၇. အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဌာနသုတ္တံ

၅၇. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဌာနာနိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗာနိ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ‘ဇရာဓမ္မောမှိ၊ ဇရံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ. ‘ဗျာဓိဓမ္မောမှိ၊ ဗျာဓိံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ. ‘မရဏဓမ္မောမှိ၊ မရဏံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ. ‘သဗ္ဗေဟိ မေ ပိယေဟိ မနာပေဟိ နာနာဘာဝေါ ဝိနာဘာဝေါ’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ. ‘ကမ္မဿကောမှိ၊ ကမ္မဒါယာဒေါ ကမ္မယောနိ ကမ္မဗန္ဓု ကမ္မပဋိသရဏော. ယံ ကမ္မံ ကရိဿာမိ – ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ – တဿ ဒါယာဒေါ ဘဝိဿာမီ’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ.

‘‘ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘ဇရာဓမ္မောမှိ၊ ဇရံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ? အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာနံ ယောဗ္ဗနေ ယောဗ္ဗနမဒေါ၊ ယေန မဒေန မတ္တာ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော ယော ယောဗ္ဗနေ ယောဗ္ဗနမဒေါ သော သဗ္ဗသော ဝါ ပဟီယတိ တနု ဝါ ပန ဟောတိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘ဇရာဓမ္မောမှိ၊ ဇရံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ.

‘‘ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘ဗျာဓိဓမ္မောမှိ၊ ဗျာဓိံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ? အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာနံ အာရောဂျေ အာရောဂျမဒေါ၊ ယေန မဒေန မတ္တာ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော ယော အာရောဂျေ အာရောဂျမဒေါ သော သဗ္ဗသော ဝါ ပဟီယတိ တနု ဝါ ပန ဟောတိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘ဗျာဓိဓမ္မောမှိ၊ ဗျာဓိံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ.

‘‘ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘မရဏဓမ္မောမှိ၊ မရဏံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ? အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာနံ ဇီဝိတေ ဇီဝိတမဒေါ၊ ယေန မဒေန မတ္တာ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော ယော ဇီဝိတေ ဇီဝိတမဒေါ သော သဗ္ဗသော ဝါ ပဟီယတိ တနု ဝါ ပန ဟောတိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘မရဏဓမ္မောမှိ၊ မရဏံ အနတီတော’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ.

‘‘ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘သဗ္ဗေဟိ မေ ပိယေဟိ မနာပေဟိ နာနာဘာဝေါ ဝိနာဘာဝေါ’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ? အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာနံ ပိယေသု မနာပေသု ယော ဆန္ဒရာဂေါ ယေန ရာဂေန ရတ္တာ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော ယော ပိယေသု မနာပေသု ဆန္ဒရာဂေါ သော သဗ္ဗသော ဝါ ပဟီယတိ တနု ဝါ ပန ဟောတိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘သဗ္ဗေဟိ မေ ပိယေဟိ မနာပေဟိ နာနာဘာဝေါ ဝိနာဘာဝေါ’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ.

‘‘ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘ကမ္မဿကောမှိ၊ ကမ္မဒါယာဒေါ ကမ္မယောနိ ကမ္မဗန္ဓု ကမ္မပဋိသရဏော၊ ယံ ကမ္မံ ကရိဿာမိ – ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ – တဿ ဒါယာဒေါ ဘဝိဿာမီ’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ? အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာနံ ကာယဒုစ္စရိတံ ဝစီဒုစ္စရိတံ မနောဒုစ္စရိတံ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော သဗ္ဗသော ဝါ ဒုစ္စရိတံ ပဟီယတိ တနု ဝါ ပန ဟောတိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ‘ကမ္မဿကောမှိ၊ ကမ္မဒါယာဒေါ ကမ္မယောနိ ကမ္မဗန္ဓု ကမ္မပဋိသရဏော၊ ယံ ကမ္မံ ကရိဿာမိ – ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ – တဿ ဒါယာဒေါ ဘဝိဿာမီ’တိ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ ဣတ္ထိယာ ဝါ ပုရိသေန ဝါ ဂဟဋ္ဌေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ.

‘‘သ ခေါ [သစေ (ပီ. က.)] သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘န ခေါ အဟညေဝေကော ဇရာဓမ္မော [အဟဉ္စေဝေကော ဇရာဓမ္မောမှိ (က.)] ဇရံ အနတီတော၊ အထ ခေါ ယာဝတာ သတ္တာနံ အာဂတိ ဂတိ စုတိ ဥပပတ္တိ သဗ္ဗေ သတ္တာ ဇရာဓမ္မာ ဇရံ အနတီတာ’တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော မဂ္ဂေါ သဉ္ဇာယတိ. သော တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတိ ဘာဝေတိ ဗဟုလီကရောတိ. တဿ တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတော ဘာဝယတော ဗဟုလီကရောတော သံယောဇနာနိ သဗ္ဗသော ပဟီယန္တိ အနုသယာ ဗျန္တီဟောန္တိ.

‘‘သ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘န ခေါ အဟညေဝေကော ဗျာဓိဓမ္မော ဗျာဓိံ အနတီတော၊ အထ ခေါ ယာဝတာ သတ္တာနံ အာဂတိ ဂတိ စုတိ ဥပပတ္တိ သဗ္ဗေ သတ္တာ ဗျာဓိဓမ္မာ ဗျာဓိံ အနတီတာ’တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော မဂ္ဂေါ သဉ္ဇာယတိ. သော တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတိ ဘာဝေတိ ဗဟုလီကရောတိ. တဿ တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတော ဘာဝယတော ဗဟုလီကရောတော သံယောဇနာနိ သဗ္ဗသော ပဟီယန္တိ၊ အနုသယာ ဗျန္တီဟောန္တိ.

‘‘သ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘န ခေါ အဟညေဝေကော မရဏဓမ္မော မရဏံ အနတီတော၊ အထ ခေါ ယာဝတာ သတ္တာနံ အာဂတိ ဂတိ စုတိ ဥပပတ္တိ သဗ္ဗေ သတ္တာ မရဏဓမ္မာ မရဏံ အနတီတာ’တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော မဂ္ဂေါ သဉ္ဇာယတိ. သော တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတိ ဘာဝေတိ ဗဟုလီကရောတိ. တဿ တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတော ဘာဝယတော ဗဟုလီကရောတော သံယောဇနာနိ သဗ္ဗသော ပဟီယန္တိ၊ အနုသယာ ဗျန္တီဟောန္တိ.

‘‘သ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘န ခေါ မယှေဝေကဿ သဗ္ဗေဟိ ပိယေဟိ မနာပေဟိ နာနာဘာဝေါ ဝိနာဘာဝေါ၊ အထ ခေါ ယာဝတာ သတ္တာနံ အာဂတိ ဂတိ စုတိ ဥပပတ္တိ သဗ္ဗေသံ သတ္တာနံ ပိယေဟိ မနာပေဟိ နာနာဘာဝေါ ဝိနာဘာဝေါ’တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော မဂ္ဂေါ သဉ္ဇာယတိ. သော တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတိ ဘာဝေတိ ဗဟုလီကရောတိ. တဿ တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတော ဘာဝယတော ဗဟုလီကရောတော သံယောဇနာနိ သဗ္ဗသော ပဟီယန္တိ၊ အနုသယာ ဗျန္တီဟောန္တိ.

‘‘သ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘န ခေါ အဟညေဝေကော ကမ္မဿကော ကမ္မဒါယာဒေါ ကမ္မယောနိ ကမ္မဗန္ဓု ကမ္မပ္ပဋိသရဏော၊ ယံ ကမ္မံ ကရိဿာမိ – ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ – တဿ ဒါယာဒေါ ဘဝိဿာမိ၊ အထ ခေါ ယာဝတာ သတ္တာနံ အာဂတိ ဂတိ စုတိ ဥပပတ္တိ သဗ္ဗေ သတ္တာ ကမ္မဿကာ ကမ္မဒါယာဒါ ကမ္မယောနိ ကမ္မဗန္ဓု ကမ္မပ္ပဋိသရဏာ၊ ယံ ကမ္မံ ကရိဿန္တိ – ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ – တဿ ဒါယာဒါ ဘဝိဿန္တီ’တိ. တဿ တံ ဌာနံ အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခတော မဂ္ဂေါ သဉ္ဇာယတိ. သော တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတိ ဘာဝေတိ ဗဟုလီကရောတိ. တဿ တံ မဂ္ဂံ အာသေဝတော ဘာဝယတော ဗဟုလီကရောတော သံယောဇနာနိ သဗ္ဗသော ပဟီယန္တိ၊ အနုသယာ ဗျန္တီဟောန္တီ’’တိ.

‘‘ဗျာဓိဓမ္မာ ဇရာဓမ္မာ၊ အထော မရဏဓမ္မိနော၊

ယထာ ဓမ္မာ တထာ သတ္တာ [သန္တာ (သျာ. ကံ.)]၊ ဇိဂုစ္ဆန္တိ ပုထုဇ္ဇနာ.

‘‘အဟဉ္စေ တံ ဇိဂုစ္ဆေယျံ၊ ဧဝံ ဓမ္မေသု ပါဏိသု၊

န မေတံ ပတိရူပဿ၊ မမ ဧဝံ ဝိဟာရိနော.

‘‘သောဟံ ဧဝံ ဝိဟရန္တော၊ ဉတွာ ဓမ္မံ နိရူပဓိံ၊

အာရောဂျေ ယောဗ္ဗနသ္မိဉ္စ၊ ဇီဝိတသ္မိဉ္စ ယေ မဒါ.

‘‘သဗ္ဗေ မဒေ အဘိဘောသ္မိ၊ နေက္ခမ္မံ ဒဋ္ဌု ခေမတော [နေက္ခမ္မေ ဒဋ္ဌု ခေမတံ (အ. နိ. ၃.၃၉) ဥဘယတ္ထပိ အဋ္ဌကထာယ သမေတိ]၊

တဿ မေ အဟု ဥဿာဟော၊ နိဗ္ဗာနံ အဘိပဿတော.

‘‘နာဟံ ဘဗ္ဗော ဧတရဟိ၊ ကာမာနိ ပဋိသေဝိတုံ၊

အနိဝတ္တိ [အနိဝတ္တီ (?)] ဘဝိဿာမိ၊ ဗြဟ္မစရိယပရာယဏော’’တိ. သတ္တမံ၊