၇. ဆဠင်္ဂဒါနသုတ္တံ

၃၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဝေဠုကဏ္ဍကီ [ဝေဠုကဏ္ဍကိယာ (အ. နိ. ၇.၅၃၊ ၂.၁၃၄၊ သံ. နိ. ၂.၁၇၃)] နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန ဝေဠုကဏ္ဍကိံ နန္ဒမာတရံ ဥပါသိကံ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေန္တိံ. ဒိသွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဠုကဏ္ဍကီ နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ’’.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတာ ဒက္ခိဏာ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါယကဿ တီဏင်္ဂါနိ ဟောန္တိ၊ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ တီဏင်္ဂါနိ. ကတမာနိ ဒါယကဿ တီဏင်္ဂါနိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါယကော ပုဗ္ဗေဝ ဒါနာ သုမနော ဟောတိ၊ ဒဒံ စိတ္တံ ပသာဒေတိ၊ ဒတွာ အတ္တမနော ဟောတိ. ဣမာနိ ဒါယကဿ တီဏင်္ဂါနိ.

‘‘ကတမာနိ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ တီဏင်္ဂါနိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဋိဂ္ဂါဟကာ ဝီတရာဂါ ဝါ ဟောန္တိ ရာဂဝိနယာယ ဝါ ပဋိပန္နာ၊ ဝီတဒေါသာ ဝါ ဟောန္တိ ဒေါသဝိနယာယ ဝါ ပဋိပန္နာ၊ ဝီတမောဟာ ဝါ ဟောန္တိ မောဟဝိနယာယ ဝါ ပဋိပန္နာ. ဣမာနိ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ တီဏင်္ဂါနိ. ဣတိ ဒါယကဿ တီဏင်္ဂါနိ၊ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ တီဏင်္ဂါနိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတာ ဒက္ခိဏာ ဟောတိ.

‘‘ဧဝံ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတာယ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာယ န သုကရံ ပုညဿ ပမာဏံ ဂဟေတုံ – ‘ဧတ္တကော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတီ’တိ. အထ ခေါ အသင်္ချေယျော [အသင်္ခေယျော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] အပ္ပမေယျော မဟာပုညက္ခန္ဓောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာသမုဒ္ဒေ န သုကရံ ဥဒကဿ ပမာဏံ ဂဟေတုံ – ‘ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကာနီတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသတာနီတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသဟဿာနီတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသတသဟဿာနီ’တိ ဝါ. အထ ခေါ အသင်္ချေယျော အပ္ပမေယျော မဟာဥဒကက္ခန္ဓောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတာယ ဒက္ခိဏာယ န သုကရံ ပုညဿ ပမာဏံ ဂဟေတုံ – ‘ဧတ္တကော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတီ’တိ. အထ ခေါ အသင်္ချေယျော အပ္ပမေယျော မဟာပုညက္ခန္ဓောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

[ပေ. ဝ. ၃၀၅ ပေတဝတ္ထုမှိပိ] ‘‘ပုဗ္ဗေဝ ဒါနာ သုမနော၊ ဒဒံ စိတ္တံ ပသာဒယေ၊

ဒတွာ အတ္တမနော ဟောတိ၊ ဧသာ ယညဿ [ပုညဿ (က.)] သမ္ပဒါ.

‘‘ဝီတရာဂါ [ဝီတရာဂေါ (သျာ. ကံ. က.) ဧဝံ အနန္တရပဒတ္တယေပိ] ဝီတဒေါသာ၊ ဝီတမောဟာ အနာသဝါ၊

ခေတ္တံ ယညဿ သမ္ပန္နံ၊ သညတာ ဗြဟ္မစာရယော [ဗြဟ္မစာရိနော (သျာ. ကံ.)].

‘‘သယံ အာစမယိတွာန၊ ဒတွာ သကေဟိ ပါဏိဘိ၊

အတ္တနော ပရတော စေသော၊ ယညော ဟောတိ မဟပ္ဖလော.

[အ. နိ. ၄.၄၀] ‘‘ဧဝံ ယဇိတွာ မေဓာဝီ၊ သဒ္ဓေါ မုတ္တေန စေတသာ၊

အဗျာပဇ္ဇံ သုခံ လောကံ၊ ပဏ္ဍိတော ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. သတ္တမံ၊