဓီသု ရာဇပုရိသာဒီသု အဿေဒန္တိ ဧဝမ္ပဝတ္တာယ ဗုဒ္ဓိယာ သဗ္ဘဝဿ. ပရေသံ ဝိယ ‘‘ဂုဏေ ဆဋ္ဌီ’’တိ ဝစနန္တရာဘာဝေ ဥဘယတ္ထပိ (စေတ္ထ) [(ယေဝ) (ပေါတ္ထကေ)] ဆဋ္ဌိပ္ပ- သင်္ဂေါတိ ဗောဓေတုမာဟ-‘နနု စေ’စ္စာဒိ၊ သစ္စန္တိ ယထာ ဝုတ္တံ စောဒနမဗ္ဘုပဂမ္မ စောဒကမ္ပတိ ယထာဝုတ္တံ သမ္ဗန္ဓရူပံ တတော-ညတြာပျုပသံ ဟရိတွာ တတ္ထ ဆဋ္ဌိပ္ပသင်္ဂံ စောဒေတုမာဟ-‘ဒေဝဒတ္တော’စ္စာဒိ၊ အထေဝ မိစ္စာဒိနာသတီပိအညမညာပေက္ခာလက္ခဏေ သမ္ဗန္ဓေ ဝစနိစ္ဆာယေဝေတ္ထ ကာရဏန္တိ စောဒကာဓိပ္ပါယမတြောပနေတွာ တဒေဝ ဝိသေသတော ဆဋ္ဌိယာ အဘာဝေ သမုပနေတုံ‘ယဇ္ဇေဝမိဟာပိ’စ္စာဒိကမာဟ၊ တတ္ထ အထာတိ စောဒကာဓိပ္ပါယပ္ပကာသနာရမ္ဘေ နိပါတော၊ ဧဝံ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ဧဝံ ယဒိပိစ္စာဒိနာ ဝက္ခမာနနယေန ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ပဋိပါဒေတဗ္ဗတာယာတျာဒိနာ ဣဒန္ဒီပေတိ ‘‘ဝိသေဿံ ဝိဓေယတာယ န ပရာဓီနန္တိ အပ္ပဓာနဘာဝတော ဗျတိရိစ္စတေ တတော-တ္တနိဋ္ဌမေဝ၊ န ရူပန္တရမ္ဘဇတိ‘ပုရိသဿေ’တိ၊ ဝိသေသနန္တု ရာဇာဒိကံ တဒင်္ဂတာယာနုဝဒိယမာနမပ္ပဓာနတ္တာ ကာရကရူပတော ဗျတိရိစ္စတေ၊ တတော ရူပန္တရံ ဘဇတိ ‘ရညော’တိ၊ တတော ဗျတိရေက လက္ခဏော သမ္ဗန္ဓော ဟောတိ၊ ဧကဿ သမ္ဗန္ဓိတ္တာသမ္ဘဝါ ဝတ္ထုတော ဒွိဋ္ဌော ဝိသေသနဂတတ္တေန ပတီယတေ တတော ဆဋ္ဌီ ဝိသေသနမေဝါနုဓာဝတိ ပတီတိဝိသယေ သဒ္ဒပ္ပဝတ္တီ’’တိ၊ ယော ဟိ ဝိကပ္ပနံ ဝိသယော သော သဒ္ဒါနန္တိ၊ အတောယေဝ သမ္ဗန္ဓော နိယမေန ဝိသေသနဘေဒမနုဝိဒဓာတိ။ ဝတ္ထုတော ဒွိဋ္ဌဿာပိ တဂ္ဂတတ္တေန ပတီတိယာ ယထာ ဘာတူနံ ဓနန္တိ၊ နာဝဿမ္ဘာတူနံ ဓနန္တိစ္စေဝ ဘဝတိ၊ တထာ သတျပိ ဝိသေဿ ဘေဒေ ဝိသေသနဂတမေဝ ဘေဒမနု(ဝိဒဓာ)တိ ‘ဒေဝဒတ္တဿ အဿာ’တိ၊ တဒေတံ သဗ္ဗံ ဝိသေသနဂတတ္တေန သမ္ဗန္ဓပတီတိတော-ဝကပ္ပီယတေ၊ ဝိသေဿဂတတ္တေနာပိ တပ္ပတီတိယံ နိယမေန တဂ္ဂတဘေဒါနုဝိဓာနံ သိယာ ဝိသေသနဂတဘေဒါနုဝိဓာနမိဝ၊ ဒွိဋ္ဌတ္တန္တု ဝတ္ထုတော [စတ္တုနော] န ဝိရုဇ္ဈတေ၊ ဝတ္တုပဋိဗဒ္ဓမေဝ စ ဒွိဋ္ဌတ္တံ မနသိကတွာ တံဝါဒီဟိ ဒွိဋ္ဌော သမ္ဗန္ဓောဘိဓီယတေ၊ အတောယေဝါယံ ဗျတိရေကဝိဘတ္တိ (ယာဂမျတေ)။ ဗျတိရိစ္စမာနဝိသေသနဘူတသမ္ဗန္ဓိဂတဗျတိရေကလက္ခဏသမ္ဗန္ဓာဘိ- ဓာနပ္ပဝတ္တိတောတိ၊ နီလာဒိဝိသေသနန္တု ပရတ္ထတ္တေနာပ္ပဓာနမ္ပိ န ကာရကဘာဝတော ဗျတိရိစ္စတိ။ နီလာဒိသဒ္ဒေနုပ္ပလာဒိဒဗ္ဗာဘိဓာနတော၊ ယထာ ‘နီလမုပ္ပလမ္ပဿ၊ နီလေနုပ္ပလေန ဌိတံ၊ နီလဿုပ္ပလဿ ဂန္ဓော’တိ၊ ယဒါ တု န ဝိသေဿပဝတ္တိ တဒါ ဗျတိရိစ္စတေဝ ‘နီလဿ ဂုဏဿ ဥပ္ပလန္နိဿယော’တိ ကာရကဘာဝလက္ခဏာ ပဓာနဘာဝါ ဗျတိရိစ္စတေ ဧဝ နီလာဒိ၊ တတော ဝိသေသနမေဝါနေကပ္ပကာရတာယာဝ တိဋ္ဌတေ၊ တတော ဝိသေ- သနံ ကိဉ္စိဒေဝ ကာရကရူပတော ပဓာနဘာဝါ ဗျတိရိစ္စတေတိ ဝိသေသန မတ္တေနာပိ သေသံ သဗ္ဗံ တထာ သိယာတိ နာသင်္ကနီယန္တိ.

ဒွေပီတိ ရာဇပုရိသာ ဒွေပိ၊ တတိယေ ဂေဟသင်္ခါတေ သမ္ဗန္ဓိနီ. သဟယုတ္တမ္ပဋိစ္စ ဧဝန္တိ ဣမိနာ ပုရိသဿ အပ္ပဓာနတ္တမေဝ ဒီပေတိ၊ အဘိမတာတိ ပါဏိနိယာနံ သုတ္တန္တရေန အဘိမတာ၊ ယတော ဆဋ္ဌီယ-မတ္တနော မတေ သမ္ဗန္ဓနိဿယာ၊ တေနာဟ- ‘သမ္ဗန္ဓမေဝိ’စ္စာဒိ၊ သမ္ဗန္ဓော စေတ္ထ မာတု သရဏာနမဝဋ္ဌာနာဒိကိရိယာနိမိတ္တောတိ ကေစိ၊ အညေ တု သရဏဿ ကိရိယာရူပတ္တာ ကိရိယန္တရမန္တရေနေဝ ဒဗ္ဗေန သမ္ဗန္ဓောပပတ္တိမာဟုယထာ ဒွိန္နံ ဇတုကတော သံသိလေသော၊ ဇတုနော တု ကဋ္ဌေနာတ္တနာယေဝ၊ န ဇတွန္တရကတော သံသိလေသောတိ. ပရေသံ တတိယတ္ထေ ဒုတိယတ္ထေ စ ကိတကပ္ပယောဂေ ညတြာပိ (ပဉ္စမျတ္ထေ) သတ္တမျတ္ထေ စ (‘‘ဆဋ္ဌီ စာ’’) တိ (၂-၆-၂၀) ဒုတိယာ ပဉ္စမီနဉ္စာ’’တိ (၂-၆-၂၉) စ သုတ္တန္တရေဟိ ဆဋ္ဌီတိမတာ၊ တဿာပိ ဝတ္တိစ္ဆာတောဝ သာဓိတဘာဝံ ဒဿေတုမာဟ-ယထာစေတ္ထာတိအာဒိ၊ ဧတ္ထာပျာဒေါ ဥဒါဟရဏဒွယေ သုတ္တန္တရမန္တရေန သမ္ပဒါနတ္တာဘာဝါ သမ္ဗန္ဓဝစနိစ္ဆာယမေဝ ပရေသမ္ပိ ဆဋ္ဌီ၊ တေနာဟ-‘ဧတ္ထာ’တိအာဒိ၊ ဗဟုလန္တီမဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ ‘ယထာ ဒဿန’န္တိ၊ အဝိသံဝါဒကာလောကဿတျာဒိကံ ကမ္မေ ဥဒါဟရဏံ၊ ပဉ္စမျတ္ထေ ပန ဝတ္တိစ္ဆာတောဝ သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿာတျာဒီနိ ဥဒါဟရဏာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.