၃. တတိယပဏ္ဏာသကံ

(၁၁) ၁. ဖာသုဝိဟာရဝဂ္ဂေါ

၁. သာရဇ္ဇသုတ္တံ

၁၀၁. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သေခဝေသာရဇ္ဇကရဏာ ဓမ္မာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သီလဝါ ဟောတိ၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ၊ ပညဝါ ဟောတိ.

‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿဒ္ဓဿ သာရဇ္ဇံ ဟောတိ၊ သဒ္ဓဿ တံ သာရဇ္ဇံ န ဟောတိ. တသ္မာယံ ဓမ္မော သေခဝေသာရဇ္ဇကရဏော.

‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုဿီလဿ သာရဇ္ဇံ ဟောတိ၊ သီလဝတော တံ သာရဇ္ဇံ န ဟောတိ. တသ္မာယံ ဓမ္မော သေခဝေသာရဇ္ဇကရဏော.

‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပဿုတဿ သာရဇ္ဇံ ဟောတိ၊ ဗဟုဿုတဿ တံ သာရဇ္ဇံ န ဟောတိ. တသ္မာယံ ဓမ္မော သေခဝေသာရဇ္ဇကရဏော.

‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုသီတဿ သာရဇ္ဇံ ဟောတိ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယဿ တံ သာရဇ္ဇံ န ဟောတိ. တသ္မာယံ ဓမ္မော သေခဝေသာရဇ္ဇကရဏော.

‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုပ္ပညဿ သာရဇ္ဇံ ဟောတိ၊ ပညဝတော တံ သာရဇ္ဇံ န ဟောတိ. တသ္မာယံ ဓမ္မော သေခဝေသာရဇ္ဇကရဏော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ သေခဝေသာရဇ္ဇကရဏာ ဓမ္မာ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဥဿင်္ကိတသုတ္တံ

၁၀၂. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဥဿင်္ကိတပရိသင်္ကိတော ဟောတိ ပါပဘိက္ခူတိ အပိ အကုပ္ပဓမ္မောပိ [အပိ အကုပ္ပဓမ္မော (သီ. သျာ. ကံ.)].

ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝေသိယာဂေါစရော ဝါ ဟောတိ၊ ဝိဓဝါဂေါစရော ဝါ ဟောတိ၊ ထုလ္လကုမာရိကာဂေါစရော ဝါ ဟောတိ၊ ပဏ္ဍကဂေါစရော ဝါ ဟောတိ၊ ဘိက္ခုနီဂေါစရော ဝါ ဟောတိ.

‘‘ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဥဿင်္ကိတပရိသင်္ကိတော ဟောတိ ပါပဘိက္ခူတိ အပိ အကုပ္ပဓမ္မောပီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. မဟာစောရသုတ္တံ

၁၀၃. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော သန္ဓိမ္ပိ ဆိန္ဒတိ၊ နိလ္လောပမ္ပိ ဟရတိ၊ ဧကာဂါရိကမ္ပိ ကရောတိ၊ ပရိပန္ထေပိ တိဋ္ဌတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဝိသမနိဿိတော စ ဟောတိ၊ ဂဟနနိဿိတော စ၊ ဗလဝနိဿိတော စ၊ ဘောဂစာဂီ စ၊ ဧကစာရီ စ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဝိသမနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော နဒီဝိဒုဂ္ဂံ ဝါ နိဿိတော ဟောတိ ပဗ္ဗတဝိသမံ ဝါ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဝိသမနိဿိတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဂဟနနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော တိဏဂဟနံ ဝါ နိဿိတော ဟောတိ ရုက္ခဂဟနံ ဝါ ရောဓံ [ဂေဓံ (သီ.) အ. နိ. ၃.၅၁] ဝါ မဟာဝနသဏ္ဍံ ဝါ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဂဟနနိဿိတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဗလဝနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ရာဇာနံ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာနံ ဝါ နိဿိတော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သစေ မံ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝက္ခတိ၊ ဣမေ မေ ရာဇာနော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ ပရိယောဓာယ အတ္ထံ ဘဏိဿန္တီ’တိ. သစေ နံ ကောစိ ကိဉ္စိ အာဟ၊ တျဿ ရာဇာနော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ ပရိယောဓာယ အတ္ထံ ဘဏန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဗလဝနိဿိတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဘောဂစာဂီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော အဍ္ဎော ဟောတိ မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သစေ မံ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝက္ခတိ၊ ဣတော ဘောဂေန ပဋိသန္ထရိဿာမီ’တိ. သစေ နံ ကောစိ ကိဉ္စိ အာဟ၊ တတော ဘောဂေန ပဋိသန္ထရတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဘောဂစာဂီ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဧကစာရီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဧကကောဝ ဂဟဏာနိ [နိဂ္ဂဟဏာနိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ကတ္တာ ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘မာ မေ ဂုယှမန္တာ ဗဟိဒ္ဓါ သမ္ဘေဒံ အဂမံသူ’တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာစောရော ဧကစာရီ ဟောတိ.

‘‘ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော သန္ဓိမ္ပိ ဆိန္ဒတိ နိလ္လောပမ္ပိ ဟရတိ ဧကာဂါရိကမ္ပိ ကရောတိ ပရိပန္ထေပိ တိဋ္ဌတိ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပါပဘိက္ခု ခတံ ဥပဟတံ အတ္တာနံ ပရိဟရတိ၊ သာဝဇ္ဇော စ ဟောတိ သာနုဝဇ္ဇော ဝိညူနံ၊ ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဝိသမနိဿိတော စ ဟောတိ၊ ဂဟနနိဿိတော စ၊ ဗလဝနိဿိတော စ၊ ဘောဂစာဂီ စ၊ ဧကစာရီ စ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဝိသမနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဝိသမေန ကာယကမ္မေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ ဝိသမေန ဝစီကမ္မေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ ဝိသမေန မနောကမ္မေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဝိသမနိဿိတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဂဟနနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဂဟနနိဿိတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဗလဝနိဿိတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ရာဇာနံ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာနံ ဝါ နိဿိတော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သစေ မံ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝက္ခတိ၊ ဣမေ မေ ရာဇာနော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ ပရိယောဓာယ အတ္ထံ ဘဏိဿန္တီ’တိ. သစေ နံ ကောစိ ကိဉ္စိ အာဟ၊ တျဿ ရာဇာနော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ ပရိယောဓာယ အတ္ထံ ဘဏန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဗလဝနိဿိတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဘောဂစာဂီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု လာဘီ ဟောတိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သစေ မံ ကောစိ ကိဉ္စိ ဝက္ခတိ၊ ဣတော လာဘေန ပဋိသန္ထရိဿာမီ’တိ. သစေ နံ ကောစိ ကိဉ္စိ အာဟ၊ တတော လာဘေန ပဋိသန္ထရတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဘောဂစာဂီ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဧကစာရီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဧကကောဝ ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု နိဝါသံ ကပ္ပေတိ. သော တတ္ထ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမန္တော လာဘံ လဘတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပဘိက္ခု ဧကစာရီ ဟောတိ.

‘‘ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပါပဘိက္ခု ခတံ ဥပဟတံ အတ္တာနံ ပရိဟရတိ၊ သာဝဇ္ဇော စ ဟောတိ သာနုဝဇ္ဇော ဝိညူနံ၊ ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝတီ’’တိ. တတိယံ.

၄. သမဏသုခုမာလသုတ္တံ

၁၀၄. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သမဏေသု သမဏသုခုမာလော ဟောတိ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယာစိတောဝ ဗဟုလံ စီဝရံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အပ္ပံ အယာစိတော၊ ယာစိတောဝ ဗဟုလံ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အပ္ပံ အယာစိတော၊ ယာစိတောဝ ဗဟုလံ သေနာသနံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အပ္ပံ အယာစိတော၊ ယာစိတောဝ ဗဟုလံ ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အပ္ပံ အယာစိတော. ယေဟိ ခေါ ပန သဗြဟ္မစာရီဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟရတိ၊ တျဿ [တျာဿ (က.) အ. နိ. ၄.၈၇] မနာပေနေဝ ဗဟုလံ ကာယကမ္မေန သမုဒါစရန္တိ၊ အပ္ပံ အမနာပေန၊ မနာပေနေဝ ဗဟုလံ ဝစီကမ္မေန သမုဒါစရန္တိ၊ အပ္ပံ အမနာပေန၊ မနာပေနေဝ ဗဟုလံ မနောကမ္မေန သမုဒါစရန္တိ၊ အပ္ပံ အမနာပေန၊ မနာပံယေဝ ဥပဟာရံ ဥပဟရန္တိ၊ အပ္ပံ အမနာပံ. ယာနိ ခေါ ပန တာနိ ဝေဒယိတာနိ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိ ဝါ သေမှသမုဋ္ဌာနာနိ ဝါ ဝါတသမုဋ္ဌာနာနိ ဝါ သန္နိပါတိကာနိ ဝါ ဥတုပရိဏာမဇာနိ ဝါ ဝိသမပရိဟာရဇာနိ ဝါ ဩပက္ကမိကာနိ ဝါ ကမ္မဝိပါကဇာနိ ဝါ၊ တာနိဿ န ဗဟုဒေဝ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အပ္ပါဗာဓော ဟောတိ၊ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သမဏေသု သမဏသုခုမာလော ဟောတိ.

‘‘ယဉှိ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘သမဏေသု သမဏသုခုမာလော’တိ၊ မမေဝ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မာ [မမေဝ တံ သမ္မာ (?)] ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘သမဏေသု သမဏသုခုမာလော’တိ. အဟဉှိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာစိတောဝ ဗဟုလံ စီဝရံ ပရိဘုဉ္ဇာမိ၊ အပ္ပံ အယာစိတော၊ ယာစိတောဝ ဗဟုလံ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇာမိ၊ အပ္ပံ အယာစိတော၊ ယာစိတောဝ ဗဟုလံ သေနာသနံ ပရိဘုဉ္ဇာမိ၊ အပ္ပံ အယာစိတော၊ ယာစိတောဝ ဗဟုလံ ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ပရိဘုဉ္ဇာမိ၊ အပ္ပံ အယာစိတော. ယေဟိ ခေါ ပန ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟရာမိ၊ တေ မံ မနာပေနေဝ ဗဟုလံ ကာယကမ္မေန သမုဒါစရန္တိ၊ အပ္ပံ အမနာပေန၊ မနာပေနေဝ ဗဟုလံ ဝစီကမ္မေန သမုဒါစရန္တိ၊ အပ္ပံ အမနာပေန၊ မနာပေနေဝ ဗဟုလံ မနောကမ္မေန သမုဒါစရန္တိ၊ အပ္ပံ အမနာပေန၊ မနာပံယေဝ ဥပဟာရံ ဥပဟရန္တိ၊ အပ္ပံ အမနာပံ. ယာနိ ခေါ ပန တာနိ ဝေဒယိတာနိ – ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိ ဝါ သေမှသမုဋ္ဌာနာနိ ဝါ ဝါတသမုဋ္ဌာနာနိ ဝါ သန္နိပါတိကာနိ ဝါ ဥတုပရိဏာမဇာနိ ဝါ ဝိသမပရိဟာရဇာနိ ဝါ ဩပက္ကမိကာနိ ဝါ ကမ္မဝိပါကဇာနိ ဝါ – တာနိ မေ န ဗဟုဒေဝ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အပ္ပါဗာဓောဟမသ္မိ၊ စတုန္နံ ခေါ ပနသ္မိ [စတုန္နံ ခေါ ပန (သီ.)၊ စတုန္နံ (သျာ. ပီ.)] ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ [နိကာမလာဘီ ဟောမိ (သီ. က.)] အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ အာသဝါနံ ခယာ။ပေ။ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ.

‘‘ယဉှိ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘သမဏေသု သမဏသုခုမာလော’တိ၊ မမေဝ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘သမဏေသု သမဏသုခုမာလော’’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ဖာသုဝိဟာရသုတ္တံ

၁၀၅. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖာသုဝိဟာရာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော မေတ္တံ ကာယကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ၊ မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ။ပေ။ မေတ္တံ မနောကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ. ယာနိ တာနိ သီလာနိ အခဏ္ဍာနိ အစ္ဆိဒ္ဒါနိ အသဗလာနိ အကမ္မာသာနိ ဘုဇိဿာနိ ဝိညုပ္ပသတ္ထာနိ အပရာမဋ္ဌာနိ သမာဓိသံဝတ္တနိကာနိ၊ တထာရူပေဟိ သီလေဟိ သီလသာမညဂတော ဝိဟရတိ သဗြဟ္မစာရီဟိ အာဝိ စေဝ ရဟော စ. ယာယံ ဒိဋ္ဌိ အရိယာ နိယျာနိကာ နိယျာတိ တက္ကရဿ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ၊ တထာရူပါယ ဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိသာမညဂတော ဝိဟရတိ သဗြဟ္မစာရီဟိ အာဝိ စေဝ ရဟော စ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဖာသုဝိဟာရာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. အာနန္ဒသုတ္တံ

၁၀၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု သံဃေ [ဘိက္ခုံသံဃော (သျာ. ပီ.)] ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု အတ္တနာ [အတ္တနာ စ (ပီ. က.)] သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ နော [နော စ (က.)] ပရံ အဓိသီလေ သမ္ပဝတ္တာ [သမ္ပဝတ္တာ ဟောတိ (က.)]၊ ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ.

‘‘သိယာ ပန၊ ဘန္တေ၊ အညောပိ ပရိယာယော ယထာ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ? ‘‘သိယာ၊ အာနန္ဒ [အာနန္ဒာတိ ဘဂဝါ အာဝေါစ (သျာ. ပီ.)]! ယတော ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု အတ္တနာ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ နော ပရံ အဓိသီလေ သမ္ပဝတ္တာ၊ အတ္တာနုပေက္ခီ စ ဟောတိ၊ နော ပရာနုပေက္ခီ၊ ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ.

‘‘သိယာ ပန၊ ဘန္တေ၊ အညောပိ ပရိယာယော ယထာ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ? ‘‘သိယာ၊ အာနန္ဒ! ယတော ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု အတ္တနာ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ နော ပရံ အဓိသီလေ သမ္ပဝတ္တာ၊ အတ္တာနုပေက္ခီ စ ဟောတိ၊ နော ပရာနုပေက္ခီ၊ အပညာတော စ ဟောတိ၊ တေန စ အပညာတကေန နော ပရိတဿတိ၊ ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ.

‘‘သိယာ ပန၊ ဘန္တေ၊ အညောပိ ပရိယာယော ယထာ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ? ‘‘သိယာ၊ အာနန္ဒ! ယတော ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု အတ္တနာ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ နော ပရံ အဓိသီလေ သမ္ပဝတ္တာ၊ အတ္တာနုပေက္ခီ စ ဟောတိ၊ နော ပရာနုပေက္ခီ၊ အပညာတော စ ဟောတိ၊ တေန စ အပညာတကေန နော ပရိတဿတိ၊ စတုန္နဉ္စ [စတုန္နံ (ပီ. က.)] ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ.

‘‘သိယာ ပန၊ ဘန္တေ၊ အညောပိ ပရိယာယော ယထာ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျာ’’တိ? ‘‘သိယာ၊ အာနန္ဒ! ယတော ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု အတ္တနာ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ နော ပရံ အဓိသီလေ သမ္ပဝတ္တာ၊ အတ္တာနုပေက္ခီ စ ဟောတိ၊ နော ပရာနုပေက္ခီ၊ အပညာတော စ ဟောတိ၊ တေန စ အပညာတကေန နော ပရိတဿတိ၊ စတုန္နဉ္စ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ အာသဝါနဉ္စ [အာသဝါနံ (သီ. ပီ. က.)] ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သံဃေ ဝိဟရန္တော ဖာသုံ ဝိဟရေယျ.

‘‘ဣမမှာ စာဟံ၊ အာနန္ဒ၊ ဖာသုဝိဟာရာ အညော ဖာသုဝိဟာရော ဥတ္တရိတရော ဝါ ပဏီတတရော ဝါ နတ္ထီတိ ဝဒါမီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. သီလသုတ္တံ

၁၀၇. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ သမာဓိသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ ဝိမုတ္တိသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပန္နော ဟောတိ.

‘‘ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. အသေခသုတ္တံ

၁၀၈. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော။ပေ။ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ.

‘‘ကတမေဟိ၊ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အသေခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ။ပေ။ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. စာတုဒ္ဒိသသုတ္တံ

၁၀၉. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု စာတုဒ္ဒိသော ဟောတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ၊ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော၊ ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ၊ တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရစီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန၊ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ၊ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု စာတုဒ္ဒိသော ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. အရညသုတ္တံ

၁၁၀. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝိတုံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ။ပေ။ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ။ပေ။ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝိတု’’န္တိ. ဒသမံ.

ဖာသုဝိဟာရဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သာရဇ္ဇံ သင်္ကိတော စောရော၊ သုခုမာလံ ဖာသု ပဉ္စမံ၊

အာနန္ဒ သီလာသေခါ စ၊ စာတုဒ္ဒိသော အရညေန စာတိ.

(၁၂) ၂. အန္ဓကဝိန္ဒဝဂ္ဂေါ

၁. ကုလူပကသုတ္တံ

၁၁၁. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ကုလူပကော ဘိက္ခု ကုလေသု အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အသန္ထဝဝိဿာသီ [အသန္ထုတဝိဿာသီ (သီ.)၊ အသန္ဓဝဝိဿာသီ (က.)] စ ဟောတိ၊ အနိဿရဝိကပ္ပီ စ၊ ဝိဿဋ္ဌုပသေဝီ [ဝိယတ္ထုပသေဝီ (သီ.)၊ ဗျတ္ထုပသေဝီ (သျာ. ကံ.)၊ ဝျတ္တူပသေဝီ (ပီ.)] စ၊ ဥပကဏ္ဏကဇပ္ပီ စ၊ အတိယာစနကော စ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ကုလူပကော ဘိက္ခု ကုလေသု အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ကုလူပကော ဘိက္ခု ကုလေသု ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? န အသန္ထဝဝိဿာသီ စ ဟောတိ၊ န အနိဿရဝိကပ္ပီ စ၊ န ဝိဿဋ္ဌုပသေဝီ စ၊ န ဥပကဏ္ဏကဇပ္ပီ စ၊ န အတိယာစနကော စ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ကုလူပကော ဘိက္ခု ကုလေသု ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စာ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ပစ္ဆာသမဏသုတ္တံ

၁၁၂. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပစ္ဆာသမဏော န အာဒါတဗ္ဗော. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အတိဒူရေ ဝါ ဂစ္ဆတိ အစ္စာသန္နေ ဝါ၊ န ပတ္တပရိယာပန္နံ ဂဏှတိ၊ အာပတ္တိသာမန္တာ ဘဏမာနံ န နိဝါရေတိ၊ ဘဏမာနဿ အန္တရန္တရာ ကထံ ဩပါတေတိ၊ ဒုပ္ပညော ဟောတိ ဇဠော ဧဠမူဂေါ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပစ္ဆာသမဏော န အာဒါတဗ္ဗော.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပစ္ဆာသမဏော အာဒါတဗ္ဗော. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? နာတိဒူရေ ဂစ္ဆတိ န အစ္စာသန္နေ၊ ပတ္တပရိယာပန္နံ ဂဏှတိ၊ အာပတ္တိသာမန္တာ ဘဏမာနံ နိဝါရေတိ၊ ဘဏမာနဿ န အန္တရန္တရာ ကထံ ဩပါတေတိ၊ ပညဝါ ဟောတိ အဇဠော အနေဠမူဂေါ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပစ္ဆာသမဏော အာဒါတဗ္ဗော’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. သမ္မာသမာဓိသုတ္တံ

၁၁၃. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော သမ္မာသမာဓိံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အက္ခမော ဟောတိ ရူပါနံ၊ အက္ခမော သဒ္ဒါနံ၊ အက္ခမော ဂန္ဓာနံ၊ အက္ခမော ရသာနံ၊ အက္ခမော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော သမ္မာသမာဓိံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော သမ္မာသမာဓိံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ခမော ဟောတိ ရူပါနံ၊ ခမော သဒ္ဒါနံ၊ ခမော ဂန္ဓာနံ၊ ခမော ရသာနံ၊ ခမော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော သမ္မာသမာဓိံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတု’’န္တိ. တတိယံ.

၄. အန္ဓကဝိန္ဒသုတ္တံ

၁၁၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မဂဓေသု ဝိဟရတိ အန္ဓကဝိန္ဒေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ယေ တေ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ၊ တေ ဝေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခူ ပဉ္စသု ဓမ္မေသု သမာဒပေတဗ္ဗာ [သမာဒါပေတဗ္ဗာ (?)] နိဝေသေတဗ္ဗာ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ. ကတမေသု ပဉ္စသု? ‘ဧထ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ သီလဝါ ဟောထ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတာ ဝိဟရထ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နာ အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝိနော၊ သမာဒါယ သိက္ခထ သိက္ခာပဒေသူ’တိ – ဣတိ ပါတိမောက္ခသံဝရေ သမာဒပေတဗ္ဗာ နိဝေသေတဗ္ဗာ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ.

‘‘‘ဧထ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရာ ဝိဟရထ အာရက္ခသတိနော နိပက္ကသတိနော [နိပကသတိနော (သီ. သျာ.)၊ နေပက္ကသတိနော (?)]၊ သာရက္ခိတမာနသာ သတာရက္ခေန စေတသာ သမန္နာဂတာ’တိ – ဣတိ ဣန္ဒြိယသံဝရေ သမာဒပေတဗ္ဗာ နိဝေသေတဗ္ဗာ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ.

‘‘‘ဧထ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ အပ္ပဘဿာ ဟောထ၊ ဘဿေ ပရိယန္တကာရိနော’တိ – ဣတိ ဘဿပရိယန္တေ သမာဒပေတဗ္ဗာ နိဝေသေတဗ္ဗာ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ.

‘‘‘ဧထ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကာ ဟောထ၊ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝထာ’တိ – ဣတိ ကာယဝူပကာသေ သမာဒပေတဗ္ဗာ နိဝေသေတဗ္ဗာ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ.

‘‘‘ဧထ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ ဟောထ သမ္မာဒဿနေန သမန္နာဂတာ’တိ – ဣတိ သမ္မာဒဿနေ သမာဒပေတဗ္ဗာ နိဝေသေတဗ္ဗာ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ. ယေ တေ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ၊ တေ ဝေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခူ ဣမေသု ပဉ္စသု ဓမ္မေသု သမာဒပေတဗ္ဗာ နိဝေသေတဗ္ဗာ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. မစ္ဆရိနီသုတ္တံ

၁၁၅. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အာဝါသမစ္ဆရိနီ ဟောတိ၊ ကုလမစ္ဆရိနီ ဟောတိ၊ လာဘမစ္ဆရိနီ ဟောတိ၊ ဝဏ္ဏမစ္ဆရိနီ ဟောတိ၊ ဓမ္မမစ္ဆရိနီ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? န အာဝါသမစ္ဆရိနီ ဟောတိ၊ န ကုလမစ္ဆရိနီ ဟောတိ၊ န လာဘမစ္ဆရိနီ ဟောတိ၊ န ဝဏ္ဏမစ္ဆရိနီ ဟောတိ၊ န ဓမ္မမစ္ဆရိနီ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဝဏ္ဏနာသုတ္တံ

၁၁၆. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အပ္ပသာဒနီယေ ဌာနေ ပသာဒံ ဥပဒံသေတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ပသာဒနီယေ ဌာနေ အပ္ပသာဒံ ဥပဒံသေတိ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အပ္ပသာဒနီယေ ဌာနေ အပ္ပသာဒံ ဥပဒံသေတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ပသာဒနီယေ ဌာနေ ပသာဒံ ဥပဒံသေတိ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဣဿုကိနီသုတ္တံ

၁၁၇. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဣဿုကိနီ စ ဟောတိ၊ မစ္ဆရိနီ စ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ [သဒ္ဓါဒေယျဉ္စ (သျာ.)] ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနိဿုကိနီ စ ဟောတိ၊ အမစ္ဆရိနီ စ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကသုတ္တံ

၁၁၈. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ စ ဟောတိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပါ စ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ စ၊ ဟောတိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပါ စ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. မိစ္ဆာဝါစာသုတ္တံ

၁၁၉. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ မိစ္ဆာဝါစာ စ ဟောတိ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တာ စ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ သမ္မာဝါစာ စ ဟောတိ၊ သမ္မာကမ္မန္တာ စ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. မိစ္ဆာဝါယာမသုတ္တံ

၁၂၀. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ မိစ္ဆာဝါယာမာ စ ဟောတိ၊ မိစ္ဆာသတိနီ စ [မိစ္ဆာသတိ စ (သျာ.)]၊ သဒ္ဓါဒေယျံ ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ သမ္မာဝါယာမာ စ ဟောတိ၊ သမ္မာသတိနီ စ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဘိက္ခုနီ ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တာ ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. ဒသမံ.

အန္ဓကဝိန္ဒဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ကုလူပကော ပစ္ဆာသမဏော၊ သမာဓိအန္ဓကဝိန္ဒံ၊

မစ္ဆရီ ဝဏ္ဏနာ ဣဿာ၊ ဒိဋ္ဌိဝါစာယ ဝါယမာတိ.

(၁၃) ၃. ဂိလာနဝဂ္ဂေါ

၁. ဂိလာနသုတ္တံ

၁၂၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဂိလာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အညတရံ ဘိက္ခုံ ဒုဗ္ဗလံ ဂိလာနကံ၊ ဒိသွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

‘‘ယံ ကိဉ္စိ [ယံ ကိဉ္စိ (သျာ. ကံ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုံ ဒုဗ္ဗလံ [ဘိက္ခဝေ ဒုဗ္ဗလံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဂိလာနကံ ပဉ္စ ဓမ္မာ န ဝိဇဟန္တိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – ‘နစိရဿေဝ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတီ’’’တိ.

‘‘ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အသုဘာနုပဿီ ကာယေ ဝိဟရတိ၊ အာဟာရေ ပဋိကူလသညီ၊ သဗ္ဗလောကေ အနဘိရတသညီ [သဗ္ဗတ္ထပိ ဧဝမေဝ ဒိဿတိ]၊ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနိစ္စာနုပဿီ၊ မရဏသညာ ခေါ ပနဿ အဇ္ဈတ္တံ သူပဋ္ဌိတာ ဟောတိ. ယံ ကိဉ္စိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုံ ဒုဗ္ဗလံ ဂိလာနကံ ဣမေ ပဉ္စ ဓမ္မာ န ဝိဇဟန္တိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – ‘နစိရဿေဝ အာသဝါနံ ခယာ။ပေ။ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတီ’’’တိ. ပဌမံ.

၂. သတိသူပဋ္ဌိတသုတ္တံ

၁၂၂. ‘‘ယော ဟိ ကောစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝါ ဘိက္ခုနီ ဝါ ပဉ္စ ဓမ္မေ ဘာဝေတိ ပဉ္စ ဓမ္မေ ဗဟုလီကရောတိ၊ တဿ ဒွိန္နံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကင်္ခံ – ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အညာ၊ သတိ ဝါ ဥပါဒိသေသေ အနာဂါမိတာ.

‘‘ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အဇ္ဈတ္တညေဝ သတိ သူပဋ္ဌိတာ ဟောတိ ဓမ္မာနံ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ၊ အသုဘာနုပဿီ ကာယေ ဝိဟရတိ၊ အာဟာရေ ပဋိကူလသညီ၊ သဗ္ဗလောကေ အနဘိရတသညီ၊ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနိစ္စာနုပဿီ. ယော ဟိ ကောစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝါ ဘိက္ခုနီ ဝါ ဣမေ ပဉ္စ ဓမ္မေ ဘာဝေတိ ဣမေ ပဉ္စ ဓမ္မေ ဗဟုလီကရောတိ၊ တဿ ဒွိန္နံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကင်္ခံ – ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အညာ၊ သတိ ဝါ ဥပါဒိသေသေ အနာဂါမိတာ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. ပဌမဥပဋ္ဌာကသုတ္တံ

၁၂၃. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနော ဒူပဋ္ဌာကော [ဒုပဋ္ဌာကော (သျာ. ကံ. ပီ. က.) မဟာဝ. ၃၆၆] ဟောတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အသပ္ပါယကာရီ ဟောတိ၊ သပ္ပါယေ မတ္တံ န ဇာနာတိ၊ ဘေသဇ္ဇံ နပ္ပဋိသေဝိတာ ဟောတိ၊ အတ္ထကာမဿ ဂိလာနုပဋ္ဌာကဿ န ယထာဘူတံ အာဗာဓံ အာဝိကတ္တာ ဟောတိ အဘိက္ကမန္တံ ဝါ အဘိက္ကမတီတိ ပဋိက္ကမန္တံ ဝါ ပဋိက္ကမတီတိ ဌိတံ ဝါ ဌိတောတိ၊ ဥပ္ပန္နာနံ သာရီရိကာနံ ဝေဒနာနံ ဒုက္ခာနံ တိဗ္ဗာနံ [တိပ္ပါနံ (သီ.) မဟာဝ. ၃၆၆] ခရာနံ ကဋုကာနံ အသာတာနံ အမနာပါနံ ပါဏဟရာနံ အနဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနော ဒူပဋ္ဌာကော ဟောတိ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနော သူပဋ္ဌာကော ဟောတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? သပ္ပါယကာရီ ဟောတိ၊ သပ္ပါယေ မတ္တံ ဇာနာတိ၊ ဘေသဇ္ဇံ ပဋိသေဝိတာ ဟောတိ၊ အတ္ထကာမဿ ဂိလာနုပဋ္ဌာကဿ ယထာဘူတံ အာဗာဓံ အာဝိကတ္တာ ဟောတိ အဘိက္ကမန္တံ ဝါ အဘိက္ကမတီတိ ပဋိက္ကမန္တံ ဝါ ပဋိက္ကမတီတိ ဌိတံ ဝါ ဌိတောတိ၊ ဥပ္ပန္နာနံ သာရီရိကာနံ ဝေဒနာနံ ဒုက္ခာနံ တိဗ္ဗာနံ ခရာနံ ကဋုကာနံ အသာတာနံ အမနာပါနံ ပါဏဟရာနံ အဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနော သူပဋ္ဌာကော ဟောတီ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဒုတိယဥပဋ္ဌာကသုတ္တံ

၁၂၄. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနုပဋ္ဌာကော နာလံ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? နပ္ပဋိဗလော ဟောတိ ဘေသဇ္ဇံ သံဝိဓာတုံ၊ သပ္ပါယာသပ္ပါယံ န ဇာနာတိ၊ အသပ္ပါယံ ဥပနာမေတိ၊ သပ္ပါယံ အပနာမေတိ၊ အာမိသန္တရော ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတိ၊ နော မေတ္တစိတ္တော၊ ဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ ဥစ္စာရံ ဝါ ပဿာဝံ ဝါ ဝန္တံ ဝါ ခေဠံ ဝါ နီဟရိတုံ၊ နပ္ပဋိဗလော ဟောတိ ဂိလာနံ ကာလေန ကာလံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတုံ သမာဒပေတုံ [သမာဒါပေတုံ (?) မဟာဝ. ၃၆၆] သမုတ္တေဇေတုံ သမ္ပဟံသေတုံ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနုပဋ္ဌာကော နာလံ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနုပဋ္ဌာကော အလံ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ပဋိဗလော ဟောတိ ဘေသဇ္ဇံ သံဝိဓာတုံ၊ သပ္ပါယာသပ္ပါယံ ဇာနာတိ၊ အသပ္ပါယံ အပနာမေတိ၊ သပ္ပါယံ ဥပနာမေတိ၊ မေတ္တစိတ္တော ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတိ၊ နော အာမိသန္တရော၊ အဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ ဥစ္စာရံ ဝါ ပဿာဝံ ဝါ ဝန္တံ ဝါ ခေဠံ ဝါ နီဟရိတုံ၊ ပဋိဗလော ဟောတိ ဂိလာနံ ကာလေန ကာလံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတုံ သမာဒပေတုံ သမုတ္တေဇေတုံ သမ္ပဟံသေတုံ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနုပဋ္ဌာကော အလံ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတု’’န္တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပဌမအနာယုဿာသုတ္တံ

၁၂၅. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ အနာယုဿာ. ကတမေ ပဉ္စ? အသပ္ပါယကာရီ ဟောတိ၊ သပ္ပါယေ မတ္တံ န ဇာနာတိ၊ အပရိဏတဘောဇီ စ ဟောတိ၊ အကာလစာရီ စ ဟောတိ၊ အဗြဟ္မစာရီ စ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဓမ္မာ အနာယုဿာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ အာယုဿာ. ကတမေ ပဉ္စ? သပ္ပါယကာရီ ဟောတိ၊ သပ္ပါယေ မတ္တံ ဇာနာတိ၊ ပရိဏတဘောဇီ စ ဟောတိ၊ ကာလစာရီ စ ဟောတိ၊ ဗြဟ္မစာရီ စ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဓမ္မာ အာယုဿာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဒုတိယအနာယုဿာသုတ္တံ

၁၂၆. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ အနာယုဿာ. ကတမေ ပဉ္စ? အသပ္ပါယကာရီ ဟောတိ၊ သပ္ပါယေ မတ္တံ န ဇာနာတိ၊ အပရိဏတဘောဇီ စ ဟောတိ၊ ဒုဿီလော စ၊ ပါပမိတ္တော စ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဓမ္မာ အနာယုဿာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ အာယုဿာ. ကတမေ ပဉ္စ? သပ္ပါယကာရီ ဟောတိ၊ သပ္ပါယေ မတ္တံ ဇာနာတိ၊ ပရိဏတဘောဇီ စ ဟောတိ၊ သီလဝါ စ၊ ကလျာဏမိတ္တော စ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဓမ္မာ အာယုဿာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဝပကာသသုတ္တံ

၁၂၇. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု နာလံ သံဃမှာ ဝပကာသိတုံ [ဝိ + အပ + ကာသိတုံ = ဝပကာသိတုံ]. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အသန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန စီဝရေန၊ အသန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန ပိဏ္ဍပါတေန၊ အသန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန သေနာသနေန၊ အသန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန၊ ကာမသင်္ကပ္ပဗဟုလော စ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု နာလံ သံဃမှာ ဝပကာသိတုံ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ သံဃမှာ ဝပကာသိတုံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန စီဝရေန၊ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန ပိဏ္ဍပါတေန၊ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန သေနာသနေန၊ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန၊ နေက္ခမ္မသင်္ကပ္ပဗဟုလော [န ကာမသင်္ကပ္ပဗဟုလော (က.)] စ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ သံဃမှာ ဝပကာသိတု’’န္တိ. သတ္တမံ.

၈. သမဏသုခသုတ္တံ

၁၂၈. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏဒုက္ခာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အသန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန စီဝရေန၊ အသန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန ပိဏ္ဍပါတေန၊ အသန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန သေနာသနေန၊ အသန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန၊ အနဘိရတော စ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ သမဏဒုက္ခာနိ.

‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏသုခါနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန စီဝရေန၊ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန ပိဏ္ဍပါတေန၊ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန သေနာသနေန၊ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရေန ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန၊ အဘိရတော စ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ သမဏသုခါနီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပရိကုပ္ပသုတ္တံ

၁၂၉. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာပါယိကာ နေရယိကာ ပရိကုပ္ပါ အတေကိစ္ဆာ. ကတမေ ပဉ္စ? မာတာ [မာတရံ (က.)] ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတာ ဟောတိ၊ ပိတာ [ပိတရံ (က.)] ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော [ဝေါရောပိတာ (က.)] ဟောတိ၊ အရဟံ [အရဟန္တံ (က.)၊ အရဟာ (သျာ.)] ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော ဟောတိ၊ တထာဂတဿ ဒုဋ္ဌေန စိတ္တေန လောဟိတံ ဥပ္ပါဒိတံ ဟောတိ၊ သံဃော ဘိန္နော ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာပါယိကာ နေရယိကာ ပရိကုပ္ပါ အတေကိစ္ဆာ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဗျသနသုတ္တံ

၁၃၀. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗျသနာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ဉာတိဗျသနံ၊ ဘောဂဗျသနံ၊ ရောဂဗျသနံ၊ သီလဗျသနံ၊ ဒိဋ္ဌိဗျသနံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဉာတိဗျသနဟေတု ဝါ ဘောဂဗျသနဟေတု ဝါ ရောဂဗျသနဟေတု ဝါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇန္တိ. သီလဗျသနဟေတု ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဒိဋ္ဌိဗျသနဟေတု ဝါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇန္တိ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဗျသနာနိ.

‘‘ပဉ္စိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ပဒါ. ကတမာ ပဉ္စ? ဉာတိသမ္ပဒါ၊ ဘောဂသမ္ပဒါ၊ အာရောဂျသမ္ပဒါ၊ သီလသမ္ပဒါ၊ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဉာတိသမ္ပဒါဟေတု ဝါ ဘောဂသမ္ပဒါဟေတု ဝါ အာရောဂျသမ္ပဒါဟေတု ဝါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇန္တိ. သီလသမ္ပဒါဟေတု ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါဟေတု ဝါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇန္တိ. ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ သမ္ပဒါ’’တိ. ဒသမံ.

ဂိလာနဝဂ္ဂေါ တတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဂိလာနော သတိသူပဋ္ဌိ၊ ဒွေ ဥပဋ္ဌာကာ ဒုဝါယုသာ၊

ဝပကာသသမဏသုခါ၊ ပရိကုပ္ပံ ဗျသနေန စာတိ.

(၁၄) ၄. ရာဇဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမစက္ကာနုဝတ္တနသုတ္တံ

၁၃၁. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မေနေဝ စက္ကံ ဝတ္တေတိ [ပဝတ္တေတိ (သျာ. ပီ. က.)]၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ [အပ္ပတိဝတ္တိယံ (သီ.)] ကေနစိ မနုဿဘူတေန ပစ္စတ္ထိကေန ပါဏိနာ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ အတ္ထညူ စ ဟောတိ၊ ဓမ္မညူ စ၊ မတ္တညူ စ၊ ကာလညူ စ၊ ပရိသညူ စ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မေနေဝ စက္ကံ ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ ကေနစိ မနုဿဘူတေန ပစ္စတ္ထိကေန ပါဏိနာ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မေနေဝ အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိံ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အတ္ထညူ၊ ဓမ္မညူ၊ မတ္တညူ၊ ကာလညူ၊ ပရိသညူ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မေနေဝ အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ ဓမ္မစက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ’’န္တိ. ပဌမံ.

၂. ဒုတိယစက္ကာနုဝတ္တနသုတ္တံ

၁၃၂. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော စက္ကဝတ္တိဿ ဇေဋ္ဌော ပုတ္တော ပိတရာ ပဝတ္တိတံ စက္ကံ ဓမ္မေနေဝ အနုပ္ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ ကေနစိ မနုဿဘူတေန ပစ္စတ္ထိကေန ပါဏိနာ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရညော စက္ကဝတ္တိဿ ဇေဋ္ဌော ပုတ္တော အတ္ထညူ စ ဟောတိ၊ ဓမ္မညူ စ၊ မတ္တညူ စ၊ ကာလညူ စ၊ ပရိသညူ စ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော စက္ကဝတ္တိဿ ဇေဋ္ဌော ပုတ္တော ပိတရာ ပဝတ္တိတံ စက္ကံ ဓမ္မေနေဝ အနုပ္ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ ကေနစိ မနုဿဘူတေန ပစ္စတ္ထိကေန ပါဏိနာ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သာရိပုတ္တော တထာဂတေန အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ သမ္မဒေဝ အနုပ္ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိံ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရိပုတ္တော အတ္ထညူ၊ ဓမ္မညူ၊ မတ္တညူ၊ ကာလညူ၊ ပရိသညူ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သာရိပုတ္တော တထာဂတေန အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ သမ္မဒေဝ အနုပ္ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ’’န္တိ. ဒုတိယံ.

၃. ဓမ္မရာဇာသုတ္တံ

၁၃၃. ‘‘ယောပိ သော [ယောပိ ခေါ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ၊ သောပိ န အရာဇကံ စက္ကံ ဝတ္တေတီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော ပန၊ ဘန္တေ၊ ရညော စက္ကဝတ္တိဿ ဓမ္မိကဿ ဓမ္မရညော ရာဇာ’’တိ? ‘‘ဓမ္မော၊ ဘိက္ခူ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ ဓမ္မညေဝ နိဿာယ ဓမ္မံ သက္ကရောန္တော ဓမ္မံ ဂရုံ ကရောန္တော ဓမ္မံ အပစာယမာနော ဓမ္မဒ္ဓဇော ဓမ္မကေတု ဓမ္မာဓိပတေယျော ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟတိ အန္တောဇနသ္မိံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခု၊ ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ ဓမ္မညေဝ နိဿာယ ဓမ္မံ သက္ကရောန္တော ဓမ္မံ ဂရုံ ကရောန္တော ဓမ္မံ အပစာယမာနော ဓမ္မဒ္ဓဇော ဓမ္မကေတု ဓမ္မာဓိပတေယျော ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟတိ ခတ္တိယေသု အနုယန္တေသု [အနုယုတ္တေသု (သီ.) အ. နိ. ၃.၁၄] ။ပေ။ ဗလကာယသ္မိံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေသု နေဂမဇာနပဒေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု မိဂပက္ခီသု. သ ခေါ သော၊ ဘိက္ခု၊ ရာဇာ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ ဓမ္မညေဝ နိဿာယ ဓမ္မံ သက္ကရောန္တော ဓမ္မံ ဂရုံ ကရောန္တော ဓမ္မံ အပစာယမာနော ဓမ္မဒ္ဓဇော ဓမ္မကေတု ဓမ္မာဓိပတေယျော ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟိတွာ အန္တောဇနသ္မိံ ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟိတွာ ခတ္တိယေသု အနုယန္တေသု ဗလကာယသ္မိံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေသု နေဂမဇာနပဒေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု မိဂပက္ခီသု ဓမ္မေနေဝ စက္ကံ ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ ကေနစိ မနုဿဘူတေန ပစ္စတ္ထိကေန ပါဏိနာ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ ဓမ္မညေဝ နိဿာယ ဓမ္မံ သက္ကရောန္တော ဓမ္မံ ဂရုံ ကရောန္တော ဓမ္မံ အပစာယမာနော ဓမ္မဒ္ဓဇော ဓမ္မကေတု ဓမ္မာဓိပတေယျော ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟတိ ဘိက္ခူသု – ‘ဧဝရူပံ ကာယကမ္မံ သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ ကာယကမ္မံ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ ဝစီကမ္မံ သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ ဝစီကမ္မံ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ မနောကမ္မံ သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ မနောကမ္မံ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပေါ အာဇီဝေါ သေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝရူပေါ အာဇီဝေါ န သေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝရူပေါ ဂါမနိဂမော သေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝရူပေါ ဂါမနိဂမော န သေဝိတဗ္ဗော’တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခု၊ တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ ဓမ္မညေဝ နိဿာယ ဓမ္မံ သက္ကရောန္တော ဓမ္မံ ဂရုံ ကရောန္တော ဓမ္မံ အပစာယမာနော ဓမ္မဒ္ဓဇော ဓမ္မကေတု ဓမ္မာဓိပတေယျော ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟတိ ဘိက္ခုနီသု [ဘိက္ခူသု ဘိက္ခုနီသု (သီ. ပီ.)] ။ပေ။ ဥပါသကေသု။ပေ။ ဥပါသိကာသု – ‘ဧဝရူပံ ကာယကမ္မံ သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ ကာယကမ္မံ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ ဝစီကမ္မံ သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ ဝစီကမ္မံ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ မနောကမ္မံ သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပံ မနောကမ္မံ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပေါ အာဇီဝေါ သေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝရူပေါ အာဇီဝေါ န သေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝရူပေါ ဂါမနိဂမော သေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝရူပေါ ဂါမနိဂမော န သေဝိတဗ္ဗော’’’တိ.

‘‘သ ခေါ သော၊ ဘိက္ခု၊ တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ ဓမ္မညေဝ နိဿာယ ဓမ္မံ သက္ကရောန္တော ဓမ္မံ ဂရုံ ကရောန္တော ဓမ္မံ အပစာယမာနော ဓမ္မဒ္ဓဇော ဓမ္မကေတု ဓမ္မာဓိပတေယျော ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟိတွာ ဘိက္ခူသု၊ ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟိတွာ ဘိက္ခုနီသု၊ ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟိတွာ ဥပါသကေသု၊ ဓမ္မိကံ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟိတွာ ဥပါသိကာသု ဓမ္မေနေဝ အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ၊ တံ ဟောတိ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ’’န္တိ. တတိယံ.