၈. ပစလာယမာနသုတ္တံ

၆၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော မဂဓေသု ကလ္လဝါဠပုတ္တဂါမေ [ကလ္လဝါလမုတ္တဂါမေ (သျာ.)] ပစလာယမာနော နိသိန္နော ဟောတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ မဂဓေသု ကလ္လဝါဠပုတ္တဂါမေ ပစလာယမာနံ နိသိန္နံ. ဒိသွာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ၊ ဧဝမေဝံ – ဘဂ္ဂေသု သုသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ အန္တရဟိတော မဂဓေသု ကလ္လဝါဠပုတ္တဂါမေ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟောသိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ပစလာယသိ နော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ပစလာယသိ နော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာနာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘တသ္မာတိဟ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ယထာသညိဿ တေ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ဩက္ကမတိ၊ တံ သညံ မာ မနသာကာသိ [မာ မနသိကာသိ (သီ.)၊ မနသိ ကရေယျာသိ (သျာ.)၊ မနသာကာသိ (က.)]၊ တံ သညံ မာ ဗဟုလမကာသိ [တံ သညံ ဗဟုလံ ကရေယျာသိ (သျာ.)၊ တံ သညံ ဗဟုလမကာသိ (က.)]. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ’’.

‘‘နော စေ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ၊ တတော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ စေတသာ အနုဝိတက္ကေယျာသိ အနုဝိစာရေယျာသိ၊ မနသာ အနုပေက္ခေယျာသိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ.

‘‘နော စေ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ၊ တတော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ ဝိတ္ထာရေန သဇ္ဈာယံ ကရေယျာသိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ.

‘‘နော စေ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ၊ တတော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဥဘော ကဏ္ဏသောတာနိ အာဝိဉ္ဆေယျာသိ [အာဝိဉ္ဇေယျာသိ (သီ. သျာ.)]၊ ပါဏိနာ ဂတ္တာနိ အနုမဇ္ဇေယျာသိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ.

‘‘နော စေ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ၊ တတော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဥဒကေန အက္ခီနိ အနုမဇ္ဇိတွာ [ပနိဉ္ဇိတွာ (က.)] ဒိသာ အနုဝိလောကေယျာသိ၊ နက္ခတ္တာနိ တာရကရူပါနိ ဥလ္လောကေယျာသိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ.

‘‘နော စေ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ၊ တတော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ အာလောကသညံ မနသိ ကရေယျာသိ၊ ဒိဝါသညံ အဓိဋ္ဌဟေယျာသိ – ယထာ ဒိဝါ တထာ ရတ္တိံ ယထာ ရတ္တိံ တထာ ဒိဝါ. ဣတိ ဝိဝဋေန [ဝိဝဋ္ဋေန (သျာ.)၊ မိဒ္ဓဝိဂတေန (က.)] စေတသာ အပရိယောနဒ္ဓေန သပ္ပဘာသံ စိတ္တံ ဘာဝေယျာသိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ.

‘‘နော စေ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ၊ တတော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ပစ္ဆာပုရေသညီ [ပစ္ဆာပုရေ တထာသညီ (ကတ္ထစိ)] စင်္ကမံ အဓိဋ္ဌဟေယျာသိ အန္တောဂတေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ အဗဟိဂတေန မာနသေန. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ.

‘‘နော စေ တေ ဧဝံ ဝိဟရတော တံ မိဒ္ဓံ ပဟီယေထ၊ တတော တွံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သီဟသေယျံ ကပ္ပေယျာသိ ပါဒေ ပါဒံ အစ္စာဓာယ သတော သမ္ပဇာနော ဥဋ္ဌာနသညံ မနသိ ကရိတွာ. ပဋိဗုဒ္ဓေန စ [ပဋိဗုဒ္ဓေနေဝ (သျာ.)] တေ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ခိပ္ပညေဝ ပစ္စုဋ္ဌာတဗ္ဗံ – ‘န သေယျသုခံ န ပဿသုခံ န မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရိဿာမီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘န ဥစ္စာသောဏ္ဍံ ပဂ္ဂဟေတွာ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိဿာမီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ. သစေ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခု ဥစ္စာသောဏ္ဍံ ပဂ္ဂဟေတွာ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမတိ၊ သန္တိ ဟိ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ကုလေသု ကိစ္စကရဏီယာနိ. ယေဟိ မနုဿာ အာဂတံ ဘိက္ခုံ န မနသိ ကရောန္တိ၊ တတြ ဘိက္ခုဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ကောသု နာမ ဣဒါနိ မံ ဣမသ္မိံ ကုလေ ပရိဘိန္ဒိ၊ ဝိရတ္တရူပါ ဒါနိမေ မယိ မနုဿာ’တိ. ဣတိဿ အလာဘေန မင်္ကုဘာဝေါ၊ မင်္ကုဘူတဿ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ ဥဒ္ဓတဿ အသံဝရော၊ အသံဝုတဿ အာရာ စိတ္တံ သမာဓိမှာ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘န ဝိဂ္ဂါဟိကကထံ ကထေဿာမီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ. ဝိဂ္ဂါဟိကာယ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ကထာယ သတိ ကထာဗာဟုလ္လံ ပါဋိကင်္ခံ၊ ကထာဗာဟုလ္လေ သတိ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ ဥဒ္ဓတဿ အသံဝရော၊ အသံဝုတဿ အာရာ စိတ္တံ သမာဓိမှာ [နာဟံ မောဂ္ဂလာန သဗ္ဗေဟေဝ သမဂ္ဂံ ဝဏ္ဏယာမိ ဂဟဋ္ဌေဟိ. ပဗ္ဗဇိတေဟိ ခေါ အဟံ မောဂ္ဂလ္လာန သမဂ္ဂံ ဝဏ္ဏယာမိ (က.)]. နာဟံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သဗ္ဗေဟေဝ သံသဂ္ဂံ ဝဏ္ဏယာမိ. န ပနာဟံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သဗ္ဗေဟေဝ သံသဂ္ဂံ န ဝဏ္ဏယာမိ. သဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတေဟိ ခေါ အဟံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သံသဂ္ဂံ န ဝဏ္ဏယာမိ [နာဟံ မောဂ္ဂလ္လာန သဗ္ဗေဟေဝ သမဂ္ဂံ ဝဏ္ဏယာမိ ဂဟဋ္ဌေဟိ၊ ပဗ္ဗဇိတေဟိ ခေါ အဟံ မောဂ္ဂလ္လာန သမဂ္ဂံ ဝဏ္ဏယာမိ (က.)]. ယာနိ စ ခေါ တာနိ သေနာသနာနိ အပ္ပသဒ္ဒါနိ အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနိ ဝိဇနဝါတာနိ မနုဿရာဟဿေယျကာနိ [မနုဿရာဟသေယျကာနိ (သီ. သျာ.)] ပဋိသလ္လာနသာရုပ္ပါနိ တထာရူပေဟိ သေနာသနေဟိ သံသဂ္ဂံ [သမဂ္ဂံ (က.)] ဝဏ္ဏယာမီ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု သံခိတ္တေန တဏှာသင်္ခယဝိမုတ္တော ဟောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ အစ္စန္တဗြဟ္မစာရီ အစ္စန္တပရိယောသာနော သေဋ္ဌော ဒေဝမနုဿာန’’န္တိ?

‘‘ဣဓ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ – ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ၊ ဧဝဉ္စေတံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ – ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ. သော သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိဇာနာတိ၊ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိညာယ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိဇာနာတိ. သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိညာယ ယံကိဉ္စိ ဝေဒနံ ဝေဒိယတိ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ. သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ ဝိရာဂါနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ နိရောဓာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ဝိဟရတိ. သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပဿီ ဝိဟရန္တော ဝိရာဂါနုပဿီ ဝိဟရန္တော နိရောဓာနုပဿီ ဝိဟရန္တော ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ဝိဟရန္တော န ကိဉ္စိ [န စ ကိဉ္စိ (သီ. သျာ. က.) မ. နိ. ၁.၃၉၀ ပဿိတဗ္ဗံ] လောကေ ဥပါဒိယတိ၊ အနုပါဒိယံ န ပရိတဿတိ၊ အပရိတဿံ ပစ္စတ္တံယေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခု သံခိတ္တေန တဏှာသင်္ခယဝိမုတ္တော ဟောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ အစ္စန္တဗြဟ္မစာရီ အစ္စန္တပရိယောသာနော သေဋ္ဌော ဒေဝမနုဿာန’’န္တိ. အဋ္ဌမံ.