၃. မဟာစောရသုတ္တံ
၁၀၃. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော သန္ဓိမ္ပိ ဆိန္ဒတိ၊ နိလ္လောပမ္ပိ ဟရတိ၊ ဧကာဂါရိကမ္ပိ ကရောတိ၊ ပရိပန္ထေပိ တိဋ္ဌတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဝိသမနိဿိတော စ ဟောတိ၊ ဂဟနနိဿိတော စ၊ ဗလဝနိဿိတော စ၊ ဘောဂစာဂီ စ၊ ဧကစာရီ စ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဝိသမနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော နဒီဝိဒုဂ္ဂံ ဝါ နိဿိတော ဟောတိ ပဗ္ဗတဝိသမံ ဝါ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဝိသမနိဿိတော ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဂဟနနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော တိဏဂဟနံ ဝါ နိဿိတော ဟောတိ ရုက္ခဂဟနံ ဝါ ရောဓံ [ဂေဓံ (သီ.) အ. နိ. ၃.၅၁] ဝါ မဟာဝနသဏ္ဍံ ဝါ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဂဟနနိဿိတော ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဗလဝနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ရာဇာနံ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာနံ ဝါ နိဿိတော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သစေ မံ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝက္ခတိ၊ ဣမေ မေ ရာဇာနော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ ပရိယောဓာယ အတ္ထံ ဘဏိဿန္တီ’တိ. သစေ နံ ကောစိ ကိဉ္စိ အာဟ၊ တျဿ ရာဇာနော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ ပရိယောဓာယ အတ္ထံ ဘဏန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဗလဝနိဿိတော ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဘောဂစာဂီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော အဍ္ဎော ဟောတိ မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သစေ မံ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝက္ခတိ၊ ဣတော ဘောဂေန ပဋိသန္ထရိဿာမီ’တိ. သစေ နံ ကောစိ ကိဉ္စိ အာဟ၊ တတော ဘောဂေန ပဋိသန္ထရတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဘောဂစာဂီ ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဧကစာရီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဧကကောဝ ဂဟဏာနိ [နိဂ္ဂဟဏာနိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ကတ္တာ ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘မာ မေ ဂုယှမန္တာ ဗဟိဒ္ဓါ သမ္ဘေဒံ အဂမံသူ’တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဧကစာရီ ဟောတိ.
‘‘ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော သန္ဓိမ္ပိ ဆိန္ဒတိ နိလ္လောပမ္ပိ ဟရတိ ဧကာဂါရိကမ္ပိ ကရောတိ ပရိပန္ထေပိ တိဋ္ဌတိ.
‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပါပဘိက္ခု ခတံ ဥပဟတံ အတ္တာနံ ပရိဟရတိ၊ သာဝဇ္ဇော စ ဟောတိ သာနုဝဇ္ဇော ဝိညူနံ၊ ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဝိသမနိဿိတော စ ဟောတိ၊ ဂဟနနိဿိတော စ၊ ဗလဝနိဿိတော စ၊ ဘောဂစာဂီ စ၊ ဧကစာရီ စ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဝိသမနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဝိသမေန ကာယကမ္မေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ ဝိသမေန ဝစီကမ္မေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ ဝိသမေန မနောကမ္မေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဝိသမနိဿိတော ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဂဟနနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဂဟနနိဿိတော ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဗလဝနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ရာဇာနံ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာနံ ဝါ နိဿိတော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သစေ မံ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝက္ခတိ၊ ဣမေ မေ ရာဇာနော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ ပရိယောဓာယ အတ္ထံ ဘဏိဿန္တီ’တိ. သစေ နံ ကောစိ ကိဉ္စိ အာဟ၊ တျဿ ရာဇာနော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ ပရိယောဓာယ အတ္ထံ ဘဏန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဗလဝနိဿိတော ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဘောဂစာဂီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု လာဘီ ဟောတိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သစေ မံ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝက္ခတိ၊ ဣတော လာဘေန ပဋိသန္ထရိဿာမီ’တိ. သစေ နံ ကောစိ ကိဉ္စိ အာဟ၊ တတော လာဘေန ပဋိသန္ထရတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဘောဂစာဂီ ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဧကစာရီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဧကကောဝ ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု နိဝါသံ ကပ္ပေတိ. သော တတ္ထ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမန္တော လာဘံ လဘတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဧကစာရီ ဟောတိ.
‘‘ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပါပဘိက္ခု ခတံ ဥပဟတံ အတ္တာနံ ပရိဟရတိ၊ သာဝဇ္ဇော စ ဟောတိ သာနုဝဇ္ဇော ဝိညူနံ၊ ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝတီ’’တိ. တတိယံ.