၆. သာဠှသုတ္တံ

၆၇. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ နန္ဒကော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. အထ ခေါ သာဠှော စ မိဂါရနတ္တာ သာဏော စ သေခုနိယနတ္တာ [ရောဟဏော စ ပေခုဏိယနတ္တာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ယေနာယသ္မာ နန္ဒကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ နန္ဒကံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ သာဠှံ မိဂါရနတ္တာရံ အာယသ္မာ နန္ဒကော ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဧထ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ မာ အနုဿဝေန၊ မာ ပရမ္ပရာယ၊ မာ ဣတိကိရာယ၊ မာ ပိဋကသမ္ပဒါနေန၊ မာ တက္ကဟေတု၊ မာ နယဟေတု၊ မာ အာကာရပရိဝိတက္ကေန၊ မာ ဒိဋ္ဌိနိဇ္ဈာနက္ခန္တိယာ၊ မာ ဘဗ္ဗရူပတာယ၊ မာ သမဏော နော ဂရူတိ. ယဒါ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ အတ္တနာဝ ဇာနေယျာထ ‘ဣမေ ဓမ္မာ အကုသလာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ သာဝဇ္ဇာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ ဝိညုဂရဟိတာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ သမတ္တာ သမာဒိန္နာ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တီ’တိ၊ အထ တုမှေ သာဠှာ ပဇဟေယျာထ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ သာဠှာ၊ အတ္ထိ လောဘော’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘အဘိဇ္ဈာတိ ခေါ အဟံ၊ သာဠှာ၊ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ. လုဒ္ဓေါ ခေါ အယံ၊ သာဠှာ၊ အဘိဇ္ဈာလု ပါဏမ္ပိ ဟနတိ၊ အဒိန္နမ္ပိ အာဒိယတိ၊ ပရဒါရမ္ပိ ဂစ္ဆတိ၊ မုသာပိ ဘဏတိ၊ ပရမ္ပိ တထတ္တာယ သမာဒပေတိ၊ ယံ သ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယာ’’တိ.

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ သာဠှာ၊ အတ္ထိ ဒေါသော’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ဗျာပါဒေါတိ ခေါ အဟံ၊ သာဠှာ၊ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ. ဒုဋ္ဌော ခေါ အယံ၊ သာဠှာ၊ ဗျာပန္နစိတ္တော ပါဏမ္ပိ ဟနတိ၊ အဒိန္နမ္ပိ အာဒိယတိ၊ ပရဒါရမ္ပိ ဂစ္ဆတိ၊ မုသာပိ ဘဏတိ၊ ပရမ္ပိ တထတ္တာယ သမာဒပေတိ၊ ယံ သ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယာ’’တိ.

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ သာဠှာ၊ အတ္ထိ မောဟော’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘အဝိဇ္ဇာတိ ခေါ အဟံ၊ သာဠှာ၊ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ. မူဠှော ခေါ အယံ၊ သာဠှာ၊ အဝိဇ္ဇာဂတော ပါဏမ္ပိ ဟနတိ၊ အဒိန္နမ္ပိ အာဒိယတိ၊ ပရဒါရမ္ပိ ဂစ္ဆတိ၊ မုသာပိ ဘဏတိ၊ ပရမ္ပိ တထတ္တာယ သမာဒပေတိ၊ ယံ သ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယာ’’တိ.

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ သာဠှာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ ဝါ အကုသလာ ဝါ’’တိ?

‘‘အကုသလာ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သာဝဇ္ဇာ ဝါ အနဝဇ္ဇာ ဝါ’’တိ?

‘‘သာဝဇ္ဇာ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ဝိညုဂရဟိတာ ဝါ ဝိညုပ္ပသတ္ထာ ဝါ’’တိ?

‘‘ဝိညုဂရဟိတာ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သမတ္တာ သမာဒိန္နာ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တိ၊ နော ဝါ? ကထံ ဝါ ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ?

‘‘သမတ္တာ၊ ဘန္တေ၊ သမာဒိန္နာ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တီတိ. ဧဝံ နော ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ.

‘‘ဣတိ ခေါ၊ သာဠှာ၊ ယံ တံ အဝေါစုမှာ – ‘ဧထ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ မာ အနုဿဝေန၊ မာ ပရမ္ပရာယ၊ မာ ဣတိကိရာယ၊ မာ ပိဋကသမ္ပဒါနေန၊ မာ တက္ကဟေတု၊ မာ နယဟေတု၊ မာ အာကာရပရိဝိတက္ကေန၊ မာ ဒိဋ္ဌိနိဇ္ဈာနက္ခန္တိယာ၊ မာ ဘဗ္ဗရူပတာယ၊ မာ သမဏော နော ဂရူတိ. ယဒါ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ အတ္တနာဝ ဇာနေယျာထ – ဣမေ ဓမ္မာ အကုသလာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ သာဝဇ္ဇာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ ဝိညုဂရဟိတာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ သမတ္တာ သမာဒိန္နာ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တီတိ၊ အထ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ ပဇဟေယျာထာ’တိ၊ ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

‘‘ဧထ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ မာ အနုဿဝေန၊ မာ ပရမ္ပရာယ၊ မာ ဣတိကိရာယ၊ မာ ပိဋကသမ္ပဒါနေန၊ မာ တက္ကဟေတု၊ မာ နယဟေတု၊ မာ အာကာရပရိဝိတက္ကေန၊ မာ ဒိဋ္ဌိနိဇ္ဈာနက္ခန္တိယာ၊ မာ ဘဗ္ဗရူပတာယ၊ မာ သမဏော နော ဂရူတိ. ယဒါ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ အတ္တနာဝ ဇာနေယျာထ – ‘ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ အနဝဇ္ဇာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ ဝိညုပ္ပသတ္ထာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ သမတ္တာ သမာဒိန္နာ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တီ’တိ၊ အထ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရေယျာထ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ သာဠှာ၊ အတ္ထိ အလောဘော’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘အနဘိဇ္ဈာတိ ခေါ အဟံ၊ သာဠှာ၊ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ. အလုဒ္ဓေါ ခေါ အယံ၊ သာဠှာ၊ အနဘိဇ္ဈာလု နေဝ ပါဏံ ဟနတိ၊ န အဒိန္နံ အာဒိယတိ၊ န ပရဒါရံ ဂစ္ဆတိ၊ န မုသာ ဘဏတိ၊ ပရမ္ပိ န တထတ္တာယ သမာဒပေတိ၊ ယံ သ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ.

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ သာဠှာ၊ အတ္ထိ အဒေါသော’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘အဗျာပါဒေါတိ ခေါ အဟံ၊ သာဠှာ၊ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ. အဒုဋ္ဌော ခေါ အယံ၊ သာဠှာ၊ အဗျာပန္နစိတ္တော နေဝ ပါဏံ ဟနတိ၊ န အဒိန္နံ အာဒိယတိ၊ န ပရဒါရံ ဂစ္ဆတိ၊ န မုသာ ဘဏတိ၊ ပရမ္ပိ န တထတ္တာယ သမာဒပေတိ၊ ယံ သ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ.

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ သာဠှာ၊ အတ္ထိ အမောဟော’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ဝိဇ္ဇာတိ ခေါ အဟံ၊ သာဠှာ၊ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ. အမူဠှော ခေါ အယံ၊ သာဠှာ၊ ဝိဇ္ဇာဂတော နေဝ ပါဏံ ဟနတိ၊ န အဒိန္နံ အာဒိယတိ၊ န ပရဒါရံ ဂစ္ဆတိ၊ န မုသာ ဘဏတိ၊ ပရမ္ပိ န တထတ္တာယ သမာဒပေတိ၊ ယံ သ ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ.

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ သာဠှာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ ဝါ အကုသလာ ဝါ’’တိ?

‘‘ကုသလာ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သာဝဇ္ဇာ ဝါ အနဝဇ္ဇာ ဝါ’’တိ?

‘‘အနဝဇ္ဇာ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ဝိညုဂရဟိတာ ဝါ ဝိညုပ္ပသတ္ထာ ဝါ’’တိ?

‘‘ဝိညုပ္ပသတ္ထာ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သမတ္တာ သမာဒိန္နာ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တိ၊ နော ဝါ? ကထံ ဝါ ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ?

‘‘သမတ္တာ၊ ဘန္တေ၊ သမာဒိန္နာ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တီတိ. ဧဝံ နော ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ.

‘‘ဣတိ ခေါ၊ သာဠှာ၊ ယံ တံ အဝေါစုမှာ – ‘ဧထ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ မာ အနုဿဝေန၊ မာ ပရမ္ပရာယ၊ မာ ဣတိကိရာယ၊ မာ ပိဋကသမ္ပဒါနေန၊ မာ တက္ကဟေတု၊ မာ နယဟေတု၊ မာ အာကာရပရိဝိတက္ကေန၊ မာ ဒိဋ္ဌိနိဇ္ဈာနက္ခန္တိယာ၊ မာ ဘဗ္ဗရူပတာယ၊ မာ သမဏော နော ဂရူတိ. ယဒါ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ အတ္တနာဝ ဇာနေယျာထ – ဣမေ ဓမ္မာ ကုသလာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ အနဝဇ္ဇာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ ဝိညုပ္ပသတ္ထာ၊ ဣမေ ဓမ္မာ သမတ္တာ သမာဒိန္နာ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တီတိ၊ အထ တုမှေ၊ သာဠှာ၊ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရေယျာထာ’တိ၊ ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

‘‘သ ခေါ သော၊ သာဠှာ၊ အရိယသာဝကော ဧဝံ ဝိဂတာဘိဇ္ဈော ဝိဂတဗျာပါဒေါ အသမ္မူဠှော သမ္ပဇာနော ပတိဿတော မေတ္တာသဟဂတေန စေတသာ။ပေ။ ကရုဏာ။ပေ။ မုဒိတာ။ပေ။ ဥပေက္ခာသဟဂတေန စေတသာ ဧကံ ဒိသံ ဖရိတွာ ဝိဟရတိ၊ တထာ ဒုတိယံ၊ တထာ တတိယံ၊ တထာ စတုတ္ထံ၊ ဣတိ ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ သဗ္ဗဓိ သဗ္ဗတ္တတာယ သဗ္ဗာဝန္တံ လောကံ ဥပေက္ခာသဟဂတေန စေတသာ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဈေန ဖရိတွာ ဝိဟရတိ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘အတ္ထိ ဣဒံ၊ အတ္ထိ ဟီနံ၊ အတ္ထိ ပဏီတံ၊ အတ္ထိ ဣမဿ သညာဂတဿ ဥတ္တရိ [ဥတ္တရိံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] နိဿရဏ’န္တိ. တဿ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ၊ ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ၊ အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ.

‘‘သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘အဟု ပုဗ္ဗေ လောဘော၊ တဒဟု အကုသလံ၊ သော ဧတရဟိ နတ္ထိ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ၊ အဟု ပုဗ္ဗေ ဒေါသော။ပေ။ အဟု ပုဗ္ဗေ မောဟော၊ တဒဟု အကုသလံ၊ သော ဧတရဟိ နတ္ထိ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလ’န္တိ. သော ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ နိစ္ဆာတော နိဗ္ဗုတော သီတိဘူတော သုခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဗြဟ္မဘူတေန အတ္တနာ ဝိဟရတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.