၂. ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ
(၆) ၁. ခေမဝဂ္ဂေါ
၁. ခေမသုတ္တံ
၅၂. ‘‘‘ခေမံ ခေမ’န္တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ခေမံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ’’တိ?
‘‘ဣဓာဝုသော၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ။ပေ။ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ခေမံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ ပရိယာယေန။ပေ။.
‘‘ပုန စပရံ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ. ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ခေမံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ နိပ္ပရိယာယေနာ’’တိ. ပဌမံ.
၂. ခေမပ္ပတ္တသုတ္တံ
၅၃. ခေမပ္ပတ္တော ခေမပ္ပတ္တောတိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ။ပေ။. ဒုတိယံ.
၃. အမတသုတ္တံ
၅၄. အမတံ အမတန္တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ။ပေ။. တတိယံ.
၄. အမတပ္ပတ္တသုတ္တံ
၅၅. အမတပ္ပတ္တော အမတပ္ပတ္တောတိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ။ပေ။. စတုတ္ထံ.
၅. အဘယသုတ္တံ
၅၆. အဘယံ အဘယန္တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ။ပေ။. ပဉ္စမံ.
၆. အဘယပ္ပတ္တသုတ္တံ
၅၇. အဘယပ္ပတ္တော အဘယပ္ပတ္တောတိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ။ပေ။. ဆဋ္ဌံ.
၇. ပဿဒ္ဓိသုတ္တံ
၅၈. ပဿဒ္ဓိ ပဿဒ္ဓီတိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ။ပေ။. သတ္တမံ.
၈. အနုပုဗ္ဗပဿဒ္ဓိသုတ္တံ
၅၉. အနုပုဗ္ဗပဿဒ္ဓိ အနုပုဗ္ဗပဿဒ္ဓီတိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ။ပေ။. အဋ္ဌမံ.
၉. နိရောဓသုတ္တံ
၆၀. နိရောဓော နိရောဓောတိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ။ပေ။. နဝမံ.
၁၀. အနုပုဗ္ဗနိရောဓသုတ္တံ
၆၁. ‘‘‘အနုပုဗ္ဗနိရောဓော အနုပုဗ္ဗနိရောဓော’တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ အနုပုဗ္ဗနိရောဓော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ’’တိ?
‘‘ဣဓာဝုသော၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ။ပေ။ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အနုပုဗ္ဗနိရောဓော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ ပရိယာယေန။ပေ။.
‘‘ပုန စပရံ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ. ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အနုပုဗ္ဗနိရောဓော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ နိပ္ပရိယာယေနာ’’တိ. ဒသမံ.
၁၁. အဘဗ္ဗသုတ္တံ
၆၂. ‘‘နဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ နဝ? ရာဂံ၊ ဒေါသံ၊ မောဟံ၊ ကောဓံ၊ ဥပနာဟံ၊ မက္ခံ၊ ပဠာသံ၊ ဣဿံ၊ မစ္ဆရိယံ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နဝ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ.
‘‘နဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ နဝ? ရာဂံ၊ ဒေါသံ၊ မောဟံ၊ ကောဓံ၊ ဥပနာဟံ၊ မက္ခံ၊ ပဠာသံ၊ ဣဿံ၊ မစ္ဆရိယံ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နဝ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. ဧကာဒသမံ.
ခေမဝဂ္ဂေါ ပဌမော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
ခေမော စ အမတဉ္စေဝ၊ အဘယံ ပဿဒ္ဓိယေန စ၊
နိရောဓော အနုပုဗ္ဗော စ၊ ဓမ္မံ ပဟာယ ဘဗ္ဗေန စာတိ.
(၇) ၂. သတိပဋ္ဌာနဝဂ္ဂေါ
၁. သိက္ခာဒုဗ္ဗလျသုတ္တံ
၆၃. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ပါဏာတိပါတော၊ အဒိန္နာဒါနံ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော၊ မုသာဝါဒေါ၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနိ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနံ ပဟာနာယ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ ဝေဒနာသု။ပေ။ စိတ္တေ။ပေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနံ ပဟာနာယ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ပဌမံ.
၂. နီဝရဏသုတ္တံ
၆၄. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နီဝရဏာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ၊ ဗျာပါဒနီဝရဏံ၊ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ၊ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ နီဝရဏာနိ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ နီဝရဏာနံ ပဟာနာယ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ ဝေဒနာသု။ပေ။ စိတ္တေ။ပေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ နီဝရဏာနံ ပဟာနာယ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဒုတိယံ.
၃. ကာမဂုဏသုတ္တံ
၆၅. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမဂုဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ၊ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ။ပေ။ ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ။ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ကာမဂုဏာနံ ပဟာနာယ။ပေ။ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. တတိယံ.
၄. ဥပါဒါနက္ခန္ဓသုတ္တံ
၆၆. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ပဟာနာယ။ပေ။ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. စတုတ္ထံ.
၅. ဩရမ္ဘာဂိယသုတ္တံ
၆၇. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသော၊ ကာမစ္ဆန္ဒော၊ ဗျာပါဒေါ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပဟာနာယ။ပေ။ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. ဂတိသုတ္တံ
၆၈. ‘‘ပဉ္စိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂတိယော. ကတမာ ပဉ္စ? နိရယော၊ တိရစ္ဆာနယောနိ၊ ပေတ္တိဝိသယော၊ မနုဿာ၊ ဒေဝါ – ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဂတိယော.
‘‘ဣမာသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဂတီနံ ပဟာနာယ။ပေ။ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. မစ္ဆရိယသုတ္တံ
၆၉. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မစ္ဆရိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? အာဝါသမစ္ဆရိယံ၊ ကုလမစ္ဆရိယံ၊ လာဘမစ္ဆရိယံ၊ ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယံ၊ ဓမ္မမစ္ဆရိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ မစ္ဆရိယာနိ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ မစ္ဆရိယာနံ ပဟာနာယ။ပေ။ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. သတ္တမံ.
၈. ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသုတ္တံ
၇၀. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ရူပရာဂေါ၊ အရူပရာဂေါ၊ မာနော၊ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ အဝိဇ္ဇာ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စုဒ္ဓမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပဟာနာယ။ပေ။ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.
၉. စေတောခိလသုတ္တံ
၇၁. [အ. နိ. ၅.၂၀၅၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၁၉၊ မ. နိ. ၁.၁၈၅] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတောခိလာ [စေတောခီလာ (က.)]. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတ္ထရိ ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတ္ထရိ ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ၊ တဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ. ယဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ၊ အယံ ပဌမော စေတောခိလော.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မေ ကင်္ခတိ။ပေ။ သံဃေ ကင်္ခတိ။ သိက္ခာယ ကင်္ခတိ။ သဗြဟ္မစာရီသု ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီသု ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော၊ တဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ. ယဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ၊ အယံ ပဉ္စမော စေတောခိလော.
‘‘ဣမေသံ၊ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ စေတောခိလာနံ ပဟာနာယ။ပေ။ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. နဝမံ.
၁၀. စေတသောဝိနိဗန္ဓသုတ္တံ
၇၂. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ [စေတောဝိနိဗဒ္ဓါ (သာရတ္ထဒီပနီဋီကာ) အ. နိ. ၅.၂၀၆၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၂၀]. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာမေသု အဝီတရာဂေါ ဟောတိ အဝိဂတစ္ဆန္ဒော အဝိဂတပေမော အဝိဂတပိပါသော အဝိဂတပရိဠာဟော အဝိဂတတဏှော. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာမေသု အဝီတရာဂေါ ဟောတိ အဝိဂတစ္ဆန္ဒော အဝိဂတပေမော အဝိဂတပိပါသော အဝိဂတပရိဠာဟော အဝိဂတတဏှော၊ တဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ. ယဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ၊ အယံ ပဌမော စေတသောဝိနိဗန္ဓော.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာယေ အဝီတရာဂေါ ဟောတိ။ပေ။ ရူပေ အဝီတရာဂေါ ဟောတိ။ ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရတိ ။ အညတရံ ဒေဝနိကာယံ ပဏိဓာယ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ – ‘ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ ဒေဝေါ ဝါ ဘဝိဿာမိ ဒေဝညတရော ဝါ’တိ. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အညတရံ ဒေဝနိကာယံ ပဏိဓာယ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ – ‘ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ ဒေဝေါ ဝါ ဘဝိဿာမိ ဒေဝညတရော ဝါ’တိ၊ တဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ. ယဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ၊ အယံ ပဉ္စမော စေတသောဝိနိဗန္ဓော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ စေတသောဝိနိဗန္ဓာနံ ပဟာနာယ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ ဝေဒနာသု။ပေ။ စိတ္တေ။ပေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ စေတသောဝိနိဗန္ဓာနံ ပဟာနာယ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဒသမံ.
သတိပဋ္ဌာနဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
သိက္ခာ နီဝရဏာကာမာ၊ ခန္ဓာ စ ဩရမ္ဘာဂိယာ ဂတိ၊
မစ္ဆေရံ ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယာ အဋ္ဌမံ၊ စေတောခိလာ ဝိနိဗန္ဓာတိ.
(၈) ၃. သမ္မပ္ပဓာနဝဂ္ဂေါ
၁. သိက္ခသုတ္တံ
၇၃. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ပါဏာတိပါတော ။ပေ။ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနိ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနံ ပဟာနာယ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပါဒါယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနံ ပဟာနာယ ဣမေ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ပဌမံ.
၇၄-၈၁. (ယထာ သတိပဋ္ဌာနဝဂ္ဂေ တထာ သမ္မပ္ပဓာနဝသေန ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာ.)
၁၀. စေတသောဝိနိဗန္ဓသုတ္တံ
၈၂. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာမေသု အဝီတရာဂေါ ဟောတိ။ပေ။ ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ စေတသောဝိနိဗန္ဓာနံ ပဟာနာယ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပါဒါယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ။ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ။ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ စေတသောဝိနိဗန္ဓာနံ ပဟာနာယ ဣမေ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဒသမံ.
သမ္မပ္ပဓာနဝဂ္ဂေါ တတိယော.
(၉) ၄. ဣဒ္ဓိပါဒဝဂ္ဂေါ
၁. သိက္ခသုတ္တံ
၈၃. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ပါဏာတိပါတော။ပေ။ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနိ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနံ ပဟာနာယ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဆန္ဒသမာဓိပဓာနသင်္ခါရသမန္နာဂတံ ဣဒ္ဓိပါဒံ ဘာဝေတိ၊ ဝီရိယသမာဓိ။ စိတ္တသမာဓိ။ ဝီမံသာသမာဓိပဓာနသင်္ခါရသမန္နာဂတံ ဣဒ္ဓိပါဒံ ဘာဝေတိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနံ ပဟာနာယ ဣမေ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ပဌမံ.
၈၄-၉၁. (ယထာ သတိပဋ္ဌာနဝဂ္ဂေ တထာ ဣဒ္ဓိပါဒဝသေန ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာ.)
၁၀. စေတသောဝိနိဗန္ဓသုတ္တံ
၉၂. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာမေသု အဝီတရာဂေါ ဟောတိ။ပေ။ ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ.
‘‘ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ စေတသောဝိနိဗန္ဓာနံ ပဟာနာယ ဣမေ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဆန္ဒသမာဓိပဓာနသင်္ခါရသမန္နာဂတံ ဣဒ္ဓိပါဒံ ဘာဝေတိ၊ ဝီရိယသမာဓိ။ စိတ္တသမာဓိ။ ဝီမံသာသမာဓိပဓာနသင်္ခါရသမန္နာဂတံ ဣဒ္ဓိပါဒံ ဘာဝေတိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ စေတသောဝိနိဗန္ဓာနံ ပဟာနာယ ဣမေ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဒသမံ.
ဣဒ္ဓိပါဒဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.
ယထေဝ သတိပဋ္ဌာနာ၊ ပဓာနာ စတုရောပိ စ၊
စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ စ၊ တထေဝ သမ္ပယောဇယေတိ.
(၁၀) ၅. ရာဂပေယျာလံ
၉၃. ‘‘ရာဂဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိညာယ နဝ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ နဝ? အသုဘသညာ၊ မရဏသညာ၊ အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ၊ သဗ္ဗလောကေ အနဘိရတသညာ၊ အနိစ္စသညာ၊ အနိစ္စေ ဒုက္ခသညာ၊ ဒုက္ခေ အနတ္တသညာ၊ ပဟာနသညာ၊ ဝိရာဂသညာ – ရာဂဿ၊ ဘိက္ခဝေ အဘိညာယ ဣမေ နဝ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ.
၉၄. ‘‘ရာဂဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိညာယ နဝ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ နဝ? ပဌမံ ဈာနံ၊ ဒုတိယံ ဈာနံ၊ တတိယံ ဈာနံ၊ စတုတ္ထံ ဈာနံ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနံ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ၊ အာကိဉ္စညာယတနံ၊ နေဝသညာနာသညာယတနံ၊ သညာဝေဒယိတနိရောဓော – ရာဂဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိညာယ ဣမေ နဝ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ.
၉၅-၁၁၂. ‘‘ရာဂဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိညာယ။ပေ။ ပရိက္ခယာယ။ပေ။ ပဟာနာယ။ပေ။ ခယာယ။ပေ။ ဝယာယ။ပေ။ ဝိရာဂါယ။ပေ။ နိရောဓာယ။ပေ။ စာဂါယ။ပေ။ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ။ပေ။ ဣမေ နဝ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’.
၁၁၃-၄၃၂. ‘‘ဒေါသဿ။ပေ။ မောဟဿ။ ကောဓဿ။ ဥပနာဟဿ။ မက္ခဿ။ ပဠာသဿ။ ဣဿာယ။ မစ္ဆရိယဿ။ မာယာယ။ သာဌေယျဿ။ ထမ္ဘဿ။ သာရမ္ဘဿ။ မာနဿ။ အတိမာနဿ။ မဒဿ။ ပမာဒဿ အဘိညာယ။ပေ။ ပရိညာယ။ ပရိက္ခယာယ။ ပဟာနာယ။ ခယာယ။ ဝယာယ။ ဝိရာဂါယ။ နိရောဓာယ ။ စာဂါယ။ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ။ပေ။ ဣမေ နဝ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ.
ရာဂပေယျာလံ နိဋ္ဌိတံ.