၄. သုဘူတိသုတ္တံ

၁၄. အထ ခေါ အာယသ္မာ သုဘူတိ သဒ္ဓေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ သုဘူတိံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နာမာယံ [ကော နာမော အယံ (သီ. က.)၊ ကော နာမ အယံ (သျာ. ကံ.)]၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘သဒ္ဓေါ နာမာယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု၊ သုဒတ္တဿ [သဒ္ဓဿ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဥပါသကဿ ပုတ္တော၊ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ.

‘‘ကစ္စိ ပနာယံ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓေါ ဘိက္ခု သုဒတ္တဿ ဥပါသကဿ ပုတ္တော သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော သန္ဒိဿတိ သဒ္ဓါပဒါနေသူ’’တိ? ‘‘ဧတဿ၊ ဘဂဝါ၊ ကာလော၊ ဧတဿ၊ သုဂတ၊ ကာလော၊ ယံ ဘဂဝါ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနာနိ ဘာသေယျ. ဣဒါနာဟံ ဇာနိဿာမိ ယဒိ ဝါ အယံ ဘိက္ခု သန္ဒိဿတိ သဒ္ဓါပဒါနေသု ယဒိ ဝါ နော’’တိ.

‘‘တေန ဟိ၊ သုဘူတိ၊ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သုဘူတိ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဣဓ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ၊ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ။ပေ။ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော၊ ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ၊ တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ဗဟုဿုတော ဟောတိ။ပေ။ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော ဟောတိ ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော ဟောတိ ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု သုဝစော ဟောတိ သောဝစဿကရဏေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ခမော ပဒက္ခိဏဂ္ဂါဟီ အနုသာသနိံ. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု သုဝစော ဟောတိ သောဝစဿကရဏေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ခမော ပဒက္ခိဏဂ္ဂါဟီ အနုသာသနိံ၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ယာနိ တာနိ သဗြဟ္မစာရီနံ ဥစ္စာဝစာနိ ကိံကရဏီယာနိ တတြ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ယာနိ တာနိ သဗြဟ္မစာရီနံ ဥစ္စာဝစာနိ ကိံကရဏီယာနိ တတြ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မကာမော ဟောတိ ပိယသမုဒါဟာရော အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ဥဠာရပါမောဇ္ဇော. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မကာမော ဟောတိ ပိယသမုဒါဟာရော အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ဥဠာရပါမောဇ္ဇော၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ၊ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ၊ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ၊ သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာရီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော၊ သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ၊ တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော၊ သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ၊ သေယျထိဒံ၊ ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော။ပေ။ ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ၊ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ၊ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ. ဣမေ ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ၊ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ. ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ၊ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန။ပေ။ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ယမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယာ။ပေ။ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဣဒမ္ပိ၊ သုဘူတိ၊ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနံ ဟောတီ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ သုဘူတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယာနိမာနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနာနိ ဘာသိတာနိ၊ သံဝိဇ္ဇန္တိ တာနိ ဣမဿ ဘိက္ခုနော၊ အယဉ္စ ဘိက္ခု ဧတေသု သန္ဒိဿတိ.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ၊ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော၊ ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ၊ တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော ဟောတိ ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု သုဝစော ဟောတိ။ပေ။ အနုသာသနိံ.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ယာနိ တာနိ သဗြဟ္မစာရီနံ ဥစ္စာဝစာနိ ကိံကရဏီယာနိ တတ္ထ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မကာမော ဟောတိ ပိယသမုဒါဟာရော အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ဥဠာရပါမောဇ္ဇော.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ။ပေ။ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ၊ သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော။ပေ။ ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန။ပေ။ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ.

‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယာ။ပေ။ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ယာနိမာနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ သဒ္ဓဿ သဒ္ဓါပဒါနာနိ ဘာသိတာနိ၊ သံဝိဇ္ဇန္တိ တာနိ ဣမဿ ဘိက္ခုနော၊ အယဉ္စ ဘိက္ခု ဧတေသု သန္ဒိဿတီ’’တိ.

‘‘သာဓု သာဓု၊ သုဘူတိ! တေန ဟိ တွံ၊ သုဘူတိ၊ ဣမိနာ စ သဒ္ဓေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဝိဟရေယျာသိ. ယဒါ စ တွံ၊ သုဘူတိ၊ အာကင်္ခေယျာသိ တထာဂတံ ဒဿနာယ၊ ဣမိနာ သဒ္ဓေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဥပသင်္ကမေယျာသိ တထာဂတံ ဒဿနာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.