၁၆. ကတ္တု

ကိံ လက္ခဏော-ယံ ကတ္တာဣစ္စာဟ-‘ကတ္တရိ’စ္စာဒိ၊ ဂစ္ဆတိ ဒေဝဒတ္တောစ္စာဒေါ ကတ္တရိ ပတိဋ္ဌိတံ၊ ပစတျောဒနံ ဒေဝဒတ္တောစ္စာဒေါ ကမ္မေ ပတိဋ္ဌိတံ ကိရိယံ ကရောတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ကရောတီတိ စ ဣမိနာ အနွတ္ထ ဗျပဒေသောဝ သိဒ္ဓေါ-ယံ ကတ္တု ဝေါဟာရောတိ ဉာပေတိ၊ ကေနစိ ပယုဇ္ဇမာနောပိ သကေ ကမ္မေ သယမေဝ ပဓာနတ္တမနုဘဝတီတိ‘ပယုတ္တော ဝါ ပဓာနဘာဝေနာ’တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ စေတ္ထ-

ပဓာနတာယ ယော ကတ္တု၊ ကမ္မဋ္ဌံ ကုရုတေ ကြိယံ၊

သာ ကတ္တာ နာမပ္ပယုတ္တော၊ ပယုတ္တော ဝါတျယံ ဒွိဓာတိ.

တတ္ထ ပုရိသေန ကတန္တိ အပ္ပယုတ္တော၊ ပုရိသေန ကရောတိ ဒေဝဒတ္တောတိ ပယုတ္တော၊ နနု ကိရိယာ-ယမဗျဝဓာနေန ကရဏာဓိကရဏေ ဟေဝ သာဓျတေ ကတ္တာရာ တု ဒူရဋ္ဌေန၊ တထာသတိ ကထမနေကသာဓနသာဓနီယံ ကိရိယံ ကတ္တာဝ ကရောတိ မုချဘာဝေနာပရေတွမုချဘာဝေနာတိ ဝုစ္စတေ-

ကတ္တုတောညေသမုဗ္ဘူတျာ၊ ဝိဝိတ္တာလောစနာဒိနာ [ဝဝိဝေကေစ ဒဿနာတိ ဝါကျပဒီယေ၊ ပဝိဝေကေစ ကာရကန္ထရာမဘာဝေဒိဿဘေ ကတ္တရိကြိယာ အတ္ထိ ဘဝတိ ဝိဇ္ဇတိစ္စာဒေါ တိတဋီကာ၊ တတိယပါထာနံပါတ ၁၀၀၊ နံပါတ ၂၄၃]၊

ဒူရာဒပျုပကာရိတ္တေ၊ ကတ္တု ဝါတ္တပ္ပဓာနတာ.

အယမေတ္ထ အတ္ထော ‘‘ကတ္တုနော သကာသာ အညေသံ ကရဏာဒီနံ ဥဗ္ဘူတျာ သမ္ဘဝေနစ၊ တထာဟိ ပသိဒ္ဓကရဏသဘာဝေါပိ ဖရသု ကတ္တာယတ္တဝုတ္တိတာယာဓိကရဏမ္ဘ ဝတိ‘ဖရသုမှိ ဌပေတွာ ဆိန္ဒတီ’တိ၊ ဝိဝိတ္တဿ ကရဏာဒီဟိ ပုထဗ္ဘူတဿ၊ ကတ္တုနော ကိရိယာယ အာလောစနေန ဒဿနေန စ ‘ဒေဝဒတ္တော အတ္ထိ ဘဝတိ ဝိဇ္ဇတီ’တိ [ဝုထဗ္ဘူတဿာနေန အာလောစနေန ဒဿနေနစ ကတ္တုနောဒေဝဒတ္တေနဒေဝဒတ္တံ ဘဝတိ ဝိဇ္ဇတီတိ (ပေါတ္ထကေ)]၊ အာဒိသဒ္ဒေန ကရဏာဒိနော (တဒဓီန) ပဝတ္တိအာဒီနံ ဂဟဏံ၊ ဣမိနာ ကာရဏေန ဒူရတော ဥပကာရိတ္တေပိ ကတ္တုယေဝ သပ္ပဓာနတာ သိယာ’’တိ၊ ပုနပိ-

ထာလျာဒီနန္တု ကတ္တုတ္တံ၊ ဟောတေဝါစေတနာနပိ၊

ယတော သဒ္ဒဿ ဝုတျတ္ထေ၊ မိစ္ဆာတျာသေန-နာဒိနာ.

အယမေတ္ထ အတ္ထော ‘‘အစေတနာနမ္ပိ ထာလီအသိအာဒီနံ ကတ္တုတ္တမ္ဘဝတိ ယထာဝဏ္ဏိတသပ္ပဓာနတ္တနိမိတ္တာဘာဝေပိ၊ ကသ္မာတိ စေ ယတော ကာရဏာ အတ္ထေ အတ္တနော အဘိဓေယျေသဒ္ဒဿ ဝုတ္တိ ပဋိပတ္တိ အနာဒိနာ မိစ္ဆာဘျာသေနဘဝတိ တသ္မာ ထာလျာဒီနန္တိအာဒိ ပကတံ၊ ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ ‘‘အညထာ သဒ္ဒတ္ထော၊ အညထာ သဘာဝတ္ထော၊ န ဟိ သဒ္ဒေါ ဗာဟျေ ဝတ္ထုမှိ ဗျာပါရမာပဇ္ဇတိ၊ တထာဟိ–

အညထေ ဝါဂ္ဂိ သံသဂ္ဂါ၊ ဒါဟံ ဒဍ္ဎောတိ မညတိ၊

အညထာ ဒါဟသဒ္ဒေန၊ ဒါဟတ္ထော သမ္ပတီယတေ.

ဗာဟျပဒတ္ထဿ သဘာဝေါ ဝိယ ဟုတွာ မိစ္ဆာဘျာသေန အနာဒိနာ ပန ပဝတ္တေန ဗာဟျေ ဝတ္ထူနိ အဝိဇ္ဇမာနေန ကရဏဘူတေန ထာလျာဒီနံ ကတ္တုတ္တံ ဟောတီ’’တိ. အထ စ ပန–

ဝတ္တိစ္ဆာဒေါ ပဝတ္တေဟိ၊ သပ္ပဓာနတ္တ ဟေတုဟိ၊

ကတ္တုဓမ္မေဟိ ဝုတ္တေဟိ၊ ကတ္တာ သဒ္ဒါဝ ဉာယတေ.

ဧကဿာမုချဝတ္ထာဟိ၊ ဘေဒေန ပရိကပ္ပနေ၊

ကမ္မတ္တံ ကရဏတ္တဉ္စ၊ ကတ္တုတ္တံ စောပဇာယတေ.

ဝုတ္တေဟီတိ ‘ကတ္တုတောညေသမုဗ္ဘူတျာ’စ္စာဒိနာ၊ သဒ္ဒါဝါတိ သဒ္ဒေ တေဓမ္မာ ဟောန္တု ဝါ မာ ဝါ ကတ္တုသမ္ဗန္ဓိယထာဝုတ္တဓမ္မဝစနိစ္ဆာယ သဒ္ဒတောဝ ကတ္တာ ပတီယတေ၊ နိယမေန န ဝတ္ထုတောတိ အတ္ထော၊ အမုချာ ဝတ္ထာဟီတိ ဗုဒ္ဓိယာ တဒါကာရတာယ ပရိဏာမာဝတ္ထာဟိ၊ ဟန္တျတ္တ နာဝတ္တာနန္တိ ဧကဿေဝါတ္တနော ကမ္မတ္တာဒိ ဇာယတေ၊ အတောယေဝါစ္စန္တမသန္တောပိ အင်္ကုရော ဇနနကိရိယာယ ကတ္တာ ဘဝတိ ‘အင်္ကုရော ဇာယတေ’တိ၊ ဝုတ္တံ ဟိ–

ပုရာသဉ္ဇနိတော [ပုရာသဉ္ဇာတိတော] ဘာဝါ၊ ဗုဒ္ဓယဝတ္ထာနိ ဗန္ဓနော၊

အဝသိဋ္ဌော သတာညေန၊ ကတ္တာ ဘဝတိ ဇာတိယာဣတိ.

သတာ အညေန ဒေဝဒတ္တာဒိနာ.

ကိန္တံ ကရဏံ နာမာတိ အာဟ-‘ယော ပနာ’တိအာဒိ၊ ယောတိ ယော ပဒတ္ထော၊ ဣမိနာ ဣဒံ ဒီပေတိ ‘‘ကရဏဗျပဒေသာယ သုတ္တန္တရာဘာဝေပိ ကရောတျနေနေတိ ကရဏန္တျနွတ္ထတော ပသိဒ္ဓေါ-ယံ ကရဏဝေါဟာရော’’တိ၊ အတြေဒံ ပဋိဘာနံ–

ယံ ဝတ္တုမိစ္ဆိတံ ကတ္တု၊ ကြိယာယစ္စန္တသာဓနံ၊

ကရဏန္တံ ဒွိဓာ ဟောတိ၊ ဗာဟျဗ္ဘန္တရဘေဒတောတိ.

တတ္ထ ယံဝတ္တုမိစ္ဆိတံတျာဒိနာ ဣဒံ ဒဿေတိ-‘‘န ဝတ္ထုတော ကိဉ္စိ ကရဏံ နာမ အတ္ထိ၊ ဝစနိစ္ဆာဝသေန ပန ပသိဒ္ဓကရဏာနမ္ပိ ဖရသုအာဒီနံ ‘ဖရသု ဆိန္ဒတိ၊ ဖရသုမှိ ဆိန္ဒတီ’တိ ကတ္တုအဓိကရဏတ္တဿပိ၊ ပသိဒ္ဓါဓိကရဏာနမ္ပိ တဒနုတ္တာဒိဝိသေသသမ္ဘဝေ ထာလျာ ပစတီ’တိ ကရဏတ္တဿပိ ဒဿနတော ဝစနိစ္ဆာတောယေဝ ကရဏံ ကာရကံ ဝိညေယျ’’န္တိ၊ တဉ္စ ဒုဝိဓန္တိ အာဟ-‘ဒွိဓာ ဟောတီ’တိအာဒိ၊ တတ္ထ အသိနာ ဆိန္ဒတီတိ ဗာဟျံ၊ စက္ခုနာ ပဿတီတျဗ္ဘန္တရံ. ကိရိယာနိမိတ္တတ္တာ ကာရကန္တိ ဣမိနာ ကာရကသဒ္ဒဿ နိမိတ္တပရိယာယတ္တမာဟ. ပကတိ ယာဘိရူပေါစ္စာဒေါ ကိရိယာယာဝိဇ္ဇမာနတ္တာ သမ္ဗန္ဓမတ္တံ ဝိညာယတီတိ သမ္ဗန္ဓလက္ခဏာ ဆဋ္ဌီ သိယာ၊ သမေန ဓာဝတီတျာဒေါ တု ကိရိယာယ ဝိဇ္ဇမာနတ္တေပိ ကမ္မတ္တံ ဝတ္တုမိစ္ဆိတန္တိ ဒုတိယာ သိယာ၊ သမံ ဓာဝတိ ဝိသမံ ဓာဝတီတျတ္ထော၊ တထာ ဒွိဒေါဏေနာတိ ဒွေဒေါဏေ ကိဏာတီတျတ္ထော၊ ပဉ္စကေနာတိ ပဉ္စ ပရိမာဏဿ ပဉ္စကော ပဉ္စကံ ဝဂ္ဂံ ကတွာ ပသဝေါ ကိဏာတိ ပဉ္စပဉ္စ ကတွာ ကိဏာတီတျတ္ထောတိ ဝါတ္တိကကာရေန ‘တတိယာ ဝိဓာနာယောပသင်္ချာနံ’ကတံ၊ တံ ဒဿေတုမာဟ- ‘ပကတိအာဒီဟီ’တိအာဒိ၊ ယတ္ထေသံကရဏဘာဝေါတိ ယဿံ ကိရိယာယမေ သမ္ပကတျာဒီနံ ကရဏတ္တံ၊ တံ ကိရိယံ ကထယတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ သဗ္ဗဿေဝ ပဒတ္ထဿ သတ္တာဗျဘိစာရတော အာဟ-‘ဘူ’ဣစ္စာဒိ၊ ပကတိယာဘိရူပေါတိ သဘာဝေနာယမဘိရူပေါ ဘဝတိ၊ န တု ဝတ္ထာလင်္ကာရာဒိနေတျတ္ထော၊ ကရောတိဿ ဂမ္မမာနတ္တေ ပန ပကတိယာဘိရူပေါ ကတောတိအာဒိ၊ တဒါ ကတ္တရိယေဝ တတိယာ၊ ယံ ယသ္မာ အညဂေါတ္တော ဂေါတမော န ဟောတိ အတောစ ဂေါတမော ဘဝတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ နနုစ ဒွိဒေါဏ ပဉ္စကာ ကယမ္ပဋိစ္စ ကမ္မဘူတာ ဟောန္တိ ဒွိဒေါဏာဒိနာ ကေယတ္တာ တတော ကိမုစ္စတေ‘ကယမ္ပဋိစ္စ ဒွိဒေါဏပဉ္စကာ ကရဏာနိ ဘဝန္တီ’တျာ သင်္ကီယာဟ-‘တထာဟိ’စ္စာဒိ၊ ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ-‘‘ဒွိဒေါဏာဒိသဒ္ဒေန ဟိ န ဂယှုပဂံ ဝတ္ထုမုစ္စတိ၊ တေဟိ ပန ဒွိဒေါဏာဒျတ္ထံ မူလံ တာဒတ္ထိယာ ဘိဟိတန္တိ န ဝုတ္တဒေါသာဝသရော’’တိ.