၂. ဝိတ္ထာရသုတ္တံ
၂၃၃. ‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မာနိ မယာ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒိတာနိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ ကဏှံ ကဏှဝိပါကံ၊ အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ သုက္ကံ သုက္ကဝိပါကံ၊ အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ ကဏှသုက္ကံ ကဏှသုက္ကဝိပါကံ၊ အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ အကဏှအသုက္ကံ အကဏှအသုက္ကဝိပါကံ ကမ္မက္ခယာယ သံဝတ္တတိ.
‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ ကဏှံ ကဏှဝိပါကံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော သဗျာဗဇ္ဈံ [သဗျာပဇ္ဈံ (သဗ္ဗတ္ထ)] ကာယသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ၊ သဗျာဗဇ္ဈံ ဝစီသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ၊ သဗျာဗဇ္ဈံ မနောသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ. သော သဗျာဗဇ္ဈံ ကာယသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ၊ သဗျာဗဇ္ဈံ ဝစီသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ၊ သဗျာဗဇ္ဈံ မနောသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ သဗျာဗဇ္ဈံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. တမေနံ သဗျာဗဇ္ဈံ လောကံ ဥပပန္နံ သမာနံ သဗျာဗဇ္ဈာ ဖဿာ ဖုသန္တိ. သော သဗျာဗဇ္ဈေဟိ ဖဿေဟိ ဖုဋ္ဌော သမာနော သဗျာဗဇ္ဈံ ဝေဒနံ ဝေဒိယတိ [ဝေဒယတိ (က.) အ. နိ. ၆.၆၃] ဧကန္တဒုက္ခံ၊ သေယျထာပိ သတ္တာ နေရယိကာ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ ကဏှံ ကဏှဝိပါကံ.
‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ သုက္ကံ သုက္ကဝိပါကံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော အဗျာဗဇ္ဈံ ကာယသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ၊ အဗျာဗဇ္ဈံ ဝစီသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ၊ အဗျာဗဇ္ဈံ မနောသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ. သော အဗျာဗဇ္ဈံ ကာယသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ၊ အဗျာဗဇ္ဈံ ဝစီသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ၊ အဗျာဗဇ္ဈံ မနောသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ အဗျာဗဇ္ဈံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. တမေနံ အဗျာဗဇ္ဈံ လောကံ ဥပပန္နံ သမာနံ အဗျာဗဇ္ဈာ ဖဿာ ဖုသန္တိ. သော အဗျာဗဇ္ဈေဟိ ဖဿေဟိ ဖုဋ္ဌော သမာနော အဗျာဗဇ္ဈံ ဝေဒနံ ဝေဒိယတိ ဧကန္တသုခံ၊ သေယျထာပိ ဒေဝါ သုဘကိဏှာ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ သုက္ကံ သုက္ကဝိပါကံ.
‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ ကဏှသုက္ကံ ကဏှသုက္ကဝိပါကံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ ကာယသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ၊ သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ ဝစီသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ၊ သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ မနောသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရောတိ. သော သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ ကာယသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ၊ သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ ဝစီသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ၊ သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ မနောသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. တမေနံ သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ လောကံ ဥပပန္နံ သမာနံ သဗျာဗဇ္ဈာပိ အဗျာဗဇ္ဈာပိ ဖဿာ ဖုသန္တိ. သော သဗျာဗဇ္ဈေဟိပိ အဗျာဗဇ္ဈေဟိပိ ဖဿေဟိ ဖုဋ္ဌော သမာနော သဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ အဗျာဗဇ္ဈမ္ပိ ဝေဒနံ ဝေဒိယတိ ဝေါကိဏ္ဏသုခဒုက္ခံ၊ သေယျထာပိ မနုဿာ ဧကစ္စေ စ ဒေဝါ ဧကစ္စေ စ ဝိနိပါတိကာ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ ကဏှသုက္ကံ ကဏှသုက္ကဝိပါကံ.
‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ အကဏှအသုက္ကံ အကဏှအသုက္ကဝိပါကံ ကမ္မက္ခယာယ သံဝတ္တတိ? တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယမိဒံ ကမ္မံ ကဏှံ ကဏှဝိပါကံ တဿ ပဟာနာယ ယာ စေတနာ၊ ယမိဒံ [ယမ္ပိဒံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ကမ္မံ သုက္ကံ သုက္ကဝိပါကံ တဿ ပဟာနာယ ယာ စေတနာ၊ ယမိဒံ [ယမ္ပိဒံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ကမ္မံ ကဏှသုက္ကံ ကဏှသုက္ကဝိပါကံ တဿ ပဟာနာယ ယာ စေတနာ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ အကဏှအသုက္ကံ အကဏှအသုက္ကဝိပါကံ ကမ္မက္ခယာယ သံဝတ္တတိ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရိ ကမ္မာနိ မယာ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒိတာနီ’’တိ. ဒုတိယံ.