၆. ဥမ္မဂ္ဂသုတ္တံ

၁၈၆. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကေန နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ လောကော နီယတိ၊ ကေန လောကော ပရိကဿတိ၊ ကဿ စ ဥပ္ပန္နဿ ဝသံ ဂစ္ဆတီ’’တိ?

‘‘သာဓု သာဓု၊ ဘိက္ခု! ဘဒ္ဒကော ခေါ တေ၊ ဘိက္ခု၊ ဥမ္မဂ္ဂေါ [ဥမ္မင်္ဂေါ (သျာ. က.)]၊ ဘဒ္ဒကံ ပဋိဘာနံ၊ ကလျာဏီ [ကလျာဏာ (က.)] ပရိပုစ္ဆာ. ဧဝဉှိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ပုစ္ဆသိ – ‘ကေန နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ လောကော နီယတိ၊ ကေန လောကော ပရိကဿတိ၊ ကဿ စ ဥပ္ပန္နဿ ဝသံ ဂစ္ဆတီ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘စိတ္တေန ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ လောကော နီယတိ၊ စိတ္တေန ပရိကဿတိ၊ စိတ္တဿ ဥပ္ပန္နဿ ဝသံ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဘဂဝန္တံ ဥတ္တရိ ပဉှံ အပုစ္ဆိ – ‘‘‘ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော၊ ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော ဟောတီ’’တိ?

‘‘သာဓု သာဓု၊ ဘိက္ခု! ဘဒ္ဒကော ခေါ တေ၊ ဘိက္ခု ဥမ္မဂ္ဂေါ၊ ဘဒ္ဒကံ ပဋိဘာနံ၊ ကလျာဏီ ပရိပုစ္ဆာ. ဧဝဉှိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ပုစ္ဆသိ – ‘ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော၊ ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရောတိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော ဟောတီ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဗဟူ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ [ဗဟု ခေါ ဘိက္ခု မယာ ဓမ္မော ဒေသိတော (က.)] – သုတ္တံ၊ ဂေယျံ၊ ဝေယျာကရဏံ၊ ဂါထာ၊ ဥဒါနံ၊ ဣတိဝုတ္တကံ၊ ဇာတကံ၊ အဗ္ဘုတဓမ္မံ၊ ဝေဒလ္လံ. စတုပ္ပဒါယ စေပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဂါထာယ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရောတိ အလံ ဝစနာယာ’’တိ.

‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဘဂဝန္တံ ဥတ္တရိ ပဉှံ အပုစ္ဆိ – ‘‘‘သုတဝါ နိဗ္ဗေဓိကပညော၊ သုတဝါ နိဗ္ဗေဓိကပညော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သုတဝါ နိဗ္ဗေဓိကပညော ဟောတီ’’တိ?

‘‘သာဓု သာဓု၊ ဘိက္ခု! ဘဒ္ဒကော ခေါ တေ၊ ဘိက္ခု၊ ဥမ္မဂ္ဂေါ၊ ဘဒ္ဒကံ ပဋိဘာနံ၊ ကလျာဏီ ပရိပုစ္ဆာ. ဧဝဉှိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ပုစ္ဆသိ – ‘သုတဝါ နိဗ္ဗေဓိကပညော၊ သုတဝါ နိဗ္ဗေဓိကပညောတိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သုတဝါ နိဗ္ဗေဓိကပညော ဟောတီ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနော ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ သုတံ ဟောတိ၊ ပညာယ စဿ အတ္ထံ အတိဝိဇ္ဈ ပဿတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ သုတံ ဟောတိ၊ ပညာယ စဿ အတ္ထံ အတိဝိဇ္ဈ ပဿတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ သုတံ ဟောတိ၊ ပညာယ စဿ အတ္ထံ အတိဝိဇ္ဈ ပဿတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ သုတံ ဟောတိ၊ ပညာယ စဿ အတ္ထံ အတိဝိဇ္ဈ ပဿတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ သုတဝါ နိဗ္ဗေဓိကပညော ဟောတီ’’တိ.

‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဘဂဝန္တံ ဥတ္တရိ ပဉှံ အပုစ္ဆိ – ‘‘‘ပဏ္ဍိတော မဟာပညော၊ ပဏ္ဍိတော မဟာပညော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ပဏ္ဍိတော မဟာပညော ဟောတီ’’တိ?

‘‘သာဓု သာဓု ဘိက္ခု! ဘဒ္ဒကော ခေါ တေ၊ ဘိက္ခု၊ ဥမ္မဂ္ဂေါ၊ ဘဒ္ဒကံ ပဋိဘာနံ၊ ကလျာဏီ ပရိပုစ္ဆာ. ဧဝဉှိ တွံ ဘိက္ခု ပုစ္ဆသိ – ‘ပဏ္ဍိတော မဟာပညော၊ ပဏ္ဍိတော မဟာပညောတိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ပဏ္ဍိတော မဟာပညော ဟောတီ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ ပဏ္ဍိတော မဟာပညော နေဝတ္တဗျာဗာဓာယ စေတေတိ န ပရဗျာဗာဓာယ စေတေတိ န ဥဘယဗျာဗာဓာယ စေတေတိ အတ္တဟိတပရဟိတဥဘယဟိတသဗ္ဗလောကဟိတမေဝ စိန္တယမာနော စိန္တေတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ပဏ္ဍိတော မဟာပညော ဟောတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.