၄. ဓမ္မညူသုတ္တံ

၆၈. ‘‘သတ္တဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ။ပေ။ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ သတ္တဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မညူ စ ဟောတိ အတ္ထညူ စ အတ္တညူ စ မတ္တညူ စ ကာလညူ စ ပရိသညူ စ ပုဂ္ဂလပရောပရညူ စ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မညူ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မံ ဇာနာတိ – သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ. နော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မံ ဇာနေယျ – သုတ္တံ ဂေယျံ။ပေ။ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ၊ နယိဓ ‘ဓမ္မညူ’တိ ဝုစ္စေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မံ ဇာနာတိ – သုတ္တံ ဂေယျံ။ပေ။ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ၊ တသ္မာ ‘ဓမ္မညူ’တိ ဝုစ္စတိ. ဣတိ ဓမ္မညူ.

‘‘အတ္ထညူ စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တဿ တဿေဝ ဘာသိတဿ အတ္ထံ ဇာနာတိ – ‘အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော၊ အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’တိ. နော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တဿ တဿေဝ ဘာသိတဿ အတ္ထံ ဇာနေယျ – ‘အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော၊ အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’တိ၊ နယိဓ ‘အတ္ထညူ’တိ ဝုစ္စေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တဿ တဿေဝ ဘာသိတဿ အတ္ထံ ဇာနာတိ – ‘အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော၊ အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’တိ၊ တသ္မာ ‘အတ္ထညူ’တိ ဝုစ္စတိ. ဣတိ ဓမ္မညူ၊ အတ္ထညူ.

‘‘အတ္တညူ စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အတ္တာနံ ဇာနာတိ – ‘ဧတ္တကောမှိ သဒ္ဓါယ သီလေန သုတေန စာဂေန ပညာယ ပဋိဘာနေနာ’တိ. နော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အတ္တာနံ ဇာနေယျ – ‘ဧတ္တကောမှိ သဒ္ဓါယ သီလေန သုတေန စာဂေန ပညာယ ပဋိဘာနေနာ’တိ၊ နယိဓ ‘အတ္တညူ’တိ ဝုစ္စေယျ. ယသ္မာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အတ္တာနံ ဇာနာတိ – ‘ဧတ္တကောမှိ သဒ္ဓါယ သီလေန သုတေန စာဂေန ပညာယ ပဋိဘာနေနာ’တိ၊ တသ္မာ ‘အတ္တညူ’တိ ဝုစ္စတိ. ဣတိ ဓမ္မညူ၊ အတ္ထညူ၊ အတ္တညူ.

‘‘မတ္တညူ စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု မတ္တံ ဇာနာတိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ ပဋိဂ္ဂဟဏာယ. နော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု မတ္တံ ဇာနေယျ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ ပဋိဂ္ဂဟဏာယ၊ နယိဓ ‘မတ္တညူ’တိ ဝုစ္စေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု မတ္တံ ဇာနာတိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ ပဋိဂ္ဂဟဏာယ၊ တသ္မာ ‘မတ္တညူ’တိ ဝုစ္စတိ. ဣတိ ဓမ္မညူ၊ အတ္ထညူ၊ အတ္တညူ၊ မတ္တညူ.

‘‘ကာလညူ စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု၊ ကာလံ ဇာနာတိ – ‘အယံ ကာလော ဥဒ္ဒေသဿ၊ အယံ ကာလော ပရိပုစ္ဆာယ၊ အယံ ကာလော ယောဂဿ၊ အယံ ကာလော ပဋိသလ္လာနဿာ’တိ. နော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာလံ ဇာနေယျ – ‘အယံ ကာလော ဥဒ္ဒေသဿ၊ အယံ ကာလော ပရိပုစ္ဆာယ၊ အယံ ကာလော ယောဂဿ၊ အယံ ကာလော ပဋိသလ္လာနဿာ’တိ၊ နယိဓ ‘ကာလညူ’တိ ဝုစ္စေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာလံ ဇာနာတိ – ‘အယံ ကာလော ဥဒ္ဒေသဿ၊ အယံ ကာလော ပရိပုစ္ဆာယ၊ အယံ ကာလော ယောဂဿ၊ အယံ ကာလော ပဋိသလ္လာနဿာ’တိ၊ တသ္မာ ‘ကာလညူ’တိ ဝုစ္စတိ. ဣတိ ဓမ္မညူ၊ အတ္ထညူ၊ အတ္တညူ၊ မတ္တညူ၊ ကာလညူ.

‘‘ပရိသညူ စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပရိသံ ဇာနာတိ – ‘အယံ ခတ္တိယပရိသာ၊ အယံ ဗြာဟ္မဏပရိသာ၊ အယံ ဂဟပတိပရိသာ၊ အယံ သမဏပရိသာ. တတ္ထ ဧဝံ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဌာတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ဧဝံ နိသီဒိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဘာသိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ တုဏှီ ဘဝိတဗ္ဗ’န္တိ. နော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပရိသံ ဇာနေယျ – ‘အယံ ခတ္တိယပရိသာ။ပေ။ ဧဝံ တုဏှီ ဘဝိတဗ္ဗ’န္တိ၊ နယိဓ ‘ပရိသညူ’တိ ဝုစ္စေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပရိသံ ဇာနာတိ – ‘အယံ ခတ္တိယပရိသာ၊ အယံ ဗြာဟ္မဏပရိသာ၊ အယံ ဂဟပတိပရိသာ၊ အယံ သမဏပရိသာ. တတ္ထ ဧဝံ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဌာတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ဧဝံ နိသီဒိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဘာသိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ တုဏှီ ဘဝိတဗ္ဗ’န္တိ၊ တသ္မာ ‘ပရိသညူ’တိ ဝုစ္စတိ. ဣတိ ဓမ္မညူ၊ အတ္ထညူ၊ အတ္တညူ၊ မတ္တညူ၊ ကာလညူ၊ ပရိသညူ.

‘‘ပုဂ္ဂလပရောပရညူ စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော [သဗ္ဗတ္ထပိ ဣဓ အာရမ္ဘေ ‘‘ဘိက္ခုနော’’ တွေဝ ဒိဿတိ] ဒွယေန ပုဂ္ဂလာ ဝိဒိတာ ဟောန္တိ. ဒွေ ပုဂ္ဂလာ – ဧကော အရိယာနံ ဒဿနကာမော၊ ဧကော အရိယာနံ န ဒဿနကာမော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ န ဒဿနကာမော၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ ဒဿနကာမော၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

‘‘ဒွေ ပုဂ္ဂလာ အရိယာနံ ဒဿနကာမာ – ဧကော သဒ္ဓမ္မံ သောတုကာမော၊ ဧကော သဒ္ဓမ္မံ န သောတုကာမော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သဒ္ဓမ္မံ န သောတုကာမော၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သဒ္ဓမ္မံ သောတုကာမော၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

‘‘ဒွေ ပုဂ္ဂလာ သဒ္ဓမ္မံ သောတုကာမာ – ဧကော ဩဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏာတိ၊ ဧကော အနောဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏာတိ. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အနောဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏာတိ၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော ဩဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏာတိ၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

‘‘ဒွေ ပုဂ္ဂလာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ [သုဏန္တာ (က.)] – ဧကော သုတွာ ဓမ္မံ ဓာရေတိ၊ ဧကော သုတွာ ဓမ္မံ န ဓာရေတိ. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သုတွာ န ဓမ္မံ ဓာရေတိ၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သုတွာ ဓမ္မံ ဓာရေတိ၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

‘‘ဒွေ ပုဂ္ဂလာ သုတွာ ဓမ္မံ ဓာရေန္တိ [ဓာရေန္တာ (က.)] – ဧကော ဓာတာနံ [ဓတာနံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခတိ၊ ဧကော ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ န ဥပပရိက္ခတိ. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ န ဥပပရိက္ခတိ၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခတိ၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

‘‘ဒွေ ပုဂ္ဂလာ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခန္တိ [ဥပပရိက္ခန္တာ (က.)] – ဧကော အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော၊ ဧကော အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ န ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ န ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

‘‘ဒွေ ပုဂ္ဂလာ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ – ဧကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော နော ပရဟိတာယ၊ ဧကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ပရဟိတာယ စ. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော နော ပရဟိတာယ၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အတ္ထဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ပရဟိတာယ စ၊ ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော [ဘိက္ခုနာ (သီ. သျာ.)] ဒွယေန ပုဂ္ဂလာ ဝိဒိတာ ဟောန္တိ. ဧဝံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပုဂ္ဂလပရောပရညူ ဟောတိ. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော။ပေ။ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. စတုတ္ထံ.